Research Article

JEOPOLİTİK RİSKLERİN TÜRKİYE’NİN TURİZM GELİRLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: FOURIER ARDL VE LA-VAR YAKLAŞIMLARINDAN KANITLAR

Volume: 17 July 24, 2026
TR EN

JEOPOLİTİK RİSKLERİN TÜRKİYE’NİN TURİZM GELİRLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: FOURIER ARDL VE LA-VAR YAKLAŞIMLARINDAN KANITLAR

Abstract

Bu çalışmanın amacı, jeopolitik risklerin Türkiye’nin turizm gelirleri üzerindeki etkisinin zaman içinde değişip değişmediğini ve bu ilişkinin farklı şok dönemlerinde nasıl şekillendiğini analiz etmektir. Bu doğrultuda, 2008Q1–2024Q4 dönemine ait veriler kullanılarak, yapısal kırılmaları ve doğrusal olmayan süreçleri dikkate alan Fourier ARDL yaklaşımı ile uzun dönem ilişkiler incelenmiş; zamanla değişen nedensellik dinamikleri ise LA-VAR yöntemi aracılığıyla analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, jeopolitik risklerin uzun dönemde turizm gelirlerini anlamlı biçimde baskıladığını göstermektedir. Bununla birlikte, zamanla değişen nedensellik sonuçları, turizm gelirleri ile jeopolitik riskler arasındaki ilişkinin sabit olmadığını; savaşlar, terör olayları, diplomatik gerilimler ve küresel salgınlar gibi büyük şok dönemlerinde belirgin şekilde güçlendiğini ortaya koymaktadır. Ayrıca, Euro Bölgesi gelirine yönelik yüksek esneklik, sektörün kaynak ülkelerdeki ekonomik refaha duyarlılığını ortaya koyarken; döviz kuru bulguları kısa ve uzun dönem açısından farklılaşan bir etkiye işaret etmektedir. Bu çerçevede, kısa dönemde Türk lirasının değer kazanması fiyat rekabet gücünü zayıflatırken, uzun dönemde turizm gelirlerinde artışa yol açmaktadır. Bu yönüyle çalışma, jeopolitik risk–turizm ilişkisini zamanla değişen nedensellik çerçevesinde ele alarak literatüre dinamik bir katkı sunmaktadır.

Keywords

Turizm gelirleri, Jeopolitik risk, Fourier AARDL, LA-VAR

Supporting Institution

Destek alınmamıştır.

Ethical Statement

Çalışma etik kurul onayı gerektirmemektedir.

