Öz
Kaynakça
- Akyol, C., & İbiş, S. (2017). Uluslararası seyahat işletmeciliğinde bilgi teknolojileri. Ankara Detay Yayıncılık.
- Arıkan, R. (2013). Araştırma yöntem ve teknikleri. Ankara Nobel Yayıncılık.
- Arslan, E. (2022). Nitel araştırmalarda geçerlilik ve güvenilirlik. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 51, 395-407. https://doi.org/10.30794/pausbed.1116878
- Asiltürk Okutan, Y. (2024). Dijital dönüşümün turizme yansımaları: avantaj ve dezavantajlarıyla turizm işletmelerinde yapay zekâ kullanımı. Bozok Sosyal Bilimler Dergisi, 3(2), 52-65.
- Ayeh, J. K. (2015). Travellers’ Acceptance of consumer-generated media: An integrated model of technology acceptance and source credibility theories. Computers in Human Behavior, 48, 173-180. https://doi.org/10.1016/j.chb.2014.12.049
- Bağcı E., & Aycan M. (2021). Global distribution systems and airline companies. Geographies, Planning & Tourism Studios, 1(1), 54-62. https://doi.org/10.5505/gpts.2021.76486
- Borovska, Y., & Yılmaz, H. (2021). Gastronomi ve mutfak sanatları öğrencilerinin akıllı restoran uygulamalarını kullanma niyetlerinin ölçülmesine yönelik bir araştırma. Journal of Gastronomy Hospitality and Travel, 4(1), 102-121. https://doi.org/10.33083/joghat.2021.61
- Buhalis, D., & Licata, M. C. (1998). The future e-tourism intermediaries. Tourism Management, 23(3), 207-220. https://doi.org/10.1016/S0261-5177(01)00085-1
- Cabi-Bilge, A., & Kara, H. (2024). Turizm işletmelerinde uygulanan mobil pazarlama uygulamalarının tüketici davranışları açısından değerlendirilmesi. Çatalhöyük Uluslararası Turizm ve Sosyal Araştırmalar Dergisi (CUTSAD), 12, 44-60. https://doi.org/10.58455/cutsad.1487331
- Cerovic, S., Vukadinovic, P., & Knezevic, M. (2015). The influence of globalization on tourism and impact of tourism on other activities with an emphasis on greenfield investments in Tourism. In SITCON 2015-Singidunum International Tourism Conference (pp. 47-52). Singidunum University. https://doi.org/10.15308/sitcon-2015-47-52
- Cook, R., Hsu, C., & Marqua, J. (2016). Tourism the business of hospitality and travel. Ankara Nobel Akademik Yayıncılık Eğitim ve Danışmanlık.
- Coşkun, R. Altunışık, R. Bayraktaroğlu, S., & Yıldırım, E. (2015). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri: SPSS uygulamalı. Sakarya Sakarya Kitabevi.
- Davis, F. D. (1989). Perceived usefulness, perceived ease of use, and user acceptance of information technology. MIS Quarterly, 13(3), 319–340. https://doi.org/10.2307/249008
- Dülgaroğlu, O., Atay, L., & Yıldırım, H. M. (2019). Lisans düzeyinde turizm eğitimi alan öğrencilerin sosyal medya kullanımları üzerine bir araştırma: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi örneği. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 3(4), 864-881. https://doi.org/10.26677/TR1010.2019
- Dülgaroğlu, O. (2024a). Turizmde yapay zekâ teknolojileri ve robotlaşma. Uluslararası Turizm, Ekonomi ve İşletme Bilimleri Dergisi, 8(2), 82-95.
- Dülgaroğlu, O. (2024b). Otel işletmelerinde kullanılan ön büro otomasyon sistemlerine yönelik teknoloji temelli bir bakış. Journal of Travel and Tourism Research, 25(25), 94-111.
- Dülgaroğlu, O., & Avcıkurt, C. (2021). Turizm sektöründe sosyal medya iletişiminin duyusal markalama, müşteri değeri ve müşteri sadakatine etkisi. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 9(1), 253-274. https://doi.org/10.21325/jotags.2021.788
- Dülgaroğlu, O., & Avcıkurt, C. (2022). Konaklama işletmelerinin sosyal medya üzerinden gerçekleştirdikleri içerik paylaşımlarında Koronavirüs (Covid-19) Salgını etkisi: Ayvalık otelleri örneği. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 25(48), 493-506. https://doi.org/10.31795/baunsobed.1003483
- Eğilmezgil, S. G., Yıldırım, H. M., Atay, L., & Türkmen, S. (2021). Konaklama işletmeleri yöneticilerinin bakış açısından dağıtım kanallarında yaşanan çatışmalar: Antalya bölgesi örneği. AHBVÜ Turizm Fakültesi Dergisi, 24(1), 1-19. https://doi.org/0.34189/tfd.24.01.001
- El Tobgy, A., & Attia, Y. A. E. (2023). New distribution capabilities in the egyptian travel agents: Measuring the technology acceptance and analyzing the factors that influencing the usage. IJTHS, 5(1), 121-139. https://doi.org/10.21608/ijthsx.2024.250987.1069
- Falko, Y. (2016). Analysis of the global distribution systems on the international market of tourist services. European Journal of Management Issues, 24(6), 15-22. https://doi.org/10.15421/191602
- Foris, D., Matei, C. A., & Foris, T. (2021). Exploring solutions and the role of gds technology in crossing the current pandemic context in tourism. European Journal of Tourism, Hospitality and Recreation, Sciendo, 11(1), 91-101. https://doi.org/10.2478/ejthr-2021-0009
- Labunska, S., Zyma, O., & Sushchenko, S. (2022). The use of information systems as a way to ensure interaction between small and big tourism enterprises. Access to science, business, innovation in digital economy. ACCESS Press, 3(1), 16-28. https://doi.org/10.46656/access.2022.3.1(2)
- Öter, Z. (2007). Seyahat acentelerinde pazarlama bilgi sistemlerine turist rehberlerinin katkıları: Ege Bölgesi örneği [Yayımlanmamış Doktora tezi]. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Turizm İşletmeciliği Anabilim Dalı.
- Pemberton, J. D., Stonehouse, G. H., & Barber, C. E. (2001). Competing with crs-generated information in the airline industry. Journal of Strategic Information Systems, 10, 59-76. https://doi.org/10.1016/S0963-8687(01)00042-7
- Rogers, E. M. (2003). Diffusion of innovation. New York Free Press.
- Rose, J., & Johnson, C. W. (2020). Contextualizing reliability and validity in qualitative research: toward more rigorous and trustworthy qualitative social science in leisure research. Journal of Leisure Research, 51(4), 432-451. https://doi.org/10.1080/00222216.2020.1722042
- Sahin, I. (2006). Detailed review of Rogers' diffusion of innovations theory and educational technology-related studies based on Rogers' theory. Turkish Online Journal of Educational Technology-TOJET, 5(2), 14-23.
- Štilić, A., Nicić, M., & Njeguš, A. (2022). Global distribution systems versus new distribution capability and Internet of things. The European Journal of Applied Economics, 19(1). 81-97. https://doi.org/10.5937/EJAE19-36420 Tan, J., & Dwyer, L. (2014). Managing distribution channel conflict in the hotel industry. International Journal of Marketing and Business Communication, 3(1), 9-19.
- Thakran, K., & Verma, R. (2013). Seyahat, turizm ve konaklamada hibrit çevrimiçi dağıtım kanallarının ortaya çıkışı. Cornell Hospitality Quarterly, 54(3), 240-247. https://doi.org/10.1177/1938965513492107
- Venkatesh, V., & Davis, F. (1996). A model of the antecedents of perceived ease of use: Development and test. Decision Sciences, 27(3), 451-481. https://doi.org/10.1111/j.1540-5915.1996.tb00860.x
- Wayne, C., & Berthon, P. (2000). The impact of the internet on distribution value chain: The case of south african tourism industry. International Marketing Review, 18(4), 420-431. https://doi.org/10.1108/EUM0000000005934
- Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2008). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara Seçkin Yayıncılık.
- Yurtman, N. (2024). 6 Şubat depreminin gastronomi işletmeleri üzerindeki etkisinin incelenmesi: Gaziantep İslahiye ve Nurdağı ilçeleri örneği. Annals of Gastronomy and Tourism Studies, 1(2), 14-25.
