18-25 Yaş Arası Genç Yetişkinlerde Besin Güvencesizliği ile Besin İsrafını Önlemeye Yönelik Motivasyon Arasındaki İlişki: Kesitsel Bir Çalışma
Öz
Amaç: Bu çalışmanın amacı, 18-25 yaş aralığındaki genç yetişkinlerde besin güvencesizliği ile besin israfını önlemeye yönelik motivasyon arasındaki ilişkiyi incelemektir. Gereç ve Yöntem: Bu kesitsel çalışma, Türkiye'de yaşayan 18-25 yaş arası 163 genç yetişkin ile yürütülmüştür. Veriler, sosyodemografik bilgi formu, Besin Güvencesizliği Deneyim Ölçeği (BGDÖ) ve Gıda İsrafı Önleme Motivasyonu Ölçeği (GİÖMÖ) kullanılarak toplanmıştır. Besin israfını önleme motivasyonunun yordayıcılarını belirlemek için hiyerarşik doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 21,5 ± 2,40 yıl olup, %31,3’ü besin güvencesiz olarak bulunmuştur. GİÖMÖ toplam puanı erkeklerde (86,3 ± 9,39) kadınlara (83,3 ± 8,78) kıyasla istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek saptanmıştır (p = 0,035). Regresyon analizi sonucunda, erkek cinsiyet (β = 0,19), yaşam düzeni (β = 0,20) ve besin güvencesizliği düzeyinin (β = -0,22) besin israfını önleme motivasyonunu anlamlı düzeyde yordadığı belirlenmiştir (p < 0,05). Sonuç: Çalışmanın bulguları, genç yetişkinlerde besin güvencesizliği arttıkça besin israfını önleme motivasyonunun azaldığını göstermektedir. Erkek cinsiyet ve yaşam düzeni de motivasyonla ilişkili önemli faktörler olarak bulunmuştur.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Etik Beyan
Teşekkür
Kaynakça
- Food and Agriculture Organization of the United Nations. Global food losses and food waste: extent, causes and prevention. Rome: FAO; 2011 [cited 2025 Nov 15]. Available from: https://www.fao.org/4/mb060e/mb060e.pdf
- United Nations Environment Programme. Food Waste Index Report 2024: think, eat, save – tracking progress to halve global food waste. Nairobi: UNEP; 2024 Mar 27 [cited 2025 Nov 15]. Available from: https://www.unep.org/resources/publication/food-waste-index-report-2024
- United Nations Environment Programme. World squanders over 1 billion meals a day – UN report. 2024 Mar 27 [cited 2025 Nov 15]. Available from: https://www.unep.org/news-and-stories/press-release/world-squanders-over-1-billion-meals-day-un-report
- Food and Agriculture Organization of the United Nations. Rome Declaration on World Food Security and World Food Summit Plan of Action. Rome: FAO; 1996 [cited 2025 Nov 15]. Available from: https://www.fao.org/4/w3613e/w3613e00.html
- World Bank. Food security update – 18/10/2024. 2024 Oct 18 [cited 2025 Nov 15]. Available from: https://knowledge4policy.ec.europa.eu/publication/world-bank-food-security-update-18102024_en
- Food and Agriculture Organization of the United Nations, International Fund for Agricultural Development, United Nations Children’s Fund, World Food Programme, World Health Organization. The State of Food Security and Nutrition in the World 2023: urbanization, agrifood systems transformation and healthy diets across the rural–urban continuum. Rome: FAO; 2023 [cited 2025 Nov 15]. Available from: https://www.fao.org/3/cc3017en/online/cc3017en.html
- Sarangi PK, Pal P, Singh AK, Sahoo UK, Prus P. Food waste to food security: transition from bioresources to sustainability. Resources. 2024;13(12):164.
- Diana R, Martianto D, Baliwati YF, Sukandar D, Hendriadi A. Prevalence of household food insecurity and its association with food waste. J Egypt Public Health Assoc. 2024;99(1):21.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Halk Sağlığı Beslenmesi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Emre Duman
*
0000-0002-8956-2696
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
18 Mart 2026
Gönderilme Tarihi
16 Kasım 2025
Kabul Tarihi
19 Ocak 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Sayı: 7