Mersin Yöresinde Yetiştirilen ‘Hayward’ Kivi Çeşidinin Modifiye Atmosferde Muhafazası

Öz

Mersin ilinde kivi yetiştiriciliği her geçen gün artmaktadır. Bu çalışmada, Mersin yöresinde yetiştirilen ‘Hayward’ kivi çeşidi meyvelerinin modifiye atmosferde paketleme (MAP) muhafazasında kalitedeki değişimlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Kivi meyveleri 6 ay süreyle 0 °C’de %90-95 oransal nemde depolanmıştır. Her ay analiz döneminde meyvelerin raf ömrü (7 gün 20 °C’de %65-70 oransal nem) kalite değişimleri de belirlenmiştir. Ağırlık kayıpları, görünüş, MAP içindeki CO₂ ve O₂ konsantrasyonlarının belirlenmesi, fizyolojik ve fungal bozulmalar, meyve kabuk ve et rengi, meyve eti sertliği, suda çözünebilir toplam kuru madde (SÇKM) ve titre edilebilir asit (TEA) miktarları, meyve suyu pH değeri, C vitamini miktarı ve tat puanlaması yapılmıştır. Elde edilen verilere göre, kivi meyvelerinde MAP ağırlık kayıplarını azaltmada başarılı olmuştur. Ağırlık kayıpları meyve görünümünü ve pazarlamayı olumsuz etkilecek düzeyde olmamıştır. Azalışlar olmakla birlikte, meyve et sertliği, ‘yeme olgunluğu’ değerlerinin üzerinde olmuştur. Muhafaza sırasında olgunluğun artmasıyla, SÇKM miktarındaki artışlar ve TEA oranındaki azalış olmuştur. Benzer şekilde C vitamini miktarlarında azalışlar olmuş ve bu azalışlar muhafaza sonunda başlangıca göre %45 oranına ulaşmıştır. Meyvelerin muhafaza ve raf ömründe görünüm ve tat puanları tüketici kabul edilebilirlik değerlerinin üzerinde olmuştur. Tüm parametreler değerlendirildiğinde, MAP ‘Hayward’ kivi çeşidi meyvelerinin muhafaza süresi sonuna kadar kaliteli olarak depolanabileceği sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Kivi
• hasat sonrası
• C vitamini
• soğukta muhafaza
• MAP
• kalite

Etik Beyan

Makalede Etik Kurul onayı gerektiren herhangi bir çalışma bulunmaması nedeniyle etik onaya gerek duyulmamıştır

Teşekkür

Bu çalışma, İbrahim KARACA’nın yüksek lisans tezinden türetilmilmiş olup, yazarlar, çalışmanın soğukta muhafaza kısmının yürütüldüğü Alata Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü’ne, Prof. Dr. Fatih ŞEN ve kiviler için geliştirdiği 5 kg’lık MAP torbalarını kullandıran Xtend® firmasına desteklerinden dolayı teşekkür ederler.

Storage of ‘Hayward’ Kiwifruit Variety Grown in Mersin Region in Modified Atmosphere

Öz

Kiwifruit cultivation is increasing day by day in Mersin province. This study aimed to determine the changes in quality of ‘Hayward’ Kiwifruits grown in the Mersin region during modified atmosphere packaging (MAP) storage. Fruits were stored at 0 °C and 90-95% relative humidity during storage for 6 months. Shelf life (7 days at 20 °C and 65-70% relative humidity) and quality changes of the fruits were determined during each monthly analysis period. Weight losses, appearance, determination of CO₂ and O₂ concentrations in MAP, physiological and fungal deteriorations, fruit peel and flesh color, fruit flesh firmness, total soluble solids (TSS) and titratable acid (TA) amounts, fruit juice pH value, vitamin C amount and taste scoring were performed. According to the data obtained, MAP was successful in reducing weight losses in kiwi fruits. Weight losses were not at a level that would negatively affect fruit appearance and marketing. Despite some decreases, fruit flesh firmness remained above the ‘eating maturity’ values. The decrease in fruit flesh firmness in MAP packaging was lower than in control fruits. With increasing maturity during storage, there were increases in soluble solids content and decreases in total acidity content. Similarly, there were decreases in vitamin C content, reaching 45% of the initial level by the end of storage. The appearance and taste scores of the fruits during storage and shelf life were above consumer acceptability values. Considering all parameters, it was concluded that MAP 'Hayward' kiwi variety fruits can be stored in good quality until the end of their storage period.

