15 Kasım 2024
Sayfa
1-14
Sayı
2
15 Kas 2024
5
Makale
Yayın Türü
Makaleler
Araştırma Makalesi
"Ahbar" dergisinin temel misyonu, Orta Çağ Tarihi alanında bilimsel araştırmaları destekleyerek, bilgi üretimine katkıda bulunmak ve akademik topluluğa nitelikli bir platform sağlamaktır. Dergi, özgün, yenilikçi ve kaliteli araştırmalara ev sahipliği yapmayı amaçlamaktadır.
Orta Çağ Tarihi alanında yazılmış özgün bilimsel araştırma makaleleri, inceleme, derleme, eser eleştirisi, editöre mektup türünde metinler dergi kapsamına girmektedir. Derginin hedef kitlesi Türkiye'de ve dünyada Orta Çağ Tarihi alanıyla ilgili çalışmalar yapan araştırmacılar ve uzmanlardır.
Makale Gönderim Tanıtımına buradan ulaşabilirsiniz.
Makale Gönderim Tanıtımı videosuna buradan ulaşabilirsiniz.
Yayın, hakem değerlendirmesi, yayınlama ve etik standartlar gibi derginin politikaları hakkında kapsamlı bilgilere ulaşmak için lütfen Politikalar sayfasını ziyaret ediniz. Benzer şekilde, dergi hakkında detaylı bilgi için lütfen Amaç ve Kapsam sayfasını ziyaret ediniz.
Değerlendirme için sunulan makaleler orijinal olmalıdır ve daha önce herhangi bir elektronik veya basılı ortamda sunulmamış veya yayınlanmamış olmalıdır. Eğer bir makale daha önce bir konferansta veya toplantıda sunulmuşsa, yazarlar etkinlikle ilgili detaylı bilgi sağlamalı ve bunlar arasında organizasyonun adı, tarihi ve yeri bulunmalıdır.
Yazarların aşağıdaki kılavuzlara göre makalelerini hazırlamaları beklenmektedir.
• Gözlemsel orijinal araştırma çalışmaları: STROBE kılavuzları
• Sistematik derlemeler ve meta-analiz: PRISMA kılavuzları (protokoller için lütfen PRISMA-P)
• Nitel araştırma: SRQR kılavuzları
Araştırmanız için doğru kılavuzu bulmak için lütfen Equator Network'ün buradaki anketi doldurunuz.
Ahbar, yazarlarına, araştırmalarda cinsiyet ve cinsiyet eşitliği faktörlerini içermeyi teşvik etmek amacıyla, yazılarını hazırlarken 'Sex and Gender Equity in Research - SAGER - kılavuzlarını' takip etmelerini önerir. Göndermeden önce yazarlar, EASE Yazarlar ve Çevirmenler için Kılavuzlarını danışarak, anlaşılır, özlü ve doğru metinler oluşturmayı ve yaygın hatalardan ve tuzaklardan arınmış olmalarını sağlayabilirler.
Makalelerin biçimlendirilmesi Chicago Kaynakça Kitabı'nın On Yedinci Baskısı doğrultusunda olmalıdır.
Makaleler sadece derginin çevrimiçi makale gönderme ve değerlendirme sistemi (https://dergipark.org.tr/tr/pub/ahbar) aracılığıyla gönderilebilir. Diğer herhangi bir ortam aracılığıyla ve yazarlar dışında yapılan gönderimler değerlendirmeye alınmayacaktır.
İlk gönderim sırasında, yazarların aşağıdaki formu sunmaları gerekmektedir:
-Telif Sözleşmesi ve Yazar Katkı Formu
MAKALE HAZIRLAMA
Başlık sayfası: Tüm gönderimlerle birlikte ayrı bir başlık sayfası sunulmalıdır ve bu sayfa aşağıdaki bilgileri içermelidir:
• Makalenin tam başlığı (en fazla 10 kelime) ve 50 karakteri geçmeyen (3-6 kelime) kısa bir başlık,
• Yazar(lar)ın adı(ları), kurum(lar)ı, akademik dereceleri ve ORCID numaraları,
• Finansal destek bilgisi ve destek sağlayan diğer kaynaklar hakkında detaylı bilgi,
• Yazarların adı, adresi, telefon numarası (cep telefonu dâhil) ve e-posta adresleri,
• Makale hazırlama sürecine katkıda bulunan ama yazarlık kriterlerini karşılamayan bireylerle ilgili bilgileri Derginin Yayın Kurulu Üyesi olan yazar(lar) bu bilgiyin başlık sayfasında belirtmelidir.
Özet: Tüm makaleler kısa ama bilgilendirici bir Özet içermelidir. Kelime sayısı özelliklerine ilişkin bilgi için aşağıdaki Tablo 1'e bakınız.
Anahtar kelimeler: Her gönderi, özetin sonunda konu dizinlemesi için en az 3 en fazla 6 anahtar kelime ile birlikte sunulmalıdır. Anahtar kelimeleri listelerken kısaltmalar kullanılmamalıdır.
Makale Türleri
Araştırma Makaleleri: Araştırma makaleleri, orijinal araştırmalara dayanan yeni bilgiler sunar. Araştırma makalelerinin kabulü genellikle araştırmanın orijinalliği ve önemine dayanır. Bir Araştırma Makalesinin ana metni, Giriş, Yöntem, Bulgular, Tartışma, Sonuç ve Öneriler alt başlıklarıyla yapılandırılmalıdır.
Araştırmalarla ilgili kısıtlamalar için lütfen Tablo 1’i inceleyiniz.
Derleme
Yazının konusunda birikimi olan ve bu birikimleri uluslararası literatüre yayın ve atıf sayısı olarak yansımış uzmanlar tarafından hazırlanmış yazılar değerlendirmeye alınır. Yazarları dergi tarafından da davet edilebilir. Derlemeler, derginin konusuyla ilgili bir konunun mevcut bilgi durumuna kapsamlı bir genel bakış sağlamalı ve ilgili araştırmaların tartışma ve değerlendirmelerini içermelidir. Derleme yazılarının alt başlıkları yazarlar tarafından planlanabilir. Bununla birlikte, her inceleme makalesi birer "Giriş" ve "Sonuç" bölümünü içermelidir. Derlemeler ile ilgili kısıtlamalar için lütfen Tablo 1’i inceleyiniz.
Editöre Mektuplar
"Editöre Mektup," daha önce yayınlanmış bir makalenin önemli veya gözden kaçırılmış yönlerini tartışan bir tür elyazmasıdır. Bu tür elyazması ayrıca derginin kapsamı içindeki, okuyucuları özellikle eğitici vaka raporları gibi ilgilendiren konularda da makaleler sunabilir. Okuyucular ayrıca "Editöre Mektup" formatını kullanarak yayınlanmış elyazmalarına yönelik yorumlarını paylaşabilirler. "Editöre Mektup"un metni yapılandırılmamış olmalı ve özet, anahtar kelimeler, tablolar, şekiller, resimler veya diğer ortam içeriği içermemelidir. "Editöre Mektup" içinde yorum yapılan elyazması uygun bir şekilde alıntılanmalıdır.
Editoryal Yorumlar
Dergide seçilmiş makaleler üzerine davet edilen editoryal yorumlar, sunulan araştırmanın uzman görüş ve eleştirel analizini sağlamak amacıyla yayınlanır. Bu yorumlar, araştırma makalesinin konusunda uzmanlık veya yüksek bir itibara sahip olan yazarlar tarafından yazılır. Dergi, bu yazarları özenle seçer ve yorumlarını sunmaları için davet eder. Editoryal yorumlar özet, anahtar kelimeler, tablolar, şekiller, resimler veya diğer medyalar içermemelidir.
Tablo 1. Makale türleri için kısıtlamalar
| Makale türü | Metin kelime limiti* | Özet | Kaynaklar | Tablolar | Şekiller |
| Araştırma Makalesi | 10000 | 250 | Limitsiz | 10 | 15 |
| Derleme | 8000 | 250 | Limitsiz | 10 | 15 |
| Editöre Mektup | 400 | Özet yok | 5 | Tablo yok | Resim yok |
| Editoryal Yorum | 1000 | Özet yok | 5 | Tablo yok | Resim yok |
*Kelime sınırı, özet, referanslar, tablolar ve şekil açıklamalarını içermemektedir.
Tablolar
Tablolar, referans listesinden sonra ana belgeye dâhil edilmeli ve metinde atıfta bulunulan sırayla ardışık olarak numaralandırılmalıdır. Her tablonun üstünde tanımlayıcı bir başlık bulunmalı ve tabloda kullanılan herhangi bir kısaltma, alt notlarla tablonun altında tanımlanmalıdır (metinde tanımlanmış olsalar bile). Başlığın üstünde, eğik yazıyla başlığın tamamını kapsayan tanımlayıcı bir başlık bulunmalıdır. Tablolar, Microsoft Office Word dosyası içinde “Tablo Ekle” komutu kullanılarak hazırlanmalı ve verilerin okunması ve anlaşılması kolay olacak şekilde düzenlenmelidir. Tablolarda sunulan veriler, ana metinde sunulan verilerin tekrarı olmamalı, ancak ana metni desteklemeli ve geliştirmelidir.
Resim ve Resim Altyazıları
Resimler, grafikler ve fotoğraflar TIFF veya JPEG formatında ayrı dosyalar olarak gönderilmeli ve Word belgesine eklenmelidir. Eğer bir görselin alt birimleri varsa, alt birimler tek bir resme birleştirilmeli ve görseller (a, b, c, vb.) etiketlenmelidir. Her bir şekil için minimum çözünürlük 300 DPI olmalı ve şekiller net ve okunması kolay olmalıdır. Resim açıklamaları ana belgenin sonunda listelenmelidir. Görsellere/resimlere ana metinde atıfta bulunulmalı ve bahsedildikleri sırayla ardışık olarak numaralandırılmalıdır.
Kısaltmalar
Makalede kullanılan tüm kısaltmalar ilk kullanımda, hem özet hem de ana metinde tanımlanmalıdır. Tanımın ardından parantez içinde kısaltma sağlanmalı ve makale boyunca tutarlı bir şekilde kullanılmalıdır.
Ürünleri Tanımlama
Bir makalede bir arşiv, kaynak, ürün, donanım veya yazılım programından bahsederken, ürünle ilgili detaylı bilgileri parantez içinde sağlamak önemlidir.
Örneğin, General Electric tarafından Milwaukee, Wisconsin, ABD'de üretilen Discovery St PET/CT tarama cihazından bahsediliyorsa, bilgiler aşağıdaki formatta sunulmalıdır: "Discovery St PET/CT tarama cihazı (General Electric, Milwaukee, WI, ABD)." Bu bilgilerin sağlanması, ürünün doğru bir şekilde tanımlanmasını sağlar.
Ek Materyaller
Ek materyaller, ses dosyaları, videolar, veri kümesi ve ek dokümanlar (örneğin, ekler, ek figürler, tablolar gibi), makalenin ana metnini tamamlamak amacıyla kullanılır. Bu ek materyaller, referans listesinden sonra ayrı bir bölüm olarak sunulmalıdır. Her bir ek materyalin makale ile ilgisini açıklamak için kısa açıklamalar eklenmelidir. Ek materyaller için sayfa numarası gerekli değildir.