- Yüksek, G. (2013). Bilgi teknolojilerinin gelişimi. seyahat işletmeleri ve küresel dağıtım sistemi örneği. İnternet Uygulamaları ve Yönetimi Dergisi, 4(1), 53-68. https://doi.org/10.5505/iuyd.2013.35744
Öz
Kaynakça
- Akyol, C., & İbiş, S. (2017). Uluslararası seyahat işletmeciliğinde bilgi teknolojileri. Ankara Detay Yayıncılık.
- Arıkan, R. (2013). Araştırma yöntem ve teknikleri. Ankara Nobel Yayıncılık.
- Arslan, E. (2022). Nitel araştırmalarda geçerlilik ve güvenilirlik. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 51, 395-407. https://doi.org/10.30794/pausbed.1116878
- Asiltürk Okutan, Y. (2024). Dijital dönüşümün turizme yansımaları: avantaj ve dezavantajlarıyla turizm işletmelerinde yapay zekâ kullanımı. Bozok Sosyal Bilimler Dergisi, 3(2), 52-65.
- Ayeh, J. K. (2015). Travellers’ Acceptance of consumer-generated media: An integrated model of technology acceptance and source credibility theories. Computers in Human Behavior, 48, 173-180. https://doi.org/10.1016/j.chb.2014.12.049
- Bağcı E., & Aycan M. (2021). Global distribution systems and airline companies. Geographies, Planning & Tourism Studios, 1(1), 54-62. https://doi.org/10.5505/gpts.2021.76486
- Borovska, Y., & Yılmaz, H. (2021). Gastronomi ve mutfak sanatları öğrencilerinin akıllı restoran uygulamalarını kullanma niyetlerinin ölçülmesine yönelik bir araştırma. Journal of Gastronomy Hospitality and Travel, 4(1), 102-121. https://doi.org/10.33083/joghat.2021.61
- Buhalis, D., & Licata, M. C. (1998). The future e-tourism intermediaries. Tourism Management, 23(3), 207-220. https://doi.org/10.1016/S0261-5177(01)00085-1
- Cabi-Bilge, A., & Kara, H. (2024). Turizm işletmelerinde uygulanan mobil pazarlama uygulamalarının tüketici davranışları açısından değerlendirilmesi. Çatalhöyük Uluslararası Turizm ve Sosyal Araştırmalar Dergisi (CUTSAD), 12, 44-60. https://doi.org/10.58455/cutsad.1487331
- Cerovic, S., Vukadinovic, P., & Knezevic, M. (2015). The influence of globalization on tourism and impact of tourism on other activities with an emphasis on greenfield investments in Tourism. In SITCON 2015-Singidunum International Tourism Conference (pp. 47-52). Singidunum University. https://doi.org/10.15308/sitcon-2015-47-52
- Cook, R., Hsu, C., & Marqua, J. (2016). Tourism the business of hospitality and travel. Ankara Nobel Akademik Yayıncılık Eğitim ve Danışmanlık.
- Coşkun, R. Altunışık, R. Bayraktaroğlu, S., & Yıldırım, E. (2015). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri: SPSS uygulamalı. Sakarya Sakarya Kitabevi.
- Davis, F. D. (1989). Perceived usefulness, perceived ease of use, and user acceptance of information technology. MIS Quarterly, 13(3), 319–340. https://doi.org/10.2307/249008
- Dülgaroğlu, O., Atay, L., & Yıldırım, H. M. (2019). Lisans düzeyinde turizm eğitimi alan öğrencilerin sosyal medya kullanımları üzerine bir araştırma: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi örneği. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 3(4), 864-881. https://doi.org/10.26677/TR1010.2019
- Dülgaroğlu, O. (2024a). Turizmde yapay zekâ teknolojileri ve robotlaşma. Uluslararası Turizm, Ekonomi ve İşletme Bilimleri Dergisi, 8(2), 82-95.
- Dülgaroğlu, O. (2024b). Otel işletmelerinde kullanılan ön büro otomasyon sistemlerine yönelik teknoloji temelli bir bakış. Journal of Travel and Tourism Research, 25(25), 94-111.
- Dülgaroğlu, O., & Avcıkurt, C. (2021). Turizm sektöründe sosyal medya iletişiminin duyusal markalama, müşteri değeri ve müşteri sadakatine etkisi. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 9(1), 253-274. https://doi.org/10.21325/jotags.2021.788
- Dülgaroğlu, O., & Avcıkurt, C. (2022). Konaklama işletmelerinin sosyal medya üzerinden gerçekleştirdikleri içerik paylaşımlarında Koronavirüs (Covid-19) Salgını etkisi: Ayvalık otelleri örneği. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 25(48), 493-506. https://doi.org/10.31795/baunsobed.1003483
- Eğilmezgil, S. G., Yıldırım, H. M., Atay, L., & Türkmen, S. (2021). Konaklama işletmeleri yöneticilerinin bakış açısından dağıtım kanallarında yaşanan çatışmalar: Antalya bölgesi örneği. AHBVÜ Turizm Fakültesi Dergisi, 24(1), 1-19. https://doi.org/0.34189/tfd.24.01.001
- El Tobgy, A., & Attia, Y. A. E. (2023). New distribution capabilities in the egyptian travel agents: Measuring the technology acceptance and analyzing the factors that influencing the usage. IJTHS, 5(1), 121-139. https://doi.org/10.21608/ijthsx.2024.250987.1069
- Falko, Y. (2016). Analysis of the global distribution systems on the international market of tourist services. European Journal of Management Issues, 24(6), 15-22. https://doi.org/10.15421/191602
- Foris, D., Matei, C. A., & Foris, T. (2021). Exploring solutions and the role of gds technology in crossing the current pandemic context in tourism. European Journal of Tourism, Hospitality and Recreation, Sciendo, 11(1), 91-101. https://doi.org/10.2478/ejthr-2021-0009
- Labunska, S., Zyma, O., & Sushchenko, S. (2022). The use of information systems as a way to ensure interaction between small and big tourism enterprises. Access to science, business, innovation in digital economy. ACCESS Press, 3(1), 16-28. https://doi.org/10.46656/access.2022.3.1(2)
- Öter, Z. (2007). Seyahat acentelerinde pazarlama bilgi sistemlerine turist rehberlerinin katkıları: Ege Bölgesi örneği [Yayımlanmamış Doktora tezi]. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Turizm İşletmeciliği Anabilim Dalı.
- Pemberton, J. D., Stonehouse, G. H., & Barber, C. E. (2001). Competing with crs-generated information in the airline industry. Journal of Strategic Information Systems, 10, 59-76. https://doi.org/10.1016/S0963-8687(01)00042-7
- Rogers, E. M. (2003). Diffusion of innovation. New York Free Press.
- Rose, J., & Johnson, C. W. (2020). Contextualizing reliability and validity in qualitative research: toward more rigorous and trustworthy qualitative social science in leisure research. Journal of Leisure Research, 51(4), 432-451. https://doi.org/10.1080/00222216.2020.1722042
- Sahin, I. (2006). Detailed review of Rogers' diffusion of innovations theory and educational technology-related studies based on Rogers' theory. Turkish Online Journal of Educational Technology-TOJET, 5(2), 14-23.
- Štilić, A., Nicić, M., & Njeguš, A. (2022). Global distribution systems versus new distribution capability and Internet of things. The European Journal of Applied Economics, 19(1). 81-97. https://doi.org/10.5937/EJAE19-36420 Tan, J., & Dwyer, L. (2014). Managing distribution channel conflict in the hotel industry. International Journal of Marketing and Business Communication, 3(1), 9-19.
- Thakran, K., & Verma, R. (2013). Seyahat, turizm ve konaklamada hibrit çevrimiçi dağıtım kanallarının ortaya çıkışı. Cornell Hospitality Quarterly, 54(3), 240-247. https://doi.org/10.1177/1938965513492107
- Venkatesh, V., & Davis, F. (1996). A model of the antecedents of perceived ease of use: Development and test. Decision Sciences, 27(3), 451-481. https://doi.org/10.1111/j.1540-5915.1996.tb00860.x
- Wayne, C., & Berthon, P. (2000). The impact of the internet on distribution value chain: The case of south african tourism industry. International Marketing Review, 18(4), 420-431. https://doi.org/10.1108/EUM0000000005934
- Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2008). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara Seçkin Yayıncılık.
- Yurtman, N. (2024). 6 Şubat depreminin gastronomi işletmeleri üzerindeki etkisinin incelenmesi: Gaziantep İslahiye ve Nurdağı ilçeleri örneği. Annals of Gastronomy and Tourism Studies, 1(2), 14-25.
- Yüksek, G. (2013). Bilgi teknolojilerinin gelişimi. seyahat işletmeleri ve küresel dağıtım sistemi örneği. İnternet Uygulamaları ve Yönetimi Dergisi, 4(1), 53-68. https://doi.org/10.5505/iuyd.2013.35744
TURİZMCİLERİN YENİLİKLERİN YAYILMASI TEORİSİ (YTT) VE TEKNOLOJİ KABUL MODELİ (TKM) KAPSAMINDA GLOBAL DAĞITIM SİSTEMLERİ (GDS) ÜZERİNE TUTUMLARI
Öz
Bilgi ve iletişim teknolojilerinde yaşanan gelişmelerin tüm sektörleri derinden etkilediği görülmektedir. Turizm işletmeleri tarafından yaygın olarak kullanılan Global Dağıtım Sistemleri de bilgi ve iletişim teknolojilerinin turizm sektöründe sağladığı önemli sistemler olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu doğrultuda çalışmada turizm sektörü temsilcilerinin Global Dağıtım Sistemlerine ilişkin tutumları incelenmiştir. Çalışmada turizm sektörü temsilcilerinin Global Dağıtım Sistemleri’ne ilişkin tutumlarının tespit edilmesi amaçlanmaktadır. Bu çalışmada veriler nitel araştırma yöntemlerinden mülakat tekniğiyle turizm sektöründe çalışan yöneticilerden toplanmıştır. Görüşme soruları hazırlanırken Yeniliklerin Yayılması Teorisi (YTT) ve Teknoloji Kabul Modeli’nden (TKM) yararlanılmıştır. Katılımcılardan toplanan veriler içerik analizi tekniği vasıtasıyla analiz edilmiştir. Gerçekleştirilen analizler neticesinde Global Dağıtım Sistemleri’nin turizm işletmelerine sağladığı yenilikler, kapsadığı iletişim kanalları, sağladığı zaman tasarrufu olanakları, işletmeler arası etkileşim, avantajlar ve işletmelerin fayda sağlama biçimleri tespit edilmiştir. Son olarak, çalışmada elde edilen bulgular doğrultusunda öneriler geliştirilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Turizm Bilgi ve İletişim Teknolojileri Global Dağıtım Sistemleri Yeniliklerin Yayılması Teorisi (YTT) Teknoloji Kabul Modeli (TKM).
Kaynakça
- Akyol, C., & İbiş, S. (2017). Uluslararası seyahat işletmeciliğinde bilgi teknolojileri. Ankara Detay Yayıncılık.
- Arıkan, R. (2013). Araştırma yöntem ve teknikleri. Ankara Nobel Yayıncılık.
- Arslan, E. (2022). Nitel araştırmalarda geçerlilik ve güvenilirlik. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 51, 395-407. https://doi.org/10.30794/pausbed.1116878
- Asiltürk Okutan, Y. (2024). Dijital dönüşümün turizme yansımaları: avantaj ve dezavantajlarıyla turizm işletmelerinde yapay zekâ kullanımı. Bozok Sosyal Bilimler Dergisi, 3(2), 52-65.
- Ayeh, J. K. (2015). Travellers’ Acceptance of consumer-generated media: An integrated model of technology acceptance and source credibility theories. Computers in Human Behavior, 48, 173-180. https://doi.org/10.1016/j.chb.2014.12.049
- Bağcı E., & Aycan M. (2021). Global distribution systems and airline companies. Geographies, Planning & Tourism Studios, 1(1), 54-62. https://doi.org/10.5505/gpts.2021.76486
- Borovska, Y., & Yılmaz, H. (2021). Gastronomi ve mutfak sanatları öğrencilerinin akıllı restoran uygulamalarını kullanma niyetlerinin ölçülmesine yönelik bir araştırma. Journal of Gastronomy Hospitality and Travel, 4(1), 102-121. https://doi.org/10.33083/joghat.2021.61
- Buhalis, D., & Licata, M. C. (1998). The future e-tourism intermediaries. Tourism Management, 23(3), 207-220. https://doi.org/10.1016/S0261-5177(01)00085-1
- Cabi-Bilge, A., & Kara, H. (2024). Turizm işletmelerinde uygulanan mobil pazarlama uygulamalarının tüketici davranışları açısından değerlendirilmesi. Çatalhöyük Uluslararası Turizm ve Sosyal Araştırmalar Dergisi (CUTSAD), 12, 44-60. https://doi.org/10.58455/cutsad.1487331
- Cerovic, S., Vukadinovic, P., & Knezevic, M. (2015). The influence of globalization on tourism and impact of tourism on other activities with an emphasis on greenfield investments in Tourism. In SITCON 2015-Singidunum International Tourism Conference (pp. 47-52). Singidunum University. https://doi.org/10.15308/sitcon-2015-47-52
- Cook, R., Hsu, C., & Marqua, J. (2016). Tourism the business of hospitality and travel. Ankara Nobel Akademik Yayıncılık Eğitim ve Danışmanlık.
- Coşkun, R. Altunışık, R. Bayraktaroğlu, S., & Yıldırım, E. (2015). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri: SPSS uygulamalı. Sakarya Sakarya Kitabevi.
- Davis, F. D. (1989). Perceived usefulness, perceived ease of use, and user acceptance of information technology. MIS Quarterly, 13(3), 319–340. https://doi.org/10.2307/249008
- Dülgaroğlu, O., Atay, L., & Yıldırım, H. M. (2019). Lisans düzeyinde turizm eğitimi alan öğrencilerin sosyal medya kullanımları üzerine bir araştırma: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi örneği. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 3(4), 864-881. https://doi.org/10.26677/TR1010.2019
- Dülgaroğlu, O. (2024a). Turizmde yapay zekâ teknolojileri ve robotlaşma. Uluslararası Turizm, Ekonomi ve İşletme Bilimleri Dergisi, 8(2), 82-95.
- Dülgaroğlu, O. (2024b). Otel işletmelerinde kullanılan ön büro otomasyon sistemlerine yönelik teknoloji temelli bir bakış. Journal of Travel and Tourism Research, 25(25), 94-111.
- Dülgaroğlu, O., & Avcıkurt, C. (2021). Turizm sektöründe sosyal medya iletişiminin duyusal markalama, müşteri değeri ve müşteri sadakatine etkisi. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 9(1), 253-274. https://doi.org/10.21325/jotags.2021.788
- Dülgaroğlu, O., & Avcıkurt, C. (2022). Konaklama işletmelerinin sosyal medya üzerinden gerçekleştirdikleri içerik paylaşımlarında Koronavirüs (Covid-19) Salgını etkisi: Ayvalık otelleri örneği. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 25(48), 493-506. https://doi.org/10.31795/baunsobed.1003483
- Eğilmezgil, S. G., Yıldırım, H. M., Atay, L., & Türkmen, S. (2021). Konaklama işletmeleri yöneticilerinin bakış açısından dağıtım kanallarında yaşanan çatışmalar: Antalya bölgesi örneği. AHBVÜ Turizm Fakültesi Dergisi, 24(1), 1-19. https://doi.org/0.34189/tfd.24.01.001
- El Tobgy, A., & Attia, Y. A. E. (2023). New distribution capabilities in the egyptian travel agents: Measuring the technology acceptance and analyzing the factors that influencing the usage. IJTHS, 5(1), 121-139. https://doi.org/10.21608/ijthsx.2024.250987.1069
- Falko, Y. (2016). Analysis of the global distribution systems on the international market of tourist services. European Journal of Management Issues, 24(6), 15-22. https://doi.org/10.15421/191602
- Foris, D., Matei, C. A., & Foris, T. (2021). Exploring solutions and the role of gds technology in crossing the current pandemic context in tourism. European Journal of Tourism, Hospitality and Recreation, Sciendo, 11(1), 91-101. https://doi.org/10.2478/ejthr-2021-0009
- Labunska, S., Zyma, O., & Sushchenko, S. (2022). The use of information systems as a way to ensure interaction between small and big tourism enterprises. Access to science, business, innovation in digital economy. ACCESS Press, 3(1), 16-28. https://doi.org/10.46656/access.2022.3.1(2)
- Öter, Z. (2007). Seyahat acentelerinde pazarlama bilgi sistemlerine turist rehberlerinin katkıları: Ege Bölgesi örneği [Yayımlanmamış Doktora tezi]. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Turizm İşletmeciliği Anabilim Dalı.
