Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi (ADED); Türk dili ve edebiyatının tarihî ve çağdaş dönemlerine ait metinlerin dil, yapı, kuram ve anlam boyutlarını filolojik, karşılaştırmalı, metinlerarası ve disiplinlerarası yaklaşımlarla inceleyen özgün araştırma makalelerini, uluslararası endeksleme normları ve yüksek yayın etiği standartları (COPE / OASPA ilkeleri) çerçevesinde bilime kazandırmayı amaçlar. Dergi; platin açık erişim (Diamond Open Access) modeli, tarafsız ve bağımsız çift taraflı kör hakemlik sistemi, uluslararası atıf standartlarına uygun APA 7 kaynak gösterme düzeni ve kalıcı dijital arşivleme altyapısıyla (DOI / LOCKSS / CLOCKSS), nitelikli bilimsel çıktıları küresel akademik camianın ücretsiz, engelsiz ve sürdürülebilir erişimine sunar.
Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi (ADED) — Yayın Odağı ve Tematik Kapsam
1. Yayın Odağı
Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi (ADED); Türk dili ve edebiyatının tarihî ve çağdaş dönemlerine ait ifade, metin ve anlam dünyasını derinlemesine inceleyen bilimsel çalışmaları küresel akademik camiaya sunmayı odak edinir.
Dergi, Türk edebiyatı metinlerinin; filolojik analizi, şerh metodolojisi, semantik dönüşümleri, metinlerarası ilişkileri ve çağdaş kuramsal yaklaşımlarla yeniden anlamlandırılmasını teşvik eder. Temel amacı; ulusal ve uluslararası düzeyde özgün araştırma verileri üreterek, Türk dili ve edebiyatı alanındaki literatürü niteliksel, kuramsal ve metodolojik açıdan zenginleştirmek; uluslararası indeksleme standartlarında sürdürülebilir, bağımsız ve saygın bir akademik platform sağlamaktır.
2. Tematik Kapsam
ADED, Türk dili ve edebiyatı ana bilim dalının aşağıda belirtilen temel uzmanlık alanlarında, yüksek bilimsel araştırma standartlarına uygun olarak hazırlanmış özgün çalışmaları kabul eder:
- Eski Türk Edebiyatı: 13. yüzyıldan 19. yüzyıla kadar uzanan klasik dönem Türk edebiyatı metinlerinin dil, yapı, estetik ve anlam boyutlarıyla tahlili; divanlar, mecmualar ve cönkler üzerine yürütülen şerh, tenkitli metin neşri ve filolojik yöntemlerle gerçekleştirilen tahlil çalışmaları; dönemin estetik, tasavvufi, sosyokültürel ve zihniyet kodlarının çözümlenmesi.
- Eski Türk Dili: Eski Türkçe, Karahanlı, Harezm, Kıpçak ve Çağatay Türkçesi gibi tarihî dönem metinleri başta olmak üzere; ses bilgisi (fonetik), biçim bilgisi (morfoloji), söz dizimi (sentaks), anlam bilgisi (semantik) ve köken bilgisi (etimoloji) incelemeleri; sözlükçülük (leksikografi) çalışmaları ve metinlerin gramer ögeleri yönünden tahlili. (Türkiye dışındaki çağdaş Türk yazı dilleri ve çağdaş diyalektoloji araştırmaları derginin kapsamı dışındadır).
- Yeni Türk Dili: Osmanlı Türkçesinden başlayarak Türkiye Türkçesinin çağdaş dönemlerine kadar uzanan süreçte; ses, şekil ve cümle yapısı incelemeleri, kelime hazinesi ve söz varlığı araştırmaları; dil devrimi, metin dilbilim, söylem analizi, derlem dil bilimi (corpus linguistics), göstergebilim ve güncel dilbilgisi sorunları çerçevesinde yürütülen akademik tahliller.
- Yeni Türk Edebiyatı: Tanzimat Dönemi’nden günümüze kadar gelişen modern Türk edebiyatının; roman, hikâye, şiir, tiyatro ve deneme türlerindeki muhteva ve biçim dönüşümleri; edebi akımlar, dönem mukayeseleri, yazar/şair poetikaları ve modern edebiyat teorileri (yapısalcılık, psikanalitik eleştiri, postyapısalcılık, yeni tarihselcilik, ekokritik, dijital beşeri bilimler vb.) çerçevesinde yapılan tahliller.
- Türk Halk Edebiyatı: Sözlü ve yazılı halk kültürü ürünlerinin, âşık ve tekke/tasavvuf edebiyatı metinlerinin; halk bilimi (folklor) kuramları, metin ve bağlam odaklı yaklaşımlar (icra kuramı, yapısal halk bilimi yöntemi, performans teorisi vb.) doğrultusunda incelenmesi; sözlü kültür mirasının tespiti, somut olmayan kültürel miras tahlilleri ve muhteva analizi.
3. Kabul Edilen Çalışma Türleri ve Kriterler
3.1. Sadece "Araştırma Makalesi" (Research Article)
Uluslararası endeksleme normları (Scopus, DOAJ) ve dergimizin editoryal yayın politikası gereği, ADED’e yalnızca nitelikli "Araştırma Makalesi" (Research Article) türündeki çalışmalar kabul edilir. Gönderilen makalelerin:
- Alanındaki bir boşluğu dolduracak özgün bir hipoteze veya araştırma sorusuna sahip olması,
- Seçilen metodolojiyi (filolojik, semantik, kuramsal vb.) metne ve verilere titizlikle uygulaması,
- Literatüre somut, denetlenebilir, atıf potansiyeli yüksek ve nitelikli bilimsel katkı sunması zorunludur.
3.2. Kapsam Dışı Bırakılan Çalışmalar (Desk Reject Sebepleri)
Aşağıdaki kategorilerde hazırlanan çalışmalar, dergimizin tematik odağı ve indeksleme stratejileri uyarınca değerlendirmeye alınmaz ve ön inceleme (teknik kontrol) aşamasında hakem sürecine başlatılmadan doğrudan iade edilir:
- Yüksek lisans ve doktora tezlerinden üretilmiş makaleler (tez özetleri veya tezlerden türetilen çalışmalar dâhil),
- Kitap incelemeleri, tanıtımları ve eleştirileri (Book Reviews),
- Yabancı dillerden veya eski metinlerden yapılan tercümeler/çeviri metinler,
- Sempozyum, kongre veya çalıştay bildiri kitaplarında (özet veya tam metin) yayımlanmış, basılmış veya dijital olarak erişime açılmış metinler,
- Bilimsel metodolojiden ve kuramsal çerçeveden yoksun, sadece betimleyici, envanter niteliğinde veya popüler derleme ve değerlendirme yazıları,
- Genel Türk dili alanına giren ancak Türkiye dışındaki çağdaş Türk lehçe ve edebiyatlarını doğrudan konu edinen (çağdaş diyalektoloji/çağdaş Türk dünyası edebiyatları) çalışmalar.