Kaynaklar
Atıf yapılırken ana kaynaklar ile birlikte en son ve en güncel yayınlar tercih edilmelidir. Kaynakların doğruluğundan yazarlar sorumludur. Hem metin içi kaynaklar hem kaynakça bölümü Chicago Kaynakça Kitabı'nın On Yedinci Baskısına göre (Microsoft Word uygulamasında, Başvurular, Kaynakları Yönet) hazırlanmalıdır.
Metin içi referanslarda, parantez içerisinde yazar soy ismi ve yayın tarihi olacak şekilde atıf yapılmalıdır. Sosyal Bilimlerde yayınlar sayfa bakımından hacimli oldukları için dergimizde mutlaka baskı yılından sonra sayfa sayısı da kullanılmalıdır.
Yazar veya Yazarlar: Bir kitap bir veya daha fazla yazar tarafından yazılmış olabilir. Bir, iki veya üç yazarlı eserlerde yazarların adları ve soyadları tam olarak yazılmalıdır. Dört veya daha fazla yazarı olan eserlerde yalnızca ilk yazarın Adı Soyadı yazılır. Diğer yazarlar (ve diğerleri “vd.”) olarak belirtilir. Soyadı olmayan yazarlarda bu kural aranmaz. Adları veya nâmları olduğu gibi yazılır.
Dipnotta
Tek yazarlı; Adı Soyadı,
İki Yazarlı; Adı Soyadı ve Adı Soyadı
Üç Yazarlı; Adı Soyadı, Adı Soyadı ve Adı Soyadı
Dört veya daha fazla yazarlı; İlk yazarın Adı Soyadı vd,
Kaynakçada
Tek yazarlı; Soyadı, Adı.
İki Yazarlı; Soyadı, Adı ve Adı Soyadı.
Üç Yazarlı; Soyadı, Adı, Adı Soyadı ve Adı Soyadı.
Dört veya daha fazla yazarlı; Soyadı, Adı, Adı Soyadı, Adı Soyadı ve Adı Soyadı.
Editör veya Editörler: Bir kitap bir veya daha fazla editör tarafından denetlenmiş veya düzenlenmiş olabilir. Bir, iki veya üç editörü bulunan eserlerde editörlerin adları ve soyadları tam olarak yazılmalıdır. Dört veya daha fazla editörü olan eserlerde yalnızca ilk editörün Adı Soyadı yazılır. Diğer editörler (ve diğerleri “vd.”) olarak belirtilir. Editör veya editörler dipnotta eser adından hemen sonra “ed.” Kısaltmasıyla belirtilir. Editör adlarının yazım usulü yazar adlarıyla aynıdır. Kaynakçada belirtilirken “ed.” kısaltması kullanılmaz. Bunun yerine “Editör” yazılır.
Çeviren veya Çevirenler: Bir kitap bir veya daha fazla mütercim tarafından çevrilmiş olabilir. Bir, iki veya üç mütercimi bulunan eserlerde mütercimlerin adları ve soyadları tam olarak yazılmalıdır. Dört veya daha fazla mütercimi olan eserlerde yalnızca ilk mütercimin Adı Soyadı yazılır. Diğer mütercimler (ve diğerleri “vd.”) olarak belirtilir. Mütercimler, kitabın editörü yoksa dipnotta eser adından hemen sonra “çev.” kısaltmasıyla belirtilir. Şayet editörlü bir kitapsa mütercim adları editör adları yazıldıktan sonra yazılır. Mütercim adlarının yazım usulü yazar ve editör adı yazım usulüyle aynıdır. Kaynakçada belirtilirken “çev.” kısaltması kullanılmaz. Bunun yerine “Çeviren” yazılır.
Baskı Sayısı: Bu değer, eserin kaçıncı defa basıldığını göstermektedir. Bir kitap aynı veya farklı yıllar içerisinde birden fazla baskıya girmiş olabilir. Farklı yıllarda defaten baskıya giren eserlerin basım tarihleri farklı olacağından dipnotta veya kaynakçada bu değeri belirtmek araştırmacının takdirine kalmıştır. Ancak aynı yıl içerisinde birden fazla baskı yapan eserin içeriğinde değişiklikler olabileceği ihtimaline karşı bu eserin baskı sayısı “no. bs.” kısaltmasıyla kesinlikle belirtilmedir.
Cilt: Bir kitabın birden fazla cildi bulunabilir. Bu durumda kitabın cilt numarası dipnotta “c.”, kaynakçada “C.” Olarak belirtilmelidir.
Basım Yeri: Kitabın basıldığı şehirdir.
Yayıncı: Kitabı yayımlayan kurum veya kuruluştur.
Tarih: Kitabın yayımlandığı tarihtir.
Sayfa: Atıf yapılan bilginin bulunduğu sayfayı veya sayfa aralığını ifade etmektedir. Yalnızca dipnotta gösterilir. Sayfa numarası gösterilirken “s.” Kısaltması kullanılmaz. Şayet atıf yapılan bilgi birden çok sayfayı kapsıyorsa ilk sayfa numarası verildikten sonra araya (-) işareti konulur, son sayfa numarası girilir ve (.) ile bitirilir. Sayfa aralığına atıf yapılırken; ✘ Yanlış: 157-158. Doğru: 157-58.
DOİ: "Digital Object Identifier" dijital nesneleri benzersiz bir şekilde tanımlamak için kullanılan bir sistemdir. Özellikle akademik ve bilimsel yayınlarda sıkça kullanılır. DOİ, bir dijital nesnenin (örneğin bir makale, bir veri kümesi veya bir kitap) kalıcı bir şekilde tanımlanmasını sağlar. DOİ numarası genellikle "doi:10.0000/abcd" gibi bir biçimde sunulur ve bu numara ile belirli bir dijital nesneye referans verilebilir, böylece o nesneye kolayca erişim sağlanabilir.
URL: "Uniform Resource Locator" Bir web sayfasının, bir dosyanın veya bir internet kaynağının konumunu belirtmek için kullanılan bir adres sistemidir. URL'ler genellikle İnternet tarayıcılarında kullanılır ve kullanıcıların belirli bir kaynağa erişmelerini sağlar.
Dipnot ve Kaynakça Örnekleri
Kısaltmalar Dizini
çev. : Çeviren (Tercüme eden, çeviren olarak girilmelidir)
ed. : Editör
der.: Derleyen
müst.: Müstensih
thk.: Tahkîk
yay.: Yayınlayan (Neşreden, yayınlayan olarak girilmelidir)
haz.: Hazırlayan
yay. haz.: Yayına Hazırlayan
bs.: Baskı
C.: Cilt
c.: Cilt
sy.: Sayı
vd.: ve diğerleri
Kitap
Dipnot
İbnü’l Esîr, İslâm Tarihi: el-Kâmil fi’t-Târîh Tercümesi, çev. Ahmet Ağırakça vd., 1. bs, c. 9 (İstanbul: Ocak Yayıncılık, 2016), 89.
el-Makrîzî, es-sülûk li ma'rifeti Düveli'l-Mülûk, thk. Muhammed Abdulkadir Atâ, c. 5, (Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l- İlmiyye, 1997), 377.
Mehmet Levent Kaya, çev., Moğolların Gizli Tarihçesi, 1. bs (İstanbul: Kabalcı Yayıncılık, 2011), 66.
Ca’ferî b. Muhammed el-Hüseynî, Târîh-i Kebîr (Tevârîh-i Enbiyâ ve Mülûk), çev. İsmail Aka (Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları, 2011), 100-105.
Ruy Gonzâlez de Clavijo, Timur Devrinde Kadis’ten Semerkant’a Seyahat, çev. Ömer Rıza Doğrul (İstanbul: Köprü Kitapları, 2016), 89.
Serkan Acar, Kâsım Hanlığı (İstanbul: IQ Kültür Sanat Yayıncılık, 2008), 51.
Savaş Eğilmez ve Ensar Macit, Bozkırın Son Fatihi Emir Timur: Tarihi ve Avrupa Diplomasisi (Ankara: Gece Kitaplığı, 2018), 150-51.
İkinci defa atıf
İbnü’l Esîr, el-Kâmil fi’t-Târîh, 9:110.
el-Makrîzî, es-sülûk li ma'rifeti Düveli'l-Mülûk, 5:379.
Kaya, Moğolların Gizli Tarihçesi, 68.
el-Hüseynî, Târîh-i Kebîr, 150.
Ruy Gonzâlez de Clavijo, Kadis’ten Semerkant’a Seyahat, 192.
Acar, Kâsım Hanlığı, 53.
Eğilmez ve Macit, Bozkırın Son Fatihi Emir Timur, 160.
Kaynakça
Acar, Serkan. Kâsım Hanlığı. İstanbul: IQ Kültür Sanat Yayıncılık, 2008.
Ca’ferî b. Muhammed el-Hüseynî. Târîh-i Kebîr (Tevârîh-i Enbiyâ ve Mülûk). Çeviren İsmail Aka. Ankara: Türk Tarih Kurumu, 2011.
Eğilmez, Savaş, ve Ensar Macit. Bozkırın Son Fatihi Emir Timur: Tarihi ve Avrupa Diplomasisi. Ankara: Gece Kitaplığı, 2018.
el-Makrîzî. es-sülûk li ma'rifeti Düveli'l-Mülûk. Tahkîk Muhammed Abdulkadir Atâ. C. 5, Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l- İlmiyye, 1997.
İbnü’l Esîr. İslâm Tarihi: el-Kâmil fi’t-Târîh Tercümesi. Çeviren Ahmet Ağırakça, Beşir Eryarsor, Zülfikar Tüccar, Abdulkerim Özaydın, Yunus Apaydın ve Abdullah Köse. 1. bs. C. 9. 10 c. İstanbul: Ocak Yayıncılık, 2016.
Kaya, Mehmet Levent, çev. Moğolların Gizli Tarihçesi. 1. bs. İstanbul: Kabalcı Yayıncılık, 2011.
Ruy Gonzâlez de Clavijo. Timur Devrinde Kadis’ten Semerkant’a Seyahat. Çeviren Ömer Rıza Doğrul. İstanbul: Köprü Kitapları, 2016.
Kitap Bölümü
Dipnot
Savaş Eğilmez ve Ahmet Safa Yıldırım, “Bayramlu Beyliği ve Beylik Mirası Olarak ‘Ordu’ Adı”, içinde Çayeli’nden Erzurum’a Yrd. Doç. Dr. Cemil Kutlu Armağan Kitap, ed. Selami Kılıç ve Ahmet Safa Yıldırım (Erzurum: Atatürk Üniversitesi Yayınları, 2016), 320-21.
Ahmet Safa Yıldırım, “Beyliğin Adı Üzerine Bir Analiz: Hacıemiroğulları mı? Bayramlu mu?”, içinde Orta Karadeniz’de Türk İskânı: Bayramlı/Hacıemiroğulları Beyliği, ed. Sadullah Gülten vd. (Ordu: Ordu Büyükşehir Belediyesi Kültür Yayınları, 2023), 17.
