Sistematik Derlemeler ve Meta Analiz

Ergonomi ve Cerrahi Hemşireliği: Karşılaşılan Riskler, Müdahaleler ve Literatürün Genel Görünümü

Cilt: 7 Sayı: 2 8 Kasım 2026
PDF İndir
TR EN

Ergonomi ve Cerrahi Hemşireliği: Karşılaşılan Riskler, Müdahaleler ve Literatürün Genel Görünümü

Öz

Amaç: Bu kapsam derlemesi, ameliyathane hemşirelerinde ergonomik risk faktörlerini, bu risklerin kasiskelet sistemi (KİS) üzerindeki etkilerini ve riskleri azaltmaya yönelik müdahale yaklaşımlarını incelemeyi amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, kapsam derlemesi (scoping review) yaklaşımıyla gerçekleştirilmiştir. Bu doğrultuda, 2000–2024 yılları arasında yayımlanan makaleler Scopus, MEDLINE/PubMed ve Web of Science veri tabanlarında sistematik olarak taranmıştır. Arama stratejisi, anahtar kelimeler ve alan sınırlayıcılar kullanılarak şeffaf ve tekrarlanabilir bir şekilde tanımlanmıştır. Dahil edilme kriterlerini karşılayan 12 özgün araştırma makalesinin bulguları tematik analiz yöntemiyle sentezlenmiştir. Bulgular: Bulgular dört ana tema altında yapılandırılmıştır: fiziksel ergonomik riskler ve kas-iskelet sistemi problemleri, çevresel ve organizasyonel faktörler, ergonomi temelli eğitim programları ve davranışsal müdahaleler ile ekipman, iş istasyonu ve görev tasarımına yönelik sistemsel yaklaşımlar. Literatür, ameliyathane hemşirelerinde özellikle boyun, bel ve omuz bölgelerinde kas-iskelet sistemi şikayetlerinin yaygın olduğunu ve bunun uzun süreli statik postürler, ağır ekipman kullanımı ve yetersiz ergonomik koşullarla ilişkili olduğunu göstermektedir. Eğitim temelli müdahalelerin kısa vadede olumlu etkiler sağladığı, ancak kalıcılığın sistem düzeyinde düzenlemelerle desteklenmesi gerektiği; ekipman ve iş istasyonu tasarımının optimize edilmesinin ise fiziksel yükü ve postüral zorlanmayı azalttığı bildirilmiştir. Sonuç: Ameliyathane hemşireliği ergonomik açıdan yüksek riskli bir çalışma alanıdır. Bulgular, ergonomik risklerin yalnızca bireysel eğitimlerle değil, sistem tasarımı, ekipman yerleşimi ve organizasyonel düzenlemeleri içeren bütüncül yaklaşımlarla azaltılabileceğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Yoktur

Etik Beyan

Bu çalışma için etik izin gerekmemektedir.

Kaynakça

  1. .Lorenzini M, Lagomarsino M, Fortini L, Gholami S and Ajoudani A. Ergonomic human-robot collaboration in industry: A review. Front. Robot. AI. 2023;9:813907.
  2. Bitan Y, Sasangohar F. Improving Healthcare Practice Through the Implementation of Human Factors and Ergonomics Principles. Hum Factors. 2024;66(3):633-635.
  3. Taşdemir, N., Tank, D.Y. Operating room nurses’ experiences of maintaining sterile technique: a qualitative study. BMC Nurs 2025;24,1184.
  4. Yakıt E, Koyuncu A, Yava A. Ameliyathane hemşirelerinde ergonomik risklerin incelenmesi: Çok merkezli kesitsel çalışma. Turkiye Klinikleri J Nurs Sci. 2026;18(1):1-9.
  5. Benlice Ç, Ramoğlu N, Bilgin İA, Arslan D, Mutlu AU, Vural İ, et al. The ergonomic impact of robotic vs. laparoscopic surgery on operating room nurses: A multicenter survey analysis. Turk J Surg. 2026 Jun 4;42(2):207-213.
  6. Espinosa-Leon JP, Alvarez GG, Azocar RJ. Optimizing ergonomics in the operating room: A vital factor for anesthesia care. Journal of Clinical Anesthesia. 2024;111548.
  7. Clari M, Godono A, Garzaro G, Voglino G, Gualano MR, Migliaretti G, et al. Prevalence of musculoskeletal disorders among perioperative nurses: a systematic review and META-analysis. BMC Musculoskelet Disord. 2021 Feb 26;22(1):226.
  8. Krishnanmoorthy G, Rampal S, Karuthan SR, Baharudin F, Krishna R. Effectiveness of Participatory Ergonomic Interventions on WorkRelated Musculoskeletal Disorders, Sick Absenteeism, and Work Performance Among Nurses: Systematic Review. JMIR Hum Factors. 2025 Jun 18;12:e68522.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Cerrahi Hastalıklar Hemşireliği

