Alanya’da Çevresel Baskılar: Turizm, Tarım, Göç ve İklim Değişikliğinin Kesişiminde Büyüyen Sorunlar
Öz
Alanya, turizm, tarım ve hızlı nüfus artışı gibi dinamiklerin kesiştiği bir kıyı kenti olarak son yıllarda artan çevresel ve iklimsel baskılarla karşı karşıyadır. Bu çalışmada Alanya’nın kıyı erozyonu, arazi kullanım değişimi, su kaynakları üzerindeki baskılar, taşkın riski, deniz suyu kalitesi ve ekosistem tahribatı gibi temel çevresel sorunları incelenmiş; bu bileşenler, uluslararası kırılganlık değerlendirme yaklaşımlarında yer alan maruziyet, duyarlılık ve uyum kapasitesi çerçevesinde nitel olarak değerlendirilmiştir. Bulgular, turizm ve kentleşme baskısı ile iklim değişikliği etkilerinin su kaynakları, kıyı ekosistemleri ve arazi kullanımı üzerinde yüksek–çok yüksek düzeyde risk oluşturduğunu göstermektedir. 1979–2024 döneminde yıllık ortalama sıcaklığın yaklaşık +2 °C artması ve yıllık ortalama yağışın %25 azalması, su stresi ve taşkın riskinin gelecekte daha kritik hâle geleceğine işaret etmektedir. Göç kaynaklı nüfus artışı ve tarımsal yoğunlaşma da kentsel altyapı, su temini ve doğal habitatlar üzerinde ek baskı yaratmaktadır. Çalışma, mevcut veri sınırlılıkları nedeniyle sayısal bir kırılganlık indeksi üretmemekle birlikte, Alanya’nın çevresel kırılganlığının yüksek olduğunu ortaya koymakta ve ekosistem temelli, bilimsel izleme altyapısına dayalı yönetim stratejilerinin aciliyetini vurgulamaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1] E. Ali et al., “Mediterranean Region,” Cambridge, U.K.: Cambridge University Press, 2023, doi: 10.1017/9781009325844.021.
- [2] S. Djoundourian et al., “Climate and environmental coastal risks in the Mediterranean: Summary for policymakers,” 2024, doi: 10.5281/zenodo.10722133.
- [3] D. Schröter et al., “Ecosystem service supply and vulnerability to global change in Europe,” Science, vol. 310, no. 5752, pp. 1333–1337, Nov. 2005, doi: 10.1126/science.1115233.
- [4] A. Y. Yigit, Y. Kaya, and H. I. Senol, “Monitoring the change of Turkey’s tourism city Antalya’s Konyaaltı shoreline with multi-source satellite and meteorological data,” Applied Geomatics, vol. 14, no. 2, pp. 223–236, Jun. 2022, doi: 10.1007/s12518-022-00431-5.
- [5] W. Cramer, K. Marini, and J. Guiot, “Climate and environmental change in the Mediterranean basin: Current situation and risks for the future – First Mediterranean Assessment Report,” 2020, doi: 10.5281/zenodo.7224821.
- [6] UNEP, “Mediterranean Quality Status Report: The state of the Mediterranean Sea and Coast from 2018–2023,” 2023, doi: 10.59117/20.500.11822/46733.
- [7] A. P. García-Nieto et al., “Impacts of urbanization around Mediterranean cities: Changes in ecosystem service supply,” Ecological Indicators, vol. 91, pp. 589–606, Aug. 2018, doi: 10.1016/j.ecolind.2018.03.082.
- [8] G. T. Içemer and A. Topaloğlu, “Assessment of bathing water and beach sand microbiological quality of Antalya urban beaches and public health risks,” Turkish Bulletin of Hygiene and Experimental Biology, vol. 77, no. 80, pp. 77–82, 2020, doi: 10.5505/TurkHijyen.2020.57338.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Çevre Mühendisliği (Diğer), Kıyı Bilimleri ve Mühendisliği
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Murat Aksel
*
0000-0002-6456-4396
Türkiye
Mehmet Yusuf Erbişim
Bu kişi benim
0009-0002-8796-5878
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
16 Mart 2026
Gönderilme Tarihi
8 Aralık 2025
Kabul Tarihi
8 Ocak 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Sayı: 1