İkinci defa atıf
Eğilmez ve Yıldırım, "Bayramlu Beyliği", 316.
Yıldırım, “Beyliğin Adı Üzerine Bir Analiz”, 18.
Kaynakça
Eğilmez, Savaş ve Ahmet Safa Yıldırım. “Bayramlu Beyliği ve Beylik Mirası Olarak ‘Ordu’ Adı”. İçinde Çayeli’nden Erzurum’a Yrd. Doç. Dr. Cemil Kutlu Armağan Kitap. Editör Selami Kılıç ve Ahmet Safa Yıldırım. 307-46. Erzurum: Atatürk Üniversitesi Yayınları, 2016.
Yıldırım, Ahmet Safa. “Beyliğin Adı Üzerine Bir Analiz: Hacıemiroğulları mı? Bayramlu mu?”. İçinde Orta Karadeniz’de Türk İskânı: Bayramlı/Hacıemiroğulları Beyliği. Editör Sadullah Gülten, Murat Özkan, Mesut Karakulak ve Kamil Yavuz. 13-27. Ordu: Ordu Büyükşehir Belediyesi Kültür Yayınları, 2023.
El-Yazması
Dipnot
Hâce Kerîmüddin Mahmud b. Muhammed, “Tezkire-i Aksarâyî der Târih-i Hulefâ ve Âl-i Selçuk ve Âl-i Cengiz”, müst. Muhammed b. Ali Katib h 745, 112-13, Ali Emiri Koleksiyonu, 34 Ae Farsça 674, İstanbul Millet Kütüphanesi.
İkinci defa atıf
Hâce Kerîmüddin Mahmud, “Tezkire-i Aksarâyî der Târih-i Hulefâ”, 13.
Kaynakça
Hâce Kerîmüddin Mahmud b. Muhammed. “Tezkire-i Aksarâyî der Târih-i Hulefâ ve Âl-i Selçuk ve Âl-i Cengiz”. Müstensih Muhammed b. Ali Katib, 745(h). Ali Emiri Koleksiyonu, 34 Ae Farsça 674, İstanbul Millet Kütüphanesi.
Bilimsel Dergi Makalesi
Dipnot
Erkan Göksu, “Türkiye Selçuklu Devleti’ne Tâbi‘ Devletler ve Tâbiiyet Hukuku Üzerine Bir Değerlendirme”, Belleten 81, sy. 290 (Nisan 2017): 47.
Savaş Eğilmez, Ahmet Safa Yıldırım ve Yunus Emre Aydın, “Ceneviz Ticaret Kolonisi Simisso (1280-1420)”, Tarih İncelemeleri Dergisi 36, sy. 2 (Aralık 2021): 533-34, https://doi.org/10.18513/egetid.1050201.
İkinci defa atıf
Göksu, “Türkiye Selçuklu Devleti’ne Tâbi‘ Devletler”, 60.
Eğilmez, Yıldırım ve Aydın, “Ceneviz Ticaret Kolonisi Simisso”, 540.
Kaynakça
Eğilmez, Savaş, Ahmet Safa Yıldırım ve Yunus Emre Aydın. “Ceneviz Ticaret Kolonisi Simisso (1280-1420)”. Tarih İncelemeleri Dergisi 36, sy. 2 (Aralık 2021): 527-63. https://doi.org/10.18513/egetid.1050201.
Göksu, Erkan. “Türkiye Selçuklu Devleti’ne Tâbi‘ Devletler ve Tâbiiyet Hukuku Üzerine Bir Değerlendirme”. Belleten 81, sy. 290 (Nisan 2017): 43-65.
Ansiklopedi Maddesi
Dipnot
Ali Sevim, “Malazgirt Muharebesi”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, c. 27 (Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 2003), 482.
İkinci defa atıf
Sevim, “Malazgirt Muharebesi”, 483.
Kaynakça
Sevim, Ali. “Malazgirt Muharebesi”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, 27:481-83. Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 2003.
Tez
Dipnot
Ahmet Safa Yıldırım, "XIII–XV. Yüzyıllarda Karadeniz’de Ceneviz Ticaret Kolonileri ve Ticaret" (Doktora Tezi, Atatürk Üniversitesi, 2022), 210-20.
İkinci defa atıf
Yıldırım, "Karadeniz’de Ceneviz Ticaret Kolonileri ve Ticaret", 222.
Kaynakça
Yıldırım, Ahmet Safa. "XIII–XV. Yüzyıllarda Karadeniz’de Ceneviz Ticaret Kolonileri ve Ticaret". Doktora Tezi, Atatürk Üniversitesi, 2022.
ÜRETİM
Bir makale yayın için kabul edildikten sonra, profesyonel dil editörleri tarafından yapılan bir değerlendirme sürecinden daha geçer. Bu süreçte dilbilgisi, noktalama işaretleri ve biçimlendirme hataları düzeltilirken, makalenin genel anlaşılırlığını ve okunabilirliğini artırmak için değişiklikler yapılabilir.
Dil Değerlendirme süreci sonrasında, makale "ahead-of-print" yayını olarak çevrimiçi olarak yayınlanabilir. Bu, makalenin dergi sayısında yer almadan önce okuyucuların erişimine sunulduğu anlamına gelir. Bu, okuyucuların araştırmaya en kısa sürede erişimini sağlamak amaçlıdır.
Makale resmî olarak yayınlanmadan önce, yazara PDF düzeltme nüshası incelemesi için gönderilir. İlgili yazarın, makalenin yayınlanması için belirli bir süre içinde (genellikle 2 gün) makaleyi gözden geçirmesi ve onaylaması istenir. Bu, yayın sürecinde önemli bir adımdır, çünkü yazarın hataları yakalaması veya son değişiklikleri yapması için son bir fırsat sunar.
Açık Erişim Politikası
Ahbar açık erişimli bir yayındır.
Dergide yayınlanan tüm içerik, Creative Commons Attribution-NonCommercial (CC BY-NC) 4.0 International License lisansı ile yayınlanmaktadır. Bu lisans, içeriğin ticari olmayan amaçlarla paylaşılmasını ve adapte edilmesini sağlayarak dergide yayınlanan araştırmaların yayılmasını ve kullanılmasını teşvik eder.
Tüm yayımlanan içerikler https://dergipark.org.tr/tr/pub/ahbar adresinden çevrimiçi olarak ücretsiz olarak erişilebilir.
Daha önce yayınlanmış içeriği, figürleri, tabloları veya diğer herhangi bir materyali basılı veya elektronik formatta kullanırken yazarlar, telif hakkı sahibinden izin almakla sorumludur. Bu konuda yasal, mali ve cezai sorumluluklar yazar(lara) aittir.
Telif Hakkı Politikası
Ahbar, her gönderinin bir Telif Hakkı Sözleşmesi ve Yazarlık Katkı Formu ile sunulmasını gerektirir (https://dergipark.org.tr/tr/pub/ahbar adresinden indirilebilir). Bu formu imzalayarak, yazarlar çalışmalarının telif hakkını korurlar ve eğer Ahbar tarafından yayınlanmaya kabul edilirse, makale CC BY-NC 4.0 Uluslararası Lisansı altında lisanslanır. Bu lisans, içeriğin ticari olmayan amaçlarla paylaşılmasını ve adapte edilmesini sağlayarak dergide yayınlanan araştırmaların yayılmasını ve kullanılmasını teşvik eder.
Daha önce yayımlanan içerikleri, figürleri, tabloları veya herhangi bir materyali basılı veya elektronik formatlarda kullanırken yazarlar, telif hakkı sahibinden izin almakla sorumludur. Bu konuda yasal, mali ve cezai sorumluluklar yazar(lara) aittir.
Yazarlar, Ahbar’da yayımlanan çalışmalarının telif hakkını korurlar.
Kendi Kendine Arşivleme Politikası
Yazarlar, yayınlandıktan sonra çalışmalarını kurumsal veya kişisel web sitelerinin yanı sıra açık erişim havuzlarında kendi kendilerine arşivleme hakkını saklı tutar. Yazarların makalelerini paylaşırken orijinal yayına uygun şekilde atıfta bulunmaları ve DOI numarasını eklemeleri beklenmektedir. Buna ek olarak, yazarlardan paylaşılan versiyondan yayıncının web sitesinin URL'sine bir bağlantı sağlamaları istenmektedir. Bu gereklilik, yayıncının web sitesindeki çevrimiçi yayınlanmış versiyonun kesin kayıt versiyonu olarak açıkça tanımlanmasıyla bilimsel kaydın bütünlüğünü ve gerçekliğini korumayı amaçlamaktadır.
Yayın Ücreti Politikası
Ahbar, Atatürk Üniversitesi tarafından finanse edilmektedir. Yazarlardan, değerlendirme ve yayınlama sürecinde herhangi bir ücret talep edilmemektedir.
Reklam Politikası
Ahbar, web sitesinde dijital reklamları kabul etmektedir. Bu reklamlar, derginin Editoryal Kurulu ve yönetimi tarafından onaylanmalı ve net bir şekilde reklam olarak etiketlenmelidir. Reklam verenler, editoryal kararlara veya reklam politikalarına etki sahibi değillerdir.
Dergide reklam vermek isteyenler, Editoryal Ofis ile iletişime geçmelidir.
Hakem Değerlendirme Süreci
Ahbar’a gönderilen makaleler, yazarlar ve hakemler arasında karşılıklı anonimlik sağlanan çift-kör hakem değerlendirme sürecinden geçer. Her gönderi, tarafsız bir değerlendirme sürecini sağlamak için en az iki dış bağımsız hakem tarafından, kendi alanlarında uzman olan kişiler tarafından incelenir.
Gönderiler, öncelikle teknik değerlendirme sürecinden geçer. Bu süreçte, editoryal ofis çalışanları, makalenin derginin kurallarına uygun olarak hazırlandığını ve sunulduğunu kontrol eder. Derginin kurallarına uymayan gönderiler, teknik düzeltme talepleriyle birlikte yazarlara geri gönderilir.
Derginin kurallarına uygun olan gönderiler, baş editöre atanır. Baş editör, her bir gönderinin kapsam ve kalite açısından dergiye uygunluğunu değerlendirir. Dergiye uygun olmayan gönderiler bu aşamada reddedilebilir.
Dergiye uygun olan makaleler için Baş Editör, Editörler ile birlikte çalışarak hakemleri makale için görevlendirir. Görevlendirildikten sonra, Editörler bir makaleyi reddetme, çift-kör hakem değerlendirme sürecini devam ettirme veya hakem değerlendirmesinden önce düzeltmeler isteme konusunda karar verebilirler.
Editörler, hakemler tarafından sunulan raporlara dayanan önerilerini baş editöre sunarlar. Düzeltmeler yapılmış olan makaleler, yeni bir öneri oluşturmak için hakemlerle çalışmayı amaçlayan Yardımcı Editörler tarafından tekrar değerlendirilir.
