Alanya’da Çevresel Baskılar: Turizm, Tarım, Göç ve İklim Değişikliğinin Kesişiminde Büyüyen Sorunlar
Öz
Alanya, turizm, tarım ve hızlı nüfus artışı gibi dinamiklerin kesiştiği bir kıyı kenti olarak son yıllarda artan çevresel ve iklimsel baskılarla karşı karşıyadır. Bu çalışmada Alanya’nın kıyı erozyonu, arazi kullanım değişimi, su kaynakları üzerindeki baskılar, taşkın riski, deniz suyu kalitesi ve ekosistem tahribatı gibi temel çevresel sorunları incelenmiş; bu bileşenler, uluslararası kırılganlık değerlendirme yaklaşımlarında yer alan maruziyet, duyarlılık ve uyum kapasitesi çerçevesinde nitel olarak değerlendirilmiştir. Bulgular, turizm ve kentleşme baskısı ile iklim değişikliği etkilerinin su kaynakları, kıyı ekosistemleri ve arazi kullanımı üzerinde yüksek–çok yüksek düzeyde risk oluşturduğunu göstermektedir. 1979–2024 döneminde yıllık ortalama sıcaklığın yaklaşık +2 °C artması ve yıllık ortalama yağışın %25 azalması, su stresi ve taşkın riskinin gelecekte daha kritik hâle geleceğine işaret etmektedir. Göç kaynaklı nüfus artışı ve tarımsal yoğunlaşma da kentsel altyapı, su temini ve doğal habitatlar üzerinde ek baskı yaratmaktadır. Çalışma, mevcut veri sınırlılıkları nedeniyle sayısal bir kırılganlık indeksi üretmemekle birlikte, Alanya’nın çevresel kırılganlığının yüksek olduğunu ortaya koymakta ve ekosistem temelli, bilimsel izleme altyapısına dayalı yönetim stratejilerinin aciliyetini vurgulamaktadır.
Anahtar Kelimeler
Alanya çevresel baskılar iklim değişikliği kırılganlık analizi kıyı ekosistemleri su kaynakları
Kaynakça
- 1] E. Ali et al., “Mediterranean Region,” Cambridge, U.K.: Cambridge University Press, 2023, doi: 10.1017/9781009325844.021.
- [2] S. Djoundourian et al., “Climate and environmental coastal risks in the Mediterranean: Summary for policymakers,” 2024, doi: 10.5281/zenodo.10722133.
- [3] D. Schröter et al., “Ecosystem service supply and vulnerability to global change in Europe,” Science, vol. 310, no. 5752, pp. 1333–1337, Nov. 2005, doi: 10.1126/science.1115233.
- [4] A. Y. Yigit, Y. Kaya, and H. I. Senol, “Monitoring the change of Turkey’s tourism city Antalya’s Konyaaltı shoreline with multi-source satellite and meteorological data,” Applied Geomatics, vol. 14, no. 2, pp. 223–236, Jun. 2022, doi: 10.1007/s12518-022-00431-5.
- [5] W. Cramer, K. Marini, and J. Guiot, “Climate and environmental change in the Mediterranean basin: Current situation and risks for the future – First Mediterranean Assessment Report,” 2020, doi: 10.5281/zenodo.7224821.
- [6] UNEP, “Mediterranean Quality Status Report: The state of the Mediterranean Sea and Coast from 2018–2023,” 2023, doi: 10.59117/20.500.11822/46733.
- [7] A. P. García-Nieto et al., “Impacts of urbanization around Mediterranean cities: Changes in ecosystem service supply,” Ecological Indicators, vol. 91, pp. 589–606, Aug. 2018, doi: 10.1016/j.ecolind.2018.03.082.
- [8] G. T. Içemer and A. Topaloğlu, “Assessment of bathing water and beach sand microbiological quality of Antalya urban beaches and public health risks,” Turkish Bulletin of Hygiene and Experimental Biology, vol. 77, no. 80, pp. 77–82, 2020, doi: 10.5505/TurkHijyen.2020.57338.
- [9] Y. Tramblay et al., “Changes in Mediterranean flood processes and seasonality,” Hydrology and Earth System Sciences, vol. 27, no. 15, pp. 2973–2987, Aug. 2023, doi: 10.5194/hess-27-2973-2023.
- [10] M. Wedler, J. G. Pinto, and A. Hochman, “More frequent, persistent, and deadly heat waves in the 21st century over the Eastern Mediterranean,” Science of the Total Environment, vol. 870, Apr. 2023, doi: 10.1016/j.scitotenv.2023.161883.
- [11] P. De Peyronnet, “Alanya bölgesinin (Güney Toroslar) jeolojisi, metamorfik boksitin kökeni,” Bulletin of the Mineral Research and Exploration, vol. 76, no. 76, pp. 98–123, 1971.
- [12] Ş. Beşiktepe, “Alanya sahilleri için büyük tehlike: Kıyı erozyonunun ardından artan meteotsunamiler kapıda!,” Alanya Burada!, [Online]. Available: https://www.alanyaburada.com/alanya-sahilleri-icin-buyuk-tehlike-kiyi-erozyonunun-ardindan-artan-meteotsunamiler-kapida. Accessed: Nov. 26, 2025.