Anahtar Kelimeler

• Kiwifruit
• postharvest
• vitamin C
• cold storage
• MAP
• quality

Etik Beyan

Makalede Etik Kurul onayı gerektiren herhangi bir çalışma bulunmaması nedeniyle etik onaya gerek duyulmamıştır

Teşekkür

Bu çalışma, İbrahim KARACA’nın yüksek lisans tezinden türetilmilmiş olup, yazarlar, çalışmanın soğukta muhafaza kısmının yürütüldüğü Alata Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü’ne, Prof. Dr. Fatih ŞEN ve kiviler için geliştirdiği 5 kg’lık MAP torbalarını kullandıran Xtend® firmasına desteklerinden dolayı teşekkür ederler

Kaynakça

1. Aharoni, N., Rodov, V., Fallik, E., Porat, R., Pesis, E., & and Lurie, S. (2008). Controlling humidity improves efficacy of modified atmosphere packaging of fruits and vegetables. Acta Horticulturae, 804, 121-128. https://doi.org/10.17660/ActaHortic.2008.804.14
2. Ansell, J., Parkar, S., Paturi, G., Rosendale, D., & Blatchford, P. (2013). Modification of the colonic microbiota. Advances in Food and Nutrition Research, 68, 205‒216. https://doi.org/10.1016/B978-0-12-394294-4.00011-0
3. Antunes, M. D. C., Panagopoulos, T., Rodrigues, S., Neves, N., & Curado, F. (2004, June). The effect of pre-and postharvest calcium applications on Hayward kiwifruit storage ability. In V International Postharvest Symposium, 682 (pp. 909-916). 10.17660/ActaHortic.2005.682.118
4. Arpaia, M .L., Mitchell, F. G., & Kader, A. A. (1994). Postharvest physiology and causes of deteration. Kiwifruit Growing and Handling ( Ed: Hasey, J. K., Johnson, R. S., Grant, J. A., & Reil, W. O.). ARN Publications, University of California, Davis, CA, USA, 88-93.
5. Bakoğlu, N., & Tuna Güneş, N. (2022). Kivi meyvelerinin derim sonrası muhafazası, depolama teknolojileri (A. Çakır, M. A. Odabaşıoğlu ve F. İşlek, eds). Bahçe Bitkileri Faaliyetlerinde Yenilikçi Yaklaşımlar-2. IKSAD, Ankara, 329–350.
6. Bakoğlu, N., & Tuna Gunes, N. (2024). Impact of harvest time on cold storage performance in kiwifruit. Journal of Food Composition and Analysis, 135, 106601. https://doi.org/10.1016/j.jfca.2024.106601
7. Bakoğlu, N., & Tuna Güneş, N. (2025). Farklı derim zamanlarının ‘Hayward’ kivi meyvelerinin depolama ve raf ömrü süreçlerindeki duyusal kalite özelliklerine etkisi. Alatarım, 24 (Özel Sayı: IX. Bahçe Ürünlerinde Muhafaza ve Pazarlama Sempozyumu), 56-65.
8. Bal, E. (2009). Hasat sonrası potasyum permanganat, UV-C, salisilik asit ve sıcaklık uygulamalarının kivi kalitesi ve muhafaza süresi üzerine etkileri. Namık Kemal Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı (Doktora Tezi), 131 s.

