Yıl 2019, Cilt 8 , Sayı 1, Sayfalar 98 - 128 2019-05-22

MÜZE ve TARİHİ MEKÂNLARDA DEĞER ve BECERİ KAZANDIRMAYA YÖNELİK SOSYAL BİLGİLER ÖĞRETMEN ADAYLARININ GÖRÜŞLERİ
SOCIAL STUDIES TEACHER CANDIDATES 'VIEWS to MAKE VALUES and SKILLS in the MUSEUM and HISTORICAL SPACES

Galip ÖNER [1] , Tuba ÇENGELCİ KÖSE [2]


Okul dışı öğrenme ve öğretme ortamları denilince akla ilk gelenlerden yerlerden birisi de müze ve tarihi mekânlardır. Alanyazın incelendiğinde bu mekânların öğrencilerin birçok kazanım elde etmesine olanak sağladığı, özellikle de soyut konuları somutlaştırarak öğrencilerde kalıcı izli öğrenmeler sağladığı üzerine araştırmalarda vurgu yapıldığı görülmektedir. Günümüzde bilgiye ulaşmanın, formal ya da informal ortamlarda, görece kolay olduğu düşünüldüğünde öğrencilere değer ve beceri kazandırmanın daha da önemli bir hale geldiği düşünülmektedir. Ancak alanyazında sosyal bilgiler dersinde müze ve tarihi mekânların değer ve beceri öğretiminde kullanılabileceğine dair çalışmalar oldukça sınırlıdır. Bu bağlamda araştırmanın amacı Sosyal Bilgiler öğretmen adaylarının müze ve tarihi mekânlarda öğrencilere değer ve beceri kazandırılmasına ilişkin düşünce ve deneyimlerini ortaya koymaktır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden temel nitel araştırma kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilgiler Öğretmenliği programında öğrenim gören, ilk aşamada (görüş formu) 44, ikinci aşamada (görüş formu) 27, üçüncü aşamada (görüşme) 17 öğretmen adayından elde edilmiştir. Nitel veriler Nvivo 11 paket programı yardımıyla betimsel analiz tekniğiyle çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda öğretmen adaylarının sosyal bilgiler dersinde müzede vatanseverlik, dayanışma, sorumluluk, saygı, yardımseverlik, özgürlük, bağımsızlık, bağımsızlık, çalışkanlık, bilimsellik, estetik, duyarlılık, hoşgörü, dürüstlük, sevgi, barış ve aile birliğine önem verme gibi değerlerin; empati, mekânı algılama, gözlem, sosyal katılım, zaman ve kronolojiyi algılama, iletişim, yaratıcı düşünme ve Türkçeyi doğru ve güzel kullanma gibi becerilerin kazandırılabileceğini düşündükleri belirlenmiştir.

One of the elements that come to mind when it comes to out-of-school education environments are museums and historical places. When the literature is examined, it is seen that these places allow students to gain many achievements, in particular by concretizing the abstract issues and providing permanently marked learning in students. In other words, it states that students get permanent information in museums and historical places. Considering that access to information is relatively easy in formal or informal environments, it is thought to be more important to provide value and skill to students. However, in the literature, studies on the use of museums and historical sites in the teaching of value and skills in social studies courses are quite limited. In this context, the aim of the research is to reveal the opinions and experiences of the social studies teacher candidates on providing value and skills to students in museums and historical places. In the research, basic qualitative research, which is one of the qualitative research methods is used.  The data from the research are obtained from preservice teachers, who study at Erciyes University Social Sciences Teaching Program [at the first stage from 44 (feedback form), at the second stage from 27 (feedback form), at the third stage from 17 preservice teachers (interview)]. Qualitative data were analyzed using descriptive analysis technique with the help of Nvivo 11 package program. As a result of the research it was determined that preservice teachers think that values such as patriotism, solidarity, responsibility, respect, cooperativeness, freedom, independency, assiduity, being scientific, aesthetic, sensitivity, tolerance, honesty, love, peace and giving importance to unity of family; skills such as empathy, space detection, observation, social participation, time and chronology detection, communication, creative thinking and correct and good use of Turkish can be provided in the social sciences course in museum.