Tüm gönderilerde karar verme sürecinde baş editör son yetkili kişidir.
Gecikme durumunda, yazarlar gecikmenin nedenini bildirdiğinde, yazarlara makalelerini geri çekme imkânı verilir.
Hakem değerlendirme süreci tamamlandığında, yazarlar makaleleri hakkında anonim hakem değerlendirme raporlarını ve editoryal kararı alacaklardır. Hakem değerlendirme raporları herhangi bir ortamda kamuoyuna açıklanmayacaktır. Gönderilen materyal gizli kabul edilir ve yayınlanana kadar hiçbir şekilde kullanılmamalıdır. Bir hakemin bir yazarın fikirlerini veya verilerini izinsiz kullanmış olabileceği şüphesi varsa, Editoryal Kurul, ilgili COPE yönergesine uygun olarak konuyu ele alacaktır.
Yazarlar, gönderim sırasında hakem önerisinde bulunabilirler. İlgilenen editör, önerilen hakemlerin makaleyi değerlendirmek için davet edilip edilmeyeceğine karar verecek tek yetkilidir.
Hakemler, COPE’un hakemlik ilkelerine (COPE's Ethical Guidelines for Peer-reviewers) uyum sağlamak zorundadır ve bu ilkeler, hakemlerin çift-kör değerlendirme sürecinin bütünlüğünü ve tarafsızlığını sağlamak için takip etmeleri gereken bir çerçeve sunar.
Editoryal Kurul, hakem değerlendirmesi manipülasyonunu en aza indirmek için COPE'un ilgili akış şemasını takip eder. Yayından sonra hakem değerlendirmesi manipülasyon şüphesi varsa, Editoryal Kurul, COPE'un uygun akış şemasını takip edecektir.
Potansiyel hakemler, bir makaleyi değerlendirmek için bir daveti kabul etmeden önce herhangi bir çıkar çatışması olabileceğini editöre bildirmelidir. Potansiyel bir hakemin davet edilip edilemeyeceği konusunda bilinçli bir karar vermek için editörün potansiyel hakemi inceleme sürecine dahil etme konusunda bilgilendirilmesi önemlidir. Bu aynı zamanda değerlendirme sürecinin bütünlüğünü ve şeffaflığını sağlamaya yardımcı olur.
Editörler ile hakemler arasındaki iletişim, üçüncü taraflarla paylaşılmaması gereken gizli bilgiler içerir.
Ahbar, editoryal kurul üyeleri tarafından gönderilen makalelerin çift-kör hakem değerlendirme süreçlerini yönetmek için harici editörler görevlendirecektir. Editoryal kuruldan birinin yazı göndermesi durumunda; Atatürk Üniversitesi Bilimsel Dergiler Koordinatörlüğü, alanında uzman, Atatürk Üniversitesi dışından ve yazarın kurumundan bağımsız bir ismi araştırarak makale için editörlük daveti gönderir. Davet edilen editöre sistemde kayıt açılarak çift kör hakem değerlendirme sürecini ilerletmesini ister ve takip eder. Davet edilen editör kararında bağımsızdır.
Bir makalenin hakem değerlendirmesi derginin olağan politikasından sapma gösteriyorsa, aldığı değerlendirme türü makalede belirtilecek ve bu şekilde değerlendirme sürecinin şeffaflığı sağlanacaktır.
Revizyon Süreci
"Minör düzeltme" veya "major düzeltme" gerektiren makalelerin gönderen yazarları, karar mektubunu baş editörden alacaklardır. Karar mektubu, hakemler ve editörlerin önerilerini, makalenin gözden geçirilmiş ve güncellenmiş versiyonunu göndermek için belirlenen son teslim tarihini içerecektir.
Bir makalenin gözden geçirilmiş bir versiyonunu gönderirken, yazarlar, her bir hakem tarafından belirtilen her bir konunun nasıl ele alındığını ve değişikliklerin hangi satırlarda yapıldığını belirten ayrıntılı bir "Hakemlere Yanıt" sunmalıdır (her bir hakemin yorumu, yazarın cevabı ve değişikliklerin yapıldığı satır numaralarıyla birlikte) ve ana belgenin üzerinde işaretlemeler bulunmalıdır.
Gözden geçirilmiş makaleler, karar mektubunda belirtilen süre içinde gönderilmelidir. Eğer makalenin gözden geçirilmiş versiyonu ayrılan süre içinde gönderilmezse, düzeltme seçeneği iptal edilebilir. Gönderen yazar(lar) ek süre gerektiğine inanıyorsa, ilk süre dolmadan önce uzatma talep etmelidirler.
Yayın Etiği
Ahbar, Yayın Etik Kurulu (COPE) yönergeleri ve Yayın Etik İlkeleri (COPE, DOAJ, OASPA, WAME tarafından ortak bildiri) gibi birçok kuruluşun belirlediği yönergeler ve temel uygulamalara uymayı hedeflemektedir. Bu yönergeler ve öneriler, bilimsel yayıncılıkta şeffaflığı, bütünlüğü ve en iyi uygulamaları teşvik etmek amacıyla tasarlanmıştır. Dergi, bu standartlara uyarak yayınladığı araştırmaların yüksek kalitede olduğunu ve bilimsel toplumun etik standartlarını karşıladığını sağlamayı amaçlamaktadır.
Yazarlara, makalelerinin etik standartlara ve uygulamalara uygun olduğundan emin olmak için EASE Etik Kontrol Listesi'ni kullanmaları önerilir.
İnsan denekleri, tıbbi kayıtlar veya insan dokularını içeren tüm araştırmalar, gerçekleştirilmeden önce kurumsal inceleme kurulu (IRB) veya etik kurul gibi bir inceleme kurulu tarafından incelenmeli ve onaylanmalıdır. Araştırmayı inceleyen ve onaylayan etik kurulun adı, etik kurul onay numarası ve tarihi, yayınlanmak üzere gönderildiğinde makalenin Yöntemler bölümüne eklenmelidir. Ayrıca dergi, makale gönderim sürecinin bir parçası olarak yazarlardan etik kurul onayının bir kopyasını sunmalarını isteyebilir. Bunun amacı, araştırmanın uygun şekilde incelenip onaylandığından emin olmak ve derginin araştırmanın yayın için gerekli etik standartları karşıladığını doğrulamasını sağlamaktır.
Bir çalışma etik kurul onayından muaf tutulmuşsa, yazarlar etik kuruldan muafiyetin nedenini açıklayan bir beyan sunmalıdır. Bu, araştırmanın bir etik kurul tarafından incelendiğinden ve muafiyet kararının ilgili kılavuz ve yönetmeliklere uygun olarak verildiğinden emin olmak içindir.
Ahbar’da etik kurul onayı olmadan bir makale gönderildiğinde, dergi makaleyi COPE'un Araştırma, Denetim ve Hizmet Değerlendirmeleri rehberine göre değerlendirecektir. Bu rehber, etik kurul onayı olmayan makalelerin nasıl ele alınacağı konusunda yönlendirme sağlar ve derginin yayınlamayla ilgili araştırma ile ilişkili riskleri ve potansiyel etik endişeleri değerlendirmesine olanak tanır.
Dergi, etik kurul onayının eksikliğinin önemli bir endişe kaynağı olduğunu tespit ederse, makale editöryal incelemeden sonra reddedilebilir. Bu, derginin yüksek etik standartları sürdürmesini ve yalnızca bir etik kurul tarafından uygun şekilde incelenmiş ve onaylanmış araştırmaları yayınlamasını sağlamak içindir.
İnsan denekleri içeren araştırmalarla ilgili makaleler için, tüm katılımcılardan yazılı bilgilendirilmiş onam alındığını belirten bir ifadenin eklenmesi gerekmektedir. Bilgilendirilmiş onam yazılı olarak belgelenmeli ve bilgilendirilmiş onam formunun bir kopyası ileride başvurulmak üzere araştırmacılar tarafından saklanmalıdır.
Araştırmaya 18 yaşın altındaki çocukların katılması durumunda, çocuğun ebeveyni veya vasisi çocuk adına bilgilendirilmiş olur vermelidir. Bunun nedeni, çocukların savunmasız bir nüfus olarak kabul edilmeleri ve araştırmaya katılmanın risk ve faydalarını tam olarak anlama kapasitesine sahip olmayabilmeleridir.
Bilgilendirilmiş onamla ilgili bilgiler, araştırmanın nasıl yürütüldüğüne ilişkin diğer ilgili ayrıntılarla birlikte makalenin Materyal ve Yöntemler bölümünde verilmelidir.
Eğer makale bir anket veya görüşmelerin bulgularını raporluyorsa, yazarlar katılımcıların çalışmaya katılmak için bilgilendirilmiş onaylarını verdiğini ve kişisel bilgilerinin kaydedilmesine izin verdiklerini doğrulamalıdır. Alıntılar veya diğer atfedilebilir ifadeler bulunuyorsa, bunlar anonimleştirilmeli veya makalede kişinin adının yer almayı kabul ettiği belirtilmelidir.
Çalışma katılımcılarının anonimliğini korumak ve araştırmanın gizlilik ilkelerine saygı göstererek yürütülmesini sağlamak, yazarların sorumluluğundadır. Özellikle katılımcıların kimliklerini açığa çıkarabilecek fotoğraflar için bu önemlidir, çünkü uygun onay olmadan böyle fotoğrafların yayınlanması, söz konusu kişilerin haklarını ihlal edebilir.
Katılımcılarda hastaların anonimliğini korumak için yazarlar, katılımcılardan veya yasal temsilcilerinden imzalı izin belgeleri almalıdır. Bu izin belgeleri, katılımcıların fotoğrafların yayınlanması için onaylarını verdiğini göstermeli ve fotoğrafların kullanımına ilişkin herhangi bir kısıtlama veya koşulu belirtmelidir. Fotoğrafların yayın onayına ilişkin bilgiler, makalede sunulmalıdır.
İntihal ve Etik Dışı Durumlar
Tüm gönderiler, hakem değerlendirme ve/veya üretim süreçlerinde birden fazla kez benzerlik tespit yazılımı (intihal.net ve CrossCheck tarafından iThenticate) ile taranır.
Başkalarının (ya da kendi) önceki çalışmalarını tartışırken, her durumda materyali doğru bir şekilde alıntıladığınızdan emin olunmasına çalışılır.
Yazarlara, aşağıda örneklenen herhangi bir intihal ve etik dışı davranıştan kaçınmaları kesinlikle tavsiye edilir.
• Atıf manipülasyonu: Bir yazarın, derginin veya diğer yayınların alıntı sayısını, kendi alıntıları yaparak, aynı dergiden makalelerin aşırı alıntılanması veya onursal alıntılar veya alıntı yığınları dahil etmek gibi çeşitli yollarla manipüle etme uygulaması.
• Kendi kendine intihal: Bir yazarın önceki yayınlarından örtüşen bölümleri veya cümleleri uygun şekilde alıntı yapmadan kullanma pratiğidir. Bu, başka birinin (bu durumda yazarın kendi eseri) çalışmasını uygun şekilde atıfta bulunmadan kullanmak anlamına gelen bir intihal biçimi olarak kabul edilir.
