Troia Medical Journal, bilimsel araştırmalarda şeffaflığı, doğrulanabilirliği ve yeniden üretilebilirliği destekler. Dergi, etik ve yasal gereklilikler izin verdiği ölçüde araştırma verilerinin, analiz kodlarının, araştırma protokollerinin ve diğer destekleyici materyallerin sorumlu biçimde paylaşılmasını teşvik eder.
Genel İlkeler
Yazarlar, yayımlanan çalışmanın sonuçlarını destekleyen araştırma verilerinin doğruluğundan, bütünlüğünden ve uygun şekilde muhafaza edilmesinden sorumludur.
Araştırma verilerinin paylaşılması; katılımcı mahremiyeti, hasta gizliliği, etik kurul kararları, bilgilendirilmiş onam koşulları, fikrî mülkiyet hakları, sözleşmesel yükümlülükler ve yürürlükteki veri koruma mevzuatı ile uyumlu olmalıdır.
Troia Medical Journal, araştırma verilerinin FAIR ilkeleri doğrultusunda mümkün olduğunca Bulunabilir (Findable), Erişilebilir (Accessible), Birlikte Çalışabilir (Interoperable) ve Yeniden Kullanılabilir (Reusable) olmasını destekler. FAIR ilkelerinin benimsenmesi, etik veya yasal nedenlerle kısıtlanması gereken verilerin zorunlu olarak kamuya açık hale getirilmesini gerektirmez.
Veri Depoları
Uygun olduğu durumlarda araştırma verilerinin güvenilir bir kurumsal, disipline özgü veya genel amaçlı veri deposunda saklanması ve paylaşılması teşvik edilir.
Bir veri seti bir veri deposuna yüklenmişse makalede mümkün olduğunca aşağıdaki bilgiler belirtilmelidir:
- veri deposunun adı,
- veri setine ait kalıcı bağlantı,
- mevcutsa DOI veya başka bir kalıcı tanımlayıcı,
- veriye erişim koşulları.
Verilerin yeniden kullanımına ilişkin lisans veya diğer koşullar mevcutsa bunlar da açık biçimde belirtilmelidir.
Veri Erişilebilirlik Beyanı
Özgün araştırma makalelerinde, uygun olduğu durumlarda, araştırma verilerinin erişilebilirliğini açıklayan bir Veri Erişilebilirlik Beyanı (Data Availability Statement) verilmesi önerilir.
Bu beyan, uygun olduğu ölçüde;
- verilerin kamuya açık bir veri deposunda bulunup bulunmadığını,
- ilgili bağlantı veya kalıcı tanımlayıcıyı,
- verilerin makul talep üzerine sağlanıp sağlanamayacağını veya
- verilerin neden kamuya açık olarak paylaşılamadığını
belirtmelidir.
Kamuya açık veri paylaşımının etik, hukuki, mahremiyetle ilgili veya diğer meşru nedenlerle mümkün olmadığı durumlarda, yazarlar bu kısıtlamaları ve varsa verilere kontrollü erişim koşullarını açıklamalıdır.
İnsan Katılımcılara Ait Veriler
Kişisel, hassas veya kimliği belirlenebilir insan verileri yalnızca ilgili etik ve hukuki gerekliliklerin karşılandığı durumlarda paylaşılabilir.
Verilerin anonimleştirilmesi veya kimliksizleştirilmesi, yeniden tanımlanma riskini mümkün olduğunca azaltacak şekilde gerçekleştirilmelidir. Bir veri setinin teknik olarak anonimleştirilmiş olması, verinin paylaşılmasının etik kurul kararı, bilgilendirilmiş onam veya ilgili mevzuat açısından otomatik olarak uygun olduğu anlamına gelmez.
Hastaların veya araştırma katılımcılarının gizliliğini tehlikeye atabilecek veriler kamuya açık olarak paylaşılmamalıdır.
Klinik Araştırmalar
Klinik araştırma sonuçlarını bildiren makalelerde, ilgili ICMJE önerileri doğrultusunda bir veri paylaşım beyanı bulunmalıdır.
Bu beyan, uygun olduğu ölçüde;
- kimliksizleştirilmiş bireysel katılımcı verilerinin paylaşılmasının planlanıp planlanmadığını,
- hangi verilerin paylaşılacağını,
- çalışma protokolü, istatistiksel analiz planı veya veri sözlüğü gibi ek belgelerin erişilebilir olup olmayacağını,
- verilerin ne zaman ve ne kadar süreyle erişilebilir olacağını ve
- veriye kimlerin, hangi amaçlarla ve hangi yöntemle erişebileceğini
açıklamalıdır.
Katılımcı alımına başlamadan önce klinik araştırma kayıt sistemine bir veri paylaşım planı girilmesi gereken çalışmalarda, makalede bildirilen veri paylaşım yaklaşımı kayıt sistemindeki planla uyumlu olmalıdır. Planda daha sonra değişiklik yapılmışsa bu durum uygun şekilde güncellenmeli ve açıklanmalıdır.
Editoryal Değerlendirme ve Veriye Erişim
Bilimsel bütünlük, metodolojik doğrulama veya yayın etiği açısından gerekli görülmesi halinde editörler, yazarlardan çalışmanın sonuçlarını destekleyen kimliksizleştirilmiş ham verileri, analiz dosyalarını, kodları veya diğer ilgili belgeleri inceleme amacıyla talep edebilir.
Böyle bir talep, verilerin otomatik olarak kamuya açık hale getirileceği anlamına gelmez. Editoryal inceleme sırasında sağlanan veriler gizlilik, etik ve veri koruma gerekliliklerine uygun şekilde ele alınır.
Yazarların araştırmanın temel verilerini ve analiz sürecini, ilgili kurumsal ve yasal saklama süreleri doğrultusunda uygun biçimde muhafaza etmeleri beklenir.
İkincil Analizler ve Başkalarına Ait Verilerin Kullanımı
Başka araştırmacılar tarafından oluşturulan veya kamuya açık veri depolarından elde edilen verileri kullanan yazarlar, verinin kaynağına uygun biçimde atıf yapmalı ve mevcutsa veri setinin kalıcı tanımlayıcısını belirtmelidir.
Verilerin kullanımı, veri deposunun veya veri sağlayıcısının erişim ve yeniden kullanım koşullarına uygun olmalıdır.
İkincil analizlerin daha önce yayımlanmış analizlerden nasıl farklılaştığı makalede açık biçimde belirtilmelidir.
