Etik İlkeler ve Yayın Politikası

Bütünleyici ve Anadolu Tıbbı Dergisi, Sağlık Bilimleri Üniversitesi tarafından, yılda üç kez (Nisan, Ağustos ve Aralık) çevrim içi olarak yayımlanan, uluslararası, hakemli ve açık erişimli bir bilimsel dergidir. Makalenizi dergiye göndermeden önce lütfen yazım kurallarını, etik ilkeleri ve yayın politikasını dikkatle okuyunuz.


Etik İlkeler


Yayın Etiği ve Kötüye Kullanım Beyanı

Bütünleyici ve Anadolu Tıbbı Dergisi, yayın süreçlerinde; Committee on Publication Ethics (COPE), International Committee of Medical Journal Editors (ICMJE), World Association of Medical Editors (WAME) ve Council of Science Editors (CSE) tarafından belirlenen uluslararası standartlara uyar. Tüm taraflar—yazarlar, hakemler ve editörler—bilimsel araştırma ve yayın etiği ilkelerine uygun davranmakla yükümlüdür. Bu ilkeler arasında tarafsızlık, şeffaflık, doğruluk, güvenilirlik, gizlilik ve çıkar çatışmalarının açıklanması yer alır.

Editörlerin Sorumlulukları

  • Editörler, gönderilen tüm makalelerin tarafsız, şeffaf ve zamanında değerlendirilmesini sağlar.
  • Editörler, kişisel veya kurumsal çıkar çatışmalarından kaçınır ve bu durumları yönetir.
  • Hakem değerlendirme süreci çift-kör (double-blind) prensibine göre yürütülür.
  • Yayın etiğine aykırı durumlarda (intihal, veri uydurma, çarpıtma, yinelenen yayın, dilimleme vb.), editörler gerekli düzeltme, geri çekme (retraction) veya ifade (expression of concern) prosedürlerini uygular.

Hakemlerin Sorumlulukları

  • Hakemler yalnızca uzmanlık alanlarıyla ilgili çalışmaları değerlendirir.
  • Değerlendirme süreci gizli ve güvenli bir şekilde yürütülür; makale ve veriler üçüncü kişilerle paylaşılmaz.
  • Hakemler, çalışmaları tarafsız ve yapıcı bir dille eleştirerek bilimsel kaliteyi artırır.
  • Çıkar çatışması olduğunda (yazarlarla kişisel/kurumsal ilişki, rekabet veya finansal çıkar) hakem değerlendirmeyi reddetmelidir.
  • İntihal, etik ihlali veya ciddi metodolojik sorun fark edildiğinde editöre bildirme yükümlülüğü vardır.

Yazarların Sorumlulukları

  • Yazarlar yalnızca özgün ve bilimsel katkı sağlayan araştırmaları gönderir.
  • Çalışmada kullanılan tüm veri ve bilgiler doğru, dürüst ve şeffaf şekilde raporlanmalıdır.
  • Başkalarının fikir, veri veya ifadelerinin kullanımı durumunda uygun şekilde kaynak gösterilmesi zorunludur.
  • Tüm yazarlar çalışmaya anlamlı akademik katkı sağlamalı ve ortak sorumluluk üstlenmelidir.
  • Aynı çalışmanın eşzamanlı olarak birden fazla dergiye gönderilmesi veya daha önce yayımlanmış bir makalenin yeniden sunulması yasaktır.
  • Araştırmaların etik kurul onayı ve gerekli yasal izinleri içerdiğine dair açık beyan verilmelidir.


Aşağıdaki durumlar, akademik yayıncılıkta ciddi etik ihlaller olarak kabul edilir:

  • İntihal (Plagiarism): Başkalarının fikir, metin veya verilerinin uygun referans göstermeden kullanılması.
  • Veri uydurma (Fabrication): Gerçek olmayan veri, sonuç veya bilgilerin üretilmesi ve yayımlanması.
  • Çarpıtma (Falsification): Araştırma verilerinin manipüle edilmesi veya değiştirilmesi.
  • Yinelenen yayın (Duplicate publication): Aynı içeriğin daha önce yayımlanmış olduğu bilinen bir kaynağa tekrar sunulması.
  • Dilimleme (Salami publishing): Tek bir çalışmanın küçük parçalar halinde birden fazla makale olarak yayımlanması.
  • Haksız yazarlık (Honorary/Ghost authorship): Makale yazımına katkısı olmayan kişilerin yazar olarak gösterilmesi veya katkıda bulunan kişilerin yazardan çıkarılması.
Tespit edilen etik ihlaller durumunda, COPE yönergeleri çerçevesinde işlem yapılır. Bu süreçler şunları içerebilir:

  • Makalenin reddi veya geri çekilmesi
  • Yazar veya kurumların bilgilendirilmesi
  • İlgili finansal veya akademik desteklerin gözden geçirilmesi
Dergi, etik ihlallerin önlenmesi, tespit edilmesi ve şeffaf bir şekilde raporlanması konusunda kararlıdır ve tüm yazar, hakem ve editörlerin sorumluluklarını gözetir.