- [13] I. Vilibić, C. Denamiel, P. Zemunik, and S. Monserrat, “The Mediterranean and Black Sea meteotsunamis: An overview,” Natural Hazards, vol. 106, no. 2, pp. 1223–1267, Mar. 2021, doi: 10.1007/s11069-020-04306-z.
- [14] S. Sarı and N. İnan, “Climate differences in Antalya–Anamur coastal zone,” Marmara Geographical Review, no. 22, pp. 325–362, Jul. 2010.
- [15] A. Evdilek and F. Arslan, “Problems in avocado farming and solutions: The case of Alanya, Türkiye,” Adnan Menderes University Journal of the Faculty of Agriculture, vol. 22, no. 1, pp. 71–79, Jun. 2025, doi: 10.25308/aduziraat.1593625.
- [16] Open-Meteo, “Alanya climate data,” [Online]. Available: https://open-meteo.com/. Accessed: Nov. 26, 2025.
- [17] meteoblue, “Alanya climate change,” [Online]. Available: https://www.meteoblue.com/tr/climate-change/alanya_t%c3%bcrkiye-cumhuriyeti_324190. Accessed: Nov. 29, 2025.
- [18] DSİ, “Dim Dam and Hydroelectric Power Plant,” [Online]. Available: https://tr.wikipedia.org/wiki/Dim_Baraj%C4%B1_ve_Hidroelektrik_Santrali. Accessed: Nov. 26, 2025.
- [19] A. Muhammetoğlu, “Antalya’nın su kaynaklarında azalma ve baskı artıyor,” Habertürk, [Online]. Available: https://www.haberturk.com/antalya-haberleri/115332958-antalyanin-su-kaynaklarinda-azalma-ve-baski-artiyor. Accessed: Nov. 26, 2025.
- [20] Z. Demirel and M. Dikici, “Modeling of Oba Creek floodplain in Alanya district using MIKE hydrological model,” Journal of Natural Hazards and Environment, vol. 11, no. 2, pp. 590–598, Jul. 2025, doi: 10.21324/dacd.1487294.
- [21] M. Dikici and T. Gökce, “Modeling of Demirtaş–Sedre Creek floodplain in Alanya district using MIKE hydrological model,” Journal of Natural Hazards and Environment, vol. 11, no. 1, pp. 44–57, Jan. 2025, doi: 10.21324/dacd.1458177.
- [22] E. Gündoğdu, “Alanya’da denize giren hastanelik oluyor! Boru boru foseptik akıyor,” Lider Antalya, [Online]. Available: https://www.lidergazete.com/antalya-gunlugu/alanyada-denize-giren-hastanelik-oluyor-boru-boru-foseptik-akiyor/247310. Accessed: Nov. 26, 2025.
- [23] World Health Organization, Guidelines on Recreational Water Quality, Volume 1: Coastal and Fresh Waters, Geneva, Switzerland: WHO, 2021.
- [24] E. Frank, “Microbial source tracking for bathing water quality assessment: E. coli and bacterial communities in coastal environment,” Lund University, Lund, Sweden, 2025.
- [25] M. A. Zambrano-Monserrate, M. A. Ruano, and L. Sanchez-Alcalde, “Indirect effects of COVID-19 on the environment,” Science of the Total Environment, vol. 728, p. 138813, Aug. 2020, doi: 10.1016/j.scitotenv.2020.138813.
- [26] A. Akiş, “Alanya’da turizm ve turizmin Alanya ekonomisine etkisi,” Selçuk University Journal of Social Sciences Institute, no. 17, pp. 15–30, Feb. 2007.
- [27] Alanya Kent Konseyi, “Geographical location of Alanya,” [Online]. Available: https://alanyakentkonseyi.org.tr/S/56/Cografi-Konum. Accessed: Nov. 28, 2025.
- [28] A. Bayır, M. Metin, İ. Karalay, and E. Durusoy, “Economic report and annual analysis,” 2024. [Online]. Available: www.altso.org.tr. Accessed: Nov. 28, 2025.
- [29] D. Gökce, Z. B. Pancar, and A. Türk, “Determination of spatial vulnerability and adaptation capacity against climate change: The case of Alanya,” Mehmet Akif Ersoy University Journal of Graduate School of Natural and Applied Sciences, vol. 9, no. 2, pp. 119–128, Apr. 2018, doi: 10.29048/makufebed.403337.
- [30] Copernicus, “CORINE Land Cover,” 2025. [Online]. Available: https://land.copernicus.eu/en/products/corine-land-cover. Accessed: Nov. 28, 2025.
- [31] ESA, “Worldwide land cover,” [Online]. Available: https://esa-worldcover.org/en. Accessed: Nov. 28, 2025.
- [32] A. Curreli et al., “Eco-hydrological requirements of dune slack vegetation and the implications of climate change,” Science of the Total Environment, vol. 443, pp. 910–919, Jan. 2013, doi: 10.1016/j.scitotenv.2012.11.035.