• Dilimleme: Bir araştırma çalışmasındaki aynı verilerin birkaç farklı makalede kullanılmasıdır. Bu, aynı hipotezleri, popülasyonu ve yöntemleri birden fazla makalede rapor etmek anlamına geldiği için etik dışı kabul edilir.
• Veri üretimi: Veri toplama veya deneyler sırasında gerçekleşmeyen verilerin çalışmaya eklenmesidir. Bu, yanıltıcı veya yanlış bilgiyi gerçek veri gibi sunma pratiği olduğu için araştırma kabahatli olarak kabul edilir.
• Veri manipülasyonu/sahteciliği: Araştırma verilerini yanıltıcı bir izlenim vermek amacıyla manipüle etmektir. Bu, görüntüleri manipüle etmek, aykırı değerleri veya "güven verici olmayan" sonuçları çıkarmak, veri noktalarını değiştirmek ve diğer manipülasyon biçimlerini içerebilir. Bu aynı zamanda yanıltıcı veya yanlış bilgiyi gerçek veri gibi sunma pratiği olduğu için bir araştırma kabahati biçimi olarak kabul edilir.
İddia edilen veya şüphelenilen intihal, alıntı manipülasyonu veya veri sahteciliği/üretimi gibi araştırma kabahatleri durumunda, Editoryal Kurul, iddiaların veya şüphelerin adil, şeffaf ve tutarlı bir şekilde ele alınmasını sağlamak için ilgili COPE akış şemalarını takip edecektir.
Yazarlık
Yazar olmak için aşağıdaki kriterlerin sağlanması gerekmektedir.
1. Çalışmanın kavramsal olarak tasarlanmasına veya tasarlanmasına veya çalışma için veri ediniminin, analizinin veya yorumlanmasının önemli katkıları,
2. Çalışmanın taslak halini oluşturma veya önemli entelektüel içeriği için kritik bir şekilde gözden geçirme,
3. Yayınlanacak versiyonun nihai onayı,
4. Çalışmanın herhangi bir bölümünün geçerliliği ve doğruluğuna ilişkin soruların uygun şekilde soruşturulduğunun ve çözümlendiğinin garantisini vermek amacıyla çalışmanın her yönünden sorumlu olmayı kabul etmek.
Çalışmanın herhangi bir bölümünün geçerliliği ve doğruluğuna ilişkin soruların uygun şekilde soruşturulduğunun ve çözümlendiğinin garantisini vermek amacıyla çalışmanın her yönünden sorumlu olmayı kabul etmelidir. Bir yazar, çalışmada katkı sağladığı kısımların sorumluluğunu almasına ek olarak, diğer yazarların çalışmanın hangi kısımlarından sorumlu olduğunu da teşhis edebilmelidir. Bu şekilde, tüm yazarların katkılarının doğru ve uygun bir şekilde tanındığından emin olunur. Yazarlar, CRediT (Katılımcı Rolleri Sınıflandırması) kullanarak, gönderim sırasında bireysel katkılar hakkında bilgi sağlayabilirler. Tüm yazarların, bireysel katkılarına ilişkin olarak başyazar tarafından paylaşılan bilgilere uygun şekilde anlaştığı beklenmektedir. Yazarların katkı beyanı, nihai makale ile birlikte yayımlanacak ve çalışmaya olan katkıları doğru bir şekilde yansıtması gerekmektedir.
Yazarlar, ortak yazarlarının katkılarının bütünlüğüne güven duymalıdır. Bu, ortak yazarlarının araştırmayı etik ve sorumlu bir şekilde yürüttüğüne ve makalede sunulan veri ve sonuçların doğru ve güvenilir olduğuna güvenmeleri gerektiği anlamına gelir.
Yazarlık kriterlerinin dördünü de karşılamayan kişiler makaleye yazar olarak dâhil edilmemelidir. Bu kişilerin katkılarını tanımak ve araştırmaya katkıları konusunda şeffaflık sağlamak için, makalenin başlık sayfasında araştırmaya katkılarından dolayı teşekkür edilebilir.
Yayın kurulu bir hayalet, fahri veya hediye yazarlık durumundan şüphelenirse, gönderim askıya alınacak ve ilgili COPE akış şeması ile yazarlık ve katkıda bulunmaya ilişkin COPE Politikası izlenecektir.
Yazar Değişikliği
Yazarlık değişiklik talepleri, yazarların çıkarılması veya eklenmesi, yazarların sırasının değiştirilmesi gibi herhangi bir değişiklik, nedenlerini belirten bir mektupla birlikte editoryal ofise sunulmalıdır. Mektup, çıkarılan herhangi bir yazar da dâhil olmak üzere tüm yazarlar tarafından imzalanmalıdır.
Derginin Editoryal Kurulu, yazarlıkta değişiklik taleplerini tutarlı ve şeffaf bir şekilde ele alarak, ilgili COPE akış şeması yönergelerini takip edecektir. Bu prosedürler, araştırmanın bütünlüğünü ve tüm ilgili yazarların itibarını korumak amacıyla uygulanmaktadır.
Çıkar Çatışması Beyanı
Yazarlar, çalışmalarında uygunsuz etki veya önyargıya yol açabilecek herhangi bir ilişki veya çıkarı açığa çıkarmak zorundadır. Bu, çıkar çatışmalarını mümkün olduğunca çevrimiçi başvuru sistemi aracılığıyla gönderdikleri makalelerini sunarken yapılmalıdır.
Ahbar’a gönderilen makalelerin hakemlik sürecinde yer alan bireylerin mevcut veya potansiyel rekabet eden çıkarları hakkında herhangi bir bilgi verme ve açıklama yapma gerekliliğini talep ve teşvik etmektedir. Bu, olası bir önyargıya yol açabilecek çıkar çatışmalarının belirlenebilmesi amacıyla yapılmalıdır.
Editoryal kurul, editörlerin, yazarların veya hakemlerin potansiyel çıkar çatışmalarıyla ilgili durumları ilgili COPE akış şemaları çerçevesinde ele alacaktır.
Yapay Zeka'nın (YZ) Makale Hazırlama Sürecindeki Rolü
Ahbar, Yapay Zeka ve YZ destekli teknolojilerin makale hazırlama sürecinde kullanımına ilişkin olarak Yayın Etik Komitesi (COPE) tarafından belirlenen yönergeleri takip etmektedir. Yazarlık, sadece insanlar tarafından yerine getirilebilen bir dizi görevi içerir ve yazarlar, makalenin orijinalliğini sağlama ve yazarlık için gereken niteliklere sahip olma konusunda sorumludur. YZ, makale yazma sürecinde dil düzeltmeleri için kullanılabilir (ve bunun makalede açıkça belirtilmesi gerekmektedir), ancak orijinallik ve makalenin kalitesini korumak için YZ, yazar olarak dahil edilemez.
Finansal Destek Beyanı
Ahbar, yazarlardan araştırmalarını gerçekleştirmek için aldıkları herhangi bir mali destek hakkında bilgi vermesini istemektedir. Bu bilgi, makalenin dergiye sunulduğu sırada sağlanması gereken finansal destek beyanında yer almalıdır.
Finansal destek beyanı, destekleyici kurumların adını, hibe numaralarını ve her destekleyicinin araştırmadaki rolünün bir açıklamasını içermelidir. Eğer destekleyici kurumun araştırmadaki bir rolü olmadıysa, bu da finansman beyanında belirtilmelidir. Bu bilgi, okuyucuların araştırmada olası önyargılar ve çıkar çatışmalarını anlamaları açısından önemlidir.
Yayın Sonrası Düzeltme Talepleri ve İadeler
Tüm yayın sonrası düzeltme talepleri editoryal bir incelemeye tabidir. Editoryal kurul, talebi gözden geçirecek ve düzeltmenin gerekli ve uygun olup olmadığına karar verecektir. Bir düzeltmenin yayınlanması kararı, hatanın doğası, makale üzerindeki potansiyel etkisi ve destekleyici kanıtlara dayanacaktır. Editoryal kurul, kararını vermek için gerektiğinde yazarlar, hakemler ve diğer uzmanlarla da danışabilir. Düzeltme talebi onaylanırsa, makale derginin arşivinde düzeltilir.
Editoryal Kurul, dergi politikaları ve COPE kuralları doğrultusunda vakaları gözden geçirir.
Eğer ihlal iddiaları doğrudan ihbarcılar tarafından yapılırsa, Editoryal Kurul, ilgili COPE akış şemasını takip edecektir. Dergi, bir sosyal medya sitesinde yayınlanan bir makaleyle ilgili endişeler ortaya çıktığında COPE'nin ihbarcılara nasıl yanıt verilmesi gerektiğine dair akış şemasına uygun hareket edecektir.
Çözümlenemeyen iddiaları çözmek için bazı durumlarda, bağımsız bilirkişiler atanabilir.
Potansiyel etik ihlalleri araştırmak için, editoryal kurul diğer baş editörlerle bilgi paylaşabilir ve soruşturmaları daha verimli ve etkili bir şekilde yürütebilir. Baş editör ile iletişim gerektiğinde, editoryal kurul ilgili COPE önerilerini takip edecektir.
Gerekli durumlarda, dergi araştırmacılar tarafından şüphelenilen etik ihlaller hakkında kurumlara başvurabilir ve bu endişeleri desteklemek için kanıtlar sunabilir. Bu süreçte COPE yönergelerine uygun hareket edilecektir.
Etik ihlal endişeleri durumunda, editörler COPE yönergelerine göre vakayı araştıracaktır. Araştırma endişeleri doğruladığında, editörler geri çekme bildirimi yayınlayabilir. Geri çekme bildirimi, dergide yayınlanacak ve makalenin kaydı geri çekme durumunu yansıtacak şekilde güncellenecektir. Makale derginin arşivinde kalacak, ancak geri çekildiği açık bir şekilde belirtilecektir. Makalenin kaydı ayrıca geri çekme durumunu yansıtmak için ilgili dizinlerde güncellenecektir.
Geri Çekme Talepleri
Makale yayınlanmadan önce geri çekme talepleri, derginin editör kurulu tarafından incelenir. Bir makaleyi geri çekme talebinin yapılabilmesi için yazarlar, taleplerini ve geri çekme nedenlerini belirten tüm yazarlar tarafından imzalanmış bir mektubu dergi editörüne göndermelidir. Editör kurulu daha sonra talebi inceleyecek ve yazarlar tarafından sunulan nedenlere dayanarak bir karar verecektir. Talep kabul edilirse, makale dergiden geri çekilecek ve yazarlara karar bildirilecektir. Yazarlar, geri çekilme talebi onaylanana kadar başka bir dergiye çalışmalarını değerlendirmeye sunmamalıdır. Bu, olası çıkar çatışmalarını veya yayınların tekrarlanmasını önlemek amacıyla yapılır.
