AKADEMİK DİL VE EDEBİYAT DERGİSİ (ADED) YAZIM KURALLARI 

1. Genel İlkeler ve Makale Kapsamı

Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi (ADED); Eski Türk Edebiyatı, Eski Türk Dili, Yeni Türk Edebiyatı, Yeni Türk Dili ve Türk Halk Edebiyatı alanında özgün, bilime katkı sunan ve metodolojik derinliğe sahip araştırma makalelerini yayımlayan uluslararası hakemli bir dergidir. Dergi, Scopus, DOAJ, TR Dizin ve uluslararası endeksleme normlarına uygun olarak yılda üç sayı (Mart, Temmuz, Kasım) hâlinde yalnızca elektronik (e-dergi / diamond open-access) formatta yayımlanır. Her makalede genişletilmiş İngilizce özet (Extended Abstract) bulunması uluslararası görünürlük açısından zorunludur.

1.1. Makale Kabul Dönemleri

Dergimizin yayın takvimi ve indeksleme süreçlerinin aksamadan yürütülebilmesi adına makale kabulü yalnızca aşağıda belirtilen tarihler arasında DergiPark sistemi üzerinden gerçekleştirilir:

• Mart Sayısı İçin: 20 Ocak – 30 Ocak
• Temmuz Sayısı İçin: 20 Mayıs – 30 Mayıs
• Kasım Sayısı İçin: 20 Eylül – 30 Eylül

1.2. Değerlendirme Süreci ve Çift Kör Hakemlik

ADED, bilimsel nesnellik ve etik yayıncılık ilkeleri gereği Çift Taraflı Kör Hakemlik (Double-Blind Peer Review) modelini tavizsiz uygular. Değerlendirme süreci ortalama 45-60 gün olup şu aşamalardan oluşur:

• Ön İnceleme ve Benzerlik Analizi: Gönderilen çalışmalar öncelikle en geç 10 gün içinde Alan Editörü tarafından teknik incelemere alınır ve iThenticate / Turnitin yazılımı ile benzerlik taramasına tabi tutulur. Benzerlik oranı %20 ve üzeri (kaynakça hariç) tespit edilen veya tek bir kaynaktan yoğun aktarım içeren çalışmalar, hakem sürecine alınmadan yazara iade edilir.
• Hakem ve Editör Değerlendirmesi: Ön incelemeyi geçen makaleler; en az 2 bağımsız dış hakem, Türkçe ve İngilizce Dil Editörleri ve Alan Editörü tarafından titizlikle incelenir. Hakem değerlendirme raporlarının geçerli sayılabilmesi için en az 150 kelimelik bilimsel bir gerekçe sunulması zorunludur. Hakem kararlarındaki eşitlik durumunda eser 3. bir hakeme gönderilir.

1.3. Yayın Kabul Kriterleri ve Tür Kısıtlaması

Dergiye yayımlanmak üzere gönderilecek çalışmaların şu şartları taşıması zorunludur:

• Çalışma tamamen özgün olmalı, daha önce hiçbir mecrada (basılı veya dijital) yayımlanmamış olmalı ve başka bir derginin değerlendirme sürecinde bulunmamalıdır.
• Kategori Kısıtlaması: Dergimize yalnızca "Araştırma Makalesi" (Research Article) türündeki çalışmalar kabul edilmektedir. Uluslararası endeksleme hedefleri ve dergi politikası gereğince; lisansüstü tezlerden üretilmiş makaleler, kitap incelemeleri, çeviriler, sempozyum bildiri metinleri ve değerlendirme yazıları kabul edilmemektedir.

2. Telif Hakkı, Yayın Etiği ve Yazar Sorumlulukları

2.1. Telif Hakları ve Açık Erişim Politikası

Yayımlanan çalışmaların fikri mülkiyet ve telif hakları yazarlara aittir ve yazarlar telif hakkını kısıtlama olmaksızın ellerinde tutarlar. Çalışmalar, yayınlandığı andan itibaren Creative Commons Alıntı-GayriTicari 4.0 Uluslararası (CC BY-NC 4.0) lisansı altında kamuya açılır. Yazarlar, makale gönderimi sırasında mavi renkli kalemle imzalanmış Telif Hakkı Anlaşması Formu’nun yüksek çözünürlüklü PDF versiyonunu sisteme yüklemekle yükümlüdür. Tüm makalelere kalıcı erişim ve atıf takibi için DOI (Digital Object Identifier) numarası atanır.