- [33] M. L. M. Jones, A. Sowerby, D. L. Williams, and R. E. Jones, “Factors controlling soil development in sand dunes: Evidence from a coastal dune soil chronosequence,” Plant and Soil, vol. 307, no. 1–2, pp. 219–234, Jun. 2008, doi: 10.1007/s11104-008-9601-9.
- [34] UK Centre for Ecology and Hydrology, “Understanding sand dunes,” [Online]. Available: https://www.ceh.ac.uk/our-science/projects/sand-dunes. Accessed: Dec. 7, 2025.
- [35] J. Knapp and J. DiTomaso, “Cakile maritima,” Plant Assessment Form, [Online]. Available: https://www.cal-ipc.org/plants/paf/cakile-maritima-plant-assessment-form/. Accessed: Dec. 7, 2025.
- [36] E. H. Soto et al., “How does the beach ecosystem change without tourists during COVID-19 lockdown?,” Biological Conservation, vol. 255, p. 108972, Mar. 2021, doi: 10.1016/j.biocon.2021.108972.
- [37] G. Mendoza-González et al., “Perceptions and social values regarding the ecosystem services of beaches and coastal dunes in Yucatán, Mexico,” Sustainability, vol. 13, no. 7, p. 3592, Mar. 2021, doi: 10.3390/su13073592.
- [38] C. B. Field et al., Climate Change 2014: Impacts, Adaptation, and Vulnerability. Part A: Global and Sectoral Aspects, Contribution of Working Group II to the Fifth Assessment Report of the IPCC, Cambridge, U.K.: Cambridge University Press, 2014.
- [39] German Federal Ministry for Economic Cooperation and Development, The Vulnerability Sourcebook: Concept and Guidelines for Standardised Vulnerability Assessments, 2014.
Environmental Pressures in Alanya: Emerging Challenges at the Intersection of Tourism, Agriculture, Migration and Climate Change
Öz
Alanya is a coastal city where tourism, agriculture and rapid demographic change converge, creating increasing environmental and climate-related pressures in recent decades. This study examines key environmental issues in Alanya—coastal erosion, land-use change, pressure on water resources, flood risk, seawater quality degradation and ecosystem disturbance—and evaluates them qualitatively within the internationally recognized vulnerability framework of exposure, sensitivity and adaptive capacity. The findings indicate that tourism- and urban-driven pressures, combined with the impacts of climate change, create high to very high levels of risk particularly for water resources, coastal ecosystems and land-use patterns. Long-term climate records show an increase of approximately +2 °C in annual temperature and a 25% decrease in precipitation between 1979 and 2024, suggesting rising water stress and heightened flood risk for the coming decades. Population growth driven by migration and expanding agricultural production further intensify pressures on natural habitats, urban infrastructure and water demand. Although the study does not present a quantitative vulnerability index due to data limitations, it demonstrates that Alanya exhibits high environmental vulnerability and underscores the urgency of ecosystem-based management strategies supported by robust and continuous environmental monitoring.
Anahtar Kelimeler
Alanya environmental pressures climate change vulnerability assessment coastal ecosystems
Kaynakça
- 1] E. Ali et al., “Mediterranean Region,” Cambridge, U.K.: Cambridge University Press, 2023, doi: 10.1017/9781009325844.021.
- [2] S. Djoundourian et al., “Climate and environmental coastal risks in the Mediterranean: Summary for policymakers,” 2024, doi: 10.5281/zenodo.10722133.
- [3] D. Schröter et al., “Ecosystem service supply and vulnerability to global change in Europe,” Science, vol. 310, no. 5752, pp. 1333–1337, Nov. 2005, doi: 10.1126/science.1115233.
- [4] A. Y. Yigit, Y. Kaya, and H. I. Senol, “Monitoring the change of Turkey’s tourism city Antalya’s Konyaaltı shoreline with multi-source satellite and meteorological data,” Applied Geomatics, vol. 14, no. 2, pp. 223–236, Jun. 2022, doi: 10.1007/s12518-022-00431-5.
- [5] W. Cramer, K. Marini, and J. Guiot, “Climate and environmental change in the Mediterranean basin: Current situation and risks for the future – First Mediterranean Assessment Report,” 2020, doi: 10.5281/zenodo.7224821.
- [6] UNEP, “Mediterranean Quality Status Report: The state of the Mediterranean Sea and Coast from 2018–2023,” 2023, doi: 10.59117/20.500.11822/46733.
- [7] A. P. García-Nieto et al., “Impacts of urbanization around Mediterranean cities: Changes in ecosystem service supply,” Ecological Indicators, vol. 91, pp. 589–606, Aug. 2018, doi: 10.1016/j.ecolind.2018.03.082.
- [8] G. T. Içemer and A. Topaloğlu, “Assessment of bathing water and beach sand microbiological quality of Antalya urban beaches and public health risks,” Turkish Bulletin of Hygiene and Experimental Biology, vol. 77, no. 80, pp. 77–82, 2020, doi: 10.5505/TurkHijyen.2020.57338.
- [9] Y. Tramblay et al., “Changes in Mediterranean flood processes and seasonality,” Hydrology and Earth System Sciences, vol. 27, no. 15, pp. 2973–2987, Aug. 2023, doi: 10.5194/hess-27-2973-2023.