  • Acun, İ., Yücel, C., Önder, A. ve Tarman, B. (2013). Değerler: Kim ne kadar değer veriyor?. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6(1), 191-206.
  • Akkuş, A. ve Meydan, A. (2013). Sosyal bilgiler öğretiminde tarihi ve coğrafi mekân uygulamalarının değerlendirilmesi. Uluslararası Avrasya Sosyal Bilimler Dergisi, 4(13), 14-30.
  • Aktekin, S. (2008). Müze uzmanlarının okulların eğitim amaçlı müze ziyaretlerine ilişkin görüşleri. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD). 9(2), 103-111.
  • Alkış, S. ve Oğuzoğlu, Y. (2005). Ülkemiz koşullarında tarihi çevre eğitiminin önemini ve gerekliliğini arttıran etkenler. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(2), 347-361.
  • Ata, B. (2002). Müzelerle ve tarihî mekânlarla tarih öğretimi: tarih öğretmenlerinin müze eğitimine ilişkin görüşleri, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  • Avcı-Akçalı, A. (2017). Sınıf dışı tarih öğretimi, Türkiye’de Tarih Eğitimi Araştırmaları El Kitabı, Ed. İsmail Hakkı Demircioğlu ve Ebru Demircioğlu, Ankara: Pegem Akademi.Avcı, C. ve Öner, G. (2015). Tarihi mekânlar ile sosyal bilgiler öğretimi: sosyal bilgiler öğretmenlerinin görüş ve önerileri, Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(USBES Özel Sayısı), 108-133.
  • Ay, Y., Anagün, Ş. S. ve Demir, Z. M. (2015). Sınıf öğretmeni adaylarının fen öğretiminde okul dışı öğrenme hakkındaki görüşleri. Turkish Studies, 10(15), 103-118.
  • Balcı, F. A. ve Yanpar Yelken, T. (2014). İlköğretim sosyal bilgiler programında yer alan değerler ve değer eğitimi uygulamaları konusunda öğretmen görüşleri. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD), 14(1), 195-213.
  • Bostan-Sarıoğlan, A. ve Küçüközer, H. (2017). Fen bilgisi öğretmen adaylarının okul dışı öğrenme ortamları ile ilgili görüşlerinin araştırılması. İnformal Ortamlarda Araştırmalar Dergisi, 2(1), 1-15.
  • CRHP (Canadian Register of Historic Places). (2006). Canadian Register of Historic Places Writing Statements of Significance. http://www.historicplaces.ca/media/5422/sosguideen.pdf adresinden 06.02.2019 tarihinde alınmıştır.
  • Çengelci, T. (2013). Sosyal bilgiler öğretmenlerinin sınıf dışı öğrenmeye ilişkin görüşleri. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 13(3), 1823-1841.
  • Çepni, O. ve Aydın, F. (2015). Sosyal bilgiler öğretmenlerinin sınıf dışı okul ortamlarına ilişkin görüşleri. The Journal of Academic Social Science Studies, 39, 317-335.
  • Çulha, B. (2006). Tarihsel mekânlarda keşfederek öğrenme yoluyla sosyal bilgiler öğretimine yönelik öğrenci görüşleri. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
  • Demircioğlu, İ. H. (2014). Tarih öğretiminde öğrenci merkezli yaklaşımlar. Ankara: Anı Yayıncılık
  • Filiz, N. (2010). Sosyal bilgiler öğretiminde müze kullanımı (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
  • Görecek-Baybars, M. (2017). Sınıf öğretmeni adaylarının okul dışı öğrenme hakkındaki görüşlerinin belirlenmesi. Researcher: Social Science Studies, 5(9), 218-229.
  • Güleç, S. ve Alkış, S. (2003). Sosyal bilgiler öğretiminde müze gezilerinin iletişimsel boyutu. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(1), 63-78.
  • ICOM. (2007). Museum definition. http://icom.museum/the-vision/museum-definition/ adresinden 06.02.2019 tarihinde erişilmiştir.
  • IMLS. (2019). Why are 21st century skills important to libraries and museums?, https://www.imls.gov/issues/national-initiatives/museums-libraries-and-21st-century-skills adresinden 21.02.2019 tarihinde erişilmiştir.
  • Işık, H. (2008). İlköğretimde tarih konularının yerel tarih ile ilişkilendirilmesinin öğrenci başarısına etkisi. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 1(4), 290-310.
  • Işık, H. (2016). Sosyal bilgilerde müze ve tarihi mekânlar ile eğitim. Sosyal Bilgiler Eğitimi, Ed. Dursun Dilek, Ankara: Pegem Akademi.
  • Kale, Y. (2011). Tarih öğretiminde müzeler ve tarihi mekanlar, Tarih Nasıl Öğretilir?, Ed. Mustafa Safran, İstanbul: Yeni İnsan Yayınevi.