İtiraz ve Şikâyet
Derginin yayın kurulu, COPE'un yönergeleri ve önerilerine uygun olarak itiraz ve şikâyetleri ele almakla sorumludur. Bir yazarın bir itirazı veya şikâyeti varsa doğrudan yayın ofisiyle iletişime geçmelidir. Yayın kurulu, COPE yönergelerine dayanarak durumu gözden geçirecek ve bir karar verecektir.
Karar alma sürecinde, baş editör tüm itiraz ve şikâyetlerde nihai yetkiye sahiptir. Bazı durumlarda, Yayın Kurulu’nun kendi içinde çözemediği konular için tarafsız bir temsilci atanmaktadır. Dergi, itiraz ve şikâyetleri ele almak için adil ve şeffaf bir süreç izlemektedir ve bilimsel kayıtların bütünlüğünü korumayı hedeflemektedir.
Preprint Politikası
Ahbar, ön baskıları “önceden yayımlanmış eser” olarak değerlendirmemekte, yazarların çalışmalarını dergiye göndermeden önce ticarî olmayan bir ön baskı sunucusunda bulunma ve tartışma imkânına sahip oldukları şeklinde değerlendirmektedir. Ancak, yazarlar makalelerinin ön baskı sunucusuna yerleştirilmesini ve onun DOI numarasını dergiye başvuru sürecinde sağlamakla yükümlüdürler.
Makale dergide kabul edilir ve yayımlanırsa, yazarların arşivlenmiş ön baskıyı güncellemesi ve makalenin yayınlanmış versiyonuna bağlantı vermesi sorumluluğu kendilerine aittir. Bu, okuyucuların en güncel ve doğru bilgilere kolayca erişebilmelerini sağlamaya yardımcı olur.
İzin Politikası
Derginin içeriği Creative Commons Attribution-NonCommercial (CC BY-NC) 4.0 Uluslararası Lisansı altında lisanslanmıştır.
Bu lisans kapsamında, kullanıcılar orijinal yazar ve dergiye uygun şekilde kredi vermek kaydıyla, derginin içeriğini ticari olmayan amaçlarla paylaşabilir, adapte edebilir, çoğaltabilir ve dağıtabilirler.
Sorumluluk Reddi
Dergide yayınlanan makalelerdeki beyan veya görüşler sadece yazar(lar)ın görüşleridir ve editörler, yayın kurulu ve/veya yayıncının görüşlerini yansıtmamaktadır. Editörler, yayın kurulu ve yayıncı, makalelerin içeriğinden sorumlu değildir ve bu makalelerde ifade edilen görüşlere katılmaz. Yazarların çalışmalarının doğru ve iyi araştırılmış olduğunu ve makalelerinde ifade edilen görüşlerin kendi görüşleri olduğunu sağlamak yazarların sorumluluğundadır. Editörler, yayın kurulu ve yayıncı, yazarlara çalışmalarını bilimsel toplulukla paylaşmaları için bir platform sağlamaktadır.
Ahbar açık erişimli bir yayındır.
Dergide yayınlanan tüm içerik, Creative Commons Attribution-NonCommercial (CC BY-NC) 4.0 International License lisansı ile yayınlanmaktadır. Bu lisans, içeriğin ticari olmayan amaçlarla paylaşılmasını ve adapte edilmesini sağlayarak dergide yayınlanan araştırmaların yayılmasını ve kullanılmasını teşvik eder.
Tüm yayımlanan içerikler https://dergipark.org.tr/tr/pub/ahbar adresinden çevrimiçi olarak ücretsiz olarak erişilebilir.
Daha önce yayınlanmış içeriği, figürleri, tabloları veya diğer herhangi bir materyali basılı veya elektronik formatta kullanırken yazarlar, telif hakkı sahibinden izin almakla sorumludur. Bu konuda yasal, mali ve cezai sorumluluklar yazar(lara) aittir.
Telif Hakkı Politikası
Ahbar, her gönderinin bir Telif Hakkı Sözleşmesi ve Yazarlık Katkı Formu ile sunulmasını gerektirir (https://dergipark.org.tr/tr/pub/ahbar adresinden indirilebilir). Bu formu imzalayarak, yazarlar çalışmalarının telif hakkını korurlar ve eğer Ahbar tarafından yayınlanmaya kabul edilirse, makale CC BY-NC 4.0 Uluslararası Lisansı altında lisanslanır. Bu lisans, içeriğin ticari olmayan amaçlarla paylaşılmasını ve adapte edilmesini sağlayarak dergide yayınlanan araştırmaların yayılmasını ve kullanılmasını teşvik eder.
Daha önce yayımlanan içerikleri, figürleri, tabloları veya herhangi bir materyali basılı veya elektronik formatlarda kullanırken yazarlar, telif hakkı sahibinden izin almakla sorumludur. Bu konuda yasal, mali ve cezai sorumluluklar yazar(lara) aittir.
Yazarlar, Ahbar’da yayımlanan çalışmalarının telif hakkını korurlar.
Kendi Kendine Arşivleme Politikası
Yazarlar, yayınlandıktan sonra çalışmalarını kurumsal veya kişisel web sitelerinin yanı sıra açık erişim havuzlarında kendi kendilerine arşivleme hakkını saklı tutar. Yazarların makalelerini paylaşırken orijinal yayına uygun şekilde atıfta bulunmaları ve DOI numarasını eklemeleri beklenmektedir. Buna ek olarak, yazarlardan paylaşılan versiyondan yayıncının web sitesinin URL'sine bir bağlantı sağlamaları istenmektedir. Bu gereklilik, yayıncının web sitesindeki çevrimiçi yayınlanmış versiyonun kesin kayıt versiyonu olarak açıkça tanımlanmasıyla bilimsel kaydın bütünlüğünü ve gerçekliğini korumayı amaçlamaktadır.
Yayın Ücreti Politikası
Ahbar, Atatürk Üniversitesi tarafından finanse edilmektedir. Yazarlardan, değerlendirme ve yayınlama sürecinde herhangi bir ücret talep edilmemektedir.
Reklam Politikası
Ahbar, web sitesinde dijital reklamları kabul etmektedir. Bu reklamlar, derginin Editoryal Kurulu ve yönetimi tarafından onaylanmalı ve net bir şekilde reklam olarak etiketlenmelidir. Reklam verenler, editoryal kararlara veya reklam politikalarına etki sahibi değillerdir.
Dergide reklam vermek isteyenler, Editoryal Ofis ile iletişime geçmelidir.
Hakem Değerlendirme Süreci
Ahbar’a gönderilen makaleler, yazarlar ve hakemler arasında karşılıklı anonimlik sağlanan çift-kör hakem değerlendirme sürecinden geçer. Her gönderi, tarafsız bir değerlendirme sürecini sağlamak için en az iki dış bağımsız hakem tarafından, kendi alanlarında uzman olan kişiler tarafından incelenir.
Gönderiler, öncelikle teknik değerlendirme sürecinden geçer. Bu süreçte, editoryal ofis çalışanları, makalenin derginin kurallarına uygun olarak hazırlandığını ve sunulduğunu kontrol eder. Derginin kurallarına uymayan gönderiler, teknik düzeltme talepleriyle birlikte yazarlara geri gönderilir.
Derginin kurallarına uygun olan gönderiler, baş editöre atanır. Baş editör, her bir gönderinin kapsam ve kalite açısından dergiye uygunluğunu değerlendirir. Dergiye uygun olmayan gönderiler bu aşamada reddedilebilir.
Dergiye uygun olan makaleler için Baş Editör, Editörler ile birlikte çalışarak hakemleri makale için görevlendirir. Görevlendirildikten sonra, Editörler bir makaleyi reddetme, çift-kör hakem değerlendirme sürecini devam ettirme veya hakem değerlendirmesinden önce düzeltmeler isteme konusunda karar verebilirler.
Editörler, hakemler tarafından sunulan raporlara dayanan önerilerini baş editöre sunarlar. Düzeltmeler yapılmış olan makaleler, yeni bir öneri oluşturmak için hakemlerle çalışmayı amaçlayan Yardımcı Editörler tarafından tekrar değerlendirilir.
Tüm gönderilerde karar verme sürecinde baş editör son yetkili kişidir.
Gecikme durumunda, yazarlar gecikmenin nedenini bildirdiğinde, yazarlara makalelerini geri çekme imkânı verilir.
Hakem değerlendirme süreci tamamlandığında, yazarlar makaleleri hakkında anonim hakem değerlendirme raporlarını ve editoryal kararı alacaklardır. Hakem değerlendirme raporları herhangi bir ortamda kamuoyuna açıklanmayacaktır. Gönderilen materyal gizli kabul edilir ve yayınlanana kadar hiçbir şekilde kullanılmamalıdır. Bir hakemin bir yazarın fikirlerini veya verilerini izinsiz kullanmış olabileceği şüphesi varsa, Editoryal Kurul, ilgili COPE yönergesine uygun olarak konuyu ele alacaktır.
Yazarlar, gönderim sırasında hakem önerisinde bulunabilirler. İlgilenen editör, önerilen hakemlerin makaleyi değerlendirmek için davet edilip edilmeyeceğine karar verecek tek yetkilidir.
Hakemler, COPE’un hakemlik ilkelerine (COPE's Ethical Guidelines for Peer-reviewers) uyum sağlamak zorundadır ve bu ilkeler, hakemlerin çift-kör değerlendirme sürecinin bütünlüğünü ve tarafsızlığını sağlamak için takip etmeleri gereken bir çerçeve sunar.
Editoryal Kurul, hakem değerlendirmesi manipülasyonunu en aza indirmek için COPE'un ilgili akış şemasını takip eder. Yayından sonra hakem değerlendirmesi manipülasyon şüphesi varsa, Editoryal Kurul, COPE'un uygun akış şemasını takip edecektir.
Potansiyel hakemler, bir makaleyi değerlendirmek için bir daveti kabul etmeden önce herhangi bir çıkar çatışması olabileceğini editöre bildirmelidir. Potansiyel bir hakemin davet edilip edilemeyeceği konusunda bilinçli bir karar vermek için editörün potansiyel hakemi inceleme sürecine dahil etme konusunda bilgilendirilmesi önemlidir. Bu aynı zamanda değerlendirme sürecinin bütünlüğünü ve şeffaflığını sağlamaya yardımcı olur.
Editörler ile hakemler arasındaki iletişim, üçüncü taraflarla paylaşılmaması gereken gizli bilgiler içerir.
Ahbar, editoryal kurul üyeleri tarafından gönderilen makalelerin çift-kör hakem değerlendirme süreçlerini yönetmek için harici editörler görevlendirecektir. Editoryal kuruldan birinin yazı göndermesi durumunda; Atatürk Üniversitesi Bilimsel Dergiler Koordinatörlüğü, alanında uzman, Atatürk Üniversitesi dışından ve yazarın kurumundan bağımsız bir ismi araştırarak makale için editörlük daveti gönderir. Davet edilen editöre sistemde kayıt açılarak çift kör hakem değerlendirme sürecini ilerletmesini ister ve takip eder. Davet edilen editör kararında bağımsızdır.
Bir makalenin hakem değerlendirmesi derginin olağan politikasından sapma gösteriyorsa, aldığı değerlendirme türü makalede belirtilecek ve bu şekilde değerlendirme sürecinin şeffaflığı sağlanacaktır.
