BİREYİN VAROLUŞSAL KAYGISININ BERLINDE DE BRUYCKERE ESERLERİ ÜZERİNDEN TARTIŞILMASI

Öz

Sanat, içinde bulunduğumuz koşulları, durumları, olayları, toplumsal ve bireysel sorunları ele alan en önemli araçlardan birisidir. Bu araştırmada, Aydınlama döneminde ortaya çıkan birey idealinin tarihsel süreç içerisindeki dönüşümü ve bireyin varoluşsal kaygıları irdelenmektedir. Bedensel temsiller üzerine yoğunlaşan inceleme, birey idealinin geldiği durumu günümüz bireyin acıları, kaygıları ve travmaları üzerinden tartışmayı amaçlamaktadır. Berlinde De Bruyckere'nin heykel pratiğinden örneklerin incelenmesi üzerine gerçekleştirilecek olan nitel araştırmada, bireyin varoluş kaygısı perspektifinden incelemekte ve sanatçının beden parçasının görsel temsilini değiştirmedeki rolünü araştırmaktadır. Sanatçının parçalanmış figürleri, sıklıkla gerçek olaylardan ve sorunlardan esinlenerek, bireyin içindeki sorunları, problemleri ve travmalarını sanat üzerinden yansıtmaktadır. Bu nedenle beden parçasının, insan durumunun sınırına dikkat çekme ve büyütme yolu olarak kapasitesi aracılığıyla, bireyin varoluşsal endişelerini ilettiği düşünülmektedir. Çalışma ile amaçlanan, günümüzde birey ideolojisinin geldiği durum Berlinde De Bruyckere eserleri üzerinden analiz edilerek tartışmaktır. Oluşturulan çalışmada birey ideali ve sonra ki süreci, sanatçı eserlerinin yakın okumaları üzerinden anlamak ve yorumlamak üzere kuramsal bir çerçeve sunulmaktadır. Bu bağlamda eser okumalarının öncesinde birey idealinin irdelenmesi yardımcı olacaktır. Bireyin kaygılarını beden üzerinden çözümleyerek ilerleyen tartışma; sanatın bireylerle olan ilişkisini ve sürekliliğini sağlayacak bakış açısını kavramamıza olanak sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Sanat
• Birey
• Beden
• Varoluş
• Eleştiri.

EXISTENTIAL ANXIETY OF THE INDIVUDUALTHROUGH THE WORKS OF BERLINDE DE BRUYCKERE

Öz

Art is one of the most significant tools for addressing the conditions, circumstances, events, and both social and individual problems of its time. This study explores the transformation of the Enlightenment-era ideal of the individual throughout history, as well as the existential anxieties of the individual. Focusing on bodily representations, the study aims to discuss the current state of the individual through the suffering, anxiety and trauma. Conducted as a qualitative inquiry, the study examines selected works of Berlinde De Bruyckere, analyzing them through the lens of existential anxiety and investigating the artist’s role in transforming the visual representation of the body fragment. The artist's fragmented figures are often inspired by real events and issues, reflecting the individual's inner troubles, problems and traumas through art. Thus, it is argued that the body fragment serves as a means of emphasizing and amplifying the limits of the human condition, communicating the existential concerns of the individual. The aim of the study is to analyze and discuss the current state of the individual ideology through the works of Berlinde De Bruyckere. In the study created, a theoretical framework is presented to understand and interpret the individual ideal and the subsequent process through close readings of the artist's works. In this context, an examination of the notion of the individual ideal provides a foundation for the subsequent analysis. By interpreting individual anxieties through the body, the discussion contributes to a deeper understanding of art’s relationship with individuals and its role in sustaining this relationship.

Anahtar Kelimeler

• Art
• Individual
• Body
• Existence
• Criticism.

