Troia Medical Journal, yapay zekâ (Artificial Intelligence, AI), üretken yapay zekâ (Generative AI), büyük dil modelleri (Large Language Models, LLMs), sohbet robotları, görüntü üretme veya işleme araçları ve diğer otomatik sistemlerin bilimsel araştırma ve yayıncılıkta yararlı olabileceğini kabul eder. Bununla birlikte bu araçların kullanımı; bilimsel doğruluk, şeffaflık, hesap verebilirlik, gizlilik, fikrî mülkiyet ve araştırma bütünlüğü ilkelerine uygun olmalıdır.
Yapay zekâ veya otomatik araçların kullanılması, yazarların, hakemlerin veya editörlerin bilimsel ve etik sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Bu araçların ürettiği içerik yanlış, eksik, yanıltıcı veya taraflı olabileceğinden, nihai değerlendirme ve sorumluluk her zaman insanlara aittir.
Yazarlar Tarafından Yapay Zekâ Kullanımı
Yazarlar, makalenin hazırlanması veya araştırmanın yürütülmesi sırasında üretken yapay zekâ veya yapay zekâ destekli teknolojiler kullanmışlarsa bu kullanımı şeffaf biçimde açıklamalıdır.
Yapay zekâ kullanımının niteliği ve amacı başvuru sırasında Cover Letter'da belirtilmeli ve kullanımın türüne göre makalenin uygun bölümünde ayrıca açıklanmalıdır.
- Yapay zekâ yazım, dil düzenleme veya metin geliştirme amacıyla kullanılmışsa bu kullanım uygun şekilde Teşekkür/Acknowledgments bölümünde açıklanmalıdır.
- Yapay zekâ veri toplama, veri analizi, kodlama, görüntü analizi, şekil oluşturma veya araştırma metodolojisinin başka bir parçasında kullanılmışsa kullanılan araç ve yöntemi yeniden üretilebilir biçimde açıklayacak bilgiler Yöntem/Methods bölümünde verilmelidir.
- Kullanılan aracın adı ve kullanım amacı açıkça belirtilmelidir. Bilimsel yöntemin anlaşılması veya yeniden üretilebilirliği açısından önemliyse kullanılan sürüm/model ve ilgili diğer teknik bilgiler de verilmelidir.
Geleneksel yazım denetimi, referans yönetimi veya biçimlendirme gibi üretken içerik oluşturmayan rutin otomatik araçların kullanımı için ayrıca beyan verilmesi gerekmez.
Yazarlık ve Sorumluluk
Yapay zekâ sistemleri, büyük dil modelleri, sohbet robotları veya diğer otomatik araçlar yazar veya ortak yazar olarak gösterilemez.
Yazarlık; bilimsel çalışmanın doğruluğu, özgünlüğü ve bütünlüğü konusunda sorumluluk ve hesap verebilirlik gerektirir. Yapay zekâ sistemleri bu sorumlulukları üstlenemediğinden yazarlık kriterlerini karşılamaz.
Yapay zekâ destekli içerik kullanılmış olsa dahi makalenin tamamından insan yazarlar sorumludur. Yazarlar;
- AI tarafından üretilen veya değiştirilen içeriğin doğruluğunu kontrol etmeli,
- yanlış veya uydurma bilgi ve kaynakların bulunmadığından emin olmalı,
- uygun kaynaklara doğrudan atıf yapmalı,
- telif hakkı ve izin gerekliliklerine uymalı ve
- intihal veya uygunsuz yeniden kullanım bulunmadığından emin olmalıdır.
Üretken yapay zekâ çıktıları, bilimsel iddiaların kaynağı olarak kullanılmamalı veya özgün bilimsel literatürün yerine kaynak gösterilmemelidir.
Yapay Zekâ ile Oluşturulan veya Değiştirilen Görseller
Yapay zekâ kullanılarak bilimsel veya klinik veri izlenimi veren görüntülerin oluşturulması, mevcut araştırma görüntülerinin sonuçları yanlış temsil edecek şekilde değiştirilmesi veya bilimsel verilerin yapay zekâ aracılığıyla üretilmesi kabul edilmez.
Yapay zekâ veya makine öğrenmesi teknolojisinin araştırmanın kendisinin bir parçası olduğu durumlar bu kapsamın dışındadır. Böyle bir kullanımda yöntem, kullanılan araçlar ve gerçekleştirilen işlemler Yöntem/Methods bölümünde yeterli ayrıntıyla açıklanmalı ve elde edilen sonuçların bilimsel bütünlüğü yazarlar tarafından doğrulanmalıdır.