Revizyon Süreci
"Minör düzeltme" veya "major düzeltme" gerektiren makalelerin gönderen yazarları, karar mektubunu baş editörden alacaklardır. Karar mektubu, hakemler ve editörlerin önerilerini, makalenin gözden geçirilmiş ve güncellenmiş versiyonunu göndermek için belirlenen son teslim tarihini içerecektir.
Bir makalenin gözden geçirilmiş bir versiyonunu gönderirken, yazarlar, her bir hakem tarafından belirtilen her bir konunun nasıl ele alındığını ve değişikliklerin hangi satırlarda yapıldığını belirten ayrıntılı bir "Hakemlere Yanıt" sunmalıdır (her bir hakemin yorumu, yazarın cevabı ve değişikliklerin yapıldığı satır numaralarıyla birlikte) ve ana belgenin üzerinde işaretlemeler bulunmalıdır.
Gözden geçirilmiş makaleler, karar mektubunda belirtilen süre içinde gönderilmelidir. Eğer makalenin gözden geçirilmiş versiyonu ayrılan süre içinde gönderilmezse, düzeltme seçeneği iptal edilebilir. Gönderen yazar(lar) ek süre gerektiğine inanıyorsa, ilk süre dolmadan önce uzatma talep etmelidirler.
Yayın Etiği
Ahbar, Yayın Etik Kurulu (COPE) yönergeleri ve Yayın Etik İlkeleri (COPE, DOAJ, OASPA, WAME tarafından ortak bildiri) gibi birçok kuruluşun belirlediği yönergeler ve temel uygulamalara uymayı hedeflemektedir. Bu yönergeler ve öneriler, bilimsel yayıncılıkta şeffaflığı, bütünlüğü ve en iyi uygulamaları teşvik etmek amacıyla tasarlanmıştır. Dergi, bu standartlara uyarak yayınladığı araştırmaların yüksek kalitede olduğunu ve bilimsel toplumun etik standartlarını karşıladığını sağlamayı amaçlamaktadır.
Yazarlara, makalelerinin etik standartlara ve uygulamalara uygun olduğundan emin olmak için EASE Etik Kontrol Listesi'ni kullanmaları önerilir.
İnsan denekleri, tıbbi kayıtlar veya insan dokularını içeren tüm araştırmalar, gerçekleştirilmeden önce kurumsal inceleme kurulu (IRB) veya etik kurul gibi bir inceleme kurulu tarafından incelenmeli ve onaylanmalıdır. Araştırmayı inceleyen ve onaylayan etik kurulun adı, etik kurul onay numarası ve tarihi, yayınlanmak üzere gönderildiğinde makalenin Yöntemler bölümüne eklenmelidir. Ayrıca dergi, makale gönderim sürecinin bir parçası olarak yazarlardan etik kurul onayının bir kopyasını sunmalarını isteyebilir. Bunun amacı, araştırmanın uygun şekilde incelenip onaylandığından emin olmak ve derginin araştırmanın yayın için gerekli etik standartları karşıladığını doğrulamasını sağlamaktır.
Bir çalışma etik kurul onayından muaf tutulmuşsa, yazarlar etik kuruldan muafiyetin nedenini açıklayan bir beyan sunmalıdır. Bu, araştırmanın bir etik kurul tarafından incelendiğinden ve muafiyet kararının ilgili kılavuz ve yönetmeliklere uygun olarak verildiğinden emin olmak içindir.
Ahbar’da etik kurul onayı olmadan bir makale gönderildiğinde, dergi makaleyi COPE'un Araştırma, Denetim ve Hizmet Değerlendirmeleri rehberine göre değerlendirecektir. Bu rehber, etik kurul onayı olmayan makalelerin nasıl ele alınacağı konusunda yönlendirme sağlar ve derginin yayınlamayla ilgili araştırma ile ilişkili riskleri ve potansiyel etik endişeleri değerlendirmesine olanak tanır.
Dergi, etik kurul onayının eksikliğinin önemli bir endişe kaynağı olduğunu tespit ederse, makale editöryal incelemeden sonra reddedilebilir. Bu, derginin yüksek etik standartları sürdürmesini ve yalnızca bir etik kurul tarafından uygun şekilde incelenmiş ve onaylanmış araştırmaları yayınlamasını sağlamak içindir.
İnsan denekleri içeren araştırmalarla ilgili makaleler için, tüm katılımcılardan yazılı bilgilendirilmiş onam alındığını belirten bir ifadenin eklenmesi gerekmektedir. Bilgilendirilmiş onam yazılı olarak belgelenmeli ve bilgilendirilmiş onam formunun bir kopyası ileride başvurulmak üzere araştırmacılar tarafından saklanmalıdır.
Araştırmaya 18 yaşın altındaki çocukların katılması durumunda, çocuğun ebeveyni veya vasisi çocuk adına bilgilendirilmiş olur vermelidir. Bunun nedeni, çocukların savunmasız bir nüfus olarak kabul edilmeleri ve araştırmaya katılmanın risk ve faydalarını tam olarak anlama kapasitesine sahip olmayabilmeleridir.
Bilgilendirilmiş onamla ilgili bilgiler, araştırmanın nasıl yürütüldüğüne ilişkin diğer ilgili ayrıntılarla birlikte makalenin Materyal ve Yöntemler bölümünde verilmelidir.
Eğer makale bir anket veya görüşmelerin bulgularını raporluyorsa, yazarlar katılımcıların çalışmaya katılmak için bilgilendirilmiş onaylarını verdiğini ve kişisel bilgilerinin kaydedilmesine izin verdiklerini doğrulamalıdır. Alıntılar veya diğer atfedilebilir ifadeler bulunuyorsa, bunlar anonimleştirilmeli veya makalede kişinin adının yer almayı kabul ettiği belirtilmelidir.
Çalışma katılımcılarının anonimliğini korumak ve araştırmanın gizlilik ilkelerine saygı göstererek yürütülmesini sağlamak, yazarların sorumluluğundadır. Özellikle katılımcıların kimliklerini açığa çıkarabilecek fotoğraflar için bu önemlidir, çünkü uygun onay olmadan böyle fotoğrafların yayınlanması, söz konusu kişilerin haklarını ihlal edebilir.
Katılımcılarda hastaların anonimliğini korumak için yazarlar, katılımcılardan veya yasal temsilcilerinden imzalı izin belgeleri almalıdır. Bu izin belgeleri, katılımcıların fotoğrafların yayınlanması için onaylarını verdiğini göstermeli ve fotoğrafların kullanımına ilişkin herhangi bir kısıtlama veya koşulu belirtmelidir. Fotoğrafların yayın onayına ilişkin bilgiler, makalede sunulmalıdır.
İntihal ve Etik Dışı Durumlar
Tüm gönderiler, hakem değerlendirme ve/veya üretim süreçlerinde birden fazla kez benzerlik tespit yazılımı (intihal.net ve CrossCheck tarafından iThenticate) ile taranır.
Başkalarının (ya da kendi) önceki çalışmalarını tartışırken, her durumda materyali doğru bir şekilde alıntıladığınızdan emin olunmasına çalışılır.
Yazarlara, aşağıda örneklenen herhangi bir intihal ve etik dışı davranıştan kaçınmaları kesinlikle tavsiye edilir.
• Atıf manipülasyonu: Bir yazarın, derginin veya diğer yayınların alıntı sayısını, kendi alıntıları yaparak, aynı dergiden makalelerin aşırı alıntılanması veya onursal alıntılar veya alıntı yığınları dahil etmek gibi çeşitli yollarla manipüle etme uygulaması.
• Kendi kendine intihal: Bir yazarın önceki yayınlarından örtüşen bölümleri veya cümleleri uygun şekilde alıntı yapmadan kullanma pratiğidir. Bu, başka birinin (bu durumda yazarın kendi eseri) çalışmasını uygun şekilde atıfta bulunmadan kullanmak anlamına gelen bir intihal biçimi olarak kabul edilir.
• Dilimleme: Bir araştırma çalışmasındaki aynı verilerin birkaç farklı makalede kullanılmasıdır. Bu, aynı hipotezleri, popülasyonu ve yöntemleri birden fazla makalede rapor etmek anlamına geldiği için etik dışı kabul edilir.
• Veri üretimi: Veri toplama veya deneyler sırasında gerçekleşmeyen verilerin çalışmaya eklenmesidir. Bu, yanıltıcı veya yanlış bilgiyi gerçek veri gibi sunma pratiği olduğu için araştırma kabahatli olarak kabul edilir.
• Veri manipülasyonu/sahteciliği: Araştırma verilerini yanıltıcı bir izlenim vermek amacıyla manipüle etmektir. Bu, görüntüleri manipüle etmek, aykırı değerleri veya "güven verici olmayan" sonuçları çıkarmak, veri noktalarını değiştirmek ve diğer manipülasyon biçimlerini içerebilir. Bu aynı zamanda yanıltıcı veya yanlış bilgiyi gerçek veri gibi sunma pratiği olduğu için bir araştırma kabahati biçimi olarak kabul edilir.
İddia edilen veya şüphelenilen intihal, alıntı manipülasyonu veya veri sahteciliği/üretimi gibi araştırma kabahatleri durumunda, Editoryal Kurul, iddiaların veya şüphelerin adil, şeffaf ve tutarlı bir şekilde ele alınmasını sağlamak için ilgili COPE akış şemalarını takip edecektir.
Yazarlık
Yazar olmak için aşağıdaki kriterlerin sağlanması gerekmektedir.
1. Çalışmanın kavramsal olarak tasarlanmasına veya tasarlanmasına veya çalışma için veri ediniminin, analizinin veya yorumlanmasının önemli katkıları,
2. Çalışmanın taslak halini oluşturma veya önemli entelektüel içeriği için kritik bir şekilde gözden geçirme,
3. Yayınlanacak versiyonun nihai onayı,
4. Çalışmanın herhangi bir bölümünün geçerliliği ve doğruluğuna ilişkin soruların uygun şekilde soruşturulduğunun ve çözümlendiğinin garantisini vermek amacıyla çalışmanın her yönünden sorumlu olmayı kabul etmek.
Çalışmanın herhangi bir bölümünün geçerliliği ve doğruluğuna ilişkin soruların uygun şekilde soruşturulduğunun ve çözümlendiğinin garantisini vermek amacıyla çalışmanın her yönünden sorumlu olmayı kabul etmelidir. Bir yazar, çalışmada katkı sağladığı kısımların sorumluluğunu almasına ek olarak, diğer yazarların çalışmanın hangi kısımlarından sorumlu olduğunu da teşhis edebilmelidir. Bu şekilde, tüm yazarların katkılarının doğru ve uygun bir şekilde tanındığından emin olunur. Yazarlar, CRediT (Katılımcı Rolleri Sınıflandırması) kullanarak, gönderim sırasında bireysel katkılar hakkında bilgi sağlayabilirler. Tüm yazarların, bireysel katkılarına ilişkin olarak başyazar tarafından paylaşılan bilgilere uygun şekilde anlaştığı beklenmektedir. Yazarların katkı beyanı, nihai makale ile birlikte yayımlanacak ve çalışmaya olan katkıları doğru bir şekilde yansıtması gerekmektedir.