9. Barboni, T., Cannac, M., & Chiaramonti, N. (2010). Effect of cold storage and ozone treatment on physicochemical parameters, soluble sugars and organic acids in Actinidia deliciosa. Food Chemistry, 121, 946–951. https://doi.org/10.1016/j.foodchem.2010.01.024
10. Bolel, H., Koyuncu, M. A., & Erbaş, D. (2019). Ozon ve fungusit uygulamalarının narda soğukta depolama boyunca meyve kalitesi değişimi üzerine etkileri. Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 9(4), 1841-1850.
11. Boquete, E. J., Trinchero, G. D., Fraschina, A. A., Vilella, F., & Sozzi, G. O. (2004). Ripening of ‘Hayward’ kiwifruit treated with 1-Methylcyclopropane after cold storage. Postharvest Biology and Technology, 32, 57-65. https://doi.org/10.1016/j.postharvbio.2003.09.013
12. Burdon, J., & Clark, C. (2001). Effect of postharvest water loss on ‘Hayward’ kiwifruit water status. Postharvest Biology and Technology, 22(3), 215-225. https://doi.org/10.1016/S0925-5214(01)00095-3
13. Burdon, J., McLeod, D., Lallu, N., Gamble, J., Petley, M., & Gunson, A. (2004). Consumer evaluation of ‘Hayward’ kiwifruit of different at-harvest dry matter contents. Postharvest Biology and Technology, 34, 245–255. https://10.1016/j.postharvbio.2004.04.009
14. Burdon, J., Pidakala, P., Martin, P., Billing, D., & Boldingh, H. (2016). Fruit maturation and the soluble solids harvest ındex for ‘Hayward’ kiwifruit. Scientia Horticulturae, 213, 193 198. https://doi.org/10.1016/j.scienta.2016.10.027
15. Cemeroğlu, B. (2010). Gıda analizleri. Gıda Teknolojileri Derneği Yayınları, 657 s.
16. Cingey, A., & Nikpeyma, Y. (2018). Mersin’in Erdemli ilçesinde değişik koşullarda ‘Hayward’ (Actinidia deliciosa Planch) kivi çeşidinin pomolojik ve kimyasal özelliklerinin araştırılması. Uluslararası Katılımlı 8. Tarım Öğrenci Kongresi Bildiri Kitabı, 58.
17. Crisosto, C. H., & Kader, A. A. (1999). Kiwifruit postharvest quality maintenance guidelines. Central Valley Postharvest Newsletter, 8(3), 1-11.
18. Doğan, A., Kurubaş, M. S., & Erkan, M. (2017). 'Hayward' kivi çeşidinde kontrollü atmosfer ve 1-Methylcyclopropene (1-MCP) kombinasyonunun meyve kalitesi ve muhafazası üzerine etkileri. Meyve Bilimi, 1 (Özel), 70-77.
19. Duman, G. (2011). Kivi (Actinidia deliciosa) meyvesinde farklı hasat sonrası uygulamalar ve farklı ambalaj tiplerinin depolama süresi ve meyve kalitesi üzerine etkileri. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı (Yüksek Lisans Tezi), 41 s.
20. FAO, (2025). Agricultural Statistical Database. http://www.fao.org. Erişim Tarihi: 30.06.2025.
21. Fisk, L. C., Alissa, M. S., Bernadine, C. S., & Yanyun, Z. (2008). Postharvest quality of ‘Hardy’ kiwifruit (Actinidiaarguta ‘Ananasnaya’) associated with packaging and storage conditions. Postharvest Biologyand Technology, 47, 338-345. https://doi.org/10.1016/j.postharvbio.2007.07.015
22. Ghasemnezhad, M., Ghorbanalipour, R., & Shiri, M. A. (2013). Changes in physiological characteristics of kiwifruit harvested at different maturity stages after cold storage. Agriculturae Conspectus Scientificus, 78(1), 41-47. https://hrcak.srce.hr/99320
23. Guerreiro, A. C., Gago, C. L., Vieira, A. I., Brazio, A., Cavaco, A. M., Antunes, M. D., Panagopoulos, T., Veloso, F., & Guerra, R. (2018). Quality characterization of kiwifruit Actinidia chinensis var. deliciosa ’Hayward’ using destructive and nondestructive methods during storage. Acta Horticulturae, (1218), 497-502. https://doi.org/10.17660/ActaHortic.2018.1218.68
