OKUL ÖNCESİ DÖNEM ÇOCUKLARININ KİŞİLER ARASI PROBLEM ÇÖZME VE SOSYAL BECERİLERİ İLE AKRAN İLİŞKİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Öz
Bu araştırmanın amacı sosyal beceri puanı en düşük ve en yüksek olan okul öncesi dönem çocuklarının kişilerarası problem çözme becerilerinin ve arkadaşlık ilişkilerinin değerlendirilmesidir. Bu amaç doğrultusunda araştırmada, nitel ve nicel verilerin harmanlandığı karma yöntem kullanılmıştır. Çalışma grubunu okul öncesi eğitim almakta olan 17’si 48-60 ay, 92’si ise 60-72 ay olan 57 kız ve 52 erkek çocuk olmak üzere toplam 109 çocuk oluşturmaktadır. Araştırmanın nicel boyutunda, her çocuğun sosyal becerileri öğretmenleri tarafından “Sosyal Beceri Derecelendirme Sistemi-Öğretmen Formu” ile değerlendirilmiştir. Sosyal becerisi en düşük (n=9) ve en yüksek (n=10) toplam 19 çocuğa araştırmacılar tarafından “Okul Öncesi Kişiler Arası Problem Çözme Testi” uygulanmış ve öğretmen tarafından “Drexel Erken Çocukluk Davranış Değerlendirme Ölçeği” ile bu çocukların davranışları değerlendirilmiştir. Araştırmanın nitel boyutunda çocuklar araştırmacılar tarafından bir tam gün boyunca akran ilişkileri açısından gözlemlenmiştir. Araştırmanın sonucunda çocukların sosyal becerisi ile sosyal olmayan akran çözümleri arasında negatif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur. Sosyal becerisi yüksek olan çocukların akran ilişkileri incelendiğinde birlikte oyun, akranlarını uyararak uygun davranışa yönlendirme, liderlik, akranlarıyla iletişim kurma, akranlarına yardım etme, nezaket sözcüklerini kullanma, sabretme/bekleme, akranlarıyla fiziksel yakınlık kurma, davranışların nedenlerini sorgulama, akranları tarafından reddedilme/tercih edilmeme, akranlarını şikâyet etme, akranlarıyla olumsuz sözel iletişim ve akranlarıyla alay etme temaları ortaya çıkmıştır. Sosyal becerisi düşük olan çocukların akran ilişkileri incelendiğinde yalnız kalma isteği, akranlarını fiziksel olarak zorlama/müdahale, akranları tarafından reddedilme/tercih edilmeme, akranlarını şikâyet etme, otoriteden korkma, arkadaşlığı kaybetme korkusu, akranlarıyla olumsuz sözel iletişim, akranlarıyla sözel iletişim kurmadan oyun oynama ve akranlarıyla iletişim kurma temaları ortaya çıkmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Achenbach, T. M. ve Edelbrock, C. (1983). Manual for the child behavior checklist and revised child behavior profile. Burlington, VT: Queen City Printers.
- Akman, B., Topçu, Z., Baydemir, G., Şahin, S., Şirin, E. ve Arslan, A. Ç. (2011). 6 yaş çocuklarının sosyal becerilerinin oyun arkadaşı tercihleri üzerindeki etkisi. NWSA E-Journal of New World Sciences Academy, 6(2), 1548-1560.
- Aksoy, P. (2014). Hikâye anlatma temelli ve oyun temelli sosyal beceri eğitiminin anasınıfına devam eden çocukların sosyal becerilerine etkisinin i̇ncelenmesi. (Yayınlanmamış doktora Tezi). Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
- Andrade, B. F., Browne, D. T. ve Tannock, R. (2014). Prosocial skills may be necessary for better peer functioning in children with symptoms of disruptive behavior disorders. PeerJ, 2.
- Anlıak, Ş. (2004). Farklı eğitim yaklaşımları uygulayan okul öncesi eğitim kurumlarında kişiler arası bilişsel problem çözme becerisi programının etkisinin incelenmesi. (Yayınlanmamış doktora tezi). Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.
- Anlıak, Ş. ve Dinçer, F. Ç. (2005a). Farklı eğitim yaklaşımları uygulayan okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden çocukların kişilerarası problem çözme becerilerinin değerlendirilmesi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 38(1), 149-166.