Görüntüler üzerinde yapılan işlemler, özgün veriyi veya bilimsel yorumu yanıltıcı biçimde değiştirmemelidir.
AI Kullanımının Beyan Edilmemesi
Beyan edilmesi gereken yapay zekâ kullanımının açıklanmaması durumunda editörler yazarlardan ek bilgi veya açıklama isteyebilir.
Beyan edilmeyen kullanımın bilimsel bütünlüğü, özgünlüğü, veri güvenilirliğini veya yayın etiğini etkilediğine ilişkin bir şüphe bulunması halinde konu derginin yayın etiği politikası ve ilgili COPE ilkeleri doğrultusunda değerlendirilir.
Hakemler Tarafından Yapay Zekâ Kullanımı
Hakemlik için gönderilen makaleler ve bunlara ait tüm dosyalar gizli ve imtiyazlı bilimsel iletişim olarak kabul edilir.
Hakemler, makale metnini, özeti, tabloları, şekilleri, ek dosyaları veya yayımlanmamış verileri gizliliğin güvence altına alınmadığı harici yapay zekâ sistemlerine yükleyemez.
Hakemler, üretken yapay zekâyı bilimsel değerlendirmelerini oluşturmak veya bağımsız hakem görüşlerinin yerine geçecek şekilde kullanmamalıdır. Hakem değerlendirmesi, hakemin kendi bilimsel uzmanlığına ve bağımsız değerlendirmesine dayanmalıdır.
Hakemin kendi hazırladığı değerlendirme metninde yalnızca dil veya anlatım düzeltmesi amacıyla bir yapay zekâ aracı kullanmayı düşünmesi halinde, herhangi bir gizli makale içeriğinin sisteme aktarılmaması gerekir. Derginin izninin gerekli olduğu durumlarda hakem önceden editörlüğe danışmalı ve kullanılan araç konusunda şeffaf olmalıdır.
Hakem, yapay zekâ destekli herhangi bir kullanımın sonucunun doğruluğundan ve değerlendirme raporunun tüm içeriğinden kişisel olarak sorumludur.
Editörler Tarafından Yapay Zekâ Kullanımı
Editörler ve editoryal personel, değerlendirilmek üzere gönderilen makalelerin gizliliğini korumalıdır.
Makale veya yayımlanmamış materyaller, yazarların açık izni olmaksızın gizliliğin, veri güvenliğinin ve fikrî mülkiyet haklarının yeterince korunmadığı harici yapay zekâ sistemlerine yüklenmemelidir.
Üretken yapay zekâ, bir makalenin kabulü, revizyonu veya reddi hakkında editoryal karar vermek ya da editörün bağımsız bilimsel değerlendirmesinin yerine geçmek amacıyla kullanılamaz.
Nihai editoryal karar her zaman sorumlu editöre aittir.
Dergi Tarafından Kullanılan Otomatik Araçlar
Troia Medical Journal; benzerlik taraması, teknik dosya kontrolü, bibliyografik kontroller, görüntü bütünlüğü incelemesi, potansiyel yayın etiği sorunlarının belirlenmesi veya hakem seçim sürecinin desteklenmesi gibi amaçlarla otomatik araçlardan yararlanabilir.
Bu tür araçların ürettiği sonuçlar tek başına editoryal karar oluşturmaz. Otomatik olarak tespit edilen benzerlikler, olası görüntü manipülasyonu, tekrarlanan içerik, açıklanmamış AI kullanımı veya diğer bilimsel bütünlük sorunları bir editör veya uygun nitelikteki kişi tarafından değerlendirilmeden karar verilmez.
Derginin rutin olarak kullandığı ve yazarların veya hakemlerin haklarını, gizliliğini ya da değerlendirme sürecini etkileyebilecek otomatik sistemler konusunda gerekli olduğu ölçüde şeffaflık sağlanır.
Gizlilik ve Veri Güvenliği
Yazarlar, hakemler ve editörler, yapay zekâ araçlarına veri yüklemeden önce ilgili sistemin gizlilik, veri saklama, model eğitimi ve fikrî mülkiyet koşullarını dikkate almalıdır.
Özellikle hasta bilgileri, kişisel veriler, kimliği belirlenebilir klinik görüntüler, yayımlanmamış araştırma verileri veya gizli hakemlik materyalleri uygun etik, hukuki ve veri güvenliği koşulları sağlanmadan harici yapay zekâ sistemlerine aktarılmamalıdır.
Troia Medical Journal, yapay zekâ ve otomatik araçlara ilişkin bilimsel yayıncılık standartlarındaki gelişmeleri izler ve bu politikayı gerektiğinde günceller.