24. Güneş, T. N., Özüpek, Ö., Bakoğlu, N., & Altın, G. (2015). Farklı süre ve sıcaklıklarda sıcak su uygulamalarının Pazar/Rize koşullarında yetiştirilen kivi (Actinidia deliciosa (A Chev) Liang & Ferguson cv ‘Hayward’) meyvelerinin derim sonrası kalite korunumuna etkisi. Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) projesi sonuç raporu, 95 s.
25. Hu, Q., Fang, Y., Yang, Y., Ma, N., Zhao, L., 2011. Effect of nanocomposite-based packaging on postharvest quality of ethylene-treated kiwifruit (Actinidia deliciosa) during cold storage. Food research ınternational, 44(6), 1589–1596. https://10.1016/j.foodres.2011.04.018
26. İslam, A., Korkmaz, M., & Öztürk, B. (2022). Giresun’da (Türkiye) yetişen kivide ekolojilerin muhafaza kalitesine etkisi. Akademik Ziraat Dergisi, 11(1), 9-22.
27. Kara, A., & Toplu, C. (2024). Farklı rakımlarda kivinin (Actinidia deliciosa cv. Hayward) meyve kalite özelliklerindeki zamansal değişim ve optimum hasat döneminin belirlenmesi. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, 29 (1), 192-211. https://doi.org/10.37908/mkutbd.1370208
28. Karaçalı, İ. (2014). Bahçe Ürünlerinin Muhafaza ve Pazarlanması. Ege Üniversitesi Basımevi. İzmir, 494.
29. Karaşahin Yıldırım, I. (2010). ‘Hayward’ kivi çeşidinin normal ve kontrollü atmosfer koşullarında depolanması üzerine araştırmalar. Akdeniz Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı (Doktora Tezi), 180 s.
30. Li, D., & Zhu, F. (2018). Starch structure in developing kiwifruit. International Journal of Biological Macromolecules, 120, 1306-1314. https://doi.org/10.1016/j.ijbiomac.2018.08.128
31. Lim, Y. J., Oh, C. S., Park, Y. D., Eom, S. H., Kim, D. O., Kim, U. J., & Cho, Y. S. (2014). Physiological components of kiwifruits with in vitro antioxidant and acetylcholinesterase inhibitory activities. Food Science and Biotechnology, 23(3), 943-949. https://doi.org/10.1007/s10068-014-0127-z
32. Mastromatteo, M., Mastromatteo, M., Conte, A., & Del Nobile, M. A. (2011). Combined effect of active coating and MAP to prolong the shelf life of minimally processed kiwifruit (Actinidia deliciosa cv. Hayward). Food Research International, 44(5), 1224-30. https://10.1016/j.foodres.2010.11.002
33. McGuire, R. G. (1992). Reporting of objective colour measurement. HortScience, 27(12), 1254‒1255.
34. Mitalo, O. W., Asiche, W. O., Kasahara, Y., Tosa, Y., Tokiwa, S., Ushijima, K., Nakano, R., & Kubo, Y. (2019). Comparative analysis of fruit ripening and associated genes in two kiwifruit cultivars (‘Sanuki Gold’ and ‘Hayward’) at various storage temperatures. Postharvest Biology and Technology, 147, 20–28. https://doi.org/10.1016/j.postharvbio.2018.08.017
35. Namdar, S. (2005). Samsun ekolojik koşullarında yetiştirilen ‘Hayward’ kivi çeşidinin soğukta muhafazasında farklı ambalaj tiplerinin etkileri. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı (Yüksek Lisans Tezi), 132 s.
36. Nishiyama, I., Yamashita, Y., Yamanaka, M., Shimohashi, A., Fukuda, T., & Oota, T. (2004). Varietal difference in vitamin C content in the fruit of kiwifruit and other Actinidia species. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 52(17), 5472-5475. https://doi.org/10.1021/jf049398z
37. Öz, A. T., & Eriş, A. (2005). Farklı zamanlarda derilen ‘Hayward’ kivi çeşidinin kontrollü ve normal atmosferli koşullarda muhafazası. III. Bahçe Ürünlerinde Muhafaza ve Pazarlama Sempozyumu, 244‒250.
