Research Article

6-12. Sınıf Öğrencileri için Yürütücü Biliş Becerileri Ölçeği Uyarlama Çalışması

Volume: 14 March 17, 2026
TR EN

6-12. Sınıf Öğrencileri için Yürütücü Biliş Becerileri Ölçeği Uyarlama Çalışması

Abstract

Çalışmanın amacı, Altındağ ve Senemoğlu ’nun (2013) lisans öğrencileri için geliştirdikleri ‘’Yürütücü Biliş Becerileri Ölçeği’’ni ortaokul ve lise düzeyine uyarlamaktır. Çalışma tarama modelinde desenlenmiş ve tabakalı örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Ankara ilinde yer alan Proje, Anadolu ve Fen liseleri ile MEB’in belirlediği 6 hizmet alanından üst, orta ve alt düzey olarak belirlenen ortaokullardan 555 öğrenci çalışmaya dâhil edilmiştir. Verilerin analizi doğrulayıcı faktör analiziyle yapılmış ve uyum iyiliği değerleri mükemmel uyum aralığında bulunan 36 maddelik 4 faktörlü yapı doğrulanmıştır. Açıklanan varyans yüzdeleri ortalaması ((R^2 ) ̅=0.30) büyük etki büyüklüğünü göstermekte, bu da ölçeğin yürütücü biliş becerilerini yüksek düzeyde açıkladığını ortaya koymaktadır. Faktörler arası korelasyonlar 0.68–0.93 arasında değişmekte ve güçlü, anlamlı ilişkiler göstermektedir. Ölçeğin tabakalı alfa değeri 0.93, faktörlerin Cronbach Alpha katsayıları 0.73–0.82, McDonald’s ω değerleri ise 0.70–0.81 aralığındadır. Bulgular, ölçeğin geçerlik ve güvenirliğinin yüksek olduğunu ve yürütücü biliş becerilerini güvenilir biçimde ölçebildiğini ortaya koymaktadır.

Keywords

Yürütücü biliş, yürütücü biliş bilgisi, yürütücü biliş yaşantısı, yürütücü biliş becerileri, ölçek uyarlama

Ethical Statement

Etik Kurul Belgesi Etik Kurul Komisyon Adı: Hacettepe Üniversitesi Senatosu Etik Komisyonu Etik Kurul Belge Tarihi ve Numara: : 15/08/2023- E-35853172-300-00003017213

References

  1. Altındağ, M. (2008). Hacettepe üniversitesi eğitim fakültesi öğrencilerinin yürütücü biliş becerileri. (Yüksek Lisans Tezi). Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezinden alınmıştır. (Tez Numarası: 235750).
  2. Altındağ, M., & Senemoğlu, N. (2013). Yürütücü biliş becerileri ölçeği. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28(1), 15-26.
  3. Arnold, M., Goldschmitt, M., & Rigotti, T. (2023). Dealing with information overload: a comprehensive review. Frontiers in Psychology, 14, 1122200.
  4. Ausubel, D. P. (1968). Educational psychology: A cognitive view. Holt, Rinehart and Winston Inc
  5. Bobbitt, F. (1918). The curriculum. The Riverside Press.
  6. Bollen, K. A. (1989). A new incremental fit index for general structural equation models. Sociological Methods & Research, 17(3), 303-316.
  7. Byrne, B. M. (1989). A Primer of LISREL, Basic assumptions and programming for confirmatory factor analysis models. Springer Science & Business Media.
  8. Browne, M. W., & Cudeck, R. (1992). Alternative ways of assessing model fit. Sociological Methods & Research, 21(2), 230-258.
  9. Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Lawrence Erlbaum Associates, Publishers.
  10. Dunn, T. J., Baguley, T., & Brunsden, V. (2014). From alpha to omega: A practical solution to the pervasive problem of internal consistency estimation. British Journal of Psychology, 105(3), 399-412. https://doi.org/10.1111/bjop.12046
APA
Doğruel, A. B., & Senemoğlu, N. (2026). 6-12. Sınıf Öğrencileri için Yürütücü Biliş Becerileri Ölçeği Uyarlama Çalışması. Journal of Computer and Education Research, 14. https://doi.org/10.18009/jcer.1741545
AMA
1.Doğruel AB, Senemoğlu N. 6-12. Sınıf Öğrencileri için Yürütücü Biliş Becerileri Ölçeği Uyarlama Çalışması. JCER. 2026;14. doi:10.18009/jcer.1741545
Chicago
Doğruel, Ayşe Betül, and Nuray Senemoğlu. 2026. “6-12. Sınıf Öğrencileri Için Yürütücü Biliş Becerileri Ölçeği Uyarlama Çalışması”. Journal of Computer and Education Research 14 (March). https://doi.org/10.18009/jcer.1741545.
EndNote
Doğruel AB, Senemoğlu N (March 1, 2026) 6-12. Sınıf Öğrencileri için Yürütücü Biliş Becerileri Ölçeği Uyarlama Çalışması. Journal of Computer and Education Research 14
IEEE
[1]A. B. Doğruel and N. Senemoğlu, “6-12. Sınıf Öğrencileri için Yürütücü Biliş Becerileri Ölçeği Uyarlama Çalışması”, JCER, vol. 14, Mar. 2026, doi: 10.18009/jcer.1741545.
ISNAD
Doğruel, Ayşe Betül - Senemoğlu, Nuray. “6-12. Sınıf Öğrencileri Için Yürütücü Biliş Becerileri Ölçeği Uyarlama Çalışması”. Journal of Computer and Education Research 14 (March 1, 2026). https://doi.org/10.18009/jcer.1741545.
JAMA
1.Doğruel AB, Senemoğlu N. 6-12. Sınıf Öğrencileri için Yürütücü Biliş Becerileri Ölçeği Uyarlama Çalışması. JCER. 2026;14. doi:10.18009/jcer.1741545.
MLA
Doğruel, Ayşe Betül, and Nuray Senemoğlu. “6-12. Sınıf Öğrencileri Için Yürütücü Biliş Becerileri Ölçeği Uyarlama Çalışması”. Journal of Computer and Education Research, vol. 14, Mar. 2026, doi:10.18009/jcer.1741545.
Vancouver
1.Ayşe Betül Doğruel, Nuray Senemoğlu. 6-12. Sınıf Öğrencileri için Yürütücü Biliş Becerileri Ölçeği Uyarlama Çalışması. JCER. 2026 Mar. 1;14. doi:10.18009/jcer.1741545