Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Velî Araştırma Dergisi'ne gönderilen çalışmaların bilimsel değerlendirmeye alınabilmesi için aşağıda belirtilen biçimsel, içeriksel ve atıfsal kurallara eksiksiz uyması gerekir. Bu kurallara uymayan çalışmalar, hakem sürecine alınmadan yazara iade edilir.
1. Genel İlkeler ve Yayın Politikası
Dergi, yalnızca özgün araştırma makalelerini kabul eder; birincil kaynaklara (arşiv belgeleri, yazma eserler, saha verileri, klasik metinler) dayanan, analitik bir problematik etrafında kurgulanmış ve güncel uluslararası literatürle eleştirel biçimde ilişki kuran çalışmalara öncelik verilir. Mevcut literatürü tekrarlayan, ikincil kaynakların özetlenmesiyle yetinen veya özgün bir tez geliştirmeyen çalışmalar yayın çizgisiyle bağdaşmaz.
Gönderilen çalışmaların daha önce herhangi bir yerde yayımlanmamış ve eşzamanlı olarak başka bir yayın organının değerlendirmesinde bulunmamış olması esastır. Tüm başvurular, en az iki bağımsız hakem tarafından çift-kör hakemlik sürecinden geçirilir. Dergi, yayın etiğinde COPE (Committee on Publication Ethics) ilkelerini esas alır.
2. Sayfa Düzeni ve Biçimsel Özellikler
Yazı tipi ve boyutu: Makaleler Microsoft Word programında, Times New Roman yazı tipinde ve 11 punto ile yazılmalıdır.
Satır ve paragraf aralıkları: Metin tek satır aralığıyla yazılır. Paragraf başlarında ilk satır girintisi 1 cm olmalı; paragraflar arası boşluk önce 3 nk, sonra 3 nk şeklinde ayarlanmalıdır.
Sayfa sınırı: Makalenin toplam uzunluğu (öz, anahtar kelimeler, ana metin, kaynakça ve varsa ekler dâhil) 25 sayfayı geçmemelidir.
3. Başlık, Yazar Bilgileri, Öz ve Abstract
Makale başlığı: Çalışmanın içeriğini tam olarak yansıtmalı; büyük harflerle, koyu (bold), ortalanmış ve en fazla 12 kelime olacak biçimde 12 punto ile yazılmalıdır. Makale Türkçe ise önce Türkçe (koyu), altına İngilizce (düz) başlık; İngilizce ise önce İngilizce (koyu), altına Türkçe (düz) başlık yer alır. Türkçe ve İngilizce başlık anlamca tam uyumlu olmalı; başlıkta çift tırnak veya eğik çizgi kullanılmamalı, gerekirse alt başlıktan önce iki nokta (:) tercih edilmelidir.
Yazar bilgileri: Yazar adı ve soyadı, başlığın altına ortalanarak büyük harflerle ve koyu 11 punto yazılır. Yazar adının sonuna (*) işareti konularak sayfa altına 8 punto ile sırasıyla akademik unvan, kurum (üniversite, fakülte, bölüm/anabilim dalı), şehir, ülke, aktif e-posta adresi ve 16 haneli ORCID numarası eklenir.
Öz ve Abstract: Makalenin başında, araştırmanın konusunu, kapsamını, amacını, yöntemini ve temel bulgularını özetleyen Türkçe (Öz) ve İngilizce (Abstract) bölümleri bulunur. Her biri tek paragraf hâlinde, 10 punto, tek satır aralığıyla ve en fazla 300 kelime olarak yazılır. Türkçe makalelerde önce Öz, sonra Abstract; İngilizce makalelerde önce Abstract, sonra Öz yer alır.
Anahtar kelimeler / Keywords: Öz ve Abstract bölümlerinin hemen altında, tam beş kavramdan oluşan anahtar kelimeler yer alır. İlk kavram mutlaka ilgili bilim dalı (Yakınçağ Tarihi, Din Sosyolojisi, Tasavvuf vb.) olmalı, kavramlar genelden özele sıralanmalı, her kelimenin ilk harfi büyük yazılmalı ve son kelimeden sonra nokta konulmalıdır.