Çıkar Çatışması Politikası
Tüm yazarlar, hakemler ve editörler, çalışmaları etkileyebilecek mali, akademik, kurumsal veya kişisel çıkarlarını eksiksiz ve doğru bir şekilde açıklamakla yükümlüdür. Bu beyanlar, araştırmanın planlanması, yürütülmesi, raporlanması ve yayımlanması süreçlerinde tarafsızlığın sağlanabilmesi için gereklidir.

  • Yazarlar, çalışmayı destekleyen fonlar, burslar, kurumlar veya sponsorlarla olan ilişkilerini, ayrıca kişisel veya akademik çıkarlarını açıkça belirtmelidir.
  • Hakemler ve editörler, değerlendirme sürecinde çıkar çatışması potansiyeli bulunan durumlarda ilgili sürece katılmamalıdır.
  • Çıkar çatışması beyanları, şeffaflık ve güvenilirlik ilkesi gereği makalelerde yayımlanır.
  • Yayın süreci boyunca ortaya çıkan yeni çıkar çatışmaları, editörlüğe bildirilmelidir.
  • Dergi, beyan edilmeyen çıkar çatışmalarında COPE yönergeleri doğrultusunda gerekli önlemleri uygular, bu durum makale reddi veya düzeltme/geri çekme ile sonuçlanabilir.
Bu politika, derginin bilimsel tarafsızlığını ve yayın etiğine olan bağlılığını güvence altına alır.


İnsan ve Hayvan Hakları Politikası

İnsan katılımcılarla yürütülen tüm çalışmalar, Helsinki Bildirgesi ve güncel uluslararası etik ilkeler doğrultusunda planlanmalı ve uygulanmalıdır. Hayvanlarla ilgili yapılan araştırmalar, 3R prensipleri (Yerine Koyma, Azaltma, İyileştirme) gözetilerek ve yukarıda bahsedilen uluslararası kılavuzlar temel alınarak yürütülmelidir. Çalışmalar başlamadan önce ilgili etik kurul onayları ve izinler alınmalıdır. Yazarlar, gerekli etik izinlerin sağlandığını ve araştırmanın ulusal ve uluslararası kılavuzlara uygun yürütüldüğünü beyan etmekle yükümlüdür. Editörler ve hakemler, gönderilen makalelerin etik standartlara uygunluğunu denetlemekten sorumludur ve gerektiğinde yazarlardan ek belge veya açıklama talep edebilirler.

Etik kurul onayı (uygulanabilir ise): Bu çalışma için etik kurul onayı … Etik Kurulu'ndan alınmıştır (Tarih: …, No: …). Etik kurul onayının ayrıca makalenin "Gereç ve yöntem" bölümünde belirtilmesi ve onay belgesinin DergiPark sistemine yüklenmesi gerekmektedir.

- Katılım onamı (uygulanabilir ise): İnsan katılımcılarla yürütülen tüm araştırmalarda, katılımcıların çalışmaya dâhil edilmeden önce özgür iradeleriyle bilgilendirilmiş onamlarının alınması zorunludur. Bu onamın alındığını doğrulayan açık bir ifade, makalenin "Gereç ve yöntem" bölümünde yer almalıdır.

- Yayım onamı (uygulanabilir ise): Olgu sunumları veya kimliği belirlenebilir hasta verileri, fotoğraflar ya da diğer materyalleri içeren makalelerde, yazarların, hastalardan veya yasal temsilcilerinden yayımlanma amacıyla yazılı bilgilendirilmiş onam almaları beklenir. Bu onam formunda, hastanın kişisel verilerinin ve/veya görsellerinin bilimsel bir dergide yayımlanabileceği ve çevrim içi ortamda erişilebilir olacağı açıkça ifade edilmelidir. Yazılı bilgilendirilmiş onamın alındığını doğrulayan açık bir ifade, makalenin "Gereç ve yöntem" bölümünde yer almalıdır. Onam formunun, editörlerin talebi durumunda sunulması gerekmektedir.




Yayın Politikası


Editöryal Süreç ve Hakem Değerlendirmesi
Bütünleyici ve Anadolu Tıbbı Dergisi'ne gönderilen tüm makaleler; Committee on Publication Ethics (COPE), International Committee of Medical Journal Editors (ICMJE), World Association of Medical Editors (WAME) ve Council of Science Editors (CSE) tarafından belirlenen uluslararası standartlara uygun olarak titizlikle değerlendirilir.

