Research Article

Alan Gratz’ın “Refugee” ve Peter Härtling’in “Djadi, Flüchtlingsjunge” Adlı Romanlarında Mülteci Çocuklar

Number: 6 March 15, 2020
EN TR

Alan Gratz’ın “Refugee” ve Peter Härtling’in “Djadi, Flüchtlingsjunge” Adlı Romanlarında Mülteci Çocuklar

Öz

Bu makalede, 21. yüzyıl Alman edebiyatının yetkin bir temsilcisi olan Peter Härtling’in “Djadi, Flüchtlingsjunge” (2016) adlı romanı ile Amerikan edebiyatının tanınmış bir yazarı olan Alan Gratz’ın, “Refugee” (2017) adlı, biri Almanca, diğeri İngilizce olarak kaleme alınmış olan eserleri mültecilik sorunsalı ekseninde, özellikle mülteci olarak yaşamanın çocuk psikolojisine yansımaları açısından karşılaştırmalı olarak analiz edilecektir. Çalışmamızda esasen, edebiyat ve gerçeklik arasındaki göbek bağından hareketle, gerçek dünyanın acil çözüm bekleyen kanayan yarası olan mülteci sorununa kurmaca dünyadan yükselen mülteci çocukların iç çığlıklarıyla dikkat çekmeyi amaç edindik. İçinde yaşadığımız 21. yüzyılda tüm dünya ülkelerinin, İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana gerçekleşen en geniş ölçekli mülteci hareketi ile karşı karşıya kalıp yüzleştiği görülmektedir. Son yıllarda yeryüzünün çeşitli yerlerinde meydana gelen bölgesel savaşlar sebebiyle mülteci ve sığınmacı yetişkin ve çocuk sayısı ciddi ölçüde artış göstermiştir. Mülteci grupları tarafından genel olarak karşılaşılan ve makalede ayrıntılı olarak tespit edilen zorluklar henüz reşit olmamış mülteci çocuklar açısından ciddi psikolojik etkilere sebebiyet vermektedir. Gerçek dünyadan aldığı kaynaklarla beslenen edebiyatın kurmaca dünyası da içinde vücut bulduğu çağın en öne çıkan sorunu olan mültecilik sorununa duyarsız kalmamış ve bu sorunu farklı açılardan işlemeye başlamıştır. Nitekim milenyum edebiyatından karşılaştırmak üzere özenle seçtiğimiz bu eserlerde mültecilik sorunu, özellikle çocuk psikolojisine yansımaları açısından ele alınmıştır. Bu nedenle çalışmada, eserlerdeki kurmaca mülteci çocukların, gerçek dünyadaki aktörlerle olan benzerlikleri sorgulanacaktır. Eserlerin kurmaca dünyasında, mülteci çocukların gerçek hayatta yüzleşmek zorunda kaldığı bu ve benzeri sorunların ne kadarına ne ölçüde değinildiği, bu sorunlara hangi açılardan ve nasıl bir tutumla yaklaşılıp yer verildiği incelenecektir. Çalışmamızda her şeyden önce karşılaştırma yöntemi kullanılacaktır. Birbirine yakın dönemlerde yazılmış olan, yani tarihsel ve toplumsal açıdan birbirine benzer olguların yaşandığı bir zamanda üretilmiş olan bu eserler “tipolojik karşılaştırma” yöntemiyle karşılaştırılacak, ayrıca tarihsel-toplumsal, psikanalitik, pozitivist eleştiri ve edebiyat sosyolojisi yöntemlerinden yararlanılacaktır.