Genişletilmiş özet (Extended Abstract): Türkçe makalelerin sonuna, kaynakçadan sonra, 10 punto ile yazılmış 750-1000 kelimelik İngilizce bir Extended Abstract eklenir. İngilizce yazılmış makaleler için bu zorunlu değildir. Genişletilmiş özet, makalenin basit bir özeti değil; çalışmanın teorik, yöntemsel ve ampirik iskeletini ortaya koyan mikro bir modelidir. Gönderilen metinler, editöryal kurul tarafından aşağıdaki temel parametreler çerçevesinde incelenecektir:
Temel Değerlendirme Kriterleri ve Yapısal Unsurlar
Problematik İnşası ve Giriş: Çalışmanın ele aldığı temel araştırma sorusu (problematik) muğlaklığa yer bırakmayacak şekilde net olarak inşa edilmelidir. Çalışmanın hangi tarihsel veya teorik boşluğu doldurmayı hedeflediği açıkça belirtilmelidir.
Literatür Kullanımı ve Uluslararası Bağlantı: Ele alınan konu, sadece yerel/ulusal tarih yazımıyla sınırlı tutulmamalı; küresel ve uluslararası literatürle güçlü bir bağ kurulmalıdır. Çalışmanın uluslararası akademi için taşıdığı değer ve literatüre getirdiği yenilik vurgulanmalıdır.
Yöntem ve Ana Kaynak Kullanımı: Tarih araştırmalarının metodolojik doğasına uygun olarak, kullanılan birincil kaynaklar (arşiv belgeleri, mühimme/nişan defterleri, şer'iyye sicilleri, dönemsel neşriyatlar vb.) ve bu kaynakların analizi esnasında izlenen yöntem açıkça beyan edilmelidir.
Özgünlük ve Bulgular: Çalışmanın literatüre sağladığı özgün katkı, elde edilen temel bulgular eşliğinde sunulmalıdır. Tekrara düşmeyen, ampirik veya teorik açıdan yenilik sunan argümanlar öne çıkarılmalıdır.
Akademik Dil ve Üslup: Genişletilmiş özet, nesnel, güçlü ve akademik bir üslupla kaleme alınmalıdır. Kavramsal tutarlılık ve terminolojik doğruluk en üst düzeyde gözetilmelidir.
Not: Genişletilmiş özet, ana metinden bağımsız olarak okunabilecek bütünlükte, kaynakça hariç 750 - 1000 kelime aralığında olmalı ve alt başlıklar (Giriş/Introduction, Yöntem ve Kaynaklar/Methodology & Sources, Bulgular ve Tartışma/Findings & Discussion, Sonuç/Conclusion) halinde yapılandırılmalıdır.
4. Metin İçi Bölümlendirme ve Yapı
Başlıklandırma: "Giriş" ve "Sonuç" başlıkları numaralandırılmaz. Diğer tüm başlıklar ondalık sistemle (1., 1.1., 1.1.1.) numaralandırılır; başlık numarası ile başlık arasında bir boşluk bırakılır. Başlıklar koyu ve yalnızca ilk harfleri büyük olacak şekilde 11 punto, sola dayalı yazılır.
Tablo ve şekiller: Başlıklarda yalnızca ilk harfler büyük yazılır; "Tablo 1:", "Şekil 1:" biçimi kullanılır. Tablo başlığı tablonun üstünde, şekil/görsel başlığı görselin altında yer alır. Grafik, çizim, harita, fotoğraf ve resimler "Şekil" olarak değerlendirilir.
Yabancı kelimeler ve transliterasyon: Metin içindeki yabancı kelimeler ve eser adları eğik (italik) yazılır. İngilizce bölümlerde (Abstract, Summary) İslamî ve tarihî terimlerin yazımında Encyclopaedia of Islam 3. Edisyonu (EI3) çevriyazı alfabesi; Türkçe bölümlerde Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi (TDV İA) esas alınır.
5. İçerik ve Akademik Beklentiler
Problematik ve özgünlük: Çalışmalar betimleyici bir anlatımdan ziyade analitik bir problematik etrafında inşa edilmeli; literatürdeki bir boşluğu doldurmalı veya mevcut bir soruna yeni bir perspektif sunmalıdır.
Kaynak kullanımı: Çalışmalar, alanın birincil kaynaklarına (arşiv belgeleri, yazmalar, klasik metinler) ve güncel uluslararası literatüre dayanmalıdır.
Akademik üslup: Metnin dili nesnel, tutarlı ve güçlü bir akademik üslupta olmalıdır.
