Research Article

Türkiye’deki Barış Eğitimi Araştırmalarının Eğilimleri: Bir İçerik Analizi Çalışması

Number: 11 August 10, 2026
TR EN

Türkiye’deki Barış Eğitimi Araştırmalarının Eğilimleri: Bir İçerik Analizi Çalışması

Abstract

Bu çalışma, Türkiye merkezli barış eğitimi araştırmalarının genel eğilimlerini, metodolojik tercihlerini ve kavramsal odak noktalarını belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Nitel araştırma paradigması çerçevesinde betimsel içerik analizi deseniyle tasarlanan çalışmada; Web of Science (WoS) ve DergiPark veri tabanları taranarak ulaşılan 48 makale temel analiz birimi olarak kabul edilmiştir. İncelenen yayınlar; yayın yılı, araştırma modeli, veri toplama araçları, örneklem özellikleri ve tematik yönelimler gibi çeşitli değişkenler üzerinden sistematik olarak analiz edilmiştir. Araştırma bulguları, Türkiye’deki barış eğitimi literatürünün özellikle 2016 yılında zirve noktasına ulaştığını (n=8) ve büyük oranda nitel araştırma modellerine (%68,8) dayandığını göstermektedir. Çalışmalarda en sık başvurulan veri toplama aracının yarı yapılandırılmış görüşme formları (%29,4), en çok tercih edilen veri analiz yönteminin içerik analizi (%27) ve en yoğun çalışılan katılımcı grubunun öğretmen adayları (%24) olduğu saptanmıştır. Tematik açıdan literatürün en çok "Kavramsal Farkındalık ve Algı Düzeyleri" (f=12) alanında yoğunlaştığı; sonuçların ise katılımcıların barış algısını "savaşsızlık" tanımından "sosyal adalet ve hoşgörü" içeriğine taşıyan "Bilişsel Şemalar ve Kavramsal Dönüşümler" (f=13) temasında kümelendiği belirlenmiştir. Küresel literatürle yapılan karşılaştırmalı analizler sonucunda; Türkiye adresli çalışmaların küresel ana akım tartışmalarla metodolojik bir paralellik gösterdiği, ancak "eleştirel pedagoji" ve "sosyal adalet" gibi kavramların yerel yazında henüz görece sınırlı bir temsiliyete sahip olduğu belirlenmiştir. Çalışma sonucunda, yerel literatürün gelişimine yönelik olarak; yöntemsel çeşitliliğin sağlanması adına boylamsal ve karma yöntemli araştırmaların teşvik edilmesi, müfredatta sadece çatışma çözümü odaklı değil "pozitif barış" ve eleştirel pedagojiyi merkeze alan bir dönüşümün gerçekleştirilmesi, öğretmenlerin uygulamalı eğitimlerle desteklenmesi ve rekabetçi sınav sisteminin yarattığı sistemsel direnci kırmak adına "bütüncül okul yaklaşımının" hayata geçirilmesi önerilmektedir.

Keywords

References

  1. Akbana, Y. E., & Yavuz, A. (2022). Global issues in a series of EFL textbooks and implications for end-users to promote peace education through teaching English. Journal of Peace Education, 19(3), 373–396. https://doi.org/10.1080/17400201.2022.2140403
  2. Aktaş, Ö., & Safran, M. (2013). Evrensel bir değer olarak barış ve barış eğitiminin tarihçesi. TSA / Journal of Turkish Special Education, 17(2), 127–152. https://izlik.org/JA78JF83JZ
  3. Aktan Kerem, E., & Kamaraj, I. (2006). Erken çocukluk dönemi "barış" değerine evrensel bir bakış III. Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, (13), 90–101.
  4. Anugrah, Anggraeni, L., Syaifullah, Rezky, M. I., & Adrian, K. (2026). Mapping global trends in peace education: a bibliometric analysis 2015–2024. Journal of Peace Education, 1–28. https://doi.org/10.1080/17400201.2026.2641099
  5. Apaydın, Ç., & Aksu, M. (2012). Opinions of teachers concerning peace education in school environment. Inonu University Journal of the Faculty of Education, 13(3), 131–148.
  6. Arıkan, A. (2009). Environmental peace education in foreign language learners' English grammar lessons. Journal of Peace Education, 6(1), 87–99. https://doi.org/10.1080/17400200802655064
  7. Aydemir, M. (2018). Yenilenen sosyal bilgiler dersi öğretim programının barış eğitimi açısından değerlendirilmesi. Uluslararası Güncel Eğitim Araştırmaları Dergisi (UGEAD), 4(1), 52–73. https://izlik.org/JA43MT83PT
  8. Brantmeier, E. J., Keenan, K., Sims, Z., Grimes, J., & Grier, X. (2024). A historical content analysis study of the Journal of Peace Education from 2004 to 2023. Journal of Peace Education, 21(3), 263–284. https://doi.org/10.1080/17400201.2024.2422765

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Educational Sociology

Journal Section

Research Article

Publication Date

August 10, 2026

Submission Date

April 19, 2026

Acceptance Date

June 10, 2026

Published in Issue

Year 2026 Number: 11

APA
Onganer, Y. E. B. (2026). Türkiye’deki Barış Eğitimi Araştırmalarının Eğilimleri: Bir İçerik Analizi Çalışması. Harran Maarif Dergisi, 11. https://doi.org/10.22596/hej.1933655
AMA
1.Onganer YEB. Türkiye’deki Barış Eğitimi Araştırmalarının Eğilimleri: Bir İçerik Analizi Çalışması. HEJ. 2026;(11). doi:10.22596/hej.1933655
Chicago
Onganer, Yusuf E. B. 2026. “Türkiye’deki Barış Eğitimi Araştırmalarının Eğilimleri: Bir İçerik Analizi Çalışması”. Harran Maarif Dergisi, nos. 11. https://doi.org/10.22596/hej.1933655.
EndNote
Onganer YEB (August 1, 2026) Türkiye’deki Barış Eğitimi Araştırmalarının Eğilimleri: Bir İçerik Analizi Çalışması. Harran Maarif Dergisi 11
IEEE
[1]Y. E. B. Onganer, “Türkiye’deki Barış Eğitimi Araştırmalarının Eğilimleri: Bir İçerik Analizi Çalışması”, HEJ, no. 11, Aug. 2026, doi: 10.22596/hej.1933655.
ISNAD
Onganer, Yusuf E. B. “Türkiye’deki Barış Eğitimi Araştırmalarının Eğilimleri: Bir İçerik Analizi Çalışması”. Harran Maarif Dergisi. 11 (August 1, 2026). https://doi.org/10.22596/hej.1933655.
JAMA
1.Onganer YEB. Türkiye’deki Barış Eğitimi Araştırmalarının Eğilimleri: Bir İçerik Analizi Çalışması. HEJ. 2026. doi:10.22596/hej.1933655.
MLA
Onganer, Yusuf E. B. “Türkiye’deki Barış Eğitimi Araştırmalarının Eğilimleri: Bir İçerik Analizi Çalışması”. Harran Maarif Dergisi, no. 11, Aug. 2026, doi:10.22596/hej.1933655.
Vancouver
1.Yusuf E. B Onganer. Türkiye’deki Barış Eğitimi Araştırmalarının Eğilimleri: Bir İçerik Analizi Çalışması. HEJ. 2026 Aug. 1;(11). doi:10.22596/hej.1933655