  • Karadeniz, C. ve Okvuran, A. (2014). Müzede bir gece: Ankara Üniversitesi öğrencileri ile Çorum Arkeoloji Müzesi’nde müze eğitimi, İlköğretim Online, 13(3), 865‐879.
  • Kırıkçı, A. C. ve Yılmaz, K. (2017). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının tarihi çevre eğitimine yönelik görüşleri, Marmara Coğrafya Dergisi, 35, 74-86.
  • Kültür ve Turizm Bakanlığı. (2018). Kültür ve turizm bakanlığı müze ve örenyeri 2018 yılı toplam ziyaretçi istatistikleri. http://www.dosim.gov.tr/assets/documents/2018.pdf adresinden 03.02.2019 tarihinde erişilmiştir.
  • Merriam, S. B. (2013). Nitel araştırma desen ve uygulama için bir rehber, S. Turan, Çev. Ed., (F. Koçak-Canbaz ve M. Öz, Bölüm Çev.). Ankara: Nobel Yayıncılık.
  • Meydan, A. ve Akkuş, A. (2014). Sosyal bilgiler öğretiminde müze gezilerinin tarihi ve kültürel değerlerin kazandırılmasındaki önemi. Marmara Coğrafya Dergisi, 29, 402-422.
  • Öner, G. (2015). Sosyal bilgiler öğretmenlerinin okul dışı tarih öğretimine ilişkin görüşlerinin incelenmesi. Türk Tarih Eğitimi Dergisi, 4(1), 89-121.
  • Öner, G. ve Öztürk, M. (2019). Okul dışı öğrenme ve öğretim mekânları olarak bilim merkezleri: Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının deneyimi, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (Yayına Kabul Edildi), 20(Özel Sayı).
  • Öner, G., Uyar, F. O. ve Öner, D. (2019). Müzelerin kullanımına ve eğitimsel işlevine ilişkin müze uzmanlarının görüşleri. Kastamonu Eğitim Dergisi, (Yayına Kabul Edildi), 27(6).
  • Özdemir, M. (2010). Nitel veri analizi: sosyal bilimlerde yöntembilim sorunsalı üzerine bir çalışma. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(1), 323-343.
  • Sadık Yılmaz, H. Ve Avcı, H. E. (2018). Türkiye’de tarih öğretiminde karşılaşılan problemler üzerine bir araştırma. Siirt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12, 320-344.
  • Safran, M. ve Ata, B. (2006). Okul dışı tarih öğretimi, Tarih Eğitimi Makale ve Bildiriler, Ankara: Gazi Kitabevi.
  • Singh, P. K. (2004). Museum and education. The Orissa Historical Research Journal - OHRJ, XLVII(1), 69-82.
  • Şimşek, A. ve Kaymakcı, S. (2015). Okul dışı sosyal bilgiler öğretiminin amacı ve kapsamı, Şimşek, A. ve Kaymakcı S. (Ed.). Okul Dışı Sosyal Bilgiler Öğretimi, Ankara: Pegem Akademi.
  • Taşdemir, A., Kuş, Z. ve Kartal, T. (2012). Out-of-the- school learning environments in values education: Science centres and museums. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 46, 2765 – 2771.
  • Tezcan, Akmehmet, K. ve Ödekan A. (2006). Müze Eğitiminin Tarihsel Gelişimi. İTÜ Dergisi/B Sosyal Bilimler, 3(1), 47-58.
  • Topçu, E. (2017). Out of school learning environments in social studies education: A phenomenological research with teacher candidates. International Education Studies, 10(7), 126-142.
  • TUİK. (2017). Kültürel miras istatistikleri 2017. http://tuik.gov.tr/PreIstatistikTablo.do?istab_id=185 adresinden 03.02.2019 tarihinde erişilmiştir.
  • Üztemur, S., Dinç, E., & Acun, İ. (2018). Sosyal bilgiler öğretiminde müze ve tarihi mekân kullanımının 7. sınıf öğrencilerinin sosyal bilgiler algılarına etkisi: Bir eylem araştırması. Kuramsal Eğitimbilim Dergisi, 11(1), 135-168.
  • Üztemur, S., Dinç, E., & Acun, İ. (2019). Teaching social studies in historic places and museums: An activity based action research. International Journal of Research in Education and Science (IJRES), 5(1), 252-271.
  • Yeşilbursa, C. C. (2008). Sosyal bilgiler öğretiminde tarihi yerlerin kullanımı. Türklük Bilimi Araştırmaları, 23, 209-222.
  • Yıldırım, A. ve Şimşek H. (2011). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri, Ankara: Seçkin Yayıncılık.
  • Yılmaz, K. ve Şeker, M. (2011). İlköğretim öğrencilerinin müze gezilerine ve müzeleri sosyal bilgiler öğretiminde kullanılmasına ilişkin görüşlerin incelenmesi. İstanbul Aydın Üniversitesi Dergisi, 3(9), 21-39.
  • Yiğittir, S. ve Öcal, A. (2011). Lise tarih öğretmenlerinin değerler ve değerler eğitimi konusundaki görüşleri. KMÜ Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 13(20), 117-124.
Birincil Dil tr
Konular Sosyal
Bölüm Araştırma ve İnceleme Makaleleri
Yazarlar

