Araştırma Makalesi
BibTex RIS Kaynak Göster

Yıl 2026, Cilt: 35 , - , 09.04.2026
https://doi.org/10.35379/cusosbil.1642100
https://izlik.org/JA62TL88XU

Öz

Kaynakça

  • Aküzüm, L. ve Bars, M. (2022). Ortaokul öğrencilerinin okuma kültürlerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 27, 97-122. https://doi.org/10.29000/rumelide.1104146.
  • Akyol, H. (2011). Türkçe öğretim yöntemleri. Pegem Akademi.
  • Altunkaya, H. (2017). Relation between the reading anxiety and reading ability of understanding in fifth grade students. International Journal of Language Academy, 5(3). 106-121. http://dx.doi.org/10.18033/ijla.3594
  • Altunkaya, H. (2018). Ortaokul 8. sınıf öğrencilerinin okur öz yeterlikleri ile okuduklarını anlama becerileri arasındaki ilişki. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 6(1), 202-219. https://doi.org/10.16916/aded.368192
  • Altunkaya, H. ve Erdem, İ. (2017). Yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlerin okuma kaygıları ve okuduğunu anlama beceriler. Sakarya University Journal of Education, 7(1), 59-77. https://doi.org/10.19126/suje.307045
  • Armut, M. ve Türkyılmaz, M. (2018). Ortaokul öğrencilerinin okuma becerileri üzerine bir inceleme. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(1), 217-236. https://doi.org/10.17556/erziefd.330587
  • Arslan, A. (2017). Ortaokul öğrencilerinin okuma kaygıları ve akademik öz yeterlik inançlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. e-Kafkas Journal of Educational Research, 4(3), 45-58. https://doi.org/10.30900/kafkasegt.338051
  • Baker, L. ve Scher, D. (2002). Beginning readers’ motivation for reading in relation to parental beliefs and home reading experiences. Reading Psychology, 23(4), 239-269. https://doi.org/10.1080/713775283
  • Baki, Y. (2017). The effect of anxiety and attitudes of secondary school students towards reading on their reading habits: A structural equation modeling. Eğitim ve Bilim, 42(191), 371-395. https://doi.org/10.15390/EB.2017.7223
  • Balcı, A., Uyar, Y. ve Büyükikiz, K. K. (2012). İlköğretim 6. sınıf öğrencilerinin okuma alışkanlıkları, kütüphane kullanma sıklıkları ve okumaya yönelik tutumlarının incelenmesi. Turkish Studies-International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkishor Turkic, 7(4), 965-985.
  • Bandura, A. (1997). Exercise of personal and collective efficacy in changing societies. A. Bandura (Ed.). Self-efficacy in changing societies (s. 1-45). Cambridge University Press.
  • Başaran, M. ve Ateş, S. (2009). İlköğretim beşinci sınıf öğrencilerinin okumaya ilişkin tutumlarının incelenmesi. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 29, 73-92.
  • Baştuğ, M. ve Çelik, T. (2015). Ortaokul öğrencilerinin okur öz algı düzeylerinin cinsiyet, sınıf, okuma ortamı ve sıklığı açısından incelenmesi. International Journal of Human Sciences, 12(1), 903-919. https://doi.org/10.14687/ijhs.v12i1.3120.
  • Baştuğ, M. ve Keskin, H. G. (2012). Akıcı okuma becerileri ile anlama düzeyleri (basit ve çıkarımsal) arasındaki ı̇lişki. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD), 13(3), 227-244.
  • Bayraktar, İ. (2017). Ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin okuma tutumları ile okuduğunu anlama becerileri arasındaki ilişki. International Journal of Languages' Education and Teaching, 5 (4), 582-594. https://doi.org/10.18298/ijlet.2445
  • Bayraktar, T. ve Özçakır Sümen, Ö. (2024). Dördüncü sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama öz yeterlilik algıları, üst bilişsel farkındalıkları ve problem çözme başarıları arasındaki ilişkilerin incelenmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 69, 132-152. https://doi.org/10.21764/maeuefd.1351197
  • Bayram, S. (2023). İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin okuma stratejileri üst bilişsel farkındalığı, okuduğunu anlama öz yeterliliği ve okuma motivasyonu arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Hasan Kalyoncu Üniversitesi, Gaziantep.