Kaynakça

1. Acca / Australian Centre of Contemporary Art. (2012). Berlinde De Bruyckere: We are all flesh. Acca Educatıon. https://www.accaonline.org.au/exhibition/berlinde-de-bruyckere-we-are-all-flesh
2. Adorno, T. W. Horkheimer, M., (2014). Aydınlanmanın diyalektiği felsefi fragmanlar. (N. Ülner, E. Öztarhan Karadoğan, Çev.). İstanbul, Kabalcı Yayınevi
3. Akkurt, M. (2018). Michael Oakeshott’ın birey ve kitle insanı'nın ortaya çıkışı üzerine görüşleri. Beytülhikme An International Journal of Philosophy. https://doi.org/10.18491/beytulhikme.446506
4. An, K. Cerası, J. (2021). Kim korkar çağdaş sanattan. (M. Üstünipek Çev.). İstanbul. Hayalperest Yayınevi.
5. Beck, U. Beck-Gernsheim, E. (2002). Individualization: Institutionalized individualism and its social and political consequences. London. Sage Publications.
6. Berman, M. (2013). Katı olan herşey buharlaşıyor. (Ü. Altuğ, B. Peker Çev). İstanbul. İtelişim Yayınları. 16. Baskı
7. Bennett, J. (2005). Empathic Vision: Affect, trauma, and contemporary art, Stanford, CA: Stanford University Press.
8. Caruth, C. (1996). Unclaimed experience: Trauma, narrative, and history, baltimore, maryland: The Johns Hopkins University Press.

