İLKOKUL ÖĞRENCİLERİNİN YAZI YAZMAK İLE İLGİLİ ALGILARININ BELİRLENMESİ: BİR METAFOR ÇALIŞMASI

Öz

Bu araştırmada, ilkokul öğrencilerinin yazı yazmak ile ilgili algılarının metafor yoluyla belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma, fenomenoloji deseni kapsamında nitel bir çalışma olup 2021-2022 eğitim öğretim yılı güz döneminde, Uşak il merkezindeki ilkokulların 2, 3 ve 4. sınıflarında öğrenim gören toplamda 135 öğrenci ile yürütülmüştür. Verilerin toplanması sürecinde, öğrencilerin kendilerini ifade edebilmelerine olanak sağlayacak şekilde araştırmacı tarafından hazırlanan “Öğrencilerin Yazma Kavramlarına İlişkin Metaforlarını Belirleme Formu” kullanılmıştır. Formda kişisel bilgilere ve öğrencilerin yazma algılarını belirlemeye yönelik metaforik bir cümleye ve yazma tercihlerine yönelik görüşlerine yer verilmiştir. Bu amaçla öğrencilerden, “Yazı yazmak … gibidir/benzer; çünkü … .” cümlesini tamamlamaları istenmiştir. Çalışma verilerinin analizinde içerik analizinden yararlanılmıştır. Verilerin güvenirliğini sağlamak amacıyla, araştırmacı tarafından oluşturulan metafor imgeleri ve kategorilerin, alan uzmanı tarafından eşleştirilmesi gerçekleştirilmiş; Miles-Huberman’ın görüş birliği-görüş ayrılığı formülü ile tespit edilen güvenirlik oranı %92 olarak belirlenmiştir. Elde edilen verilerden ulaşılan bulgular neticesinde; toplamda 64 farklı metafor imgesi üretilmiştir. Yazmaya yönelik duyuşsal algıların ağırlıklı olarak ön plana çıktığı; yazmanın “haz/ mutluluk verici” ve “eğlenceli” olması yönünün büyük oranda vurgulandığı ve genel olarak yazmaya yönelik olumlu algılar taşındığı görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• Yazma
• Yazma Algısı
• Metafor
• İlkokul
• Fenomenoloji.

DETERMINING PRIMARY SCHOOL STUDENTS' PERCEPTIONS ABOUT WRITING: A METAPHOR STUDY

Öz

This study aimed to determine primary school students' perceptions of writing through metaphors. The study was a qualitative study within the phenomenological design and was conducted in the fall semester of the 2021-2022 academic year with a total of 135 students in grades 2, 3, and 4 in primary schools in the center of Uşak province. During the data collection process, the “Form for Determining Students' Metaphors Related to Writing Concepts,” prepared by the researcher to enable students to express themselves, was used. The form included personal information and a metaphorical sentence aimed at determining students' perceptions of writing, as well as their opinions regarding writing preferences. To this end, students were asked to complete the sentence, “Writing is like/similar to … because … .” Content analysis was used in the analysis of the study data. To ensure the reliability of the data, the metaphor images and categories created by the researcher were matched by a subject matter expert; the reliability rate determined using Miles-Huberman's agreement-disagreement formula was found to be 92%. As a result of the findings obtained from the data, a total of 64 different metaphor images were produced. It was observed that emotional perceptions related to writing were predominantly highlighted; the aspects of writing being “pleasurable/enjoyable” and “fun” were largely emphasized, and positive perceptions of writing were generally conveyed.

Anahtar Kelimeler

• Writing
• Writing Perception
• Metaphor
• Elementary School
• Phenomenology.

Kaynakça

1. Ahn, H. (2012). Teaching writing skills based on a genre approach to l2 primary school students: an action research. English Language Teaching, 5(2), 2-16. https://doi.org/10.5539/ELT.V5N2P2
2. Aktaş, N. (2023). Öğrenme güçlüğü olan ve normal gelişim gösteren ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin okuma ve yazma kavramlarına bakışı: bir metafor çalışması. International Journal of Eurasia Social Sciences (IJOESS), 14(53), 1040-1065.
3. Baki, Y., ve Karakuş, N. (2017). Öğretmen adaylarının yazmaya ilişkin algıları ve yazma sürecinde karşılaştıkları güçlükler: RTEÜ Örneği. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD), 18(1), 573-593.
4. Bozpolat, E. (2015). Türkçe öğretmen adaylarının dört temel dil becerisine ilişkin metaforik algıları. Turkish Studies, 10(11), 313-340. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.8552
5. Bulut, P., ve Kuşdemir, Y. (2018). İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin okuma ve yazmaya ilişkin algılarının metaforlar yoluyla analizi. TÜBAV Bilim Dergisi, 11(1), 74-86. https://dergipark.org.tr/tr/pub/tubav/article/410286 Cebeci, O. (2013). Metafor: ve şiir dilinin yapısal özellikleri. İthaki Yayınları.
6. Cave, A. (2010). Learning how to became awriter in elementary scholl: a review of the literatüre from cognitive, social cognitive, developmental, and sociocultural perspectives. İ-manager’s Journal o Educational Psychology, 3(4), 1-13. https://doi.org/10.26634/jpsy.3.4.1129
7. Çetinkaya Özdemir, E., ve Kaya, B. (2021). Sınıf öğretmeni adaylarının okuma ve yazma becerisine ilişkin metaforik algıları. Millî Eğitim, 50(231), 129-145. https://doi.org/10.37669/milliegitim.717988
8. Datchuk, S.M., & Dembek, G.A. (2018). Adapting a sentence ıntervention with spelling and handwriting support for elementary students with writing difficulties: a preliminary ınvestigation. Insights into Learning Disabilities, 15(1), 7-27. https://api.semanticscholar.org/CorpusID:149753759

