Yeni Bir Sosyal Bilim Paradigmasına Doğru: Mirasın Reddi ve Bütünsel Bilim Arayışları
Öz
Bir bilgi inşa etme tarzı olarak sosyal bilimin kimliği, 19. yüzyılda doğa bilimleri/ kültür ve beşeri bilimler ayrımının epistemolojik / metodolojik saflaşmasının ürünü olarak ortaya çıktı ve bu saflaşmada iyiyi vaaz etme yetkesini sosyal bilimler üstlenirken, doğruyu vaaz etme yetkesi ise doğa bilimlerine bırakıldı. İlk kertede, sosyal bilimler ve doğa bilimlerinin doğru ile iyi arasındaki bu bilimsel taksimatı kabul edilebilir gözüktü. Gerçekte ise, iyinin ve doğrunun birbirlerinden kopuk ve izole edilmiş olarak çıktıkları tarihsel yolculukta, hem sosyal bilimler hem de doğa bilimleri, iktidar ve güç yapılarıyla aralarındaki ahlaki, vicdani ve bilimsel mesafeyi korumakta başarısız oldular ve araçsal aklın egemenliğinde hem doğrunun hem de iyinin saflığı yapı bozumuna uğradı. En genel çerçevede değerlendirildiğinde, bilimler, özgürlük idealini betimleyebilecekleri bir konum almaktan çok uzaklaştılar. Bu makale, sosyal bilimler ve doğa bilimlerinin, doğru ile iyi arasında inşa ettikleri dikatominin biçimlendirdiği iki kültürlü mirasın krizlerine ve epistemolojik bunalımlarına özellikle vurgu yapmaktadır. Çıkış yolları çerçevesinde ise, bilimlerde parçalılığın reddi ve bütünsel bilim arayışlarını çağdaş yaklaşımlar ve güncel tartışmalar bağlamında betimlemeyi amaçlamaktadır.
Anahtar Kelimeler
References
- Akay, A. (2013). “ Sosyal Bilimler ve Sanat ”, Sosyal Bilimleri Yeniden Düşünmek İçinde, İstanbul: Metis Yayınları, 2013, s. 227-235.Bauman, Z. (1997). Modernite ve Holocast, Çev. Süha Serfabiboğlu, İstanbul: Sarmal Yayınevi.Bourdieu, P. (2016). Sosyoloji Meselesi, Çev. Öztürk., F, Uçar., B, Gültekin., M, Sümer., A, Ankara: Heretik Yaynları.Bourdieu, P. (2015). Devlet Üzerine, Çev. Aslı Sümer, İstanbul: İletişim Yayınları.Durkheim, E. (2006). Toplumsal İşbölümü, Çev. Özer Ozankaya, İstanbul: Cem Yayınevi.Foucault, M. (2014). Özne ve İktidar, Çev. Işık Ergüden ve Osman Akınhay, İstanbul: Cem Yayınevi.Gasset, Y., O. (2017). İnsan ve Herkes, Çev. Neyire Gül Işık, İstanbul: Metis Yayınları.Gulbenkian Komisyonu. (1996). Sosyal Bilimleri Açın, Çev. Şirin Tekeli, İstanbul: Metis Yayınları. Jeanniere, A. (1990). “ Modernite Nedir ”, Mehmet, K (der.), Modernite versus Postmodernite İçinde, Çev. Nilgün Tutal, İstanbul: Say Yayınları, 2011, s. 111-124.Kıray, M., B. (1979). “ Gelişmekte Olan Ülkelerde Sosyal Bilimler Öğretimi: Türkiye Örneği ”, Toplumsal Yapı ve Toplumsal Değişme İçinde, Çev. Tülin Kurtarıcı, İstanbul: Say Yayınları, 2006, s. 22-35.Kuhn, S., T. (2018). Bilimsel Devrimlerin Yapısı, Çev. Nilüfer Kuyaş, İstanbul: Kırmızı Yayınları.Küçük, M. (1993). “ Entelektüelin Tehlikeli Oyuncağı: Postmodern ”, Mehmet, K. (der.), Modernite versus Postmodernite İçinde, Çev. Mehmet Küçük, İstanbul: Say Yayınları, 2011, s. 111-124.Landa, D., M. (2013). Çizgisel Olmayan Tarih, Çev. Ebru Kılıç, İstanbul: Metis Yayınları.Marcuse, H. (2015). Tek-Boyutlu İnsan, Çev. Aziz Yardımlı, İstanbul: İdea Yayınları.Öncü, A. (2013). “ Sosyal Bilimlerde Yeni Meşruiyet Zemini Arayışları ”, Sosyal Bilimleri Yeniden Düşünmek İçinde, İstanbul: Metis Yayınları, 2013, s. 48-52.Özlem, D. (2013). “ Evrensellik Mitosu ve Sosyal Bilimler ”, Sosyal Bilimleri Yeniden Düşünmek İçinde, İstanbul: Metis Yayınları, 2013, s. 53-66. Wallerstein, İ. (2012). Bildiğimiz Dünyanın Sonu, Çev. Tuncay Birkan, İstanbul: Metis Yayınları.Weber, M. (1998). Sosyoloji Yazıları, Çev. Taha Parla, İstanbul: İletişim Yayınları.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Research Article
Authors
Cem Özkurt
*
0000-0003-1438-6517
Türkiye
Publication Date
October 30, 2019
Submission Date
August 16, 2019
Acceptance Date
September 17, 2019
Published in Issue
Year 2019