Bölüm

Sistematik Derlemeler ve Meta Analiz

Yayımlanma Tarihi

8 Kasım 2026

Gönderilme Tarihi

1 Aralık 2025

Kabul Tarihi

31 Temmuz 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 7 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Akyüz, A., & Yavuz Van Giersbergen, M. (2026). Ergonomi ve Cerrahi Hemşireliği: Karşılaşılan Riskler, Müdahaleler ve Literatürün Genel Görünümü. Current Perspectives on Health Sciences, 7(2). https://doi.org/10.58208/cphs.1832996
AMA
1.Akyüz A, Yavuz Van Giersbergen M. Ergonomi ve Cerrahi Hemşireliği: Karşılaşılan Riskler, Müdahaleler ve Literatürün Genel Görünümü. SBGY. 2026;7(2). doi:10.58208/cphs.1832996
Chicago
Akyüz, Alper, ve Meryem Yavuz Van Giersbergen. 2026. “Ergonomi ve Cerrahi Hemşireliği: Karşılaşılan Riskler, Müdahaleler ve Literatürün Genel Görünümü”. Current Perspectives on Health Sciences 7 (2). https://doi.org/10.58208/cphs.1832996.
EndNote
Akyüz A, Yavuz Van Giersbergen M (08 Kasım 2026) Ergonomi ve Cerrahi Hemşireliği: Karşılaşılan Riskler, Müdahaleler ve Literatürün Genel Görünümü. Current Perspectives on Health Sciences 7 2
IEEE
[1]A. Akyüz ve M. Yavuz Van Giersbergen, “Ergonomi ve Cerrahi Hemşireliği: Karşılaşılan Riskler, Müdahaleler ve Literatürün Genel Görünümü”, SBGY, c. 7, sy 2, Kas. 2026, doi: 10.58208/cphs.1832996.
ISNAD
Akyüz, Alper - Yavuz Van Giersbergen, Meryem. “Ergonomi ve Cerrahi Hemşireliği: Karşılaşılan Riskler, Müdahaleler ve Literatürün Genel Görünümü”. Current Perspectives on Health Sciences 7/2 (08 Kasım 2026). https://doi.org/10.58208/cphs.1832996.
JAMA
1.Akyüz A, Yavuz Van Giersbergen M. Ergonomi ve Cerrahi Hemşireliği: Karşılaşılan Riskler, Müdahaleler ve Literatürün Genel Görünümü. SBGY. 2026;7. doi:10.58208/cphs.1832996.
MLA
Akyüz, Alper, ve Meryem Yavuz Van Giersbergen. “Ergonomi ve Cerrahi Hemşireliği: Karşılaşılan Riskler, Müdahaleler ve Literatürün Genel Görünümü”. Current Perspectives on Health Sciences, c. 7, sy 2, Kasım 2026, doi:10.58208/cphs.1832996.
Vancouver
1.Alper Akyüz, Meryem Yavuz Van Giersbergen. Ergonomi ve Cerrahi Hemşireliği: Karşılaşılan Riskler, Müdahaleler ve Literatürün Genel Görünümü. SBGY. 08 Kasım 2026;7(2). doi:10.58208/cphs.1832996