9. Drijbooms, E. (2016). Cognitive and linguistic factors in writing development. [Doctoral dissertation]. Radboud Universiteit.
10. Filiz, S., Büyükkaya, C. E., ve Turan Özçelik, T. (2017). Sınıf öğretmenlerinin ve 5. sınıf öğrencilerinin el yazısı öğretme ve öğrenmeye yönelik metaforik algıları. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(23), 135-159. https://izlik.org/JA54GR29PN
11. Graham, S., & Harris, K. R. (2005). Improving the writing performance of young struggling writers: theoretical and programmatic research from the center on accelerating student learning: theoretical and programmatic research from the center on accelerating student learning. The Journal of Special Education, 39(1), 19-33. https://doi.org/10.1177/00224669050390010301
12. Gürbüztürk, O., Koç Akran, S., ve İş Üner, Z. (2018). Neden dik temel yazı?: öğretmen algıları. AJESI- Anadolu Journal of Educational Sciences International, 8(2), 199-237. DOI: https://doi.org/10.18039/ajesi.454652
13. Kadan, Ö. F. (2023). Öğretmenlerin yazma kavramına yönelik algıları: bir metafor analizi. Ekev Akademi Dergisi, Özel Sayı, 282- 300. https://doi.org/10.17753/sosekev.1343919
14. Köksal, Ç., Erginer, E., ve Baloğlu, M. (2016). İlkokul birinci sınıf öğrencilerinin okuma ve yazmaya yükledikleri anlamlar: bir metafor analizi çalışması. Gaziosmanpaşa Üniversitesi Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 11(1), 133-156. https://doi.org/10.19129/sbad.46
15. Malpique, A., Asil, M., Pino-Pasternak, D., & Valcan, D. (2025). The contributions of student-level and classroom-level factors for australian grade 2 students’ writing performance. Written Communication, 43(1), 41-76. https://doi.org/10.1177/07410883251346405
16. Miles, M.B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: an expanded source book (2th ed.) Saga Publication.
17. Müldür, M. & Çevik, A. (2017). Secondary school students' perceptions of writing skill: a metaphor analysis study. SDU International Journal of Educational Studies, 4(2), 54-70. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/381150
18. Nas, F., ve Göçen, G. (2023). Türkçe öğretmeni adaylarının “dijital yazma”ya yönelik metaforik algıları. Journal of Sustainable Educational Studies (JSES), 4(2), 150-168. https://izlik.org/JA64NK83ZG
19. Ng, C. H., & Cheung, Y. L. (2018). Mediation in a socio-cognitive approach to writing for elementary students: ınstructional scaffolding. Education Sciences, 8(3), 92. https://doi.org/10.3390/educsci8030092
20. Saban, A., ve Ersoy, A. (2016) Eğitimde nitel araştırma desenleri. Anı.
21. Tiryaki, E., ve Demir, A. (2016). Türkçe Öğretmeni Adaylarının Yazma Becerisine Yönelik Metaforik Algıları. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 13(33), 18-27. https://dergipark.org.tr/tr/pub/mkusbed/article/209121
22. Topçuoğlu Ünal, F., ve Tekin, M. T. (2013). Eleştirel yazmaya ilişkin Türkçe öğretmeni adaylarının metaforik algıları. Turkish Studies, 8(13), 1595- 1606.
23. Trüb, R. (2022). An Empirical Study of EFL Writing at Primary School. Narr Francke Attempto Verlag. https://doi.org/10.24053/9783823395430
24. Türk Dil Kurumu. (t.y.) Metafor. Türk Dil Kurumu Güncel Türkçe Sözlük içinde. https://sozluk.gov.tr/
25. Ulu, H. (2019). Öğretmen adaylarının dinleme, konuşma, okuma ve yazma becerilerine ilişkin metaforik algıları. Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(2), 272-314. https://dergipark.org.tr/tr/pub/amauefd/article/587118
26. Ulusoy, M. (2013). Sınıf öğretmeni adaylarının Türkçe ve öğrenme alanları ile ilgili metaforları. Akdeniz Eğitim Araştırmaları Dergisi, 14, 1-18.
27. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (Genişletilmiş 9. Baskı). Seçkin Yayıncılık.
28. Wellek, R., & Warren, A. (1983). Edebiyat biliminin temelleri. Çeviren: Ahmet Edip Uysal. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları.