Araştırma Makalesi

OKUL ÖNCESİ DÖNEM ÇOCUKLARININ KİŞİLER ARASI PROBLEM ÇÖZME VE SOSYAL BECERİLERİ İLE AKRAN İLİŞKİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Cilt: 19 Sayı: 3 11 Ekim 2019
PDF İndir

OKUL ÖNCESİ DÖNEM ÇOCUKLARININ KİŞİLER ARASI PROBLEM ÇÖZME VE SOSYAL BECERİLERİ İLE AKRAN İLİŞKİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz

Bu araştırmanın amacı sosyal beceri puanı en düşük ve en yüksek olan okul öncesi dönem çocuklarının kişilerarası problem çözme becerilerinin ve arkadaşlık ilişkilerinin değerlendirilmesidir. Bu amaç doğrultusunda araştırmada, nitel ve nicel verilerin harmanlandığı karma yöntem kullanılmıştır.  Çalışma grubunu okul öncesi eğitim almakta olan 17’si 48-60 ay, 92’si ise 60-72 ay olan 57 kız ve 52 erkek çocuk olmak üzere toplam 109 çocuk oluşturmaktadır. Araştırmanın nicel boyutunda, her çocuğun sosyal becerileri öğretmenleri tarafından “Sosyal Beceri Derecelendirme Sistemi-Öğretmen Formu” ile değerlendirilmiştir. Sosyal becerisi en düşük (n=9) ve en yüksek (n=10)  toplam 19 çocuğa araştırmacılar tarafından “Okul Öncesi Kişiler Arası Problem Çözme Testi” uygulanmış ve öğretmen tarafından “Drexel Erken Çocukluk Davranış Değerlendirme Ölçeği” ile bu çocukların davranışları değerlendirilmiştir. Araştırmanın nitel boyutunda çocuklar araştırmacılar tarafından bir tam gün boyunca akran ilişkileri açısından gözlemlenmiştir. Araştırmanın sonucunda çocukların sosyal becerisi ile sosyal olmayan akran çözümleri arasında negatif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur. Sosyal becerisi yüksek olan çocukların akran ilişkileri incelendiğinde birlikte oyun, akranlarını uyararak uygun davranışa yönlendirme, liderlik, akranlarıyla iletişim kurma, akranlarına yardım etme, nezaket sözcüklerini kullanma, sabretme/bekleme, akranlarıyla fiziksel yakınlık kurma,  davranışların nedenlerini sorgulama, akranları tarafından reddedilme/tercih edilmeme, akranlarını şikâyet etme, akranlarıyla olumsuz sözel iletişim ve akranlarıyla alay etme temaları ortaya çıkmıştır. Sosyal becerisi düşük olan çocukların akran ilişkileri incelendiğinde yalnız kalma isteği, akranlarını fiziksel olarak zorlama/müdahale, akranları tarafından reddedilme/tercih edilmeme, akranlarını şikâyet etme, otoriteden korkma, arkadaşlığı kaybetme korkusu, akranlarıyla olumsuz sözel iletişim, akranlarıyla sözel iletişim kurmadan oyun oynama ve akranlarıyla iletişim kurma temaları ortaya çıkmıştır. 

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Achenbach, T. M. ve Edelbrock, C. (1983). Manual for the child behavior checklist and revised child behavior profile. Burlington, VT: Queen City Printers.
  2. Akman, B., Topçu, Z., Baydemir, G., Şahin, S., Şirin, E. ve Arslan, A. Ç. (2011). 6 yaş çocuklarının sosyal becerilerinin oyun arkadaşı tercihleri üzerindeki etkisi. NWSA E-Journal of New World Sciences Academy, 6(2), 1548-1560.
  3. Aksoy, P. (2014). Hikâye anlatma temelli ve oyun temelli sosyal beceri eğitiminin anasınıfına devam eden çocukların sosyal becerilerine etkisinin i̇ncelenmesi. (Yayınlanmamış doktora Tezi). Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
  4. Andrade, B. F., Browne, D. T. ve Tannock, R. (2014). Prosocial skills may be necessary for better peer functioning in children with symptoms of disruptive behavior disorders. PeerJ, 2.
  5. Anlıak, Ş. (2004). Farklı eğitim yaklaşımları uygulayan okul öncesi eğitim kurumlarında kişiler arası bilişsel problem çözme becerisi programının etkisinin incelenmesi. (Yayınlanmamış doktora tezi). Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.
  6. Anlıak, Ş. ve Dinçer, F. Ç. (2005a). Farklı eğitim yaklaşımları uygulayan okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden çocukların kişilerarası problem çözme becerilerinin değerlendirilmesi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 38(1), 149-166.
  7. Anlıak, Ş. ve Dinçer, Ç. (2005b). Okul öncesi dönemde kişiler arası bilişsel problem çözme becerilerinin Geliştirilmesi. Eğitim Araştırmaları- Eurasian Journal of Educational Research, 20, 122-134.
  8. Arslan, E., Arslan, C. ve Arı, R. (2012). Kişilerarası problem çözme yaklaşımlarının, bağlanma stilleri açısından i̇ncelenmesi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 12(1), 7-23.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