  • Batmaz, O. ve Erdoğan, Ö. (2019). İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin okuma motivasyonları ile okuduğunu anlama becerileri arasındaki ilişki ve bu konuya yönelik öğretmen görüşleri. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 18(71), 1429-1449. https://doi.org/10.17755/esosder.529255
  • Boz, İ. ve Ulusoy, M. (2020). İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin okuma tutumu ile okuduğunu anlama düzeyi ve rutin olmayan problem çözme başarısı arasındaki ilişkinin incelenmesi. Anadolu Kültürel Araştırmalar Dergisi, 4(1), 13-24.
  • Cain, K.; Oakhill, J. ve Bryant, P. (2004). Children’s reading comprehension ability: Concurrent prediction by working memory, verbal ability, and component skills. Journal of Educational Psychology, 96(1), 31–42. https://doi.org/10.1037/0022-0663.96.1.31
  • Ceran, E., Yıldız, M. O. ve Özdemir, İ. (2015). İlkokul 2. sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama becerilerinin cinsiyet ve yaşa göre incelenmesi. Sakarya University Journal of Education, 5(3), 151-166. https://doi.org/10.19126/suje.70062
  • Christensen, L. B., Johnson, L. B. ve Turner, L. A. (2020). Araştırma yöntemleri: Desen ve analiz. (A. Aypay, Çev Ed.). Anı Yayıncılık.
  • Cohen, L., Manion, L. ve Morrison K. (2000). Research methods in education (5. Baskı). Routledge Falmer.
  • Çakıroğlu, E. ve Baki, A. (2010). İlköğretim öğrencilerinde okuma becerileri ve öz yeterlik algısı ilişkisi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 10(4), 2271-2292. https://doi.org/10.9779/pauefd.487556
  • Çelik, S. S. ve Karasakaloğlu, N. (2021). İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin doğru ve akıcı sessiz sözcük okuma düzeyinin öğrencilerin okuduğunu anlama becerisi ve okuma motivasyonu ile ilişkisi. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(2), 467-484. https://doi.org/10.31592/aeusbed.814589
  • Çeliktürk, Z. ve Yamaç, A. (2015). İlkokul ve ortaokul öğrencileri için okuma kaygısı ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlilik ve güvenirlik çalışması. İlköğretim Online, 14(1), 97-107. https://doi.org/10.17051/io.2015.03320
  • Çevik, H., Orakcı, Ş., Aktan, O. ve Toraman, Ç. (2019). Ortaokul öğrencilerinin okuma kaygılarının çeşitli değişkenler bakımından incelenmesi. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 15(1), 1-16. https://doi.org/10.17244/eku.398683
  • Davis-Kean, P. E. (2005). The influence of parent education and family income on child achievement: The indirect role of parental expectations and the home environment. Journal of Family Psychology, 19(2), 294-304. https://doi.org/10.1037/0893-3200.19.2.294
  • Derakshan, N. ve Eysenck, M. W. (2009). Anxiety, processing efficiency, and cognitive performance: New developments fromattentional control theory. European Psychologist, 14(2), 168-176. https://doi.org/10.1027/1016-9040.14.2.168
  • Dilbaz, G. H. (2019). Ortaokul öğrencilerinin okumaya yönelik tutumlarının ve okur öz-algılarının çeşitli değişkenlere göre değerlendirilmesi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Pamukkale Üniversitesi, Denizli.
  • Ektirici, G. E., Kılıççalar, A. ve Kalaycı, E. (2023). Neden okurken kaygı duyuyorum: İlkokul öğrencilerinde okuma kaygısı. International Anatolia Academic Online Journal Social Sciences Journal, 9(1), 13-21.
  • Elley, W. B. (1992). How in the world do students read? IEA study of reading literacy. The International Association for the Evaluation of Educational Achievement (IEA).
  • Erdoğan, D. G. ve Demir, Y. E. (2016). İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin okumaya yönelik tutumlarının farklı değişkenler açısından incelenmesi. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (32), 85-96.
  • Erol, E. (2024). Üstbiliş okuma stratejileri ile okuma motivasyonu ve öz yeterlik arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Balıkesir Üniversitesi, Balıkesir.
  • Esen Aygün, H. (2021). İlkokul öğrencilerinin okuduğunu anlama becerisi ile okuma kaygısı arasındaki ilişkide okuma alışkanlığının aracı rolü. Milli Eğitim, 50 (231), 91-109. https://doi.org/10.37669/milliegitim.746081
  • Evans, M. D.; Kelley, J.; Sikora, J. ve Treiman, D. J. (2010). Family scholarly culture and educational success: Books and schooling in 27 nations. Research in Social Stratification and Mobility, 28(2), 171-197. https://doi.org/10.1016/j.rssm.2010.01.002
  • Eyüp, B. ve Uzuner Yurt, S. (2016). Ortaokul öğrencilerinin okuma tutumları ve okuduğunu anlama öz yeterlikleri arasındaki ilişki. Akademik Araştırmalar Dergisi, 67, 201-216.