- [10] M. Wedler, J. G. Pinto, and A. Hochman, “More frequent, persistent, and deadly heat waves in the 21st century over the Eastern Mediterranean,” Science of the Total Environment, vol. 870, Apr. 2023, doi: 10.1016/j.scitotenv.2023.161883.
- [11] P. De Peyronnet, “Alanya bölgesinin (Güney Toroslar) jeolojisi, metamorfik boksitin kökeni,” Bulletin of the Mineral Research and Exploration, vol. 76, no. 76, pp. 98–123, 1971.
- [12] Ş. Beşiktepe, “Alanya sahilleri için büyük tehlike: Kıyı erozyonunun ardından artan meteotsunamiler kapıda!,” Alanya Burada!, [Online]. Available: https://www.alanyaburada.com/alanya-sahilleri-icin-buyuk-tehlike-kiyi-erozyonunun-ardindan-artan-meteotsunamiler-kapida. Accessed: Nov. 26, 2025.
- [13] I. Vilibić, C. Denamiel, P. Zemunik, and S. Monserrat, “The Mediterranean and Black Sea meteotsunamis: An overview,” Natural Hazards, vol. 106, no. 2, pp. 1223–1267, Mar. 2021, doi: 10.1007/s11069-020-04306-z.
- [14] S. Sarı and N. İnan, “Climate differences in Antalya–Anamur coastal zone,” Marmara Geographical Review, no. 22, pp. 325–362, Jul. 2010.
- [15] A. Evdilek and F. Arslan, “Problems in avocado farming and solutions: The case of Alanya, Türkiye,” Adnan Menderes University Journal of the Faculty of Agriculture, vol. 22, no. 1, pp. 71–79, Jun. 2025, doi: 10.25308/aduziraat.1593625.
- [16] Open-Meteo, “Alanya climate data,” [Online]. Available: https://open-meteo.com/. Accessed: Nov. 26, 2025.
- [17] meteoblue, “Alanya climate change,” [Online]. Available: https://www.meteoblue.com/tr/climate-change/alanya_t%c3%bcrkiye-cumhuriyeti_324190. Accessed: Nov. 29, 2025.
- [18] DSİ, “Dim Dam and Hydroelectric Power Plant,” [Online]. Available: https://tr.wikipedia.org/wiki/Dim_Baraj%C4%B1_ve_Hidroelektrik_Santrali. Accessed: Nov. 26, 2025.
- [19] A. Muhammetoğlu, “Antalya’nın su kaynaklarında azalma ve baskı artıyor,” Habertürk, [Online]. Available: https://www.haberturk.com/antalya-haberleri/115332958-antalyanin-su-kaynaklarinda-azalma-ve-baski-artiyor. Accessed: Nov. 26, 2025.
- [20] Z. Demirel and M. Dikici, “Modeling of Oba Creek floodplain in Alanya district using MIKE hydrological model,” Journal of Natural Hazards and Environment, vol. 11, no. 2, pp. 590–598, Jul. 2025, doi: 10.21324/dacd.1487294.
- [21] M. Dikici and T. Gökce, “Modeling of Demirtaş–Sedre Creek floodplain in Alanya district using MIKE hydrological model,” Journal of Natural Hazards and Environment, vol. 11, no. 1, pp. 44–57, Jan. 2025, doi: 10.21324/dacd.1458177.
- [22] E. Gündoğdu, “Alanya’da denize giren hastanelik oluyor! Boru boru foseptik akıyor,” Lider Antalya, [Online]. Available: https://www.lidergazete.com/antalya-gunlugu/alanyada-denize-giren-hastanelik-oluyor-boru-boru-foseptik-akiyor/247310. Accessed: Nov. 26, 2025.
- [23] World Health Organization, Guidelines on Recreational Water Quality, Volume 1: Coastal and Fresh Waters, Geneva, Switzerland: WHO, 2021.
- [24] E. Frank, “Microbial source tracking for bathing water quality assessment: E. coli and bacterial communities in coastal environment,” Lund University, Lund, Sweden, 2025.
- [25] M. A. Zambrano-Monserrate, M. A. Ruano, and L. Sanchez-Alcalde, “Indirect effects of COVID-19 on the environment,” Science of the Total Environment, vol. 728, p. 138813, Aug. 2020, doi: 10.1016/j.scitotenv.2020.138813.
- [26] A. Akiş, “Alanya’da turizm ve turizmin Alanya ekonomisine etkisi,” Selçuk University Journal of Social Sciences Institute, no. 17, pp. 15–30, Feb. 2007.
- [27] Alanya Kent Konseyi, “Geographical location of Alanya,” [Online]. Available: https://alanyakentkonseyi.org.tr/S/56/Cografi-Konum. Accessed: Nov. 28, 2025.
- [28] A. Bayır, M. Metin, İ. Karalay, and E. Durusoy, “Economic report and annual analysis,” 2024. [Online]. Available: www.altso.org.tr. Accessed: Nov. 28, 2025.
- [29] D. Gökce, Z. B. Pancar, and A. Türk, “Determination of spatial vulnerability and adaptation capacity against climate change: The case of Alanya,” Mehmet Akif Ersoy University Journal of Graduate School of Natural and Applied Sciences, vol. 9, no. 2, pp. 119–128, Apr. 2018, doi: 10.29048/makufebed.403337.