- Pemberton, J. D., Stonehouse, G. H., & Barber, C. E. (2001). Competing with crs-generated information in the airline industry. Journal of Strategic Information Systems, 10, 59-76. https://doi.org/10.1016/S0963-8687(01)00042-7
- Rogers, E. M. (2003). Diffusion of innovation. New York Free Press.
- Rose, J., & Johnson, C. W. (2020). Contextualizing reliability and validity in qualitative research: toward more rigorous and trustworthy qualitative social science in leisure research. Journal of Leisure Research, 51(4), 432-451. https://doi.org/10.1080/00222216.2020.1722042
- Sahin, I. (2006). Detailed review of Rogers' diffusion of innovations theory and educational technology-related studies based on Rogers' theory. Turkish Online Journal of Educational Technology-TOJET, 5(2), 14-23.
- Štilić, A., Nicić, M., & Njeguš, A. (2022). Global distribution systems versus new distribution capability and Internet of things. The European Journal of Applied Economics, 19(1). 81-97. https://doi.org/10.5937/EJAE19-36420 Tan, J., & Dwyer, L. (2014). Managing distribution channel conflict in the hotel industry. International Journal of Marketing and Business Communication, 3(1), 9-19.
- Thakran, K., & Verma, R. (2013). Seyahat, turizm ve konaklamada hibrit çevrimiçi dağıtım kanallarının ortaya çıkışı. Cornell Hospitality Quarterly, 54(3), 240-247. https://doi.org/10.1177/1938965513492107
- Venkatesh, V., & Davis, F. (1996). A model of the antecedents of perceived ease of use: Development and test. Decision Sciences, 27(3), 451-481. https://doi.org/10.1111/j.1540-5915.1996.tb00860.x
- Wayne, C., & Berthon, P. (2000). The impact of the internet on distribution value chain: The case of south african tourism industry. International Marketing Review, 18(4), 420-431. https://doi.org/10.1108/EUM0000000005934
- Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2008). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara Seçkin Yayıncılık.
- Yurtman, N. (2024). 6 Şubat depreminin gastronomi işletmeleri üzerindeki etkisinin incelenmesi: Gaziantep İslahiye ve Nurdağı ilçeleri örneği. Annals of Gastronomy and Tourism Studies, 1(2), 14-25.
- Yüksek, G. (2013). Bilgi teknolojilerinin gelişimi. seyahat işletmeleri ve küresel dağıtım sistemi örneği. İnternet Uygulamaları ve Yönetimi Dergisi, 4(1), 53-68. https://doi.org/10.5505/iuyd.2013.35744
TOURISM PROFESSIONALS’ ATTITUDES TOWARD GLOBAL DISTRIBUTION SYSTEMS (GDS) WITHIN THE CONTEXT OF THE DIFFUSION OF INNOVATIONS THEORY (DIT) AND THE TECHNOLOGY ACCEPTANCE MODEL (TAM)
Öz
It is seen that the developments in information and communication technologies affect all sectors deeply. Global distribution systems, which are widely used by tourism businesses, also emerge as important systems provided by information and communication technologies in the tourism sector. In this context, the attitudes of tourism sector representatives towards global distribution systems have been examined in the study. The aim of the study is to determine the attitudes of tourism sector representatives toward the use of global distribution systems. In this study, data were collected from the managers currently working in the tourism sector using the interview technique, which is one of the qualitative research methods. The Diffusion of Innovations Theory (DIT) and Technology Acceptance Model (TAM) have been used while preparing the interview questions after that content analysis of the collected data has been performed. The data collected from the participants has been analyzed using the content analysis technique. As a result of the analysis; innovations, communication channels, time saving opportunities, inter-organizational interaction, their advantages and the ways for businesses to benefit from global distribution systems have been identified. Finally, suggestions have been developed in line with the findings in the study.
Anahtar Kelimeler
Tourism Information and Communication Technologies Global Distribution Systems Diffusion of Innovations Theory (DIT) Technology Acceptance Model (TAM).
Kaynakça
- Akyol, C., & İbiş, S. (2017). Uluslararası seyahat işletmeciliğinde bilgi teknolojileri. Ankara Detay Yayıncılık.
- Arıkan, R. (2013). Araştırma yöntem ve teknikleri. Ankara Nobel Yayıncılık.
- Arslan, E. (2022). Nitel araştırmalarda geçerlilik ve güvenilirlik. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 51, 395-407. https://doi.org/10.30794/pausbed.1116878
- Asiltürk Okutan, Y. (2024). Dijital dönüşümün turizme yansımaları: avantaj ve dezavantajlarıyla turizm işletmelerinde yapay zekâ kullanımı. Bozok Sosyal Bilimler Dergisi, 3(2), 52-65.
- Ayeh, J. K. (2015). Travellers’ Acceptance of consumer-generated media: An integrated model of technology acceptance and source credibility theories. Computers in Human Behavior, 48, 173-180. https://doi.org/10.1016/j.chb.2014.12.049
- Bağcı E., & Aycan M. (2021). Global distribution systems and airline companies. Geographies, Planning & Tourism Studios, 1(1), 54-62. https://doi.org/10.5505/gpts.2021.76486
- Borovska, Y., & Yılmaz, H. (2021). Gastronomi ve mutfak sanatları öğrencilerinin akıllı restoran uygulamalarını kullanma niyetlerinin ölçülmesine yönelik bir araştırma. Journal of Gastronomy Hospitality and Travel, 4(1), 102-121. https://doi.org/10.33083/joghat.2021.61
- Buhalis, D., & Licata, M. C. (1998). The future e-tourism intermediaries. Tourism Management, 23(3), 207-220. https://doi.org/10.1016/S0261-5177(01)00085-1
- Cabi-Bilge, A., & Kara, H. (2024). Turizm işletmelerinde uygulanan mobil pazarlama uygulamalarının tüketici davranışları açısından değerlendirilmesi. Çatalhöyük Uluslararası Turizm ve Sosyal Araştırmalar Dergisi (CUTSAD), 12, 44-60. https://doi.org/10.58455/cutsad.1487331
- Cerovic, S., Vukadinovic, P., & Knezevic, M. (2015). The influence of globalization on tourism and impact of tourism on other activities with an emphasis on greenfield investments in Tourism. In SITCON 2015-Singidunum International Tourism Conference (pp. 47-52). Singidunum University. https://doi.org/10.15308/sitcon-2015-47-52
- Cook, R., Hsu, C., & Marqua, J. (2016). Tourism the business of hospitality and travel. Ankara Nobel Akademik Yayıncılık Eğitim ve Danışmanlık.
- Coşkun, R. Altunışık, R. Bayraktaroğlu, S., & Yıldırım, E. (2015). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri: SPSS uygulamalı. Sakarya Sakarya Kitabevi.
- Davis, F. D. (1989). Perceived usefulness, perceived ease of use, and user acceptance of information technology. MIS Quarterly, 13(3), 319–340. https://doi.org/10.2307/249008
- Dülgaroğlu, O., Atay, L., & Yıldırım, H. M. (2019). Lisans düzeyinde turizm eğitimi alan öğrencilerin sosyal medya kullanımları üzerine bir araştırma: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi örneği. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 3(4), 864-881. https://doi.org/10.26677/TR1010.2019
- Dülgaroğlu, O. (2024a). Turizmde yapay zekâ teknolojileri ve robotlaşma. Uluslararası Turizm, Ekonomi ve İşletme Bilimleri Dergisi, 8(2), 82-95.