  1. Ön inceleme:
    Makale gönderiminden sonra, editöryal yönetim ekibi makaleyi teknik ve biçimsel açıdan ön kontrol sürecinden geçirir. Bu inceleme sonucunda makale hakem değerlendirmesine gönderilebilir, hakem öncesinde revizyon istenebilir, veya reddedilebilir.
  2. Hakem değerlendirmesi:
    Seçilen makaleler, hem yazarların hem de hakemlerin birbirlerinin kimliklerini bilmediği çift-kör (double-blind) hakem değerlendirme sürecine tabi tutulur; böylelikle tarafsız ve objektif değerlendirmenin sağlanması hedeflenir. Her makale, ilgili alanda en az iki bağımsız uzman tarafından değerlendirilir. Hakemler, çalışmayı akademik dürüstlük, metodolojik titizlik, etik uygunluk ve orijinallik açılarından dikkatle inceler.
  3. Revizyonlar:
    Yazarlar, hakemlerin yorumlarına yanıt vererek gerekli düzeltmeleri yapmakla yükümlüdür. Gerektiğinde, yüksek kalite standartlarını sağlamak amacıyla ikinci bir değerlendirme süreci yürütülebilir.
  4. Nihai karar:
    Editöryal yönetim ekibi (Baş Editör ve Yardımcı Editörler) veya Yayın Kurulu üyesi, hakem raporlarını dikkate alarak makalenin kabulü, reddi ya da ek revizyon talebi yönünde nihai kararı verir.
  5. Yayın süreci:
    Kabul edilen makaleler, profesyonel editörlük incelemesi, dil düzenlemesi ve yayın öncesi mizanpaj aşamalarından geçirilerek, derginin kalite standartlarının karşılanması temin edilir ve makale çevrim içi olarak yayımlanır.

Makale değerlendirme süresi genellikle 4–6 haftadır; hakemlerin yanıt sürelerine bağlı olarak farklılık gösterebilir.


Açık Erişim, Lisanslama ve Telif Hakkı Politikası

Bütünleyici ve Anadolu Tıbbı Dergisi, yayımladığı tüm içeriklere ücretsiz ve anında, dünya çapında erişim imkânı sunan açık erişimli bir dergidir. Budapeşte Açık Erişim Girişimi (BOAI) ilkeleri doğrultusunda, dergi bilimsel bilginin evrensel paylaşımını destekler. Tüm içerikler Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0) kapsamında lisanslanmıştır. Herkes, yayımlanan içerikleri ticari olmayan amaçlarla yeniden kullanabilir; ancak her kullanımda orijinal makaleye doğru ve eksiksiz atıf yapılması zorunludur.

Yazar(lar), makalenin telif hakkını Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0) lisansı altında saklı tutar. Makale yayıma kabul edildiğinde, yazar(lar) ticari haklarını Bütünleyici ve Anadolu Tıbbı Dergisi’ne devreder; dergi, makaleyi her türlü ortam ve formatta yayımlama, çoğaltma, dağıtma, arşivleme ve ticari olarak kullanma hakkına sahip olur. Makalede adı geçen her yazar Telif Hakkı Anlaşması Formu'nu (indirmek için tıklayınız) dikkatle okumak ve imzalamakla yükümlüdür. Orijinal imzaları içeren doldurulmuş form, makale gönderimi sırasında DergiPark sistemine taranarak yüklenmelidir.


Arşivleme Politikası

Bütünleyici ve Anadolu Tıbbı Dergisi, yayımlanan tüm içeriklerin sürdürülebilir dijital korunmasını ve erişilebilirliğini, DergiPark altyapısı aracılığıyla, LOCKSS (Lots of Copies Keep Stuff Safe) programı ile entegre bir şekilde temin eder. Tüm makaleler LOCKSS kullanılarak güvenli bir şekilde arşivlenir ve dergi yayımını sonlandırsa bile kalıcı olarak erişilebilir olmaya devam eder.

Dergi, yayımlanan makalenin tüm versiyonlarının, herhangi bir ambargo olmaksızın, yazarın tercihine göre kurumsal veya başka bir depoda saklanmasına izin verir.


Sorumluluk Reddi

Bütünleyici ve Anadolu Tıbbı Dergisi'nde yayımlanan tüm makalelerde yer alan görüş, düşünce ve veriler yalnızca yazar(lar)ın sorumluluğundadır; içerik, derginin, dergi kurulunun veya yayımcının resmî görüşünü yansıtmaz. Bütünleyici ve Anadolu Tıbbı Dergisi, editörler ve yayımcı, makalelerde sunulan bilgi, yöntem veya ürünlerin kullanımı sonucunda doğabilecek herhangi bir zarar veya kayıptan sorumlu tutulamaz.

Son Güncelleme Zamanı: 29.10.2025
J. Integr. Anatol. Med. (Kısaltılmış Başlık)
◆◆◆


◆◆◆
by-nc.png