- [30] Copernicus, “CORINE Land Cover,” 2025. [Online]. Available: https://land.copernicus.eu/en/products/corine-land-cover. Accessed: Nov. 28, 2025.
- [31] ESA, “Worldwide land cover,” [Online]. Available: https://esa-worldcover.org/en. Accessed: Nov. 28, 2025.
- [32] A. Curreli et al., “Eco-hydrological requirements of dune slack vegetation and the implications of climate change,” Science of the Total Environment, vol. 443, pp. 910–919, Jan. 2013, doi: 10.1016/j.scitotenv.2012.11.035.
- [33] M. L. M. Jones, A. Sowerby, D. L. Williams, and R. E. Jones, “Factors controlling soil development in sand dunes: Evidence from a coastal dune soil chronosequence,” Plant and Soil, vol. 307, no. 1–2, pp. 219–234, Jun. 2008, doi: 10.1007/s11104-008-9601-9.
- [34] UK Centre for Ecology and Hydrology, “Understanding sand dunes,” [Online]. Available: https://www.ceh.ac.uk/our-science/projects/sand-dunes. Accessed: Dec. 7, 2025.
- [35] J. Knapp and J. DiTomaso, “Cakile maritima,” Plant Assessment Form, [Online]. Available: https://www.cal-ipc.org/plants/paf/cakile-maritima-plant-assessment-form/. Accessed: Dec. 7, 2025.
- [36] E. H. Soto et al., “How does the beach ecosystem change without tourists during COVID-19 lockdown?,” Biological Conservation, vol. 255, p. 108972, Mar. 2021, doi: 10.1016/j.biocon.2021.108972.
- [37] G. Mendoza-González et al., “Perceptions and social values regarding the ecosystem services of beaches and coastal dunes in Yucatán, Mexico,” Sustainability, vol. 13, no. 7, p. 3592, Mar. 2021, doi: 10.3390/su13073592.
- [38] C. B. Field et al., Climate Change 2014: Impacts, Adaptation, and Vulnerability. Part A: Global and Sectoral Aspects, Contribution of Working Group II to the Fifth Assessment Report of the IPCC, Cambridge, U.K.: Cambridge University Press, 2014.
- [39] German Federal Ministry for Economic Cooperation and Development, The Vulnerability Sourcebook: Concept and Guidelines for Standardised Vulnerability Assessments, 2014.
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | Çevre Mühendisliği (Diğer), Kıyı Bilimleri ve Mühendisliği |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 8 Aralık 2025 |
| Kabul Tarihi | 8 Ocak 2026 |
| Yayımlanma Tarihi | 16 Mart 2026 |
| DOI | https://doi.org/10.46740/alku.1837746 |
| IZ | https://izlik.org/JA54BX37NX |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2026 Sayı: 1 |
Kaynak Göster
Amaç ve Kapsam
ALKÜ Fen Bilimleri Dergisi, Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi Rafet Kayış Mühendislik Fakültesi tarafından tüm mühendislik bilimleri ve temel bilimler alanında yılda 3 kez yayınlanan hakemli bir dergidir. Dergimizde, Türkçe ve İngilizce dillerinde orijinal araştırma çalışmaları ve derlemeler yayımlanmaktadır.
Bu dergi, hakemli ve açık erişimli bir uluslararası mühendislik bilimleri dergisidir. Değerlendirme ve yayınlanma süreçlerinde yazarlardan ücret talep edilmez.
Dergimiz Türkçe ve İngilizce dillerinde yayın yapan uluslararası hakemli bir dergidir. Dergimizde tüm mühendislik dallarından ve mühendislikle ilişkili olmak üzere temel bilimlerden özgün ya da derleme makaleler yayımlanmaktadır.
Yazım Kuralları
Dergimiz yazım kuralları aşağıdaki gibidir:
Makaleler Türkçe veya İngilizce yazılmalıdır.
Dergiye yüklenen makaleler daha önce herhangi bir dergide yayımlanmış ya da değerlendirme aşamasında olmamalıdır.
Daha önce bir konferansta sunulmuş fakat dergilerde yayınlanmamış olan makaleler, metin içerisinde ilk sayfada alt bilgi olarak belirtilmek koşuluyla dergi sistemine yüklenebilir.
Gönderi dosyası .doc ya da .docx uzantılı olmalıdır.
Metin; tek satır aralıklı, 11 punto ile yazılmalıdır.Tüm şekil, resim ve tablolar metin içinde uygun kısımlara yerleştirilmelidir.
Makale başlığı, 14 punto kalın yazı tipinde ve makalenin içeriğine uygun, anlaşılır olmalıdır.
Özet, Teşekkür ve Referans bölümleri dışında kalan tüm makale bölümlerinde numaralandırma yapılmalıdır. Makale düzenlemesi sırası ile Özet, Makale Ana Metin, Teşekkür (gerekli olması durumunda) ve Referanslar şeklinde yapılmalıdır.
Matematiksel ifadeler için denklem düzenleyici programlar kullanılmalıdır ve her bir denkleme sağa yaslı olarak numaralandırma yapılmalıdır.