38. Öz, A. T., & Eriş, A. (2009). Kontrollü atmosfer (KA) ve normal atmosfer (NA) koşullarında depolamanın farklı zamanlarda derilen ‘Hayward’ (Actinidia deliciosa) kivi çeşidinin kalite değişimine etkisi. Gıda, 34(2), 83-89.
39. Özcan, M., & Zenginbal, H. (2003). Karadeniz bölgesinde kivi yetiştiriciliğinin mevcut durumu ve potansiyeli. Ulusal Kivi ve Üzümsü Meyveler Sempozyumu, 23 s.
40. Özer, M., Eriş, H., Türk, R., & Sivritepe, N. (1997). Normal, modifiye ve kontrollü atmosfer koşullarında muhafaza edilen kivilerde biyokimyasal değişimler ve kalite kayıpları. Bahçe Ürünlerinde Muhafaza ve Pazarlama Sempozyumu, 125-133.
41. Öztürk, B., & Ağlar, E. (2019). The influence of modified atmosphere packaging on quality properties of kiwifruits during cold storage and shelf life. Journal of the Institute of Science and Technology, 9(2), 614-625. https://doi.org/10.21597/jist.452662
42. Öztürk, B., Uzun, S., & Karakaya, O. (2019). Combined effects of aminoethoxyvinylglycine and MAP on the fruit quality of kiwifruit during cold storage and shelf life. Scientia Horticulturae, 251, 209–214. https://doi.org/10.1016/j.scienta.2019.03.034
43. Polychroniadou, C., Michailidis, M., Adamakis, I. D. S., Karagiannis, E., Ganopoulos, I., Tanou, G., Bazakos, C., & Molassiotis, A. (2022). Mechanical stress elicits kiwifruit ripening changes in gene expression and metabolic status. Postharvest Biology and Technology, 194, 112102. https://doi.org/10.1016/j.postharvbio.2022.112102
44. Sadler, G. O. (1994). Titratable acidity, Chapter 6 (Ed: Nielsen SS. Introduction to the Chemical Analysis of Foods). Jones and Bartlett Publish., Borton, USA, 81‒91.
45. Sakaldaş, M., & Gündoğdu, M. A. (2020). ‘Sungold’ Kivi Çeşidinin Kalite Özellikleri Üzerine Modifiye Atmosfer Paketlemenin Etkisi. Uluslararası Tarım ve Yaban Hayatı Bilimleri Dergisi, 6(2), 186-193.
46. Sale, P. R. (1990). Kiwifruit Growing. GP Boks, Wellington-New Zealand, 84 pp.
47. Sezer, E., Ayhan, Z., Çelikkol, T., & Güner, F. (2017). Zeolit katkılı aktif polietilen ambalaj malzemesinin kivi meyvesinin kalite özellikleri ve raf ömrüne etkisi. Gıda, 42(3), 277-286. https://doi: 10.15237/gida.GD16108
48. Tavarini, S., Degl’Innocenti, E., Remorini, D., Massai, R., & Guidi, L. (2008). Antioxidant capacity, ascorbic acid, total phenols and carotenoids changes during harvest and after storage of ‘Hayward’ kiwi fruit. Food Chemistry, 107, 282–288. https://doi.org/10.1016/j.foodchem.2007.08.015
49. TÜİK, (2026). Bitkisel Üretim İstatistikleri. http://www.tuik.gov.tr. (Erişim Tarihi: 03.07. 2026).
50. Yaman, G., & Kuzucu, F. C. (2024). Hasat sonrası 1-MCP uygulaması ve farklı ambalaj materyallerinin depolama sürecindeki kivilerde (Actinidia chinensis var deliciosa a. chev.) meyve kalitesine etkileri. Bilim-Teknoloji-Yenilik Ekosistemi Dergisi, 1, 45-57.
51. Yaşar, K., Kasım, M., & Kasım, R. (2020). Kivi (Actinidia deliciosa L.)’de ozon gazı uygulamasının hasat sonrası kalite üzerine etkileri. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, 23(4), 788-797. https://DOI:10.18016/ksutarimdoga.vi.681591
52. Yılmaz, B. (2016). Giresun koşullarında yetiştirilen ‘Hayward’ kivi çeşidinde meyve gelişim sürecinde önemli kalite özelliklerinin değişimi. Ordu Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı (Yüksek Lisans Tezi), 57 s.
53. Zoffoli, J. P., Flores, K., & D’Hainaut, D. (2016). Effect of ethylene on ripening of kiwifruit stored under controlled or modified atmosphere packaging and treated with 1-methylcyclopropene. Journal of Berry Research, 6, 381–393. https://doi.org/10.3233/JBR-160117