Araştırma Makalesi

İlkokul İkinci Sınıfta Zayıf ve İyi Okuyucuların Okuma Akıcılığını Yordayan Dilbilimsel ve Bilişsel Beceriler

Cilt: 38 Sayı: 2 31 Aralık 2021
PDF İndir
TR EN

İlkokul İkinci Sınıfta Zayıf ve İyi Okuyucuların Okuma Akıcılığını Yordayan Dilbilimsel ve Bilişsel Beceriler

Öz

Bu çalışma, ilkokul ikinci sınıf öğrencilerinde, okuma akıcılığı ile dilbilimsel ve bilişsel beceriler arasındaki ilişkileri incelemektedir. Çalışmada dilbilimsel becerilerden fonolojikfarkındalık, morfolojik farkındalık; bilişsel becerilerden hızlı otomatik isimlendirme ve fonolojik belleğin zayıf ve iyi okuyucuların okuma akıcılığındaki belirleyici rolü araştırılmaktadır. Araştırmaya, 65 ikinci sınıf öğrencisi katılmıştır. Öğrenciler okuma akıcılıklarına göre, zayıf ve iyi okuyucular olarak iki gruba ayrılmıştır. Zayıf okuyucularda, fonolojik farkındalık ve hızlı otomatik isimlendirmenin okuma akıcılığı ile ilişkili olduğu; iyi okuyucularda, fonolojik farkındalık ve morfolojik farkındalığın okuma akıcılığı ile korelasyon gösterdiği görülmüştür. Ayrıca, regresyon analizlerinde, okuma becerisini yordayan en önemli ölçüt; zayıf okuyucularda fonolojik farkındalık iken, iyi okuyucularda morfolojikfarkındalık olarak bulunmuştur. Elde edilen bulgulara göre, fonolojikfarkındalık ve hızlı otomatik isimlendirme zayıf okuyucularda akıcı okumaya ayrı ayrı önemli katkı sağlarken; iyi okuyucularda, sadece morfolojik farkındalığın akıcı okumaya önemli bir katkı sağladığıbulunmuştur. Türkçe, yazıldığı gibi okunan ve sondan eklemeli bir dil olduğundan, bu çalışmanın sonuçları, Türkçe okuma gelişimi üzerine farklı bir bakış açısı sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Fonolojik farkındalık, morfolojik farkındalık, akıcı okuma, zayıf okuyucu, iyi okuyucu, hızlı isimlendirme

Kaynakça

  1. Abalofya, P.B. (2008). Rapid automatized naming in relation to some other reading components and reading skills of second graders. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Boğaziçi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  2. Adams, M. J. (1990). Beginning to read: Thinking and learning about print. MIT Press.
  3. American Psychiatric Association (2013). Diagnostic ve statistical manual of mental disorders fifth edition. American Psychiatric Association.
  4. Anthony, J. L. ve Francis, D. J. (2005). Development of phonological awareness. Current Directions in Psychological Science, 14(5), 255-259.
  5. Apel, K., Diehm, E. ve Apel, L. (2013). Using multiple measure of morphological awareness to assess its relation to reading. Topics in Language Disorders, 33(1), 42-56.
  6. Babayiğit, S. ve Stainthorp, R. (2007). Preliterate phonological awareness and early reading skills in Turkish. Journal of Research in Reading, 4(30), 394-413.
  7. Babayiğit, S. ve Stainthorp, R. (2010). Component processes early reading, spelling and narrative skills in Turkish: A longitudinal study. Reading and Writing, 23, 539-568.
  8. Babayiğit, S. ve Stainthorp, R. (2011). Modeling the relationships between cognitive–linguistic skills and literacy skills: New insights from a transparent orthography. Journal of Educational Psychology, 1(103), 169-189.
  9. Babür, N., Haznedar, B., Erçetin, G., Özerman, D. ve Erdat-Çekerek, E. (2013). Türkçe’de kelime okuma bilgisi testinin (KOBİT) geliştirilmesi. Boğaziçi Üniversitesi Eğitim Dergisi, 28(2), 1-25.
  10. Babür, N., Haznedar, B. ve Erçetin, G. (2009). 5-11 yaş grubu çocuklarda okuma bozukluğu/güçlüğü tanımında kullanılacak testlerin geliştirilmesi (Boğaziçi Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü, BAP Proje no: 05D101).

Kaynak Göster

APA
Kuzucu Örge, S., Babür, N., Borkan, B., & Haznedar, B. (2021). İlkokul İkinci Sınıfta Zayıf ve İyi Okuyucuların Okuma Akıcılığını Yordayan Dilbilimsel ve Bilişsel Beceriler. Bogazici University Journal of Education, 38(2), 27-56. https://doi.org/10.52597/buje.1008426
AMA
1.Kuzucu Örge S, Babür N, Borkan B, Haznedar B. İlkokul İkinci Sınıfta Zayıf ve İyi Okuyucuların Okuma Akıcılığını Yordayan Dilbilimsel ve Bilişsel Beceriler. BUJE. 2021;38(2):27-56. doi:10.52597/buje.1008426
Chicago
Kuzucu Örge, Semanur, Nalan Babür, Bengu Borkan, ve Belma Haznedar. 2021. “İlkokul İkinci Sınıfta Zayıf ve İyi Okuyucuların Okuma Akıcılığını Yordayan Dilbilimsel ve Bilişsel Beceriler”. Bogazici University Journal of Education 38 (2): 27-56. https://doi.org/10.52597/buje.1008426.
EndNote
Kuzucu Örge S, Babür N, Borkan B, Haznedar B (01 Aralık 2021) İlkokul İkinci Sınıfta Zayıf ve İyi Okuyucuların Okuma Akıcılığını Yordayan Dilbilimsel ve Bilişsel Beceriler. Bogazici University Journal of Education 38 2 27–56.
IEEE
[1]S. Kuzucu Örge, N. Babür, B. Borkan, ve B. Haznedar, “İlkokul İkinci Sınıfta Zayıf ve İyi Okuyucuların Okuma Akıcılığını Yordayan Dilbilimsel ve Bilişsel Beceriler”, BUJE, c. 38, sy 2, ss. 27–56, Ara. 2021, doi: 10.52597/buje.1008426.
ISNAD
Kuzucu Örge, Semanur - Babür, Nalan - Borkan, Bengu - Haznedar, Belma. “İlkokul İkinci Sınıfta Zayıf ve İyi Okuyucuların Okuma Akıcılığını Yordayan Dilbilimsel ve Bilişsel Beceriler”. Bogazici University Journal of Education 38/2 (01 Aralık 2021): 27-56. https://doi.org/10.52597/buje.1008426.
JAMA
1.Kuzucu Örge S, Babür N, Borkan B, Haznedar B. İlkokul İkinci Sınıfta Zayıf ve İyi Okuyucuların Okuma Akıcılığını Yordayan Dilbilimsel ve Bilişsel Beceriler. BUJE. 2021;38:27–56.
MLA
Kuzucu Örge, Semanur, vd. “İlkokul İkinci Sınıfta Zayıf ve İyi Okuyucuların Okuma Akıcılığını Yordayan Dilbilimsel ve Bilişsel Beceriler”. Bogazici University Journal of Education, c. 38, sy 2, Aralık 2021, ss. 27-56, doi:10.52597/buje.1008426.
Vancouver
1.Semanur Kuzucu Örge, Nalan Babür, Bengu Borkan, Belma Haznedar. İlkokul İkinci Sınıfta Zayıf ve İyi Okuyucuların Okuma Akıcılığını Yordayan Dilbilimsel ve Bilişsel Beceriler. BUJE. 01 Aralık 2021;38(2):27-56. doi:10.52597/buje.1008426