Yunanistan’dan Türkiye’ye Göç Eden İnsanların Mutfak Kültürü

Öz

Çalışmanın amacı, Yunanistan’dan Türkiye’ye göç etmiş insanların yemek kültürlerini incelemek ve göç süresinde bu kültürel unsurların nasıl sürdürüldüğünü ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda, Yunanistan’dan Türkiye’nin Kocaeli iline göç etmiş bireylerle görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Türkiye’de yaşayan bu göçmenlerin sayıca çok olması nedeniyle araştırmanın kapsamı Kocaeli ili olarak sınırlandırılmıştır. Nitel araştırma yöntemlerinden biri olan yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılarak gerçekleştirilen çalışmada 13 katılımcı ile görüşülme yapılarak veriler toplanmıştır. Görüşmeler aracılığıyla Yunanistan mutfak kültürüne ait unsurların göçmenler tarafından nasıl korunduğu ve aktarıldığı değerlendirilmiştir. Katılımcılara demografik bilgilerinin yanı sıra yemek yeme kültürleri, beslenme alışkanlıklarında meydana gelen değişimler, geleneksel yiyecek-içecek ve yemekleri, dönemsel hazırlıkları gibi açık uçlu sorular sorularak detaylı cevaplar verilmesi istenmiştir. Elde edilen veriler doğrultusunda Yunanistan mutfak kültüründe çeşitli et ve hamur işi yemeklerinin önemli bir yerinin olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca sebze ve zeytinyağı tüketiminin de yoğun olarak tüketildiği anlaşılmaktadır. Bazı yemeklerde karşılaşılan yabancı isimlerin kullanımı ise bu toplulukların dil gibi kültürel unsurlarını koruma çabası içinde olduklarını ortaya koymaktadır. Çalışma sonucunda, muhacirlerin mutfak kültürüne ait yemeklerin bilinirliğini artırmak ve özgün özelliklerinin korunmasını sağlamak amacıyla önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Etnik Mutfak
• Göçmen Mutfak Kültürü
• Kültürel Süreklilik
• Nitel Araştırma
• Yunanistan Muhacirleri

Culinary Culture of People Migrating from Greece to Türkiye

Abstract

The aim of this study is to examine the food culture of people who migrated from Greece to Türkiye and to reveal how these cultural elements were maintained during the migration process. To this end, interviews were conducted with individuals who migrated from Greece and settled in Kocaeli province, which represents the host region of the study. Due to the relatively large number of migrants residing in Türkiye, the scope of the research was limited to Kocaeli province. Using a semi-structured interview technique within a qualitative research design, data were collected from 13 participants. Through these interviews, the study evaluated how elements of Greek culinary culture were preserved and transmitted by the migrants. Participants were asked open-ended questions regarding their food culture, changes in dietary practices, traditional foods and beverages, and seasonal preparations, in addition to their demographic information. Based on the obtained data, it was determined that various meat and pastry dishes hold a significant place in Greek culinary culture. It was also found that the consumption of vegetables and olive oil is high. The use of foreign names for some dishes indicates that these communities strive to preserve cultural elements such as language. The study concludes with recommendations to increase awareness of migrant culinary traditions and ensure the preservation of their unique characteristics.

Keywords

• Ethnic Cuisine
• Immigrant Culinary Culture
• Cultural Continuity
• Qualitative Research
• Immigrants from Greece

Kaynakça

1. Akın, G., Özkoçak, V. ve Gültekin, T. (2015). Geçmişten günümüze geleneksel Anadolu mutfak kültürünün gelişimi. Anthropology, (30), 33-52.
2. Akyar, Y. (2020). Giritli göçmenlerin sosyolojik görünümü: Antalya ili örneği (Yüksek lisans tezi). Akdeniz Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
3. Altan, Ü. (2022). The place and importance of Turkish cuisine in the world. International Journal of Social Science Innovation Education Technology, 3(11), 171–179.
4. Arı, K. (1995). Büyük mübadele: Türkiye’ye zorunlu göç (1923–1925). Tarih Vakfı Yurt Yayınları.
5. Arı, K. (2010, October 14–15). Osmanlı devleti'nde göçlerle aktarılan besin kültürü ve bunun Türk yemek kültürüne etkileri. I. Türk mutfak kültürü sempozyumu (Osmanlı mutfak kültürü), Bilecik.
6. Babuş, F. (2006). Osmanlı'dan günümüze etnik-sosyal politikalar çerçevesinde Türkiye'de göç ve iskân siyaseti uygulamaları, 89, Ozan Yayıncılık.
7. Baydeniz, L., Şimşek, G., Altun, H. E. ve Baydeniz, E. (2026). Göçmen mutfağı ve kültürel etkileşim: İzmir’de göçmen yemek pratiklerinin kimlik ve uyum boyutları. Aydın Gastronomy, 10(1), 1–19.
8. Baysal, A. (1993). Türk mutfak kültürü üzerine araştırmalar. Türk Halk Kültürünü Araştırma ve Tanıtma Vakfı Yayınları.