9. De Beauvoır, S. (2024). İkinci cinsiyet 1.cilt olgular ve efsaneler. İstanbul, Koç Üniversitesi Yayınları. 6. Baskı.
10. De Bruyckere, B., Wieg, C. (2011). The mystery of the body: Berlinde De Bruyckere in dialogue with lucas cranach and pier paolo pasolini. Exhibition Guide: Kunst Museum Bern
11. De Bruyckere, B., Ansen, S. (2012). Yara, The wound arter, Ed. Istanbul
12. Eyigün, C. (2019). Kant’ın ve Foucault’nun gözünden aydınlanmaya bakmak. Üsküdar Üniversitesi, İletişim Fakültesi, Akademik Dergisi. https://doi.org/10.32739/etkilesim.2019.3.50 Freeman, H. (1994). Discontinuity and fragmentation, amsterdam, atlanta: Rodopi.
13. Freud, S. (2019). Uygarlığın huzursuzluğunu, İstanbul: Metis Yayınları. Frısby, D. (1986). Fragments of modernity: Theories of modernity in the work of Simmel, Kracauer, and Benjamin, Cambridge, MA: MIT Press.
14. Gnyp, M. (2010). Interview with Berlinde De Bruyckere: The beautiful the awe-ınspiring. The evocative works of belgian artist Berlinde De Bruyckere. Zoo Magazine, 29. http://www.martagnyp.com/interviews/berlindedebruyckere.php Erişim Tarihi: 11.06.2021.
15. Granziol Fornera, M, (2017). The fragmented body and the artwork of Berlinde De Bruyckere. University of Westminster.
16. Horkheimer, M. (1998). Akıl tutulması. ( O. Koçak, Çev.). İstanbul, Metis Yayınları. 4. Baskı.
17. Kant, I. (2000). Seçilmiş yazılar. (Nejat Bozkurt, Çev.). Remzi Kitapevi.
18. Kaplan, E. A. (2005). Trauma culture: The politics of terror and loss in media an literature. Rutgers University Press.
19. Karamolla, M. Kiriş Yılmaz, N. (2020). Adorno ve Horkheimer’ın Araçsal Akıl Eleştirisi. Journal of History School, 48, 3562-3580. Doi : 10.29228/joh.39345
20. Keçeli, M. (2023). Yoksul Sanat (Arte Povera) Akımının İç Mekân Tasarım Öğelerine Etkisi. Sanat&Tasarım Dergisi, 13(1), 270-285. https://doi.org/10.20488/sanattasarim.1313978
21. Krauss, R. (1981). The Originality Of The Avant-Garde: A Postmodern Repetition. October, 18(Autumn), 47–66. https://doi.org/10.2307/778410
22. Leys, R. (2011). The Turn To Affect: A Critique. Critical Inquiry, 37(3). https://doi.org/10.1086/659353
23. Löwy, S., Sayre, R. (2015). İsyan Ve Melankoli - Moderniteye Karşı Romantizm. (I. Ergüden, Çev.) İstanbul. Alfa Yayınları.
24. Marks, L.U. (2000). The skin of the film: Intercultural cinema, embodiment, and the senses. Durham: Duke University Press.
25. Merleau-Ponty, M. (2012). Phenomenology of perception, 2012th Ed., Forgotten Books.
26. Nochlın, L. (2001). The body in pieces: The fragment as a metaphor of modernity. Thames&Hudson.
27. Özüdoğru, T. I. (2012). Sanatta beden kavramı ve beden sanat. (Yayımlanmamış Sanatta Yeterlik Tezi). Hacettepe Üniversitesi.
28. Parlak, İ. Öztürk, E. (2018). Bireyler ve birey olamayan bireyler: liberalizm ve 19. yüzyılın çelişkileri. Mülkiye Dergisi. 42(4), 565-592. https://dergipark.org.tr/tr/pub/mulkiye/issue/44592/675598
29. Petherbridge, D., Jordanova, L. (1997). The quick and the dead: artists and anatomy exhibition, London: The South Bank Centre.
30. Pollock, G. (2013b). Visual politics of psychoanalysis: Art and the image in post traumatic cultures, New York: I. B. Tauris & Co Ltd.
31. Sartre, J.P. (2009). Varlık ve hiçlik - fenomenolojik ontoloji denemesi. ( T. Ilgaz, G.Ç. Eksen Çev.) İstanbul. İthaki Yayınları.
32. Saygın, A. U. (2016). Anthony Giddens’ın sosyolojisinde modernliğin boyutları. Abant Kültürel Araştırmalar Dergisi, 1(2), 69-80. https://dergipark.org.tr/tr/pub/akader/issue/28203/299484
33. Sımmel, G. (2019). Modern kültürde çatışma. Sunuş: Frisby, David. Georg Simmel modernitenin ilk sosyoloğu. (T. Bora, U. Özmakas, N. Kalaycı, E. Gen, Çev.). İstanbul. İletişim Yayınları. 12. Baskı.
34. Sımmel, G. (2020). Bireysellik ve kültür. (T. Birkan, Çev.). İstanbul. Metis Yayınları. 3. Baskı.
35. Spector, N. (1998). Subtle bodies. Wounds between democracy and redemption in contemporary art exhibition, Stockholm: Moderna Museet.
36. Sobchack, V. (2004). Carnal thoughts: Embodiment and moving ımage culture, Berkeley: University Of California Press.
37. Styron, W. (2024). Karanlık gözükünce bir delinin güncesi. İstanbul. Doğan Kitap.
38. Sullivan, M. (2001). Finding pain between minds and bodies. Clinical Journal Of Pain, 17(2), 146–156. Doi: 10.1097/00002508-200106000-00007
39. Susamoğlu, F., Nükte, M., (2021). Çağdaş sanatta gündelik yaşam ve birey idealinin eleştirisi. (Yayımlanmamış Sanatta Yeterlik Tezi). Hacettepe Üniversitesi.
40. Şimşek, M. E. (2014), Moderniteden postmoderniteye uzanan bir köprü: Zygmunt Bauma. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Atatürk Üniversitesi.
41. Taylor, C. (2008). Benliğin kaynakları. (S. A. Baş, B. Baş, Çev). İstanbul. Küre Yayınları. The Guardian.
42. Taylor, C. (2017). Modernliğin sıkıntıları. (U. Canbilen, Çev.). İstanbul. Ayrıntı Yayınları. 3. Baskı.
43. Touraıne, Alan. (1995). Modernliğin eleştirisi. ( H. Tufan Çev). İstabul. Yapı Kredi Yayınları.
44. Tucker, W. (2006). The language of sculpture, Royal National Institute Of The Blind.
45. Yeşiloğlu, C. (2021). Depresif bozukluk tanılı hastalarda baş etme tutumları psikolojik acı ve psikolojik acıya tolerans ilişkisinin incelenmesi. (Yayımlanmamış Yükseklisans Tezi) Çukurova Üniversitesi
46. Winnicott, D. W. (2014), Bebekler ve anneleri, Çeviren: Nükhet Diner, Pinhan Yayıncılık.