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Referans1: About Me. (2019, 10 Aralık). Erişim Adresi: https://www.alangratz.com/about/ Referans2: Allkemper, A. ve Eke Nobert O. (2010). Literaturwissenschaft. Paderborn: Wilhelm Fink Ver. Referans3: Anter, Y., Uras, O. (2015, 2 Eylül). Ege Denizi'nde art arda göçmen faciası: 12 ölü. [Haber grubu yorumu]. Erişim adresi: http://www.hurriyet.com.tr/gundem/ege-denizinde-art-arda-gocmen-faciasi-12-olu-29966881. Referans4: Aydın, K. (2008). Karşılaştırmalı Edebiyat. Günümüz Postmodern Bağlamda Algılanışı. İstanbul: Birey Yay. Referans5: Aytaç, G. (2003). Karşılaştırmalı Edebiyat Bilimi. İstanbul: Say Yay. Referans6: Baytekin, B. (2006). Karşılaştırmalı ve Uygulamalı Edebiyat Bilim. Sakarya: Sakarya Üni. Yay. Referans7: Bhugra, D., Craig, T. ve Bhui K. (2010). Conclusions: what next?. D. Bhugra,T.Craig ve K. Bhui (Ed.). Mental Health of and refugees and Asylum seekers içinde (s. 299-301). United States: Oxford University Press. Referans8: Bhui, K., Warfa, N. ve Mohamud, S. (2010). Mental Health service provision for asylum seekers and refugees. D. Bhugra,T.Craig ve K. Bhui (Ed.) Mental Health of and refugees and Asylum seekers içinde (s. 287-298). United States: Oxford University Press. Referans9: Deutscher Caritasverband. (2017). Unbegleitete Minderjährige Flüchtlinge in Deuıtschland Rechtliche Vorgaben und deren Umsetzung. Freiburg: Lambertus Verlag. Referans10: Dyserinck, H. von. (1981). Komparatistik. Eine Einführung, (Aachener Beitraege zur Komparatistik). Band 1. Bouvier: Bonn. Referans11: Figures at a glance. (2019, 20 Aralık). Erişim Adresi: https://www.unhcr.org/ph/figures-at-a-glance Referans12: Gratz, A. (2019). Mülteci (A. Levi, Çev.). İstanbul: Pegasus Yayınları (Orijinal çalışma 2017 yılında yayımlanmıştır). Referans13: Grey, N., Lab, D. ve Young, K. (2010). Post-traumatic stress disorder. D. Bhugra,T. Craig ve K. Bhui (Ed.). Mental Health of and refugees and Asylum seekers içinde (s. 177-194). United States: Oxford University Press. Referans14: Grochowski, S. (2018, 18 Kasım). Q & A with Alan Gratz. Erişim adresi: https://www.publishersweekly.com/pw/by-topic/childrens/childrens-authors/article/78345-q-a-with-alan-gratz.html. Referans15: Härtling, P. (2016). Djadi, Flüchtlingsjunge. Weinheim: Beltz&Gelberg. Referans16: Heike, G. (Hrsg.). (1999). “Fiktion”. Grundbegriffe der Literaturwissenschaft, Stuttgart-Weimar: J.B.Metzler Ver. 62-63. Referans17: Huemer, J. ve Vostanis, P. (2010). Child refugees and refugee families. . D. Bhugra,T. Craig ve K. Bhui (Ed.). Mental Health of and refugees and Asylum seekers içinde (s. 225-242). United States: Oxford University Press. Referans18: Imm-Bazlen, U. ve Schmieg, A-K. (2017). Begleitung von Flüchtlingen mit traumatischen Erfahrungen. Berlin Heidelberg: Springer Verlag. Referans19: Kalisz, M. (2000). Die Wirklichkeit des Fiktiven Peter Härtlings Dichterromane. Stuttgart: Verlag Hans-Dieter Heinz, Akademischer Verlag. Referans20: Kinzie, J. D. ve Kinzie, J. M. (2010). Treatment goals and therapeutic interactions. D. Bhugra,T. Craig ve K. Bhui (Ed.). Mental Health of and refugees and Asylum seekers içinde (s. 121-140). United States: Oxford University Press. Referans21: Laing, R. D. (1993). Bölünmüş Benlik (S. Çelik, Çev.). İstanbul: Kabalcı Yay. Referans22: Lebensdaten von Peter Härtling. (2019, 01 Aralık). Erişim adresi: http://www.haertling.de/biografie.htm Referans23: Makedonya Sınırında