  • Gelen, S. (2018). Ortaokul öğrencilerinin okumaya yönelik tutumları ve süreli yayın takip etme alışkanlıkları arasındaki ilişki üzerine bir araştırma. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, Hatay.
  • Grills-Taquechel, A. E., Fletcher, J. M., Vaughn, S. R., Denton, C. A. ve Taylor, P. (2013). Anxiety and inattention as predictors of achievement in early elementary school children. Anxiety, Stress, and Coping, 26(4), 391-410. https://doi.org/10.1080/10615806.2012.691969
  • Guthrie, J.T. ve Wigfield, A. (2000). Engagement and motivation in reading. M.L. Kâmil, P.B. Mosenthal, P.D. Pearson ve R. Barr (Ed.)., Handbook of Reading Research, (s.403-424). Lawrence Erlbaum Associates.
  • Guthrie, J. T., Wigfield, A. ve You, W. (2012). Instructional contexts for engagement and achievement in reading. In C. A. Perfetti (Ed.), Handbook of reading research (s. 601–621). Routledge.
  • Gültekin, G. ve Şahin, A. (2024). Bilim ve sanat merkezlerine devam eden ilkokul öğrencilerinin okuma tutumları. Avrasya Dil Eğitimi ve Araştırmaları Dergisi, 8(2), 119-139.
  • Güneş, F. (2013). Türkçe öğretimi yaklaşımlar ve modeller. Pegem Akademi.
  • Güzel, Ü. (2020). Öğrencilerin okuma motivasyonları ile okuma tutum ve alışkanlıkları arasındaki ilişki. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Fırat Üniversitesi, Elazığ.
  • Hanbay, O. (2024). Sekizinci sınıf öğrencilerinde okumaya yönelik tutum düzeyinin farklı değişkenlere göre incelenmesi. Socıal Mentality and Researcher Thinkers Journal (Smart Journal), 7(48), 1733-1736. http://dx.doi.org/10.31576/smryj.979
  • İlter, İ. (2017). Okuma becerisi ve okuma öz yeterlik algısının öğrencilerin okuma başarıları üzerindeki etkisi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(2), 714-730. https://doi.org/10.17860/mersinefd.306193
  • İnnalı, H., Ö ve Aydın, İ. S. (2014). İlköğretim 8. sınıf öğrencilerinin okur öz yeterliklerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. Turkish Studies - International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 9 (9), 651-682.
  • Kaman, Ş. ve Bulut, A. (2025). İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin özetleme özyeterlik algıları ile okuduğunu anlama düzeyleri arasındaki ilişki. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 73, 323-344. https://doi.org/10.21764/maeuefd.1470354
  • Karabay, A. ve Kuşdemir Kayıran, B. (2010). İlköğretim beşinci sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama becerileri ve okumaya ilişkin tutumları arasındaki ilişki. Çukurova University Faculty of Education Journal, 38(3), 110-117.
  • Karadağ, N. (2022). Ortaokul öğrencilerinin okuma tutum ve alışkanlıklarıyla Türkçe matematik ve fen bilimleri dersi akademik başarıları arasındaki ilişki. Yayınlanmamış doktora tezi, Ankara Üniversitesi, Ankara.
  • Karakoç Öztürk, B. (2015). Ortaokul öğrencilerinin okur öz yeterlikleri üzerine bir araştırma Adana ili örneği. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(21), 908–936. https://doi.org/10.14520/adyusbd.23976.
  • Kılıç, E. (2019). Okuduğunu anlama öz yeterlilik algısının ve üstbilişsel okuduğunu anlama farkındalığının okuduğunu anlamaya etkisi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Akdeniz Üniversitesi, Antalya.
  • Kılınç, H. H. ve Yenen, E. T. (2016). Investigation of students' reading anxiety with regards to some variables. International Journal of Higher Education, 5(1), 111-118. https://doi.org/10.5430/ijhe.v5n1p111
  • Kızgın, A. ve Baştuğ, M. (2020). Okuma motivasyonu ve okuduğunu anlama becerisinin akademik başarıyı yordama düzeyi. Journal of language Education and Research, 6(2), 601-612. https://doi.org/10.31464/jlere.767022
  • Koç, C. ve Arslan, A. (2017). Ortaokul öğrencilerinin akademik öz yeterlik algıları ve okuma stratejileri bilişüstü farkındalıkları. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(1), 745-778. http://dx.doi.org/10.23891/efdyyu.2017.29
  • Kösem, V. C. (2019). Öğretmen adaylarının kitap okuma tutumları ile eleştirel okuma öz yeterlik algıları arasındaki ilişki: Manisa Celal Bayar Üniversitesi Eğitim Fakültesi Örneği. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Manisa Celal Bayar Üniversitesi, Manisa.
