Research Article

ENDÜSTRİ 4.0’IN MALİYETVE YÖNETİM MUHASEBESİ UYGULAMALARINAYANSIMALARI: KAYSERİ’DEFAALİYET GÖSTEREN BIST İMALAT İŞLETMELERİ ÜZERİNE NİTEL BİR İNCELEME

Volume: 17 November 20, 2026
EN TR

ENDÜSTRİ 4.0’IN MALİYETVE YÖNETİM MUHASEBESİ UYGULAMALARINAYANSIMALARI: KAYSERİ’DEFAALİYET GÖSTEREN BIST İMALAT İŞLETMELERİ ÜZERİNE NİTEL BİR İNCELEME

Abstract

Bu çalışmanın amacı, Borsa İstanbul’da (BIST) işlem gören ve Kayseri’de faaliyet gösteren imalat işletmelerindeki muhasebe ve finans yöneticilerinin Endüstri 4.0 bileşenlerini nasıl algıladıklarını ve bu dönüşümün maliyet ve yönetim muhasebesi uygulamalarına yansımalarını incelemektir. Araştırma, nitel durum çalışması deseninde yürütülmüştür. Ölçüt örnekleme yoluyla belirlenen dokuz işletmede yüz yüze yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiş; veriler nitel içerik analiziyle çözümlenmiş ve MAXQDA programından yararlanılmıştır. Bulgular, Endüstri 4.0’a yönelik olumlu yaklaşımın kavramsal açıklıkla her zaman örtüşmediğini göstermektedir. Bazı katılımcılar barkod, makine yenileme ve geleneksel otomasyon gibi daha çok Endüstri 3.0 kapsamında değerlendirilebilecek uygulamaları Endüstri 4.0 bileşenleri olarak algılarken, bazıları dönüşüme altyapı oluşturabilecek bütünleşik dijital uygulamaları bu kapsamda değerlendirmemiştir. Dijitalleşmenin stok ve üretim takibi, muhasebe kaydı, izleme ve raporlama gibi operasyonel işlevlerde belirgin; maliyet tahmini, sapma analizi, bütçeleme, performans değerlendirmesi ve stratejik karar desteğinde ise daha sınırlı olduğu belirlenmiştir. Dönüşümün üst yönetim desteği, nitelikli insan kaynağı, eğitim, altyapı, yatırım maliyeti ve sektörel uygunluğa bağlı olarak farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır. Çalışma, Endüstri 4.0’a ilişkin kavramsal algı ile fiili uygulamalar arasındaki uyumsuzluğu ve dijitalleşmenin muhasebenin operasyonel işlevlerinde yoğunlaşmasını ortaya koyarak literatüre katkı sunmaktadır