9. Behar, C. (1996). Osmanlı İmparatorluğu ve Türkiye’nin nüfusu (1500–1927). Devlet İstatistik Enstitüsü Yayınları.
10. Bodic, S. (2020). The ultimate Greek cookbook. Independently Published.
11. Buran, A. ve Çak, B. Y. (2012). Türkiye'de diller ve etnik gruplar. Akçağ Yayınları.
12. Cömert, M. ve Özkaya, F. D. (2014). Gastronomi turizminde Türk mutfağının önemi. Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 2(2), 62–66.
13. Çafa, İ. (2021). Sürdürülebilir turizm kapsamında Yunanistan göçmenlerinin mutfak kültürü (Master’s thesis, Necmettin Erbakan University).
14. Çağlayan, S. (2006). Göç kuramları, göç ve göçmen ilişkisi. Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (17), 67-91.
15. Çeçen, A. (1996). Kültür ve politika. Gündoğan Yayınları.
16. Çelebi, E. (2006). Cumhuriyet döneminde bir iktidar-muhalefet çatışmasına bir örnek: Mübadele, imar ve iskân vekâleti’nin kaldırılmasına dair tartışmalar ve vekâletin kaldırılması. Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi, 141-163.
17. Demirci, M. ve Bölükbaşı, B. (2003). Akdeniz beslenme tarzında zeytinyağının önemi. Türkiye, 1, 41-48.
18. Deniz, A. ve Öksüz, M. (2017). Ankara’daki İran restoranları: Kültürel kimlik üzerine etnografik bir araştırma. Coğrafi Bilimler Dergisi, 15(2), 167–185.
19. Dömbekci, H. A., & Erişen, M. A. (2022). Nitel araştırmalarda görüşme tekniği. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(Özel Sayı 2), 141–160.
20. Ekici, S., & Tuncel, G. (2015). Göç ve insan. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, 5(1), 9–22.
21. Erdal, İ. (2006). Mübadele: Uluslaşma sürecinde Türkiye ve Yunanistan 1923–1925. IQ Kültür Sanat Yayınları.
22. Gürsoy, D. (2004). Tarihin süzgecinde mutfak kültürümüz. Oğlak Yayıncılık.
23. Hennink, M., & Kaiser, B. N. (2022). Sample sizes for saturation in qualitative research: A systematic review of empirical tests. Social Science & Medicine, 292, 114523.
24. Işık, M. (2016). Balkanlar’dan Türkiye'ye son büyük göç olarak 1989 göçüne giden süreç (Yüksek lisans tezi, Sakarya Üniversitesi, Türkiye).
25. İdacıtürk, E., & Uygungöz, M. (2023). Türk ve Yunan kültürlerinin benzerlik ve farklılıkları üzerine bir inceleme. Umay Sanat ve Sosyal Bilimler Dergisi, 1(1), 66–77.
26. İlknur, A. C. A. R. (2023). Niğde göçmen mutfak kültürünün sürdürülebilirliğine yönelik denee gastronomi evi önerisi. Premium e-Journal of Social Sciences (PEJOSS), 7(33), 885–901.
27. Karaca, E. ve Nergiz, H. G. (2020). Yalova Çerkezlerinin mutfak kültürü. Yalova Sosyal Bilimler Dergisi, 10(20), 51-66.
28. Karaman, N. (2023). Orta Asya’dan cumhuriyet dönemi Türkiye’sine: Tarihsel süreç içerisinde Türk mutfak kültürünün gelişimi. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 26(49-1), 595–610.
29. Kasar, H. (2021). Türk mutfak kültürü evreleri ve mutfak sentezinin incelenmesi. Journal of Humanities and Tourism Research, 11(2), 359–378.
30. Kayaoğlu, S. Ç. (2025). Göç ve beslenme. In B. E. Özcan (Ed.), Göç: Biyopsikososyal yansımalar (pp. xx–xx). Akademisyen Kitabevi.
31. Kocaeli Büyükşehir Belediyesi. (2018). Bilge şehir Kocaeli yemekleri. Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Kültür ve Sosyal İşler Daire Başkanlığı Yayınları. 41.
32. Ladas, S. P. (1932). The exchange of minorities Bulgaria, Greece and Turkey. The Macmillan Company.
33. Mutlubaş, I. (2025). Göç, mutfak kültürü ve kültürleşme üzerine bir inceleme. Turkish Studies Economics, Finance, Politics, 20.