  • Kula, S. S. ve Budak, Y. (2020). Self-efficacy perceptions scale for reading comprehension of 4th grade students in primary school: Validity and reliability study. Bartın University Journal of Faculty of Education, 9 (1), 106-120. http://dx.doi.org/10.14686/buefad.536885
  • Kurum, M. (2019). Sınıf öğretmenlerinin okuma ilgileri ile 4. sınıf öğrencilerinin kitap okumaya ilişkin tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi, Ağrı.
  • Kuşdemir Kayıran, B. ve Katırcı Ağaçkıran, Z. (2018). İlkokul birinci sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama başarılarının ve okuma hızlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Gaziantep Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 2(2), 30-44.
  • Kuşdemir, Y. (2019). İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin okumaya yönelik tutumlarının incelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(1), 75-86. https://doi.org/10.29299/kefad.2018.20.01.003
  • Kuşdemir, Y. ve Katrancı, M. (2016). Anxiety and comprehension in reading: I can not find the main idea, myteacher!. Eğitim ve Bilim, 41(183), 251-266. https://doi.org/10.15390/EB.2016.4951
  • Linnenbrink A. E. ve Pintrich R. P. (2003). The role of self-efficacy beliefs in student engagement and learning in the classroom, Reading and Writing Quartely, 19, 119-137. http://dx.doi.org/10.1080/10573560308223
  • McKenna, M.C., Kear, D.J. ve Ellsworth, R.A. (1995). Children’s attitudes toward reading: A national survey. Reading Research Quarterly, 30 (4), 934–956. https://doi.org/10.2307/748205
  • Melanlıoğlu, D. (2014). Okuma kaygısı ölçeğinin psikometrik özelliklerinin belirlenmesi. Eğitim ve Bilim, 39(176), 95-105. http://dx.doi.org/10.15390/EB.2014.3538
  • Mercan, M. (2017). Ortaokul 8. sınıf öğrencilerinin okumaya yönelik tutumları ile türkçe dersine yönelik tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Atatürk Üniversitesi, Erzurum.
  • Mol, S. E. ve Bus, A. G. (2011). To read or not to read: A meta-analysis of print exposure from infancy to early adulthood. Psychological Bulletin, 137(2), 267-296.
  • Özdemir, S. ve Şerbetçi, H. N. (2018). İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin okumaya yönelik tutumları (Bartın Örneklemi). İlköğretim Online, 17(4), 2110-2123. https://doi.org/10.17051/ilkonline.2019.506973
  • Pekrun, R. ve Linnenbrink-Garcia, L. (2012). Academic emotions and student engagement. Handbook of Research on Student Engagement, 47(2), 259-282.
  • Schunk D. H. (2003). Self-efficacy for reading and writing: Influence of modeling, goal setting and self evaluation, Reading and Writing Quartely, 19(2), 159-172. https://doi.org/10.1080/10573560308219
  • Sénéchal, M. ve LeFevre, J. A. (2002). Parental involvement in the development of children’s reading skill: A five-year longitudinal study. Child Development, 73(2), 445-460. https://doi.org/10.1111/1467-8624.00417
  • Solheim, O.J. (2011) The impact of reading self-efficacy and task value on reading comprehension scores in different item formats. Reading Psychology, 32 (1), 1-27. https://doi.org/10.1080/02702710903256601
  • Susar Kırmızı, F. (2006). İlköğretim 4. sınıf Türkçe öğretiminde çoklu zekâ kuramına dayalı işbirlikli öğrenme yönteminin erişi, tutumlar, öğrenme stratejileri ve çoklu zekâ alanları üzerindeki etkileri, Yayımlanmamış doktora tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir.