11 Ekim 2019

Gönderilme Tarihi

5 Kasım 2018

Kabul Tarihi

9 Temmuz 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 19 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Dinçer, Ç., Baş, T., Teke, N., Aydın, E., İpek, S., & Göktaş, İ. (2019). OKUL ÖNCESİ DÖNEM ÇOCUKLARININ KİŞİLER ARASI PROBLEM ÇÖZME VE SOSYAL BECERİLERİ İLE AKRAN İLİŞKİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(3), 882-900. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2019.19.49440-478714
AMA
1.Dinçer Ç, Baş T, Teke N, Aydın E, İpek S, Göktaş İ. OKUL ÖNCESİ DÖNEM ÇOCUKLARININ KİŞİLER ARASI PROBLEM ÇÖZME VE SOSYAL BECERİLERİ İLE AKRAN İLİŞKİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ. BAİBÜEFD. 2019;19(3):882-900. doi:10.17240/aibuefd.2019.19.49440-478714
Chicago
Dinçer, Çağlayan, Tuğba Baş, Nergiz Teke, Ebru Aydın, Sinem İpek, ve İlkay Göktaş. 2019. “OKUL ÖNCESİ DÖNEM ÇOCUKLARININ KİŞİLER ARASI PROBLEM ÇÖZME VE SOSYAL BECERİLERİ İLE AKRAN İLİŞKİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ”. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 19 (3): 882-900. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2019.19.49440-478714.
EndNote
Dinçer Ç, Baş T, Teke N, Aydın E, İpek S, Göktaş İ (01 Ekim 2019) OKUL ÖNCESİ DÖNEM ÇOCUKLARININ KİŞİLER ARASI PROBLEM ÇÖZME VE SOSYAL BECERİLERİ İLE AKRAN İLİŞKİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 19 3 882–900.
IEEE
[1]Ç. Dinçer, T. Baş, N. Teke, E. Aydın, S. İpek, ve İ. Göktaş, “OKUL ÖNCESİ DÖNEM ÇOCUKLARININ KİŞİLER ARASI PROBLEM ÇÖZME VE SOSYAL BECERİLERİ İLE AKRAN İLİŞKİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ”, BAİBÜEFD, c. 19, sy 3, ss. 882–900, Eki. 2019, doi: 10.17240/aibuefd.2019.19.49440-478714.
ISNAD
Dinçer, Çağlayan - Baş, Tuğba - Teke, Nergiz - Aydın, Ebru - İpek, Sinem - Göktaş, İlkay. “OKUL ÖNCESİ DÖNEM ÇOCUKLARININ KİŞİLER ARASI PROBLEM ÇÖZME VE SOSYAL BECERİLERİ İLE AKRAN İLİŞKİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ”. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 19/3 (01 Ekim 2019): 882-900. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2019.19.49440-478714.
JAMA
1.Dinçer Ç, Baş T, Teke N, Aydın E, İpek S, Göktaş İ. OKUL ÖNCESİ DÖNEM ÇOCUKLARININ KİŞİLER ARASI PROBLEM ÇÖZME VE SOSYAL BECERİLERİ İLE AKRAN İLİŞKİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ. BAİBÜEFD. 2019;19:882–900.
MLA
Dinçer, Çağlayan, vd. “OKUL ÖNCESİ DÖNEM ÇOCUKLARININ KİŞİLER ARASI PROBLEM ÇÖZME VE SOSYAL BECERİLERİ İLE AKRAN İLİŞKİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ”. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, c. 19, sy 3, Ekim 2019, ss. 882-00, doi:10.17240/aibuefd.2019.19.49440-478714.
Vancouver
1.Çağlayan Dinçer, Tuğba Baş, Nergiz Teke, Ebru Aydın, Sinem İpek, İlkay Göktaş. OKUL ÖNCESİ DÖNEM ÇOCUKLARININ KİŞİLER ARASI PROBLEM ÇÖZME VE SOSYAL BECERİLERİ İLE AKRAN İLİŞKİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ. BAİBÜEFD. 01 Ekim 2019;19(3):882-900. doi:10.17240/aibuefd.2019.19.49440-478714

Cited By