Research Article

FED FAİZ ORANI VE DÖVİZ KURLARI ARASINDAKİ ZAMANA GÖRE DEĞİŞEN NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: KIRILGAN BEŞLİ ÜLKELERİNDEN KANITLAR

Volume: 17 September 11, 2026
TR EN

FED FAİZ ORANI VE DÖVİZ KURLARI ARASINDAKİ ZAMANA GÖRE DEĞİŞEN NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: KIRILGAN BEŞLİ ÜLKELERİNDEN KANITLAR

Abstract

Bu çalışma, 2002:M4-2025:M12 dönemi için ABD Merkez Bankası (FED) efektif faiz oranı ile Kırılgan Beşli ülkelerin (Brezilya, Endonezya, Hindistan, Türkiye ve Güney Afrika) dolar karşısındaki döviz kurları arasındaki nedensel ilişkiyi zamana göre değişen bir çerçevede incelemektedir. FED efektif faiz oranı ve döviz kurları arasındaki dinamik nedensel ilişkinin tespit edilmesi için Shi vd. (2020) tarafından geliştirilen zamana göre değişen Granger nedensellik yöntemi kullanılmıştır. Elde edilen bulgular, FED faiz oranından döviz kurlarına doğru istatistiksel olarak anlamlı bir nedenselliğin varlığını işaret etmektedir. Ayrıca, nedenselliklerin farklı zaman dilimlerinde değişkenlik gösterdiği ve özellikle küresel finansal belirsizliklerin ve FED’in para politikasını sıkılaştırdığı dönemlerde nedenselliklerin oluştuğu belirlenmiştir. Ek olarak, nedenselliklerin 2008 Küresel Finansal Krizi (KFK) ve COVID-19 sonrası toparlanma döneminde daha belirgin olduğu, FED’in gevşek para politikası uyguladığı daha düşük faiz dönemlerinde ise zayıfladığı gözlemlenmiştir. Bulgularımız, büyük açık ekonomilerin uyguladıkları para politikasına göre gelişmekte olan ülke para birimlerinin farklı etkilendiklerini işaret etmektedir. Bu çerçevede çalışmamız, politika yapıcılar için ihtiyatlı makroekonomik politikaların önemine dikkat çekmektedir.

Keywords

Faiz Oranı, Döviz Kuru, Zamanla Değişen Nedensellik Yaklaşımı.

Ethical Statement

“FED FAİZ ORANI VE DÖVİZ KURLARI ARASINDAKİ ZAMANA GÖRE DEĞİŞEN NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: KIRILGAN BEŞLİ ÜLKELERİNDEN KANITLAR” başlıklı çalışmada kullanılan veri seti ve analiz yöntemi etik kurul onayı gerektirmemektedir.

