Research Article

İşbirliği Ölçeği: Kültürel Adaptasyon

Number: 8 December 18, 2020
EN TR

İşbirliği Ölçeği: Kültürel Adaptasyon

Öz

İşbirlikçi davranışlar, insanlık tarihinden bu yana türün devamını destekleyici nitelikte olagelmiştir. Prososyal davranışların içerisinde tanımlanan işbirliği davranışı, yazında sıklıkla özgecilik ile ayrıştırılmadan ele alınmaktadır. Ancak kavramın temel anlamı ve pratiği gereği, işbirliğini özgecilikten ayrıştırarak ele almak ve ölçmek anlamlı görülmektedir. Bu noktada Xie, Yu, Chen ve Chen (2006) tarafından geliştirilen İşbirlikçilik ve Rekabetçilik Ölçeği’nden yararlanarak işbirliğini ölçmek üzere Türkçe bir ölçek oluşturulması hedeflenmiştir. Ölçekten çeşitli maddeler seçilmiş ve 16 maddelik Türkiye kültürüne uyarlanmış İşbirliği Ölçeği elde edilmiştir. 171 kişilik bir örneklemde sınanan İşbirliği Ölçeği, doğrulayıcı faktör analizleri sonucunda kendi içinde tutarlı ve işbirliğini temsil edici 11 maddelik son halini almıştır. İşbirliği Ölçeği aynı zamanda, Alternatif Tutsak İkilemi Oyunu, İşbirliği Olarak Ahlak Ölçeği ve Prososyal Niyet Anketi’nden elde edilen değerlerle olumlu korelasyon göstermiştir. Buna göre, kişilerin İşbirliği Ölçeği ile belirlenen işbirliği eğilimleri yükseldikçe ölçeklerden elde edilen işbirliği davranışları ve özgeci eğilimler yükselmiştir. Dolayısıyla, ölçeğin işbirliği kavramını beklenen şekilde ölçtüğü görülmüştür. Sonuç olarak kültürel adaptasyon çalışması yapılan İşbirliği Ölçeği’nin ile kişilerin işbirliğine yönelik tutumlarının ve işbirliği eğilimlerinin ölçümünde geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Thanks

Prof. Dr. Sevim Cesur'a süreçteki desteklerinden dolayı teşekkür ederiz.

References

  1. Ajzen, I., ve Fishbein, M. (2005). The influence of attitudes on behavior. D. Albarracín, B. T. Johnson ve M. P. Zanna (Ed.), The handbook of attitudes içinde (173–221). Lawrence Erlbaum Associates Publishers
  2. Alisinanoğlu, F., Bay, D. N. ve Şimşek, Ö. (2014). Okul Öncesi Eğitimde Okul Aile İşbirliği Ölçeği’nin geçerlik ve güvenirlik çalışması. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 15 (1), 1-13.
  3. Arkar, H., Sorias, O., Tunca, Z., Şafak, C., Alkın, T., Binnur Akdede, B., Şahin, S., Akvardar, Y., Sarı, Ö., Özerdem A. ve Cimilli, C. (2005). Mizaç ve Karakter Envanteri’nin Türkçe formunun faktör yapısı, geçerlik ve güvenilirliği. Türk Psikiyatri Dergisi, 16 (3), 190-204.
  4. Atabey, D. ve Tezel Şahin, F. (2011). Aile Öğretmen İletişim ve İşbirliği Ölçeği. Kastamonu Eğitim Dergisi, 19(3), 793-804.
  5. Batson, C. D. ve Powell, A. A. (2003). Altruism and prosocial behavior. T. Millon, M. J. Lerner ve I. B. Weiner, (Ed.), Handbook of psychology: volume 5 personality and social psychology içinde (463-485). Wiley Online Library.
  6. Chen, X. P., Xie, X., ve Chang, S. (2011). Cooperative and competitive orientation among chinese people: scale development and validation. Management and Organization Review, 7, 353-379. Doi:10.1111/j.1740-8784.2011.00215.x
  7. Curry, O. S. (2016). Morality as cooperation: A problem-centred approach. T. K. Shackelford ve R. D. Hansen (Ed.), The Evolution of Morality içinde (sf. 27-51): Springer International Publishing.
  8. Curry, O. S., Chesters, M. J. ve Van Lissa, C. J. (2018). Mapping morality with a compass: Testing the theory of ‘morality as cooperation’ with a new questionnaire. Doi: 10.1016/j.jrp.2018.10.008

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 18, 2020

Submission Date

May 1, 2020

Acceptance Date

July 1, 2020

Published in Issue

Year 2020 Number: 8

APA
Yerlikaya, Y. G., & Doğruyol, B. (2020). İşbirliği Ölçeği: Kültürel Adaptasyon. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi, 8, 350-363. https://doi.org/10.21733/ibad.730704

Cited By