2.2. Yazar Kotası ve Süreç Değişiklikleri

• Bir yazar, aynı yayın cildinde (ilgili yıl içindeki sayılarda) yalnızca bir makale ile süreçte yer alabilir.
• Platin Açık Erişim (Diamond Open Access): ADED; makale gönderimi, değerlendirilmesi, hakemliği, mizanpajı, DOI ataması veya yayımlanması aşamalarının hiçbirinde yazarlardan veya kurumlarından herhangi bir ücret (Makale İşlem Ücreti - APC) talep etmez. Sponsorluk veya ticari gelir kabul edilmez.
• Değerlendirme sürecine girmiş bir makaleden yazar ismi çıkarılması, yeni yazar eklenmesi veya yazar sıralamasının değiştirilmesi teklif edilemez. (Hediye / onursal veya hayalet yazarlık kesinlikle yasaktır).

2.3. Yapay Zekâ (AI) Kullanım Politikası

• Üretken Yapay Zekâ araçları (ChatGPT, Claude vb.) makalede yazar olarak gösterilemez.
• Yapay zekânın veri analizi, dil kontrolü veya görsel oluşturmada kullanılması durumunda bu husus, makalenin "Yöntem" veya "Teşekkür" bölümünde açıkça beyan edilmelidir.

3. Sayfa Düzeni ve Teknik Biçimlendirme Standartları

Makaleler, ADED Makale Şablonu kullanılarak Microsoft Word formatında hazırlanmalıdır. Klasik metinlerin transkripsiyonlu neşirleri de dâhil olmak üzere, şablona entegre edilmiş olan Minion Pro yazı tipinin kullanımı zorunludur.

3.1. Sayfa Geometrisi

• Kâğıt Boyutu: A4 (210 x 297 mm)
• Kenar Boşlukları: Üst, Alt, Sol ve Sağ kenarlardan 2,5 cm boşluk bırakılmalıdır.
• Satır Aralığı: Tüm metinde Tek (1,0) satır aralığı uygulanır.
• Paragraf Değerleri: Önce: 0 nk, Sonra: 6 nk olarak ayarlanmalıdır. Paragraf başlarında ilk satır girintisi kullanılmaz, paragraflar arasındaki ayrım "Sonra: 6 nk" boşluk değeriyle sağlanır.
• Hizalama: Ana metin iki yana yaslı olarak biçimlendirilmelidir.

3.2. Tipografi ve Metin Hiyerarşisi

3.3. Başlıklar ve Dil Esasları

• Başlık Biçimlendirmesi: Makale içerisindeki ana ve alt başlıkların her bir kelimesinin yalnızca ilk harfi büyük yazılmalıdır. Başlıklarda kalın (bold) harf haricinde italik, altı çizili ek biçimlendirmelere yer verilmemeli; ondalık sistem numaralandırma (1., 1.1., 1.1.1.) uygulanmalıdır.
• Dil ve İmla: Metin içi imla ve noktalama uygulamalarında Türk Dil Kurumu (TDK) Yazım Kılavuzu esas alınır. Klasik Türk edebiyatı metin çalışmalarına özgü transkripsiyonlu kullanımlar ve terminolojik istisnalar bu kuralın dışındadır.

4. Makale Yapısal Mimarisi

Sisteme yüklenecek makale dosyaları şu yapısal sırayı tam ve eksiksiz olarak takip etmelidir:

1. Başlık: Türkçe ve İngilizce akademik başlıklar (Başlıklar en fazla 12-15 kelimeden oluşmalı, Türkçe başlık TÜMÜ BÜYÜK HARF, İngilizce başlık her kelimenin ilk harfi büyük olarak biçimlendirilmelidir).
2. Yazar Bilgileri: Çift kör hakemlik ilkesi gereği ilk gönderimde yazar isimleri, kurumları ve iletişim bilgileri ana metinden tamamen çıkarılmalı; ayrı bir "Unlisted Title Page / Başlık Sayfası" olarak sisteme yüklenmelidir.
3. Özet (Abstract): Özet metinleri Türkçe ve İngilizce dillerinde, araştırmanın amacını, yöntemini, kapsamını ve temel bulgularını içeren, 150-200 kelime aralığında olmalıdır.
4. Anahtar Kelimeler: Metnin dizinlenmesini kolaylaştıracak, genelden özele doğru sıralanmış, en az 5, en fazla 8 adet Türkçe ve İngilizce anahtar kelime (Keywords) bulunmalıdır.
5. Genişletilmiş İngilizce Özet (Extended Abstract): Uluslararası indeksleme standartları (Scopus/DOAJ) uyarınca, kabul edilen veya değerlendirmedeki Türkçe makaleler için 600-800 kelimelik İngilizce "Extended Abstract" bölümü (Purpose, Methodology, Findings, Conclusion alt başlıklarıyla) eklenmelidir.
6. Ana Metin: Giriş, Yöntem, Bulgular, Tartışma ve Sonuç bölümlerini içeren; metin içi atıfları da kapsayacak şekilde toplamda en az 6.000, en fazla 12.000 kelime uzunluğunda olmalıdır.
7. Beyanlar Metni: Sonuç bölümünün hemen ardından, Kaynakça öncesinde sunulacak zorunlu etik, finansal ve yazar katkı açıklamaları yer almalıdır.
8. Kaynakça: APA 7 standartlarına göre alfabetik olarak düzenlenmiş referans listesi olmalıdır.

5. COPE Standartları ve Etik İlkeler

ADED, Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından yayımlanan "Dergi Editörleri için Davranış Kuralları ve En İyi Uygulama Rehberi" ile "Akademik Yayıncılıkta Şeffaflık ve En İyi Uygulama İlkeleri" (COPE, DOAJ, OASPA, ICMJE) esaslarını benimsemiştir.

5.1. İnsan Katılımlı Araştırmalar ve Etik Kurul İzni

Anket, mülakat, odak grup çalışması gibi nicel veya nitel veri toplama yöntemlerinin kullanıldığı insan katılımlı tüm araştırmalarda:

• Yazarın bağlı bulunduğu kurumun "Sosyal ve Beşerî Bilimler Etik Kurulu"ndan onay alınması zorunludur.
• Alınan izin belgesinin detayları (kurul adı, onay tarihi, sayı/belge numarası) makalenin ilk sayfasında dipnot olarak ve metnin "Yöntem" bölümünde açıkça belirtilmelidir.
• Yöntem bölümünde ayrıca verilerin toplandığı başlangıç ve bitiş tarihleri (Ay/Yıl olarak) ilan edilmelidir.
• Etik kurul onay belgesinin aslı, DergiPark sistemine makale ile birlikte ek dosya olarak yüklenmelidir. Etik kurul izni gerektirmeyen çalışmalarda ise bu durum gerekçesiyle beyan edilmelidir.
• Referans: TR Dizin ve COPE Etik Kriterleri.

6. Zorunlu Beyanlar ve Şablon Metinler

Makalenin Kaynakça öncesindeki "Beyanlar" kısmında yer alması zorunlu olan Türkçe ve İngilizce beyanlar, aşağıda sunulan kalıplara göre eksiksiz olarak metne işlenmelidir:

6.1. Etik Beyan

"Bu çalışmanın hazırlanma sürecinde bilimsel ve etik ilkelere uyulduğu, yararlanılan tüm çalışmaların kaynakçada belirtildiği ve çalışmada herhangi bir etik ihlalde bulunulmadığı beyan olunur. / It is declared that scientific and ethical principles were followed during the preparation of this study, all sources used were specified in the references, and no ethical violations were committed."

6.2. Finansman (Funding)

"Yazarlar, bu araştırmayı desteklemek için herhangi bir dış fon almadıklarını kabul ederler. / The authors acknowledge that they received no external funding in support of this research."

(Eğer çalışma bir TÜBİTAK, BAP veya uluslararası proje desteği almışsa, proje numarası ve fon sağlayan kurum açıkça belirtilmelidir).

6.3. Çıkar Çatışması (Conflict of Interest)

"Yazarlar, bu makalenin araştırması, yazarlığı ve/veya yayımlanması ile ilgili olarak potansiyel bir çıkar çatışması olmadığını beyan ederler. / The authors declare no potential conflicts of interest with respect to the research, authorship, and/or publication of this article."

6.4. Yazar Katkı Oranları (Author Contributions)

Çok yazarlı çalışmalarda, yazarların akademik üretime katkı yüzdeleri ve rolleri (CRediT taxonomy ilkelerine uygun olarak) beyan edilmelidir:

6.5. ORCID Bilgisi

Makalede ismi bulunan tüm yazarların, uluslararası araştırmacı kimlik numarası olan ORCID kimliklerini (https://orcid.org/0000-0000-0000-0000 formatında) başlık sayfasında eksiksiz sunması zorunludur.

7. Metin İçi Atıf ve Kaynakça Standartları (APA 7th Edition)

ADED, hem metin içi atıflarda hem de kaynakça diziliminde American Psychological Association (APA 7th Edition) standartlarını zorunlu kılar. Kaynakça oluşturulurken intihal ihlallerine mahal vermemek adına, atıfta bulunulan eserlerin özgün üslubu korunarak bilimsel bir dille yorumlanması (paraphrasing) ve metne entegre edilmesi gerekir; doğrudan tırnak içi alıntılar asgari düzeyde tutulmalıdır. Ayrıca metin içinde atıf yapılan tüm kaynakların kaynakçada, kaynakçada yer alan tüm eserlerin de metin içinde atıflandırılmış olması (birebir eşleşme) Scopus indeksleme denetimleri için şarttır.

7.1. Metin İçi Atıf Gösterimi

• Tek Yazarlı Eserler: (Aksoyak, 2026, s. 45)
• İki Yazarlı Eserler: (Gülüm ve Sakarya, 2023, s. 12) / İngilizce metinlerde: (Gülüm & Sakarya, 2026, p. 12)
• Üç veya Daha Fazla Yazarlı Eserler: İlk yazarın soyadından sonra "ve diğerleri" ifadesi kullanılır: (Gürbüz ve dğr., 2026, s. 89) / İngilizce metinlerde: (Gürbüz et al., 2026, p. 89)
• İkincil Kaynaklardan Aktaran Atıflar: Doğrudan kaynağa ulaşılamayan durumlarda: (Aktay, 1998, s. 42'den aktaran Özdemir, 2024, s. 115)

7.2. Kaynakça Düzeni (Asılı Girinti Uygulaması)

Kaynakça listesi alfabetik sıraya göre dizilmeli ve her bir kaynak için asılı girinti (1,27 cm) ayarı yapılmalıdır. Uluslararası atıf dizinleri için DOI (Digital Object Identifier) numarası bulunan tüm kaynaklarda aktif DOI bağlantısı (https://doi.org/10.xxxx/xxxx formatında) eklenmesi zorunludur. Latin alfabesi dışındaki kaynakların transkripsiyonu veya İngilizce çevirisi parantez içinde verilmelidir.

• Kitaplar: Soyadı, A. A. (Yıl). Eser adı italik ve yalnızca ilk harf büyük. Yayıncı.
• Dergilerdeki Makaleler: Soyadı, A. A., & Soyadı, B. B. (Yıl). Makale adı yalnızca ilk harf büyük. Dergi Adı İtalik, Cilt(Sayı), Sayfa Aralığı. https://doi.org/10.xxxx/xxxx
• Tezler: Soyadı, A. A. (Yıl). Tez adı italik [Yüksek lisans / Doktora tezi, Üniversite Adı]. Enstitü Veri Tabanı Adı.
• Yazarı Belli Olmayan / Yazma Eserler: Eser Adı. (Yıl/Yüzyıl). Mülkiyet Bilgisi / Kütüphane, Koleksiyon Numarası, Yeryüzü/Yaprak Numaraları.

 Kapsamlı kurallar ve uygulamalı örnekler için resmi APA Style Guidelines kılavuzunu inceleyebilirsiniz.