References

  1. Ağıralioğlu, S. & Demirci, S. (2021). Fed’in para politikalarinin kirilgan beşli ülkeleri üzerinde yayilma etkileri: panel var yaklaşimi ile modelleme. Finansal Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi, 13 (24), 1-15.
  2. Andrieș, A. M., Căpraru, B., Ihnatov, I. & Tiwari, A. K. (2017). The relationship between exchange rates and interest rates in a small open emerging economy: The case of Romania. Economic Modelling, 67, 261-274.
  3. Baum, C. F., Hurn, S. & Otero, J. (2022). Testing for time-varying Granger causality. The Stata Journal, 22(2), 355-378.
  4. Bautista, C. C. (2003). Interest rate-exchange rate dynamics in the Philippines: A DCC analysis. Applied Economics Letters, 10 (2), 107-111.
  5. Blazsek, S., Escribano, A. & Licht, A. (2023). Co-integration with score-driven models: an application to US real GDP growth, US inflation rate, and effective federal funds rate. Macroeconomic Dynamics, 27 (1), 203-223.
  6. Branson, W. H. (1983). Macroeconomic determinants of real exchange risk. In R. J. Herrin (Ed.), Managing foreign exchange risk. Cambridge: Cambridge University Press.
  7. Branson, W. H., Halttunen, H. & Masson, P. (1977). Exchange rates in the short-run: The Dollar-Deutschmark rate. European Economic Review, 10 (3), 303-324.
  8. Caporale, G. M., & Gil-Alana, L. A. (2017). Persistence and cycles in the US federal funds rate. International Review of Financial Analysis, 52, 1-8.
  9. Dolado, J. J. & Lütkepohl, H. (1996). Making Wald tests work for cointegrated VAR systems. Econometric reviews, 15 (4), 369-386.
  10. Engel, C., Lee, D., Liu, C., Liu, C. & Wu, S. P. Y. (2019). The uncovered interest parity puzzle, exchange rate forecasting, and Taylor rules. Journal of International Money and Finance, 95, 317-331.
APA
Akgül, A., Yürük, B., & Köse, T. (2026). FED FAİZ ORANI VE DÖVİZ KURLARI ARASINDAKİ ZAMANA GÖRE DEĞİŞEN NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: KIRILGAN BEŞLİ ÜLKELERİNDEN KANITLAR. Journal of Academic Approaches, 17, 1-17. https://doi.org/10.54688/ayd.1929692
AMA
1.Akgül A, Yürük B, Köse T. FED FAİZ ORANI VE DÖVİZ KURLARI ARASINDAKİ ZAMANA GÖRE DEĞİŞEN NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: KIRILGAN BEŞLİ ÜLKELERİNDEN KANITLAR. JAA. 2026;17:1-17. doi:10.54688/ayd.1929692
Chicago
Akgül, Ali, Burcu Yürük, and Tuna Köse. 2026. “FED FAİZ ORANI VE DÖVİZ KURLARI ARASINDAKİ ZAMANA GÖRE DEĞİŞEN NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: KIRILGAN BEŞLİ ÜLKELERİNDEN KANITLAR”. Journal of Academic Approaches 17 (September): 1-17. https://doi.org/10.54688/ayd.1929692.
EndNote
Akgül A, Yürük B, Köse T (September 1, 2026) FED FAİZ ORANI VE DÖVİZ KURLARI ARASINDAKİ ZAMANA GÖRE DEĞİŞEN NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: KIRILGAN BEŞLİ ÜLKELERİNDEN KANITLAR. Journal of Academic Approaches 17 1–17.
IEEE
[1]A. Akgül, B. Yürük, and T. Köse, “FED FAİZ ORANI VE DÖVİZ KURLARI ARASINDAKİ ZAMANA GÖRE DEĞİŞEN NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: KIRILGAN BEŞLİ ÜLKELERİNDEN KANITLAR”, JAA, vol. 17, pp. 1–17, Sept. 2026, doi: 10.54688/ayd.1929692.
ISNAD
Akgül, Ali - Yürük, Burcu - Köse, Tuna. “FED FAİZ ORANI VE DÖVİZ KURLARI ARASINDAKİ ZAMANA GÖRE DEĞİŞEN NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: KIRILGAN BEŞLİ ÜLKELERİNDEN KANITLAR”. Journal of Academic Approaches 17 (September 1, 2026): 1-17. https://doi.org/10.54688/ayd.1929692.
JAMA
1.Akgül A, Yürük B, Köse T. FED FAİZ ORANI VE DÖVİZ KURLARI ARASINDAKİ ZAMANA GÖRE DEĞİŞEN NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: KIRILGAN BEŞLİ ÜLKELERİNDEN KANITLAR. JAA. 2026;17:1–17.
MLA
Akgül, Ali, et al. “FED FAİZ ORANI VE DÖVİZ KURLARI ARASINDAKİ ZAMANA GÖRE DEĞİŞEN NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: KIRILGAN BEŞLİ ÜLKELERİNDEN KANITLAR”. Journal of Academic Approaches, vol. 17, Sept. 2026, pp. 1-17, doi:10.54688/ayd.1929692.
Vancouver
1.Ali Akgül, Burcu Yürük, Tuna Köse. FED FAİZ ORANI VE DÖVİZ KURLARI ARASINDAKİ ZAMANA GÖRE DEĞİŞEN NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: KIRILGAN BEŞLİ ÜLKELERİNDEN KANITLAR. JAA. 2026 Sep. 1;17:1-17. doi:10.54688/ayd.1929692