Mülteci Gerginliği. (2016, 29 Şubat). [Haber grubu yorumu]. Erişim adresi: https://tr.euronews.com/2016/02/29/makedonya-sinirinda-multeci-gerginligi. Referans24: Maren-Griesebach, M. (1972). Methoden der Literaturwissenschaft. München: Francke Ver. Referans25: Moran, B. (1994). Edebiyat Kuramları ve Eleştiri. İstanbul: Cem Yayınevi. Referans26: Nünning, A. (Hg.) (2004), Grundbegriffe der Literaturtheorie, J. B. Metzler Verlag, Stuttgart-Weimar. Referans27: Özdemir, Ç. (2016). “Suriye’de İç Savaşın Nedenleri: Otokratik Yönetim mi, Bölgesel ve Küresel Güçler mi?” Bilgi (33), 2016 Kış / Winter. 81-102. Referans28Öztürk, T. (2017). Suriyeli Mültecilerin Psikososyal Sorunları. Ü. Özkan ve diğerleri (Ed.). İnsan Hakları Perspektifinden Mültecilik içinde (s. 85-99). Ankara: UMHD, İNSAMER, MEMUR-SEN. Referans29: Schönau, W. ve Pfeiffer, J. (2003). Einführung in die psychoanalytische Literaturwissenschaft. Stuttgart-Weimar: J.B. Metzler Ver. Referans30: Sezgin, H. (2019). Avrupa’da Kayıp Refakatsiz Mülteci Çocuklar” İNSAMER. Erişim adresi: https://insamer.com/tr/avrupada-kayip-refakatsiz-multeci-cocuklar_2331.html. Referans31: Siblewski, K. (2000). Peter Härtling Gesammelte werke Erzählungen, Aufsätze und Vorlesungen. Köln: Verlag Kiepenheuer&Witsch. Referans32: Solak, Ö. (2016). Edebiyatın Disiplinlerarasılık İmkânları. Ankara: Pegem Yay. Referans33: Somasundaram, D. (2010). Complex mental health problems of refugees. D. Bhugra,T. Craig ve K. Bhui (Ed.). Mental Health of and refugees and Asylum seekers içinde (s. 73-86). United States: Oxford University Press. Referans34: St. Louis’in Yolculuğu. (2020, 05 Ocak). Erişim Adresi: https://encyclopedia.ushmm.org/content/tr/article/voyage-of-the-st-louis-1 Referans35: Suriyeli Ümran 'elini yüzüne götürdü ve kanı gördü, neler olup bittiğini bilmiyordu' (2016, 19 Ağustos). [Haber grubu yorumu]. Erişim adresi: https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-37127567. Referans36: Taşdelen, V. (2017-2018). “Edebiyat ve Gerçeklik”. Bizim Külliye. Üç Aylık Kültür ve Sanat Dergisi. Yıl: 19, Sayı: 74. 22-27. Referans37: Tepebaşılı, F. (2015). Edebiyatbilimine Giriş. Konya: Çizgi Yay. Referans38: Tura, S. M. (2005). Günümüzde Psikoterapi. İstanbul: Metis Yay. Referans39: Wellek, R. ve Warren, A. (1983), Edebiyat Biliminin Temelleri (A. E. Uysal, Çev.). Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yay. Referans40: Wilpert, G. von. (1989). “Fiktion”. Sachwörterbuch der Literatur. Stuttgart: Alfred Kröner Ver. 298-299. Referans41: Zima, P. von. (2011), Komparatistik, 2. Aufl., A. Francke Ver., Tübingen und Basel.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Publication Date

March 15, 2020

Submission Date

January 5, 2020

Acceptance Date

January 29, 2020

Published in Issue

Year 2020 Number: 6

APA
Güngör, H., & Kızıler Emer, F. (2020). Alan Gratz’ın “Refugee” ve Peter Härtling’in “Djadi, Flüchtlingsjunge” Adlı Romanlarında Mülteci Çocuklar. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi, 6, 423-446. https://doi.org/10.21733/ibad.670651

Cited By