- Dülgaroğlu, O. (2024b). Otel işletmelerinde kullanılan ön büro otomasyon sistemlerine yönelik teknoloji temelli bir bakış. Journal of Travel and Tourism Research, 25(25), 94-111.
- Dülgaroğlu, O., & Avcıkurt, C. (2021). Turizm sektöründe sosyal medya iletişiminin duyusal markalama, müşteri değeri ve müşteri sadakatine etkisi. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 9(1), 253-274. https://doi.org/10.21325/jotags.2021.788
- Dülgaroğlu, O., & Avcıkurt, C. (2022). Konaklama işletmelerinin sosyal medya üzerinden gerçekleştirdikleri içerik paylaşımlarında Koronavirüs (Covid-19) Salgını etkisi: Ayvalık otelleri örneği. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 25(48), 493-506. https://doi.org/10.31795/baunsobed.1003483
- Eğilmezgil, S. G., Yıldırım, H. M., Atay, L., & Türkmen, S. (2021). Konaklama işletmeleri yöneticilerinin bakış açısından dağıtım kanallarında yaşanan çatışmalar: Antalya bölgesi örneği. AHBVÜ Turizm Fakültesi Dergisi, 24(1), 1-19. https://doi.org/0.34189/tfd.24.01.001
- El Tobgy, A., & Attia, Y. A. E. (2023). New distribution capabilities in the egyptian travel agents: Measuring the technology acceptance and analyzing the factors that influencing the usage. IJTHS, 5(1), 121-139. https://doi.org/10.21608/ijthsx.2024.250987.1069
- Falko, Y. (2016). Analysis of the global distribution systems on the international market of tourist services. European Journal of Management Issues, 24(6), 15-22. https://doi.org/10.15421/191602
- Foris, D., Matei, C. A., & Foris, T. (2021). Exploring solutions and the role of gds technology in crossing the current pandemic context in tourism. European Journal of Tourism, Hospitality and Recreation, Sciendo, 11(1), 91-101. https://doi.org/10.2478/ejthr-2021-0009
- Labunska, S., Zyma, O., & Sushchenko, S. (2022). The use of information systems as a way to ensure interaction between small and big tourism enterprises. Access to science, business, innovation in digital economy. ACCESS Press, 3(1), 16-28. https://doi.org/10.46656/access.2022.3.1(2)
- Öter, Z. (2007). Seyahat acentelerinde pazarlama bilgi sistemlerine turist rehberlerinin katkıları: Ege Bölgesi örneği [Yayımlanmamış Doktora tezi]. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Turizm İşletmeciliği Anabilim Dalı.
- Pemberton, J. D., Stonehouse, G. H., & Barber, C. E. (2001). Competing with crs-generated information in the airline industry. Journal of Strategic Information Systems, 10, 59-76. https://doi.org/10.1016/S0963-8687(01)00042-7
- Rogers, E. M. (2003). Diffusion of innovation. New York Free Press.
- Rose, J., & Johnson, C. W. (2020). Contextualizing reliability and validity in qualitative research: toward more rigorous and trustworthy qualitative social science in leisure research. Journal of Leisure Research, 51(4), 432-451. https://doi.org/10.1080/00222216.2020.1722042
- Sahin, I. (2006). Detailed review of Rogers' diffusion of innovations theory and educational technology-related studies based on Rogers' theory. Turkish Online Journal of Educational Technology-TOJET, 5(2), 14-23.
- Štilić, A., Nicić, M., & Njeguš, A. (2022). Global distribution systems versus new distribution capability and Internet of things. The European Journal of Applied Economics, 19(1). 81-97. https://doi.org/10.5937/EJAE19-36420 Tan, J., & Dwyer, L. (2014). Managing distribution channel conflict in the hotel industry. International Journal of Marketing and Business Communication, 3(1), 9-19.
- Thakran, K., & Verma, R. (2013). Seyahat, turizm ve konaklamada hibrit çevrimiçi dağıtım kanallarının ortaya çıkışı. Cornell Hospitality Quarterly, 54(3), 240-247. https://doi.org/10.1177/1938965513492107
- Venkatesh, V., & Davis, F. (1996). A model of the antecedents of perceived ease of use: Development and test. Decision Sciences, 27(3), 451-481. https://doi.org/10.1111/j.1540-5915.1996.tb00860.x
- Wayne, C., & Berthon, P. (2000). The impact of the internet on distribution value chain: The case of south african tourism industry. International Marketing Review, 18(4), 420-431. https://doi.org/10.1108/EUM0000000005934
- Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2008). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara Seçkin Yayıncılık.
- Yurtman, N. (2024). 6 Şubat depreminin gastronomi işletmeleri üzerindeki etkisinin incelenmesi: Gaziantep İslahiye ve Nurdağı ilçeleri örneği. Annals of Gastronomy and Tourism Studies, 1(2), 14-25.
- Yüksek, G. (2013). Bilgi teknolojilerinin gelişimi. seyahat işletmeleri ve küresel dağıtım sistemi örneği. İnternet Uygulamaları ve Yönetimi Dergisi, 4(1), 53-68. https://doi.org/10.5505/iuyd.2013.35744
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | Pazarlama (Diğer) |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 26 Ocak 2025 |
| Kabul Tarihi | 9 Aralık 2025 |
| Yayımlanma Tarihi | 9 Mart 2026 |
| DOI | https://doi.org/10.35379/cusosbil.1627244 |
| IZ | https://izlik.org/JA58YC83MB |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2026 Cilt: 35 |
Amaç ve Kapsam
Enstitümüz ve Dergimiz Yayın Kurulunun amacı; çağdaş, güvenilir, bilimsel nitelik bakımından üstün bir derginin yaratılması ve yayımının sürdürülmesidir. Bu amacın gerçekleştirilmesi yolunda özveri göstererek bize destek veren, makalelerimizin bilimsel niteliklerinin belirlenmesinde yol gösterici olan ve hakemlik yapan öğretim üyelerine, yayın kurulumuz ve danışma kurulumuz üyelerine teşekkürü bir borç biliriz.
Dergimiz, sosyal bilimler alanında, bilimsel nitelik bakımından diğer nitelikli dergiler arasındaki yerini almış bulunmaktadır. Dergimizin bilimsel niteliğinin korunması ve daha da geliştirilebilmesi amacıyla yeniden yapılanma çalışmaları sürdürülmektedir.
Yazım Kuralları
Dergiye gönderilecek makalelerin yazımında uyulması gerekli kurallar aşağıda özetlenmiştir:
1. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Sürekli Yayın modeli ile yayımlanan hakemli bir dergidir.
2. Gönderilecek makalenin daha önce hiçbir yerde yayımlanmamış olması zorunludur.
3. Makaleler, Türkçe, İngilizce, Fransızca ya da Almanca olarak yayımlanabilir. Eğer makale İngilizce, Fransızca ya da Almanca dillerinden biriyle yazılırsa, mutlaka Türkçe özet ve başlığa yer verilmelidir.
4. Makaleler Türk Dil Kurumu yazım kurallarına uygun yazılmalıdır.
5. Makaleler, Microsoft Word 2003 veya üzeri sürümlerde yazılıp internet üzerinden online olarak gönderilmelidir.
6. Makalelerin başlığı metne uygun, ortalı; kısa ve açık ifadeli; büyük harflerle yazılmış olmalıdır.
7. Yazar adı, makaleye ortalanmalı; yazar birden fazla ise, adları yan yana yazılmalıdır. Yazarlara ait bilgiler (Üniversite adı, Fakülte adı, e-mail adresi, Orcid No) dipnotta verilmelidir.
8. Makalenin ilk sayfası sadece ÖZ ve ABSTRACT’tan oluşmalı, bu sayfa Makale Şablonu’na yerleştirilerek oluşturulmalıdır (bk. Makale Şablonu)
9. Makalelerde kâğıt boyutu: A-4 dikey, sayfa yapısı alt: 2,5 cm, üst: 2,5 cm, sol: 2,5 cm, sağ: 2,5 cm, üst bilgi: 3 cm, alt bilgi: 3 cm, yazı tipi: Times New Roman, punto: 10, satır aralığı: tek olarak ayarlanmalıdır. Makalenin tümü 8000 kelimeyi geçmemelidir.