Yazarlar, ortak yazarlarının katkılarının bütünlüğüne güven duymalıdır. Bu, ortak yazarlarının araştırmayı etik ve sorumlu bir şekilde yürüttüğüne ve makalede sunulan veri ve sonuçların doğru ve güvenilir olduğuna güvenmeleri gerektiği anlamına gelir.
Yazarlık kriterlerinin dördünü de karşılamayan kişiler makaleye yazar olarak dâhil edilmemelidir. Bu kişilerin katkılarını tanımak ve araştırmaya katkıları konusunda şeffaflık sağlamak için, makalenin başlık sayfasında araştırmaya katkılarından dolayı teşekkür edilebilir.
Yayın kurulu bir hayalet, fahri veya hediye yazarlık durumundan şüphelenirse, gönderim askıya alınacak ve ilgili COPE akış şeması ile yazarlık ve katkıda bulunmaya ilişkin COPE Politikası izlenecektir.
Yazar Değişikliği
Yazarlık değişiklik talepleri, yazarların çıkarılması veya eklenmesi, yazarların sırasının değiştirilmesi gibi herhangi bir değişiklik, nedenlerini belirten bir mektupla birlikte editoryal ofise sunulmalıdır. Mektup, çıkarılan herhangi bir yazar da dâhil olmak üzere tüm yazarlar tarafından imzalanmalıdır.
Derginin Editoryal Kurulu, yazarlıkta değişiklik taleplerini tutarlı ve şeffaf bir şekilde ele alarak, ilgili COPE akış şeması yönergelerini takip edecektir. Bu prosedürler, araştırmanın bütünlüğünü ve tüm ilgili yazarların itibarını korumak amacıyla uygulanmaktadır.
Çıkar Çatışması Beyanı
Yazarlar, çalışmalarında uygunsuz etki veya önyargıya yol açabilecek herhangi bir ilişki veya çıkarı açığa çıkarmak zorundadır. Bu, çıkar çatışmalarını mümkün olduğunca çevrimiçi başvuru sistemi aracılığıyla gönderdikleri makalelerini sunarken yapılmalıdır.
Ahbar’a gönderilen makalelerin hakemlik sürecinde yer alan bireylerin mevcut veya potansiyel rekabet eden çıkarları hakkında herhangi bir bilgi verme ve açıklama yapma gerekliliğini talep ve teşvik etmektedir. Bu, olası bir önyargıya yol açabilecek çıkar çatışmalarının belirlenebilmesi amacıyla yapılmalıdır.
Editoryal kurul, editörlerin, yazarların veya hakemlerin potansiyel çıkar çatışmalarıyla ilgili durumları ilgili COPE akış şemaları çerçevesinde ele alacaktır.
Yapay Zeka'nın (YZ) Makale Hazırlama Sürecindeki Rolü
Ahbar, Yapay Zeka ve YZ destekli teknolojilerin makale hazırlama sürecinde kullanımına ilişkin olarak Yayın Etik Komitesi (COPE) tarafından belirlenen yönergeleri takip etmektedir. Yazarlık, sadece insanlar tarafından yerine getirilebilen bir dizi görevi içerir ve yazarlar, makalenin orijinalliğini sağlama ve yazarlık için gereken niteliklere sahip olma konusunda sorumludur. YZ, makale yazma sürecinde dil düzeltmeleri için kullanılabilir (ve bunun makalede açıkça belirtilmesi gerekmektedir), ancak orijinallik ve makalenin kalitesini korumak için YZ, yazar olarak dahil edilemez.
Finansal Destek Beyanı
Ahbar, yazarlardan araştırmalarını gerçekleştirmek için aldıkları herhangi bir mali destek hakkında bilgi vermesini istemektedir. Bu bilgi, makalenin dergiye sunulduğu sırada sağlanması gereken finansal destek beyanında yer almalıdır.
Finansal destek beyanı, destekleyici kurumların adını, hibe numaralarını ve her destekleyicinin araştırmadaki rolünün bir açıklamasını içermelidir. Eğer destekleyici kurumun araştırmadaki bir rolü olmadıysa, bu da finansman beyanında belirtilmelidir. Bu bilgi, okuyucuların araştırmada olası önyargılar ve çıkar çatışmalarını anlamaları açısından önemlidir.
Yayın Sonrası Düzeltme Talepleri ve İadeler
Tüm yayın sonrası düzeltme talepleri editoryal bir incelemeye tabidir. Editoryal kurul, talebi gözden geçirecek ve düzeltmenin gerekli ve uygun olup olmadığına karar verecektir. Bir düzeltmenin yayınlanması kararı, hatanın doğası, makale üzerindeki potansiyel etkisi ve destekleyici kanıtlara dayanacaktır. Editoryal kurul, kararını vermek için gerektiğinde yazarlar, hakemler ve diğer uzmanlarla da danışabilir. Düzeltme talebi onaylanırsa, makale derginin arşivinde düzeltilir.
Editoryal Kurul, dergi politikaları ve COPE kuralları doğrultusunda vakaları gözden geçirir.
Eğer ihlal iddiaları doğrudan ihbarcılar tarafından yapılırsa, Editoryal Kurul, ilgili COPE akış şemasını takip edecektir. Dergi, bir sosyal medya sitesinde yayınlanan bir makaleyle ilgili endişeler ortaya çıktığında COPE'nin ihbarcılara nasıl yanıt verilmesi gerektiğine dair akış şemasına uygun hareket edecektir.
Çözümlenemeyen iddiaları çözmek için bazı durumlarda, bağımsız bilirkişiler atanabilir.
Potansiyel etik ihlalleri araştırmak için, editoryal kurul diğer baş editörlerle bilgi paylaşabilir ve soruşturmaları daha verimli ve etkili bir şekilde yürütebilir. Baş editör ile iletişim gerektiğinde, editoryal kurul ilgili COPE önerilerini takip edecektir.
Gerekli durumlarda, dergi araştırmacılar tarafından şüphelenilen etik ihlaller hakkında kurumlara başvurabilir ve bu endişeleri desteklemek için kanıtlar sunabilir. Bu süreçte COPE yönergelerine uygun hareket edilecektir.
Etik ihlal endişeleri durumunda, editörler COPE yönergelerine göre vakayı araştıracaktır. Araştırma endişeleri doğruladığında, editörler geri çekme bildirimi yayınlayabilir. Geri çekme bildirimi, dergide yayınlanacak ve makalenin kaydı geri çekme durumunu yansıtacak şekilde güncellenecektir. Makale derginin arşivinde kalacak, ancak geri çekildiği açık bir şekilde belirtilecektir. Makalenin kaydı ayrıca geri çekme durumunu yansıtmak için ilgili dizinlerde güncellenecektir.
Geri Çekme Talepleri
Makale yayınlanmadan önce geri çekme talepleri, derginin editör kurulu tarafından incelenir. Bir makaleyi geri çekme talebinin yapılabilmesi için yazarlar, taleplerini ve geri çekme nedenlerini belirten tüm yazarlar tarafından imzalanmış bir mektubu dergi editörüne göndermelidir. Editör kurulu daha sonra talebi inceleyecek ve yazarlar tarafından sunulan nedenlere dayanarak bir karar verecektir. Talep kabul edilirse, makale dergiden geri çekilecek ve yazarlara karar bildirilecektir. Yazarlar, geri çekilme talebi onaylanana kadar başka bir dergiye çalışmalarını değerlendirmeye sunmamalıdır. Bu, olası çıkar çatışmalarını veya yayınların tekrarlanmasını önlemek amacıyla yapılır.
İtiraz ve Şikâyet
Derginin yayın kurulu, COPE'un yönergeleri ve önerilerine uygun olarak itiraz ve şikâyetleri ele almakla sorumludur. Bir yazarın bir itirazı veya şikâyeti varsa doğrudan yayın ofisiyle iletişime geçmelidir. Yayın kurulu, COPE yönergelerine dayanarak durumu gözden geçirecek ve bir karar verecektir.
Karar alma sürecinde, baş editör tüm itiraz ve şikâyetlerde nihai yetkiye sahiptir. Bazı durumlarda, Yayın Kurulu’nun kendi içinde çözemediği konular için tarafsız bir temsilci atanmaktadır. Dergi, itiraz ve şikâyetleri ele almak için adil ve şeffaf bir süreç izlemektedir ve bilimsel kayıtların bütünlüğünü korumayı hedeflemektedir.
Preprint Politikası
Ahbar, ön baskıları “önceden yayımlanmış eser” olarak değerlendirmemekte, yazarların çalışmalarını dergiye göndermeden önce ticarî olmayan bir ön baskı sunucusunda bulunma ve tartışma imkânına sahip oldukları şeklinde değerlendirmektedir. Ancak, yazarlar makalelerinin ön baskı sunucusuna yerleştirilmesini ve onun DOI numarasını dergiye başvuru sürecinde sağlamakla yükümlüdürler.
Makale dergide kabul edilir ve yayımlanırsa, yazarların arşivlenmiş ön baskıyı güncellemesi ve makalenin yayınlanmış versiyonuna bağlantı vermesi sorumluluğu kendilerine aittir. Bu, okuyucuların en güncel ve doğru bilgilere kolayca erişebilmelerini sağlamaya yardımcı olur.
İzin Politikası
Derginin içeriği Creative Commons Attribution-NonCommercial (CC BY-NC) 4.0 Uluslararası Lisansı altında lisanslanmıştır.
Bu lisans kapsamında, kullanıcılar orijinal yazar ve dergiye uygun şekilde kredi vermek kaydıyla, derginin içeriğini ticari olmayan amaçlarla paylaşabilir, adapte edebilir, çoğaltabilir ve dağıtabilirler.
Sorumluluk Reddi
Dergide yayınlanan makalelerdeki beyan veya görüşler sadece yazar(lar)ın görüşleridir ve editörler, yayın kurulu ve/veya yayıncının görüşlerini yansıtmamaktadır. Editörler, yayın kurulu ve yayıncı, makalelerin içeriğinden sorumlu değildir ve bu makalelerde ifade edilen görüşlere katılmaz. Yazarların çalışmalarının doğru ve iyi araştırılmış olduğunu ve makalelerinde ifade edilen görüşlerin kendi görüşleri olduğunu sağlamak yazarların sorumluluğundadır. Editörler, yayın kurulu ve yayıncı, yazarlara çalışmalarını bilimsel toplulukla paylaşmaları için bir platform sağlamaktadır.
Ahbar, ücretsiz yayım politikasına sahip bir bilimsel hakemli dergidir. Makale kabulü ve yayımlanması sırasında yazar(lar)dan veya kurum(lar)dan herhangi bir ücret talep edilmez. Bununla birlikte yaza(lar)a veya kurum(lar)a telif hakkı ödenmez. Dergi yayın politikası gereği reklam ve sponsorluk kabul edilmemektedir.