Araştırma için sağlanan bireysel veya kurumsal mali desteklerle ilgili teşekkür yazıları makalenin sonundaki teşekkür kısmında yer almalıdır.
Makale aşağıda verilen sırada düzenlenmelidir:
a.) Özet: Özet en fazla 150 kelimeden oluşmalıdır. Özet
içerisinde herhangi bir kısaltma ya da matematiksel ifade bulunmamalıdır. Eğik
olarak(italik) yazılacak anahtar kelimeler, en az 4 (dört) kelimeden oluşmalı ve özet
ile arasında bir satır boşluk olmalıdır.
b.) Ana Metin: Herhangi bir ifadenin kısaltması, teknik terim
ve semboller makalede ana metin içerisinde ilk kullanıldıkları yerde
tanımlanmalıdır ve daha sonra tüm makalede bu kullanımlar sürdürülmelidir. Tüm
bölümler numaralandırılarak şu sırada biçimlendirilmelidir:
1. Giriş,
2. Malzeme ve Yöntem,
3. Bulgular ve Tartışma,
4. Sonuç.
Malzeme ve Yöntem ile Bulgular ve Tartışma başlıkları
gerektiği takdirde alt başlıklara da sahip olabilir. ( 2.1, 3.1, vb.)
c) Kaynaklar: Tüm kaynaklar kareli parantez içerisinde
numaralandırılmalıdır. Kaynakların biçimleri makale şablonunda
verilmiştir.
d) Teşekkür: Yardım alınan kişi kurum ya da kuruluşlar var ise bu kısımda belirtilebilir. Aksi durumda bu başlık açılmaz.
Telif Hakkı Formu: telifhakkıformu
Etik İlkeler ve Yayın Politikası
ALKÜ Fen Bilimleri dergisinin yayın etiği ile açık erişim politikası, Committee on Publication Ethics'in (COPE) açık erişimde yayınladığı kılavuzlar ve politikalar doğrultusunda, "Code of Conduct and Best-Practice Guidelines for Journal Editors - 2011" kuralları esas alınarak düzenlenmiştir. Bu kapsamda editör, hakemler ve yazarların sorumlulukları aşağıda belirtilmiştir:
a) Editörlerin Sorumlulukları:
1. Dergi editörü yapılan başvuruların uygunluğuna ve yayınlanıp yayınlamayacağına karar verir. Editör bu kararı verirken yazar veya yazarların ırkı, cinsiyeti, inancı, uyruğu, politik görüşüne göre değil gönderinin derginin yayın politikası ile uygunluğu, orijinalliği ve önemine göre karar verir.
2. Dergi editörü başvuru ile ilgili kişisel bilgileri üçüncü kişilerle (hakemler, bilim kurulu üyeleri, yayıncı vs) paylaşamaz.
3. Editör veya hakemler ret edilen veya yayın aşamasında olan başvurularda yer alan bilgi ve belgeleri yazarın yazılı izni olmadan kendi araştırmalarında kullanamazlar.
b) Hakemlerin Sorumlulukları:
1. Hakemler başvurunun yayına uygunluğu kontrol konusunda yayın kuruluna destek olurlar.
2. Hakemler, gönderilen çalışmayı değerlendirirken adil, tarafsız ve yapıcı olmaya çalışmalıdır.
3. Hakemler başvuruların geliştirilmesi ve olası hataların giderilmesi için yazarlara önerilerde bulunurlar.
4. Hakemler incelenmek üzere gönderilen başvurusu konusunda kendini yetersiz hissettiklerinde veya incelemeyi zamanında yetiştiremeyecekleri durumlarda editörü bilgilendirmek zorundadır.
5. Hakemler başvurularda yer alan bilgi ve fikirlerin güvenliğini sağlamakla yükümlüdürler. Bunları üçüncü kişilerle paylaşamaz veya kendi araştırmalarında kullanamazlar.
c) Yazarların Sorumlulukları:
1. Sahte/hileli verilere dayanan çalışmalar kabul edilemez. Yazarlar, verilerin doğruluğunu ve özgünlüğünü garanti etmelidir.
2. Eğer çalışma insan ögesini içinde bulunduruyorsa, katılımcılardan gerekli izinler ve uygun kurumsal otoritelerden Etik Kurul Onayı alınmalıdır. Bu onay makalenin "Yöntem" bölümünde belirtilmeli ve imzalı Etik Kurul Onayı makale ile birlikte sisteme yüklenmelidir. Çalışmanın etik kurul onayı gerektirmediği durumlarda bu durum yine "Yöntem" bölümünde açıkça ifade edilmelidir.
3. Çalışmada kullanılan 3. kişilere ait ve telif hakkına haiz "veri toplama aracı, tablo, grafik, harita ve diğer görseller" için ilgili kurum veya kişi(ler)den yazılı izin alınmalıdır.
4. Makale gönderim sürecinde "başvuru listesi"nde ifade edilen ve makaleyi gönderen sorumlu yazar tarafından kabul edilen şartlar diğer yazarlar tarafından da kabul edilmiş sayılır.