6. Atıf Sistemi: İSNAD Metin İçi (2. Edisyon)
Dergiye gönderilen makalelerde atıflar, İSNAD Atıf Sistemi 2. Edisyon "Metin İçi" (Author-Date) modeline göre verilir. Tam kılavuz için: https://www.isnadsistemi.org/guide/
Temel metin içi kalıplar:
Tek yazarlı: (Ocak, 2000, 145)
İki yazarlı (boşluklu kısa çizgi): (Keyder - Tabak, 1991, 23)
Üç ve daha fazla yazarlı: (Karakaya-Stump vd., 2012, 280)
Aynı parantezde birden çok eser (noktalı virgülle): (Köprülü, 1922, 285; Ocak, 2000, 145)
Aynı yazarın peş peşe eserleri: (Kutlu, 2010, 56; a.mlf., 1997, 317)
Aynı yazarın aynı yıla ait eserleri: (Koç, 2014a, 44; a.mlf., 2014b)
İlkeler: Sayfa için "s." kısaltması kullanılmaz. Cilt ve sayfa arasında eğik çizgi konulur (örn. 2/416); cilt numarasında Romen rakamı kullanılmaz. Makale DOI numarası dipnotta değil yalnızca kaynakçada belirtilir. Doğrudan alıntılar çift tırnak içinde verilir; üç satırı (kırk kelimeyi) aşan alıntılar, bir küçük punto ile girintili ayrı paragraf hâlinde yazılır.
Örnek kaynakça künyeleri:
Kitap: Ocak, Ahmet Yaşar. Alevî ve Bektaşî İnançlarının İslâm Öncesi Temelleri. İstanbul: İletişim Yayınları, 3. Basım, 2000.
Makale: Karakaya-Stump, Nurhayat. "The Vefâ'iyye, the Bektashiyye and Genealogies of 'Heterodox' Islam in Anatolia". Turcica 44 (2012), 279-300. https://doi.org/10.2143/TURC.44.0.2988849
Kitap bölümü: Ocak, Ahmet Yaşar. "Dini Hayat". Osmanlı Uygarlığı. ed. Halil İnalcık - Günsel Renda. 1/162-211. İstanbul: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, 2002.
Ansiklopedi maddesi: Tanman, Baha. "Hacı Bektaş Velî Külliyesi". Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 14/461-463. İstanbul: TDV Yayınları, 1996.
Yazma eser: Kaygusuz Abdal. Budalanâme. İstanbul: Süleymaniye Kütüphanesi, Hacı Mahmud Efendi, 2964, 1a-45b.
Arşiv belgesi: BOA, Osmanlı Arşivi. Mühimme-i Asâkir Defterleri [A.DVNS.ASK.MHM.d]. No. 989, Gömlek No. 7.
Tez: Demir, Abdullah. Ebû İshâk Zâhid es-Saffâr'ın Kelâm Yöntemi. Sivas: Cumhuriyet Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2014.
Diğer kaynak türleri (hadis, mevzuat, gazete, mülakat, harita, görsel vb.) için İSNAD 2. Edisyon kılavuzu geçerlidir.
7. Yayın Etiği
Dergi, yayın etiğinde COPE ilkelerini benimser. Gönderilen tüm çalışmalar, yayımdan önce bir intihal tespit programıyla (iThenticate/Turnitin) taranır; benzerlik oranı, kaynakça hariç %20'yi aşmamalıdır. Tespit edilen intihal, uydurma/sahtecilik (fabrication), çarpıtma (falsification), dilimleme (salami slicing), çifte yayın (duplication) ve haksız yazarlık (gift/ghost authorship) gibi ihlaller, ilgili mevzuat (YÖK Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi, 5846 sayılı FSEK, 2547 sayılı YÖK Kanunu) çerçevesinde işleme tabi tutulur.
İnsan katılımcılarla yürütülen anket, mülakat, gözlem ve deney içeren araştırmalarda etik kurul onayı alınması zorunludur; onay bilgisi (kurul adı, tarih ve karar numarası) makalenin ilk sayfasında belirtilir. Katılımcılardan bilgilendirilmiş onam alınmalı ve gizlilik ilkesine riayet edilmelidir.
Yazarlar, makalenin sonunda çıkar çatışması beyanı, destek/finansman beyanı (varsa destekleyen kuruluşun adı ve proje numarası) ve yazar katkı beyanı sunmakla yükümlüdür. Tez, bildiri veya kitap bölümünden üretilen çalışmalar, ilk sayfada açıkça belirtilmelidir.
Çalışmaların şablona göre hazırlanması zorunludur: 📝 Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Dergisi Makale Şablonu.docx