Keywords

Endüstri 4.0, İmalat İşletmeleri, Maliyet Muhasebesi, Yönetim Muhasebesi

References

  1. Acatech. (2013, April). Recommendations for implementing the strategic initiative industrie 4.0 Final Report of the Industrie 4.0 Working Group. https://www.acatech.de/wp-content/uploads/2018/03/Final_report__Industrie_4.0_accessible.pdf
  2. Aktaş, M. T., Tosunoğlu, B. T. & Kutay, T. (2026). Sanayide dijital dönüşüm: Eskişehir üzerine nitel bir araştırma. Afyon Kocatepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 28(1), 140-158. https://doi.org/10.33707/akuiibfd.1769737
  3. Atanasovski, A. & Tocev, T. (2022). Research trends in disruptive technologies for accounting of the future: A bibliometric analysis. Journal of Accounting and Management Information Systems, 21(2), 270-288.
  4. Başkale, H. (2016). Nitel araştırmalarda geçerlik, güvenirlik ve örneklem büyüklüğünün belirlenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 9(1), 23-28.
  5. Buys, P. W. (2021). Designing cost management systems to support business decision-making. Industry Inspired Case Studies, Springer. https://doi.org/10.1007/978-981-16-1751-5
  6. Çetin, H. & Eren, T. (2017). Üretim teknolojilerindeki ve rekabetçi çevredeki değişimin yönetim muhasebesi uygulamalarına etkisi: BIST’te işlem gören imalat işletmeleri üzerinde bir araştırma. Electronic Turkish Studies, 12(35), 105-121.
  7. Çetinkaya, E. & Kara, M. (2025). Muhasebe meslek mensuplarının Endüstri 4.0’a bakış açılarının incelenmesi üzerine bir araştırma: Ankara ili örneği. Alanya Akademik Bakış, 9(2), 420-436. https://doi.org/10.29023/alanyaakademik.1562088
  8. Chuma, K. & Mpundu, M. (2025). Integrating Industry 4.0 in management accounting: An empirical study of technology adoption in Botswana. African Journal of Innovation and Entrepreneurship, 4(1), 207-242. https://doi.org/10.31920/2753-314X/2025/v4n1a9
  9. Coşkun Arslan, M. & Demirkan, Ş. (2019). Endüstri 4.0 ve muhasebe sistemine etkisi üzerine kuramsal bir inceleme. Enderun Dergisi, 3(1), 40-56.
  10. Coşkun Arslan, M. & Karkacıer, A. (2019). Dijital dönüşüm sürecinde yönetim muhasebesinin geleceğini etkileyen faktörlere kavramsal bir bakış. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 6(6), 430-442.
APA
Salman, Ü. N., & Aksoylu, S. (2026). ENDÜSTRİ 4.0’IN MALİYETVE YÖNETİM MUHASEBESİ UYGULAMALARINAYANSIMALARI: KAYSERİ’DEFAALİYET GÖSTEREN BIST İMALAT İŞLETMELERİ ÜZERİNE NİTEL BİR İNCELEME. Journal of Academic Approaches, 17, 1-26. https://doi.org/10.54688/ayd.1900634
AMA
1.Salman ÜN, Aksoylu S. ENDÜSTRİ 4.0’IN MALİYETVE YÖNETİM MUHASEBESİ UYGULAMALARINAYANSIMALARI: KAYSERİ’DEFAALİYET GÖSTEREN BIST İMALAT İŞLETMELERİ ÜZERİNE NİTEL BİR İNCELEME. JAA. 2026;17:1-26. doi:10.54688/ayd.1900634
Chicago
Salman, Ümit Nusret, and Semra Aksoylu. 2026. “ENDÜSTRİ 4.0’IN MALİYETVE YÖNETİM MUHASEBESİ UYGULAMALARINAYANSIMALARI: KAYSERİ’DEFAALİYET GÖSTEREN BIST İMALAT İŞLETMELERİ ÜZERİNE NİTEL BİR İNCELEME”. Journal of Academic Approaches 17 (November): 1-26. https://doi.org/10.54688/ayd.1900634.
EndNote
Salman ÜN, Aksoylu S (November 20, 2026) ENDÜSTRİ 4.0’IN MALİYETVE YÖNETİM MUHASEBESİ UYGULAMALARINAYANSIMALARI: KAYSERİ’DEFAALİYET GÖSTEREN BIST İMALAT İŞLETMELERİ ÜZERİNE NİTEL BİR İNCELEME. Journal of Academic Approaches 17 1–26.
IEEE
[1]Ü. N. Salman and S. Aksoylu, “ENDÜSTRİ 4.0’IN MALİYETVE YÖNETİM MUHASEBESİ UYGULAMALARINAYANSIMALARI: KAYSERİ’DEFAALİYET GÖSTEREN BIST İMALAT İŞLETMELERİ ÜZERİNE NİTEL BİR İNCELEME”, JAA, vol. 17, pp. 1–26, Nov. 2026, doi: 10.54688/ayd.1900634.
ISNAD
Salman, Ümit Nusret - Aksoylu, Semra. “ENDÜSTRİ 4.0’IN MALİYETVE YÖNETİM MUHASEBESİ UYGULAMALARINAYANSIMALARI: KAYSERİ’DEFAALİYET GÖSTEREN BIST İMALAT İŞLETMELERİ ÜZERİNE NİTEL BİR İNCELEME”. Journal of Academic Approaches 17 (November 20, 2026): 1-26. https://doi.org/10.54688/ayd.1900634.
JAMA
1.Salman ÜN, Aksoylu S. ENDÜSTRİ 4.0’IN MALİYETVE YÖNETİM MUHASEBESİ UYGULAMALARINAYANSIMALARI: KAYSERİ’DEFAALİYET GÖSTEREN BIST İMALAT İŞLETMELERİ ÜZERİNE NİTEL BİR İNCELEME. JAA. 2026;17:1–26.
MLA
Salman, Ümit Nusret, and Semra Aksoylu. “ENDÜSTRİ 4.0’IN MALİYETVE YÖNETİM MUHASEBESİ UYGULAMALARINAYANSIMALARI: KAYSERİ’DEFAALİYET GÖSTEREN BIST İMALAT İŞLETMELERİ ÜZERİNE NİTEL BİR İNCELEME”. Journal of Academic Approaches, vol. 17, Nov. 2026, pp. 1-26, doi:10.54688/ayd.1900634.
Vancouver
1.Ümit Nusret Salman, Semra Aksoylu. ENDÜSTRİ 4.0’IN MALİYETVE YÖNETİM MUHASEBESİ UYGULAMALARINAYANSIMALARI: KAYSERİ’DEFAALİYET GÖSTEREN BIST İMALAT İŞLETMELERİ ÜZERİNE NİTEL BİR İNCELEME. JAA. 2026 Nov. 20;17:1-26. doi:10.54688/ayd.1900634