- Anlıak, Ş. ve Dinçer, Ç. (2005b). Okul öncesi dönemde kişiler arası bilişsel problem çözme becerilerinin Geliştirilmesi. Eğitim Araştırmaları- Eurasian Journal of Educational Research, 20, 122-134.
- Arslan, E., Arslan, C. ve Arı, R. (2012). Kişilerarası problem çözme yaklaşımlarının, bağlanma stilleri açısından i̇ncelenmesi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 12(1), 7-23.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Çağlayan Dinçer
0000-0001-5468-9155
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
11 Ekim 2019
Gönderilme Tarihi
5 Kasım 2018
Kabul Tarihi
9 Temmuz 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 19 Sayı: 3
Cited By
A Study on the Effect of the Social Skill Education on the Academic Self Respect and Problem Solving Skills of the Pre-School Children
International e-Journal of Educational Studies
https://doi.org/10.31458/iejes.72759048-60 Aylık Çocukların Dinleme Becerileri ile Sosyal Becerileri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi
Eğitimde Kuram ve Uygulama
https://doi.org/10.17244/eku.909094OKUL ÖNCESİ DÖNEM ÇOCUKLARINDA AKRANLAR TARAFINDAN DIŞLANMANIN YORDAYICILARI
Trakya Eğitim Dergisi
https://doi.org/10.24315/tred.884775ANNELERİN PSİKOLOJİK DAYANIKLILIKLARI İLE ÇOCUKLARININ SOSYAL BECERİLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN VE SOSYAL BECERİLERİ ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN BELİRLENMESİ
Pamukkale University Journal of Social Sciences Institute
https://doi.org/10.30794/pausbed.1075362THE EXAMINATION OF SOME VARIABLES PREDICTING DARK TRIAD PERSONALITY OF UNIVERSITY STUDENTS
Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
https://doi.org/10.18069/firatsbed.109565260-72 Ay Arası Çocukların Sosyal Problem Çözme Becerilerinin Yalnızlık ve Sosyal Memnuniyetlerini Yordama Gücü: Mersin Örneği
Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.53444/deubefd.esat412The Inventory of Resources of Power Used by Pre-school Children: A Validity and Reliability Study
Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.14686/buefad.1195014OKUL ÖNCESİ DÖNEMDE SOSYAL BECERİLER ALANINDAKİ LİSANSÜSTÜ TEZLERİN İNCELENMESİ
İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
https://doi.org/10.46928/iticusbe.1113537Yaratıcı Drama Eğitim Programının Çocukların Sosyal Davranış ve Sosyal Problem Çözme Becerilerine Etkisi
İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.17679/inuefd.1162816Lise Öğrencilerinin Dijital Oyunlarla Elde Ettikleri 21. Yüzyıl Becerilerine İlişkin Algı Ölçeği
Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.35675/befdergi.1366252Okul Öncesi Dönem Çocuklarının Öğretmenleri Tarafından Algılanan Akran İlişkilerinin Demografik Değişkenlere Göre İncelenmesi
Ihlara Eğitim Araştırmaları Dergisi
https://doi.org/10.47479/ihead.1413866Sosyal Bilgiler Öğretmen Adaylarına Göre Türkiye’de Sosyal Bilgiler Dersinin Farklı Öğretim Basamaklarında Öğretimi
Yuzunci Yil Universitesi Egitim Fakultesi Dergisi
https://doi.org/10.33711/yyuefd.1413554İşbirlikçi Öğrenme Destek Programının 60-72 Aylık Çocukların Sosyal Becerilerine Etkisinin İncelenmesi
Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.17240/aibuefd.2024..-1443808Okul öncesi eğitim alanındaki akran ilişkileri makalelerinin incelenmesi
Eğitimde Yeni Yaklaşımlar Dergisi
https://doi.org/10.70325/eyyad.1498459Exploring young children's social-emotional adjustment: insights from peer interaction patterns
Early Child Development and Care
https://doi.org/10.1080/03004430.2025.2517685Examining the effect of mother's employment status on anxiety, depression, and social skills levels of preschool children
Kayseri Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
https://doi.org/10.51177/kayusosder.1530514Okul Öncesi Öğretmenlerinin Görüşlerine Göre Ebeveyn İlgisinin Öğrencilerin Çeşitli Gelişim Alanlarına Etkisi
İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.17679/inuefd.1633157