Orcid: 0000-0001-5683-1127
Yazar: Galip ÖNER (Sorumlu Yazar)
Kurum: FACULTY OF EDUCATION
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0002-9193-4313
Yazar: Tuba ÇENGELCİ KÖSE
Kurum: ANADOLU UNIVERSITY, FACULTY OF EDUCATION
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 22 Mayıs 2019

Bibtex @araştırma makalesi { tuhed540967, journal = {Turkish History Education Journal}, issn = {}, eissn = {2147-4516}, address = {}, publisher = {Ahmet ŞİMŞEK}, year = {2019}, volume = {8}, pages = {98 - 128}, doi = {10.17497/tuhed.540967}, title = {MÜZE ve TARİHİ MEKÂNLARDA DEĞER ve BECERİ KAZANDIRMAYA YÖNELİK SOSYAL BİLGİLER ÖĞRETMEN ADAYLARININ GÖRÜŞLERİ}, key = {cite}, author = {ÖNER, Galip and ÇENGELCİ KÖSE, Tuba} }
APA ÖNER, G , ÇENGELCİ KÖSE, T . (2019). MÜZE ve TARİHİ MEKÂNLARDA DEĞER ve BECERİ KAZANDIRMAYA YÖNELİK SOSYAL BİLGİLER ÖĞRETMEN ADAYLARININ GÖRÜŞLERİ. Turkish History Education Journal , 8 (1) , 98-128 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/tuhed/issue/43050/540967
MLA ÖNER, G , ÇENGELCİ KÖSE, T . "MÜZE ve TARİHİ MEKÂNLARDA DEĞER ve BECERİ KAZANDIRMAYA YÖNELİK SOSYAL BİLGİLER ÖĞRETMEN ADAYLARININ GÖRÜŞLERİ". Turkish History Education Journal 8 (2019 ): 98-128 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/tuhed/issue/43050/540967>
Chicago ÖNER, G , ÇENGELCİ KÖSE, T . "MÜZE ve TARİHİ MEKÂNLARDA DEĞER ve BECERİ KAZANDIRMAYA YÖNELİK SOSYAL BİLGİLER ÖĞRETMEN ADAYLARININ GÖRÜŞLERİ". Turkish History Education Journal 8 (2019 ): 98-128
RIS TY - JOUR T1 - MÜZE ve TARİHİ MEKÂNLARDA DEĞER ve BECERİ KAZANDIRMAYA YÖNELİK SOSYAL BİLGİLER ÖĞRETMEN ADAYLARININ GÖRÜŞLERİ AU - Galip ÖNER , Tuba ÇENGELCİ KÖSE Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - DO - T2 - Turkish History Education Journal JF - Journal JO - JOR SP - 98 EP - 128 VL - 8 IS - 1 SN - -2147-4516 M3 - UR - Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Turkish History Education Journal MÜZE ve TARİHİ MEKÂNLARDA DEĞER ve BECERİ KAZANDIRMAYA YÖNELİK SOSYAL BİLGİLER ÖĞRETMEN ADAYLARININ GÖRÜŞLERİ %A Galip ÖNER , Tuba ÇENGELCİ KÖSE %T MÜZE ve TARİHİ MEKÂNLARDA DEĞER ve BECERİ KAZANDIRMAYA YÖNELİK SOSYAL BİLGİLER ÖĞRETMEN ADAYLARININ GÖRÜŞLERİ %D 2019 %J Turkish History Education Journal %P -2147-4516 %V 8 %N 1 %R %U
ISNAD ÖNER, Galip , ÇENGELCİ KÖSE, Tuba . "MÜZE ve TARİHİ MEKÂNLARDA DEĞER ve BECERİ KAZANDIRMAYA YÖNELİK SOSYAL BİLGİLER ÖĞRETMEN ADAYLARININ GÖRÜŞLERİ". Turkish History Education Journal 8 / 1 (Mayıs 2019): 98-128 .
AMA ÖNER G , ÇENGELCİ KÖSE T . MÜZE ve TARİHİ MEKÂNLARDA DEĞER ve BECERİ KAZANDIRMAYA YÖNELİK SOSYAL BİLGİLER ÖĞRETMEN ADAYLARININ GÖRÜŞLERİ. TUHED. 2019; 8(1): 98-128.
Vancouver ÖNER G , ÇENGELCİ KÖSE T . MÜZE ve TARİHİ MEKÂNLARDA DEĞER ve BECERİ KAZANDIRMAYA YÖNELİK SOSYAL BİLGİLER ÖĞRETMEN ADAYLARININ GÖRÜŞLERİ. Turkish History Education Journal. 2019; 8(1): 128-98.