5. Makaleye anlamlı bir katkısı olan tüm yazarlar, çalışmaya ortak yazar olarak dahil edilmelidir. Katkısı olmayan kişilerin ortak yazar listesine dahil edilmesi uygun değildir ve bu duruma müsamaha edilmeyecektir.
6. Yazarlar dergimizin hakem ve editörleri tarafından önerilen makul revizyonları yapmayı kabul etmelidirler. Eğer yazar, kabul edilebilir nedenler olmadan revizyonları yapmayı reddederse, gönderilmiş olan makale reddedilecektir.
7. Bütün yazarların, gönderilen makaledeki her hatayı düzeltmeleri ve doğru olmayan bilgileri geri çekmeleri gerekir.
8. Yazarların makalelerini gönderirken telif hakkı formunu göndermek durumundadır.
Etik Kurul Onayı:
25 Şubat 2020 tarihli ULAKBİM kararıyla, "Tüm bilim dalları için (Sosyal bilimler dahil) etik kurul kararı gerektiren klinik ve deneysel insan ve hayvanlar üzerindeki çalışmalar için ayrı ayrı Etik Kurul Onayı alınmış olmalı, bu onay makalede belirtilmeli ve belgelendirilmelidir" şartı getirilmiştir. Anket, mülakat, odak grup çalışması, gözlem, deney, görüşme teknikleri kullanılarak katılımcılardan veri toplanmasını gerektiren nitel ya da nicel yaklaşımlarla yürütülen her türlü araştırma bu kapsamda ele alınmaktadır.
Etik Kurul Onayının alındığının belirtilmesi: Yaş sınırlaması olmaksızın insanlarla yürütülen çalışmalarda ilgili kurullardan gerekli izinlerin alındığı makalenin ilk ve son sayfaları ile Yöntem bölümünde kurum, tarih ve sayı bilgisi verilerek belirtilmelidir. Ayrıca Etik Kurul onayının kopyası başvuru sırasında diğer makale dosyaları ile birlikte sisteme yüklenmelidir. Etik kurul onayı gerektirmeyen çalışmalarda ise bu durum Yöntem bölümünde açıkça ifade edilmelidir.
Telif Hakları:
ULAKBİM Etik Kuralları gereğince başkalarına ait ölçek, anket ve görseller izin alınmadan kullanılamaz: Telif hakkına sahip kişi ve kurumu kaynak göstermek tek başına yeterli değildir. Bu tür eserlerin telifsiz olduğu veya kullanımı için telif sahibinden gerekli izinlerin alındığı, kişi (veya kurum) ve tarih belirtilerek, dipnot şeklinde yazılmalıdır.
Etik İlkelere Uymayan Durumların Bildirilmesi:
Dergimizin editörleri, hakemleri, yazarları ile ilgili etik ilkelere uymayan bir davranış veya değerlendirme sürecindeki, erken görünümdeki ya da yayımlanmış bir makale ilgili etik olmayan bir durum tespiti yapıldığında lütfen alkufbd@alanya.edu.tr adresine ileti yoluyla bilgi veriniz. Makalelerde kullanılan verilerin manipüle edilmesi, çarpıtılması ve uydurma verilerin kullanıldığının tespit edilmesi durumunda başta makale yazarının çalıştığı kurum olmak üzere ilgili kuramlara bu durum resmi yollardan bildirilecek ve makale reddedilecek, yayınlanmışsa geri çekilecektir. Dergimiz, editör ve hakemler tarafından yapılan değerlendirmeye göre yazarlardan ham veri veya analiz sonuçlarını talep etme hakkına sahiptir.
Yayın Politikası
1. ALKÜ Fen Bilimleri Dergisi ücretsiz, açık erişimli bir dergidir. Ayrıca dergiye gönderilen makalelerde, yazarlardan gönderim ücreti veya makale değerlendirme ücreti alınmaz.
2. Dergiye gönderilen çalışmaların Yazım Kuralları’na uygun olarak hazırlanması gerekir.
3. Gönderilen makalelerin, değerlendirme ve hakem süreçleri olağan koşullarda üç ay içinde tamamlanır.
4. Gönderilen makalelerin yayımlanıp yayımlanmamasına, Editörler Kurulu nihai olarak karar verir.
5. Yazarlara Dergi Park sistemi üzerinden çalışmaya dair değerlendirme sonucu iletilir.
6. Gerekli düzeltmeler yerine getirilmeyen çalışmalar, yayım sürecine alınmaz.
Kaynak:
Committee on Publication Ethics (COPE). (2011, March 7). Code of Conduct and Best-Practice Guidelines for Journal Editors. Erişim: http://publicationethics.org/files/Code_of_conduct_for_journal_editors_Mar11.pdf
Ücret Politikası
Dergi ücretsizdir.