10. Dipnotlar Times New Roman fontu kullanılarak 8 punto ile ve satır aralığı “tek” olacak şekilde yazılmalıdır. Eski harfli metin çalışmalarına dair notlar ve çalışmaya dair önemli açıklamalar dışında dipnot kullanılmamalıdır.
11. Öz 8 punto ve Times New Roman fontuyla yazılmalıdır. Bir paragraftan oluşmalı (birkaç paragraftan oluşsa da bir paragrafa sığdırılmalı), satır aralığı “tek” olacak şekilde ayarlanmalıdır. En az 150 en fazla 200 kelimeden meydana gelmelidir. Öz büyük harflerle metnin sol kenarına konulmalıdır.
12. Orijinal makalelerde bölümler aşağıdaki şekilde düzenlenmelidir:
GİRİŞ (en fazla 3 sayfa)
LİTERATÜR TARAMASI
YÖNTEM
ARAŞTIRMA BULGULARI
SONUÇ
13. Yukarıdaki ana bölüm başlıkları bold olarak büyük harfle sola yaslı yazılmalıdır. Başlıklara numara verilmemeli, paragraf girintisi olmamalıdır.
14. Alt bölüm başlıkları her kelimenin baş harfi büyük olacak şekilde koyu yazılmalı, 0,5 cm. içeriden başlamalıdır. Bütün paragraf girintileri aynı hizada olmalıdır.
15. Metinde tablolara yer verilecekse tablolar şu şekilde gösterilmelidir: “Tablo 1.”. Tablo ismi her kelimenin baş harfi büyük olacak şekilde tablonun üzerine ortalı bir şekilde yazılmalı, italik olmamalıdır. Şekillerde ise “Şekil 1.” denilerek her harfi büyük olacak şekilde şeklin altına ortalı yazılmalıdır. Şekil ve grafikler bilgisayarda çizilmeli; fotoğraf veya resimlerin çözünürlüğü yüksek olmalı, numaralandırılmalıdır.
16. Çalışmada hipotezlere yer verilecekse, hipotez gösterimi şöyle olmalıdır: “H1:”. Hipotezler italik yazılmamalıdır.
17. Makalede yararlanılan kaynaklar “SONUÇ” bölümünden sonra “KAYNAKLAR” başlığı altında verilmelidir. Times New Roman fontuyla 10 punto, sağ-sol 0, asılı 1,25, satır aralığı “tek” olacak şekilde hazırlanmalıdır. Her kaynaktan sonra 1 satır boşluk bırakılmalıdır.
18. Makaledeki kaynaklar APA 7 (https://apastyle.apa.org/) stiline uygun olarak yazılmalıdır. Örnek kaynak gösterimini ve makale yazımında uyulması gereken kuralları ayrıntılı olarak inceleyebilmek için Makale Şablonu’na bakabilirsiniz.
19. Dergiye gönderilecek makaleler için makale şablonuna bu bağlantıdan ulaşabilirsiniz. Makaleniz kabul edildikten sora ise işbu bağlantıdaki şablona aktarmanız gerekmektedir.
Guidelines for writing articles to be sent to the journal:
1. The Journal of Institute of Social Sciences of Çukurova University is a peer-reviewed journal published at least twice a year.
2. Papers must be submitted on the understanding that they have not been published elsewhere.
3. The articles can be written in Turkish, English, French or German. If the article has been written in English, French or German, a summary in Turkish must also be included.
4. The articles should be written in accordance with the spelling rules of the Turkish Language Association.
5. Articles should be written in Microsoft Word 2003 or higher and they should be submitted through the online system.
6. Use a concise and clearly written title that reflects the paper’s content. Use capital letters and center alignment.
7. Author names should be center aligned on the article; if there is more than one author, their names should be written side by side. Authorship information (University name, Faculty name, e-mail address, ORCID number) should be given in the footnote.
8. The first page of the article should consist of only SUMMARY and ABSTRACT using the Article Template (see Article Template).
9. Please adhere to the following formatting guidelines:
a. Paper size: A-4 vertical
b. Page layout: bottom 2.5 cm, top: 2.5 cm, left: 2.5 cm, right: 2.5 cm, header: 3 cm, footer: 3 cm.
c. Font: Times New Roman 10.
d. Use single line spacing. The entire article should not exceed 8,000 words.
10. Write the footnotes using Times New Roman 8 and single line spacing. Footnotes should not be used except for end notes about studies on texts with archaic letters and important explanation about the study.
11. The summary should be written using Times New Roman, 8 font size. It should not exceed one paragraph (it should fit into one paragraph if it should exceed one). Use single line spacing. The word length should be at least 150 and at the most 200. Align the summary to the left-hand side of the text.
12. Please adhere to the following formatting guidelines for the sections of the paper:
INTRODUCTION (max. 3 pages)
LITERATURE REVIEW
METHODOLOGY
RESEARCH FINDINGS
RESULTS/CONCLUSION
13. The section headings above should be written in bold with uppercase letters and aligned to the left. Titles should not be numbered and indented.
14. The subtitles should be written in bold starting each word with a capital letter. Indent the start of a paragraph 0.5 cm. and align all the paragraphs.
15. Guidelines for the tables in your article:
a. Add a numbered caption such as "Table 1.". The caption should be written above each table and center aligned starting with a capital letter, not italic. For the figures, add a numbered caption such as "Figure 1." below each figure and center align starting with a capital letter. Use the table-function of your word processor. Provide each figure in a high-resolution format and number each one.
16. If hypotheses are to be included in the study, they should be given as follows: "H1:" Hypotheses should not be written in italics.
17. The references section should appear at the end of the article after the “CONCLUSIONS” section and titled as “REFERENCES. Use Times New Roman 10 with left-right 0 and hanging 1,25. Use single line spacing and leave 1 space after each reference.
18. Make sure that the information in each reference is complete and accurate according to the APA style guide, 7th edition (https://apastyle.apa.org/). Refer to the Article Template for a detailed review of samples and the rules to follow in article writing.
19. You can access the article template for articles to be sent to the journal at the link. After your article is accepted, you need to transfer it to the template at the link.
Etik İlkeler ve Yayın Politikası
Etik İlkeler
Bu rehberin Dergiye çalışma gönderecek olan bütün araştırmacılarımız tarafından dikkatle incelenmesi gerekmektedir.
Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Sosyal Bilimler alanında nitelikli bilimsel makale yayımlamak amacıyla aşağıda belirtilen etik ilkeler ve kurallara bağlı olarak yayınlanan hakemli bir dergidir.
Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi’ne gönderilen makaleler çift taraflı kör hakemlik süreciyle değerlendirilmektedir.
Dergi ücretsiz erişimle elektronik olarak yayımlanmaktadır.
Dergi sadece Dergi Park sistemi üzerinden makale kabul etmektedir.
Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi bilimsel çalışmaların ilerletilebilmesi için bilgiye kolay ulaşılabilir olması gerektiğinin bilincinde bir dergi olarak, Budapeşte Açık Erişim Bildirgesinde yer alan, hakemli dergi literatürünün açık erişimli olması girişimini destekler ve yayınlanan tüm yazıları herkesin okuyabileceği ve indirebileceği bir ortamda ücretsiz olarak sunar.
Bu bildirgede açık erişim, “bilimsel literatürün İnternet aracılığıyla finansal, yasal ve teknik bariyerler olmaksızın, erişilebilir, okunabilir, kaydedilebilir, kopyalanabilir, yazdırılabilir, taranabilir, tam metne bağlantı verilebilir, dizinlenebilir, yazılıma veri olarak aktarılabilir ve her türlü yasal amaç için kullanılabilir olması” anlamında kullanılmıştır.
Bilimin ilerlemesinde bilgi paylaşımının rolü düşünüldüğünde, açık erişim, araştırmacılar ve okuyucular için büyük önem taşımaktadır. Bu sebeple bu dergide yer alan makaleler, yazarına ve orijinal kaynağa atıfta bulunulduğu sürece, kullanılabilir. Yazarlardan veya yayıncılardan izin alınması gerekmez.
Bilimsel bir çalışma ortaya koyan tüm paydaşların (yazar, editör, hakem, yayıncı ve okuyucu), bilimin doğru bir şekilde ilerlemesine katkı sağlaması hedeflenir. Bu hedef gereğince hazırlanan bilimsel çalışmalarda bilimsel etik ilkelere uygunluk önemlidir.