References

  1. Akarsu, G. (2023). Interrelationships between tourist arrivals, exchange rate, inflation, and economic growth: Empirical evidence for Türkiye. World Journal of Applied Economics, 9(1), 49–76. https://doi.org/10.22440/ wjae.9.1.3
  2. Alam, M. S. & Paramati, S. R. (2016). The impact of tourism on income inequality in developing economies: Does Kuznets curve hypothesis exist? Annals of Tourism Research, 61, 111–126. http://dx.doi.org/10.1016/j. annals.2016.09.008
  3. Alvarez, M. D. & Campo, S. (2014). The influence of political conflicts on country image and intention to visit: A study of Israel’s image. Tourism Management, 40, 70-78. http://dx.doi.org/10.1016/j.tourman.2013.05.009
  4. Antonakakis, N., Gupta, R., Kollias, C. & Papadamou, S. (2017). Geopolitical risks and the oil-stock nexus over 1899–2016. Finance Research Letters, 23, 165-173. http://dx.doi.org/10.1016/j.frl.2017.07.017
  5. Arora, V. & Shi, S. (2016). Energy consumption and economic growth in the United States. Applied Economics, 48(39), 3763-3773. https://doi.org/10.1080/00036846.2016.1145347
  6. Artuc, E., Gomez-Parra, N. & Onder, H. (2023). The true cost of war. IZA Discussion Papers (No: 15900). https:// hdl.handle.net/10419/272527
  7. Ayas, I. & Sarı Çallı, D. (2022). Turizm gelirleri ve ekonomik büyüme ilişkisine ARDL sınır testi ve zamanla değişen ARDL teknikleri ile ekonometrik bakış. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 23(2), 345-361.
  8. Bahar, O. & Bozkurt, K. (2010). Gelişmekte olan ülkelerde turizm-ekonomik büyüme ilişkisi: dinamik panel veri analizi. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 21(2), 255-265. https://izlik.org/JA88ZZ68GC
  9. Balaguer, J. & Cantavella-Jorda, M. (2002). Tourism as a long-run economic growth factor: the Spanish case. Applied Economics, 34(7), 877-884. https://doi.org/10.1080/00036840110058923
  10. Balcilar, M., Ozdemir, Z. A. & Arslanturk, Y. (2010). Economic growth and energy consumption causal nexus viewed through a bootstrap rolling window. Energy Economics, 32(6), 1398-1410. https://doi.org/10.1016/j. eneco.2010.05.015
APA
Güler, A. (2026). JEOPOLİTİK RİSKLERİN TÜRKİYE’NİN TURİZM GELİRLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: FOURIER ARDL VE LA-VAR YAKLAŞIMLARINDAN KANITLAR. Journal of Academic Approaches, 17, 1-27. https://doi.org/10.54688/ayd.1879803
AMA
1.Güler A. JEOPOLİTİK RİSKLERİN TÜRKİYE’NİN TURİZM GELİRLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: FOURIER ARDL VE LA-VAR YAKLAŞIMLARINDAN KANITLAR. JAA. 2026;17:1-27. doi:10.54688/ayd.1879803
Chicago
Güler, Aslı. 2026. “JEOPOLİTİK RİSKLERİN TÜRKİYE’NİN TURİZM GELİRLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: FOURIER ARDL VE LA-VAR YAKLAŞIMLARINDAN KANITLAR”. Journal of Academic Approaches 17 (July): 1-27. https://doi.org/10.54688/ayd.1879803.
EndNote
Güler A (July 1, 2026) JEOPOLİTİK RİSKLERİN TÜRKİYE’NİN TURİZM GELİRLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: FOURIER ARDL VE LA-VAR YAKLAŞIMLARINDAN KANITLAR. Journal of Academic Approaches 17 1–27.
IEEE
[1]A. Güler, “JEOPOLİTİK RİSKLERİN TÜRKİYE’NİN TURİZM GELİRLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: FOURIER ARDL VE LA-VAR YAKLAŞIMLARINDAN KANITLAR”, JAA, vol. 17, pp. 1–27, July 2026, doi: 10.54688/ayd.1879803.
ISNAD
Güler, Aslı. “JEOPOLİTİK RİSKLERİN TÜRKİYE’NİN TURİZM GELİRLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: FOURIER ARDL VE LA-VAR YAKLAŞIMLARINDAN KANITLAR”. Journal of Academic Approaches 17 (July 1, 2026): 1-27. https://doi.org/10.54688/ayd.1879803.
JAMA
1.Güler A. JEOPOLİTİK RİSKLERİN TÜRKİYE’NİN TURİZM GELİRLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: FOURIER ARDL VE LA-VAR YAKLAŞIMLARINDAN KANITLAR. JAA. 2026;17:1–27.
MLA
Güler, Aslı. “JEOPOLİTİK RİSKLERİN TÜRKİYE’NİN TURİZM GELİRLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: FOURIER ARDL VE LA-VAR YAKLAŞIMLARINDAN KANITLAR”. Journal of Academic Approaches, vol. 17, July 2026, pp. 1-27, doi:10.54688/ayd.1879803.
Vancouver
1.Aslı Güler. JEOPOLİTİK RİSKLERİN TÜRKİYE’NİN TURİZM GELİRLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: FOURIER ARDL VE LA-VAR YAKLAŞIMLARINDAN KANITLAR. JAA. 2026 Jul. 1;17:1-27. doi:10.54688/ayd.1879803