34. Özkan, R. (2021). Develı’den Yunanıstan’a göçen Lozan muadıllerında kültürel benzerlikler. In II. Uluslararası Develi Âşık Seyrânî ve Türk kültürü kongresi / 1. cilt “Develi bildirileri”. Kayseri Büyükşehir Belediyesi Yayınları.
35. Peker, D. ve Çaparuşağı, E. Ş. (2025). Balkan ve Girit göçü üzerine bir analiz: Dörtyol örneği. Kent Akademisi, 18(6), 3445–3467.
36. Samancı, Ö. (2016). Cumhuriyet döneminde Türk mutfak kültürü. Ad Arıkan İçinde: Türk mutfak kültürü Eskişehir Anadolu Üniversitesi Yayınları. 86-105.
37. Samancı, Ö., & Croxford, S. (2006). XIX. yüzyıl İstanbul mutfağı. Medyatik Yayınları.
38. Sauner, M. H. (2008). Günümüz Türkiye’sinin beslenme alışkanlıkları. İçinde: Bilgin A. ve Samancı Ö., Türk mutfağı. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları.
39. Solmaz, Y. ve Altıner, D. D. (2018). Türk mutfak kültürü ve beslenme alışkanlıkları üzerine bir değerlendirme. Safran Kültür ve Turizm Araştırmaları Dergisi, 1(3), 108–124.
40. Soslu, S. (2021). Avcılıktan gurmeliğe yemeğin kültürel tarihi. Turizm Akademik Dergisi, 8(2), 327–332.
41. Şanlıer, N., Cömert, M. ve Durlu Özkaya, F. (2012). Gençlerin Türk mutfağına bakış açısı. Milli Folklor, 94, 152–161.
42. Şen, A., Cebirbay, M. A. ve Aktaş, N. (2015). Yörüklerin mutfak kültürü ve beslenme alışkanlıklarına ilişkin nitel bir araştırma: Karaman örneği. III. Uluslararası halk kültürü sempozyumu. Ankara.
43. Tayfur, M. ve Nezir, S. (1999). Batı Trakya ve Yunanistan mutfağı beslenme alışkanlıkları. Toygar K. (Ed.), Türk halk mutfak kültürü üzerine araştırmalar, Osmanlı İmparatorluğunun kuruluşunun 700. yıldönümüne armağan içinde. Türk Halk Kültürünü Araştırma ve Tanıtma Vakfı Yayınları.
44. Tepealtı, F. (2019). Lozan nüfus mübadelesi göçleri ve Türk mübadillerin iskânı. Coğrafya Dergisi, (39), 89–98.
45. Türk Dil Kurumu. (2026). Güncel Türkçe Sözlük. https://sozluk.gov.tr adresinden 05.01.2026 tarihinde alınmıştır.
46. Ulugün, F. Y. (2015). Kocaeli’de tarihsel göçler. Uluslararası Gazi Akça Koca ve Kocaeli Tarihi Sempozyum Bildirileri.
47. Ültay, E., Akyurt, H. ve Ültay, N. (2021). Sosyal bilimlerde betimsel içerik analizi. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi, 10, 188-201.
48. Ünalan, Ş. (2005). Dil ve kültür (5. Baskı.). Eskiyeni Yayınları.
49. Ünalan, T. (1998). Türkiye’de iç göçe ilişkin veri kaynaklarının değerlendirilmesi. A. Sirkeci, İ. ve Aydıngün, İ. (der.), Türkiye’de iç göç konferansı (6–8) içinde, Bolu-Gerede.
50. Varol, E. ve Gök, İ. (2022). Balkan göçmenlerinin sofra kültürü: Tekirdağ Malkara örneği. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24(2), 775–789.
51. Velissariou, E., & Vasilaki, E. (2014). Local gastronomy and tourist behavior: Research on domestic tourism in Greece. Journal of Tourism Research, 9, 120–143.
52. Williams, W., Parkes, E. L., & Davies, P. (2013). Wordle: A method for analysing MBA student induction experience. The International Journal of Management Education, 11(1), 44–53.
53. Yeşilbursa, K. B. ve Ateş, A. (2016). Mübadele ile Kocaeli'ne iskân edilen göçmenler ve karşılaştıkları sorunlar (1923–1930). Uluslararası Gazi Süleyman Paşa ve Kocaeli Tarihi Sempozyumu – III. Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Yayınları.
54. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2005). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (5.Baskı). Seçkin Yayıncılık.
55. Yılmaz, A. (2019). Sakarya’daki etnik çeşitliliğin mutfak kültürü fotoğraflarıyla temsili (Master’s thesis, Sakarya University)