Uzaktan Çalışma Ortamlarında Organizasyonel Yapıların Değişimi ve Dönüşümü: Türkiye Yazılım Sektöründe Nitel Bir Araştırma
Abstract
Amaç: Bu çalışmanın amacı, uzaktan çalışmanın organizasyonel yapılar üzerindeki etkilerini durumsallık teorisi ve bilgi işleme yaklaşımı çerçevesinde Türkiye yazılım sektörü özelinde incelemektir. Yöntem: Bu çalışma, uzaktan çalışmanın organizasyonel yapılar üzerindeki etkilerini derinlemesine incelemeyi amaçladığından nitel araştırma yaklaşımı benimsenmiş ve çoklu durum deseni kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemi, Türkiye yazılım sektöründe faaliyet gösteren ve ofis, uzaktan ya da hibrit çalışma modelini aktif olarak uygulayan 32 firmadan oluşmaktadır. Amaçlı örnekleme yöntemiyle seçilen bu firmalarda çalışan yönetici ve uzman pozisyonundaki katılımcılar ile yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler tematik içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiş; veri analizi sürecinde MAXQDA nitel veri analiz yazılımından yararlanılmıştır. Analiz sürecinde hem literatüre dayalı önceden belirlenmiş temalardan yararlanılan dedüktif yaklaşım hem de veriden türeyen yeni örüntülerin ortaya çıkarıldığı indüktif yaklaşım birlikte kullanılmıştır. Bulgular, uzaktan çalışmanın organizasyonel yapılar üzerinde tek yönlü bir dönüşüm yaratmadığını göstermektedir. Hiyerarşik yapıların tamamen ortadan kalkmadığı, ancak erişim ve görünürlük biçimlerinin değiştiği; merkeziyetçilik düzeyinin sahiplik yapısı ve kurumsallaşma düzeyine göre farklılaştığı belirlenmiştir. Ayrıca teknoloji araçlarının bilgi akışı ve koordinasyonun temel belirleyicisi haline gelirken biçimselleşmeyi artırdığı, hibrit modelin ise en işlevsel denge noktası olarak değerlendirildiği görülmüştür. Özgün Katkı: Bu çalışma, uzaktan çalışmanın organizasyonel yapıları otomatik olarak yataylaştırmadığını; aksine karar hakları, yönetişim ve koordinasyon mekanizmalarının yeniden tasarlanmasını gerektiren çok boyutlu bir dönüşüm süreci yarattığını ortaya koyarak literatüre özgün katkı sunmaktadır. Ayrıca teknoloji araçlarının yalnızca destekleyici altyapılar değil, bilginin üretimi, dolaşımı ve izlenebilirliğini şekillendiren yönetişim mekanizmaları olarak konumlandığını göstermektedir.
Keywords
- Uzaktan Çalışma
- Organizasyonel Yapı
- Organizasyonel Değişim ve Dönüşüm
- Dijital Dönüşüm
- Yazılım Sektörü
Supporting Institution
Project Number
Ethical Statement
Thanks
References
- Aiken, M. & Hage, J. (1968). Organizational interdependence and intra-organizational structure. American Sociological Review, 33(6), 912–930. http://dx.doi.org/10.2307/2092683
- Bailenson, J. N. (2021). Nonverbal overload: A theoretical argument for the causes of Zoom fatigue. Technology, Mind, and Behavior, 2(1). https://doi.org/10.1037/tmb0000030
- Bailey, D. E., & Kurland, N. B. (2002). A review of telework research: Findings, new directions, and lessons for the study of modern work. Journal of Organizational Behavior, 23(4), 383–400. https://doi.org/10.1002/job.144
- Barrero, J. M., Bloom, N., & Davis, S. J. (2021). Why working from home will stick (NBER Working Paper No. 28731). National Bureau of Economic Research. https://doi.org/10.3386/w28731
- Barrero, J. M., Bloom, N., & Davis, S. J. (2023). The evolution of work from home (NBER Working Paper No. 31516). National Bureau of Economic Research. https://doi.org/10.3386/w31686
- Belzunegui, E. A., & Erro, A. (2020). Teleworking in the context of the COVID-19 crisis. Sustainability, 12(9), 3662. https://doi.org/10.3390/su12093662
- Bloom, N., Han, R., & Liang, J. (2021). How hybrid working from home works out (NBER Working Paper No. 30292). National Bureau of Economic Research. https://doi.org/10.3386/w30292
- Bloom, N., Liang, J., Roberts, J., & Ying, Z. J. (2015). Does working from home work? Evidence from a Chinese experiment. Quarterly Journal of Economics, 130(1), 165–218. https://doi.org/10.1093/qje/qju032
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Business Administration
Journal Section
Research Article
Publication Date
October 4, 2026
Submission Date
May 21, 2026
Acceptance Date
July 27, 2026
Published in Issue
Year 2026 Volume: 13 Number: 2