Dizinler
Dergi Kurulları
Editör
Yardımcı Editör
Dr. Öğr. Üyesi Gökhan CANBOLAT
Alkü/Makine Mühendisliği Bölümü
Alan Editörleri
Alper Kürşat UYSAL, 2002 yılında Türkiye Selçuk Üniversitesi'nden bilgisayar mühendisliği alanında lisans derecesi ve 2005 ve 2013 yıllarında sırasıyla Anadolu Üniversitesi'nden bilgisayar bilimi alanında yüksek lisans ve doktora derecesi aldı. 2016-2017 yılları arasında 12 ay boyunca ABD'deki Michigan Üniversitesi Dearborn'daki Elektrik ve Bilgisayar Mühendisliği Bölümü'nde Misafir Araştırma Görevlisi olarak çalıştı. 2021'den beri Türkiye'deki Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü'nde Doçent Doktor olarak görev yapmaktadır. Araştırma ilgi alanları arasında desen tanıma, metin sınıflandırması ve özellik seçimi yer almaktadır. 2024 yılı itibariyle Ziyaretçi Doçent olarak ABD'deki Michigan Üniversitesi Dearborn'daki Elektrik ve Bilgisayar Mühendisliği Bölümü'nde araştırma faaliyetlerinde bulunmaktadır.
Editör Kurulu
Bilsay Sümer Hacettepe Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü'nde öğretim üyesidir. Lisans derecesini 2003 yılında Makine Mühendisliği alanında Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Ankara, Türkiye'den, yüksek lisans ve doktora derecelerini ise 2009 yılında Carnegie Mellon Üniversitesi, Pittsburgh, PA, Amerika Birleşik Devletleri'nde makine mühendisliği alanında almıştır. Uluslararası ve ulusal hakemli dergilerde ve konferanslarda 75'in üzerinde bilimsel yayının yazarlığını ve ortak yazarlığını yapmıştır. 10'un üzerinde ulusal ve uluslararası patente sahiptir. Ölçüm teknolojisi, sensör ve eyleyiciler, akıllı malzemeler, temas mekaniği ve triboloji, nanoteknoloji, esnek elektronik ve mekanik titreşimler konularında çalışmaktadır. Akıllı sensörler ve eyleyiciler ile akıllı malzemeler alanında araştırmacı ve koordinatör olarak birçok projede (NSF ve ulusal fonlar) yer almıştır.
Francesco Tornabene (nicknamed by his students: "The Lord of The Shells and Beyond") was born in Bologna, January 13, 1978. School-leaving examination in a classical liceo achieved at Liceo Classico "San Luigi" in Bologna in 1997. Patent for Industrial Invention: "Clutch for High Performance Automobiles" Question BO2001A00442 filed on 13-07-2001 in National Patent Bologna (Italy). Degree in Mechanical Engineering (Structural Mechanics) obtained at the Alma Mater Studiorum - University of Bologna on 23/07/2003. Title of Thesis: "Dynamic Behavior of Cylindrical Shells: Formulation and Solution". First position obtained in the competition for admission to the PhD in "Structural Mechanics" in December 2003. Winner of the scholarship, "Carlo Felice Jodi" for a degree in Structural Mechanics in 2004. Ph.D. in "Structural Mechanics" at the Alma Mater Studiorum - University of Bologna on 31/05/2007. Title of PhD Thesis: "Modeling and Solution of Shell Structures Made of Anisotropic Materials". Associate Professor at University of Salento.
Yayın ve Teknik Editör
Dr. Öğr. Üyesi Gökhan CANBOLAT
Alkü/Makine Mühendisliği Bölümü
Dil Editörleri
Dr. Öğr. Üyesi Gökhan CANBOLAT
Alkü/Makine Mühendisliği Bölümü
Mizanpaj
Dr. Gürkan Çelik, Paylaşımlı Mobilite Sistemleri, Mikro Mobilite Optimizasyonu ve Akıllı Şehir Ulaşım Çözümleri alanlarında uzmanlaşmış bir araştırmacıdır. 2025 yılında Akdeniz Üniversitesi'nden Elektrik ve Elektronik Mühendisliği alanında doktora derecesini almıştır. Doktora araştırması, paylaşımlı mobilite hizmetlerini optimize etmek için veriye dayalı stratejiler geliştirmek, kullanıcı davranışını entegre etmek, IoT tabanlı operasyonel yönetim ve sürdürülebilir kentsel ulaşım planlaması üzerine odaklanmıştır. Akdeniz Üniversitesi'nden Elektrik ve Elektronik Mühendisliği alanında yüksek lisans derecesi (2019) ve Kocaeli Üniversitesi'nden Elektronik ve İletişim Mühendisliği alanında lisans derecesi (2015) bulunmaktadır.
Akademik çalışmalarının yanı sıra, gelişmiş akıllı şehir uygulamaları, sinyal işleme, tıbbi görüntü analizi ve akıllı ulaşım sistemleri alanlarında uluslararası araştırma deneyimi kazanarak, teknolojiyi gerçek dünyadaki mobilite sorunlarına uygulama konusunda disiplinler arası uzmanlığını güçlendirmiştir. Halen ALKÜ'de Araştırma Görevlisi Dr. olarak görev yapan Çelik, mobilite teknolojileri ve akıllı şehir altyapısında yenilikçi Ar-Ge çözümlerine odaklanan bir girişim olan Ant ARGE'nin genel müdürü ve kurucu ortağıdır. Çalışmaları, mühendislik, veri bilimi ve kentsel inovasyonu bir araya getirerek sürdürülebilir, verimli ve geleceğe yönelik ulaşım çözümleri sunmaktadır.