Bu etik ilkeler, COPE (Committee on Publication Ethics) tarafından hazırlanan yönerge esas alınarak tarafımızca kabul edilmiştir ve paydaşlar tarafından da benimsenmesi önerilerek, bir kısmı ile aşağıda sunulmuştur.
Buna göre Dergimiz için yazarların, dergi editörünün, hakemlerin ve yayıncının etik sorumlulukları, rolleri ve görevleri yer almaktadır. Ek olarak Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi’nde intihal ve etik dışı davranışlar olarak kabul edilen durumlara ilişkin de bilgi verilmiştir. Bu politikalar hazırlanırken yararlanılan kaynaklar rehberin sonunda belirtilmiştir.
Yazar(lar)
• Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi’ne gönderilen makalelerin Sosyal Bilimler alanında özgün çalışmalar olması gerekmektedir.
• Makalelerde yararlanılan tüm kaynaklar (yazarlar, çevrimiçi sayfalar, kişisel görüşmeler, vb.) için doğru ve uygun bir şekilde kaynak gösterilmelidir.
• Dergiye gönderilen makalelerin başka bir dergiye gönderilmediği belirtilmeli ve Telif Hakkı Devir Formu doldurulmalıdır.
• Makaleye fikren katkıda bulunmayan kişiler yazar olarak belirtilmemelidir.
• Gönderilen makaleye ilişkin çıkar çatışmaları belirtilmeli ve nedeni açıklanmalıdır.
• Yazarların, hakem sürecindeyken çalışmalarına ilişkin ham verileri editörler kuruluna iletmesi istenebilir, bu durumda yazarların ham verilerini editörler kuruluyla paylaşmaları beklenmektedir. Yazarlar, yayımlanan bir makaleye ilişkin verileri 5 yıl süreyle saklamakla yükümlüdürler.
• Yazarlar çalışmalarında bir hata tespit ettiklerinde editörü ve editörler kurulunu bilgilendirmeli, düzeltme ya da geri çekme süreci için işbirliği kurmalıdırlar.
• Yazarlar makalelerinde herhangi bir bireyi, topluluğu veya kurumu aşağılayan ve küçük düşüren bir dil ve tavır kullanamazlar.
Hakemler
Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi’ne gönderilen tüm makaleler çift taraflı kör hakemlik süreci ile değerlendirilmektedir. Çift taraflı kör hakemlik, yansız, nesnel ve bağımsız bir değerlendirme sürecinin sağlanabilmesi için yazarların hakemlerden, hakemlerin de yazarlardan gizli tutulması anlamına gelmektedir.
Makaleler, hakemlerin değerlendirmesine Dergi Park sisteminden iletilmektedir.
Hakemlerin, değerlendirdikleri makalenin alanlarına katkısı ve makalenin yayımlanabilir olup olmadığına ilişkin kararları ve bu kararlarına ilişkin gerekçelerini içeren bir form doldurmaları gerekmektedir.
Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi’nin hakemlerinin etik sorumlulukları ve rolleri aşağıda belirtildiği gibidir:
• Hakemlerin yalnızca uzmanlık alanlarına ilişkin makalelere hakemlik yapmaları gerekmektedir.
• Hakemlerden çıkar çatışmaları bulunmayan makalelere hakemlik yapmayı kabul etmeleri beklenmektedir. Hakemler herhangi bir çıkar çatışması fark ettiklerinde editörü bilgilendirmeli ve ilgili makalenin hakemliğini yapmayı reddetmelidirler.
• Hakemler makaleleri yansız ve nesnel olarak değerlendirmelidirler.
• Hakemlerin değerlendirdikleri makalelere ilişkin Hakem Değerlendirme Formu’nu doldurmaları gerekmekte, çift taraflı kör hakemlik sürecine zarar vermemek için formlarda isimlerini belirtmemeleri beklenmektedir.
• Hakemlerin değerlendirdikleri makalenin yayımlanabilir olup olmadığına ilişkin kararları ile kararlarına ilişkin gerekçelerini de bu formda belirtmeleri gerekmektedir.
• Hakemlerin önerilerinde kullandıkları üslubun kibar, saygılı ve bilimsel olması gerekmektedir. Hakemler saldırgan, saygısız ve öznel kişisel yorumlardan kaçınmalıdırlar. Hakemlerin bu tür bilimsel olmayan yorumlarda bulundukları tespit edildiğinde yorumlarını yeniden gözden geçirmeleri ve düzeltmeleri için editör ya da editörler kurulu tarafından kendileriyle iletişime geçilebilmektedir.
• Hakemlerin kendilerine verilen süre içerisinde değerlendirmelerini tamamlamaları gerekmekte ve burada belirtilen etik sorumluluklara uymaları beklenmektedir.
• Hakemler, inceledikleri bir makalede intihal veya intihal girişimi sayılabilecek noktalar gördüklerinde yazıyı hemen reddetmeli ve gerekçelerinde durumu belirtmelidirler.
Editör
Editörün ‘Yayın Etiği Komitesi’nin (Committe on PublicationEthics - COPE (https://publicationethics.org/)) yayınlamış olduğu ‘COPE Dergi Editörleri için Etik Davranışlar ve En İyi Uygulamalar Kılavuzu’ (COPE Code of Conduct and Best Practice Guidelines for Journal Editors (https://publicationethics.org/files/Code_of_conduct_for_journal_editors_Mar11.pdf)) ve ‘COPE Dergi Editörleri için En İyi Uygulamalar Kılavuzu’nda (COPE Best Practice Guidelines for Journal Editors (https://publicationethics.org/files/u2/Best_Practice.pdf)) yer alan ve aşağıda listelenen etik sorumluluklara uyması gerekmektedir.
Editör dergide basılan tüm makalelerden sorumludur. Editörün etik görevleri ve sorumlulukları aşağıdaki gibidir:
Genel Sorumluluklar
• Editör derginin niteliğinin artırılması ve gelişimine katkıda bulunmak için çaba sarf etmekle yükümlüdür.
• Editörün, yazarların ifade özgürlüğünü desteklemesi gerekmektedir.
Okuyucularla İlişkiler
• Editörün, dergide hakem değerlendirmesinin gerekli olmadığı bölümlerin (editöre mektup, davetli yazılar, konferans duyuruları vb.) açıkça belirtildiğinden emin olması gerekmektedir.
• Editörün yayımlanan makalelerin dergi okuyucularının bilgi ve becerileriyle uyumlu olabilmesi için çaba sarf etmesi gerekmektedir.
Hakemlerle İlişkiler
• Editör, hakemlerin bilgi ve uzmanlıklarına uygun makaleleri değerlendirmelerini istemelidir. Böylece makalelerin alanında uzman kişilerce uygun bir şekilde değerlendirilmesi sağlanmalıdır.
• Editör, hakemlerin bir makaleyi değerlendirmeden önce makaleye ilişkin çıkar çatışmaları bulunmadığını belirtmelerini talep etmekle yükümlüdür.
• Editörün, hakemden istenenleri, değerlendirme sürecine ilişkin bilgileri hakemlere iletmesi gerekmektedir.
• Editör, hakem değerlendirme sürecinin çift taraflı kör hakemlik ile sürdürüldüğünden emin olmalı ve yazarlara hakemleri, hakemlere de yazarları ifşa etmemelidir.
• Editör, hakemleri zamanlama ve performanslarına göre değerlendirmelidir.
• Editör, hakemlere ilişkin bir veri tabanı oluşturmalı ve hakemlerin performansına göre veri tabanını güncellemelidir.
• Editör, kaba ve niteliksiz yorumlarda bulunan ya da geç dönen hakemleri hakem listesinden çıkarmalıdır.
• Editör, hakem listesini hakemlerin uzmanlık alanlarına göre sürekli yenilemeli ve genişletmelidir.
Yazarlarla İlişkiler
• Editör, yazarlara kendilerinden ne beklendiğine ilişkin yayım ve yazım kuralları ile örnek şablonu gerektiğinde güncellemelidir.
