6-12. Sınıf Öğrencileri için Yürütücü Biliş Becerileri Ölçeği Uyarlama Çalışması

Çalışmanın amacı, Altındağ ve Senemoğlu ’nun (2013) lisans öğrencileri için geliştirdikleri ‘’Yürütücü Biliş Becerileri Ölçeği’’ni ortaokul ve lise düzeyine uyarlamaktır. Çalışma tarama modelinde desenlenmiş ve tabakalı örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Ankara ilinde yer alan Proje, Anadolu ve Fen liseleri ile MEB’in belirlediği 6 hizmet alanından üst, orta ve alt düzey olarak belirlenen ortaokullardan 555 öğrenci çalışmaya dâhil edilmiştir. Verilerin analizi doğrulayıcı faktör analiziyle yapılmış ve uyum iyiliği değerleri mükemmel uyum aralığında bulunan 36 maddelik 4 faktörlü yapı doğrulanmıştır. Açıklanan varyans yüzdeleri ortalaması ((R^2 ) ̅=0.30) büyük etki büyüklüğünü göstermekte, bu da ölçeğin yürütücü biliş becerilerini yüksek düzeyde açıkladığını ortaya koymaktadır. Faktörler arası korelasyonlar 0.68–0.93 arasında değişmekte ve güçlü, anlamlı ilişkiler göstermektedir. Ölçeğin tabakalı alfa değeri 0.93, faktörlerin Cronbach Alpha katsayıları 0.73–0.82, McDonald’s ω değerleri ise 0.70–0.81 aralığındadır. Bulgular, ölçeğin geçerlik ve güvenirliğinin yüksek olduğunu ve yürütücü biliş becerilerini güvenilir biçimde ölçebildiğini ortaya koymaktadır.

The aim of this study is to adapt the metacognitive skills scale developed by Altındağ and Senemoğlu (2013) for undergraduate students, to the secondary and high school levels. The research was designed in a survey model using stratified sampling. A total of 555 students from Project, Anatolian, and Science high schools, as well as secondary schools classified as upper, middle, and lower level based on six service regions defined by the Turkish Ministry of Education, all located in Ankara. Confirmatory factor analysis verified the four-factor, 36-item structure, with goodness-of-fit indices indicating excellent fit. The average explained variance ((R^2 ) ̅=0.30) indicated a large effect size, demonstrating that the scale explains metacognitive skills at a high level. Inter-factor correlations ranged from 0.68 to 0.93, demonstrating strong significant relationships. The stratified alpha value was 0.93, Cronbach’s alpha ranged from 0.73–0.82, and McDonald’s ω from 0.70–0.81. These findings indicate that the scale possesses high validity and reliability and can reliably measure metacognitive skills.