• Editör, dergiye gönderilen makaleleri dergi yazım kuralları, çalışmanın önemi, özgünlüğü açısından değerlendirmeli ve makaleyi ilk gönderim sürecinde reddetme kararı alırsa, yazarlara bunun nedenini açık ve yansız bir şekilde iletmelidir. Bu süreçte makalenin dilbilgisi, noktalama, yazım kuralları (kenar boşlukları, uygun şekilde referans gösterme, vb.) açısından tekrar gözden geçirilmesi gerektiğine karar verilirse, yazarlar bu konuda bilgilendirilmeli ve gerekli düzeltmeleri yapabilmeleri için kendilerine zaman tanınmalıdır.
• Makalelerde gönderim ve yayıma kabul tarihleri yer almalıdır.
• Yazarların makalelerinin durumuna ilişkin bilgi talebi olduğunda çift taraflı kör hakemlik sürecini bozmayacak şekilde yazarlara makalelerinin durumuna ilişkin bilgi verilmelidir.
Editörler Kurulu ile İlişkiler
• Editör, yeni editörler kurulu üyelerine yayım ve yazım kurallarını iletmeli ve kendilerinden beklenenleri açıklamalıdır.
• Editör, editörler kurulu üyelerine yayım ve yazım kurallarının en güncel halini iletmelidir.
• Editör, editörler kurulu üyelerini değerlendirmeli ve derginin gelişimine aktif olarak katılım gösterecek üyeleri editörler kuruluna seçmelidir.
• Editör, editörler kurulu üyelerini aşağıda yer alan rolleri ve sorumluluklarına ilişkin bilgilendirmelidir.
- Derginin gelişimini desteklemek.
- Kendilerinden istendiğinde uzmanlık alanlarına ilişkin derlemeler yapmak.
- Yayım ve yazım kurallarını gözden geçirmek ve iyileştirmek.
- Derginin işletiminde gerekli sorumlulukları yerine getirmek.
Yayıncı
Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü tarafından yayımlanmaktadır. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü kamu yararını gözeten ve kâr amacı gütmeyen bir kamu eğitim kuruluşudur.
Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 1987 yılından bu yana, yayın kurulu ya da editörler kurulu yönetiminde sosyal bilimler alanının en köklü dergilerinden olarak bilimsel gelişmeye olan katkısını Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yönetim Kurulu’nun yönetsel desteği ile sürdürmüştür.
Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Editörler Kurulu’nu, Çukurova Üniversitesi’nde Sosyal Bilimler alanından farklı Fakültelerde görev yapan öğretim üyeleri oluşturur. Editörler Kurulu üyeleri, bilim dalları gözetilerek görevlendirilir. Editörler Kurulu başkanı olarak bir editör ve alan editörleri belirlenir. Ayrılan üyenin yerine yeni üye görevlendirilir. Süresi dolan üyenin süresi uzatılabilir. Editör, makalenin konusuna göre, gerekli olduğunda Editörler Kurulu üyesi olmayan öğretim üyelerine alan editörü olarak incelemesi için makale gönderebilir.
Yayıncının etik sorumlulukları aşağıdaki gibidir:
• Yayıncı, Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi’nde makale yayımlama sürecinde karar merciinin ve hakemlik sürecinin editörün sorumluluğu olduğunu kabul eder.
• Yayıncı derginin web sayfasında derginin açık, elektronik ve ücretsiz erişimini sağlar.
İntihal ve Etik Dışı Davranışlar
Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi’ne gönderilen tüm makaleler basılmadan önce IThenticate (http://www.ithenticate.com/) ya da Turnitin (https://www.turnitin.com/) yazılım programı ile taranmaktadır. Benzerlik oranı %20 ve altında olan makaleler yayına kabul edilir. Bu oranı aşan makaleler ayrıntılı olarak incelenir ve gerekli görülürse gözden geçirilmesi ya da düzeltilmesi için yazarlara geri gönderilir, intihal ya da etik dışı davranışlar tespit edilirse yayımlanması reddedilir.
Aşağıda etik dışı bazı davranışlar listelenmiştir:
• Çalışmaya fikren katkıda bulunmayan kişilerin yazar olarak belirtilmesi.
• Çalışmaya fikren katkıda bulunan kişilerin yazar olarak belirtilmemesi.
• Makale yazarın yüksek lisans/doktora tezinden ya da bir projeden üretilmişse bunun belirtilmemesi.
• Dilimleme yapılması yani, tek bir çalışmadan birden fazla makale yayımlanması.
• Gönderilen makalelere ilişkin çıkar çatışmalarının bildirilmemesi.
• Çift taraflı kör hakemlik sürecinin deşifre edilmesi.
İletişim:sbedergi@cu.edu.tr; nryilmaz@cu.edu.tr
Ücret Politikası
Tamamen ücretsizdir.
Dizinler
Atıf Dizinleri
Dergi Kurulları
İmtiyaz Sahibi (Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Adına)
Editör
Mizanpaj Editörü
Son Okuyucu
Alan Editörü
*
Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi İngiliz Dili Eğitimi anabilim Dalından mezun olduktan sonra aynı üniversitenin Sosyal bilimler Enstitüsüne bağlı olarak İngiliz Dili eğitimi ana bilim dalında Yüksek lisans ve doktora programlarını tamamladım. Mezun olduktan sonra 3 yıl MEB okullarında çalıştım. Daha sonra Çukurova Üniversitesi Yabancı Diller merkezinde öğretim görevlisi olarak çalıştım. Şimdi Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi İngiliz Dili Eğitimi anabilim dalında Dr. öğretim üyesi olarak çalışmaktayım. İngilizce öğretmeni yetiştirme, araştırma yöntemleri, mesleki gelişim ve öğretmenlik uygulaması ilgilendiğim ve araştırma yaptığım konuların arasında yer almaktadır.
Aydın Çam, Çukurova Üniversitesi İletişim Fakültesi'nde doçent olarak görev yapmaktadır. Araştırmaları ağırlıklı olarak Yeni Sinema Tarihi, Çukurova sinema tarihi ve sinema ve hareketlilik konularına odaklanmaktadır. Son dönemde Toroslar'ın yayla köylerinde gezici sinema deneyimleri, yerel filmler ve Adana sinema tarihinin haritalanması üzerine çalışmaktadır. Sinemasal mekânlar, mekân deneyimleri ve sinemasal mekânların haritalanması gibi sinema ve mekân ilişkileri ile de ilgilenmektedir.
Doç. Dr. Birsel Aybek, 1973 yılında Malatya'da doğdu. İlk ve orta öğrenimini Malatya'da tamam ladı. 1996'da Çukurova Üniversitesi Eğitim Programları ve Öğretim Anabilim Dalın' da lisans öğrenimini, 2000 yılında Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü'nde yüksek lisansını, 2006 yılında ise Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü'nde doktora eğitimini tamamladı. 1998 yılında Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Bölümünde öğretim görevlisi olarak göreve başlayan Aybek, halen aynı üniversitede doçent olarak görev yapmaktadır. Aynı zamanda, 2016-2020 yılları arasında Eğitim Fakültesi dekan yardımcılığı idari görevini yürütmüştür. Aybek 2022 yılından beri Çukurova Üniversitesi Eğitim ve Öğretimden sorumlu öğrenci dekanı olarak görev yapmaktadır. Aybek, aynı zamanda Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi senato temsilci üyesidir.
Program geliştirme, disiplinlerarası öğretim, eleştirel düşünme, eğitim teknolojisi, medya-okuryazarlığı, öğrenme-öğretme süreci, öğretmen yetiştirme, eğitimde etik gibi birçok konu üzerinde çalışmalar yapan ve lisansüstü tezleri yöneten Aybek'in yurtiçi ve yurtdışı kongrelerde sunulmuş 91 bildirisi, ulusal ve uluslararası dergilerde yayınlanmış 66 makalesi, yazılmış iki bilimsel kitabı, 2 çeviri kitabı ve 3 kitap bölümü ve kurum içi -dışı yapılmış bir çok projesi bulunmaktadır. Ayrıca akademisyenin alanıyla ilgili birçok kurum ve kuruluşlarda vermiş olduğu çok sayıda konferansı, semineri ve eğitimi bulunmaktadır.
İstatistik Editörü
Dil Editörü
1993 yılında beri Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Alman Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı'nda öğretim Üyesi