  • Şahan, B. ve Doğan Kahtalı, B. (2024). The mediation role of reading attitude and parents’ school involvement in correlation between academic self-efficacy and academic success. Kalem Eğitim ve İnsan Bilimleri Dergisi, 14(2), 749-777. https://doi.org/10.23863/kalem.2024.303
  • Şahin, N. (2019). Çeşitli değişkenler açısından ortaokul öğrencilerinin okuma kaygılarının incelenmesi. Turkish Studies-Educational Sciences, 14(5), 2675-2691. https://doi.org/10.29228/TurkishStudies.32720
  • Şahin, N. (2019b). Türkçe öğretmeni adaylarının eleştirel okuma öz yeterlik algıları ile okuma motivasyonları arasındaki ilişkinin incelenmesi. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 16, 214-233. https://doi.org/10.29000/rumelide.618195
  • Şahin Taşkın, Ç. Ş. ve Esen Aygün, H. (2017). İlkokul öğrencilerinin okuma tutumlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. İlköğretim Online, 16(3), 1120-1136. https://doi.org/10.17051/ilkonline.2017.330246
  • Şimşek, N. D. (2019). Ortaokul öğrencı̇lerı̇nı̇n okumaya yönelı̇k tutumlarının farklı değı̇şkenler açısından ı̇ncelenmesi. Turkish Studies Educational Sciences, 14(3), 881-898. https://doi.org/10.29228/TurkishStudies.22797
  • Tabachnick, B. G. ve Fidell, L.S. (2013). Using multivariate statistics (6. Baskı). Pearson.
  • Tonka, H. ve Bakır, S. (2020). The examination of the relationship between the secondary school students' habit of reading and their reading anxiety. Journal of Educational Issues, 6(1), 293-313. https://doi.org/10.5296/jei.v6i1.16986
  • Türkben, T. (2020). Ortaokul öğrencilerinin okuma kaygıları, motivasyon düzeyleri ve anlama becerileri arasındaki ilişkiler. Dil Eğitimi ve Araştırmaları Dergisi, 6(2), 657-677. https://doi.org/10.31464/jlere.770661
  • Uçgun, D. (2014). 8. sınıf öğrencilerinin okur öz yeterliklerinin incelenmesi: Niğde ili örneği. International Journal of Language Academy, 2 (2), 38-47.
  • Ülper, H., ve Şirin, A. N. (2020). Okuma anlama düzeyleriyle öz yeterlik algısı arasındaki ilişki bağlamında ortaokul öğrencilerinin görünümleri. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 48, 1-14. https://doi.org/10.9779/pauefd.487556
  • Ürün Karahan, B. (2017). Türkçe öğretmeni adaylarının okur öz yeterlik algılarının okuduğunu anlama düzeyleri ile ilişkisi. Okuma Yazma Eğitimi Araştırmaları, 5(2), 65-74.
  • Yamaç A. ve Çeliktürk-Sezgin, Z. (2018). İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin okuma kaygıları, akıcılıkları, motivasyonları ve okuduğunu anlamaları arasındaki ilişkiler, Eğitim ve Bilim, 43(194), 225-243. http://dx.doi.org/10.15390/EB.2018.7555
  • Yıldız, M. ve Akyol, H. (2011). İlköğretim 5. sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama, okuma motivasyonu ve okuma alışkanlıkları arasındaki ilişki. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 31(3), 793-815.
  • Yıldız, M. ve Ceyhan, S. (2016). İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin okuma ve yazma kaygılarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Turkish Studies International Periodical fo rthe Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 11(2), 1301-1316. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.9370
  • Yurdakul, Y., Beyazıt, U., Bütün-Ayhan, A. ve Şimşek, Ş. (2020). İlkokul öğrencilerinin okumaya yönelik tutumları ile serbest zamanlarında kitap okuma alışkanlıklarının incelenmesi. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi, 9(2), 217-229. https://www.doi.org/10.46971/ausbid.710610

Yıl 2026, Cilt: 35 , - , 09.04.2026
https://doi.org/10.35379/cusosbil.1642100
https://izlik.org/JA62TL88XU

Öz

Kaynakça

  • Aküzüm, L. ve Bars, M. (2022). Ortaokul öğrencilerinin okuma kültürlerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 27, 97-122. https://doi.org/10.29000/rumelide.1104146.
  • Akyol, H. (2011). Türkçe öğretim yöntemleri. Pegem Akademi.
  • Altunkaya, H. (2017). Relation between the reading anxiety and reading ability of understanding in fifth grade students. International Journal of Language Academy, 5(3). 106-121. http://dx.doi.org/10.18033/ijla.3594
  • Altunkaya, H. (2018). Ortaokul 8. sınıf öğrencilerinin okur öz yeterlikleri ile okuduklarını anlama becerileri arasındaki ilişki. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 6(1), 202-219. https://doi.org/10.16916/aded.368192
  • Altunkaya, H. ve Erdem, İ. (2017). Yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlerin okuma kaygıları ve okuduğunu anlama beceriler. Sakarya University Journal of Education, 7(1), 59-77. https://doi.org/10.19126/suje.307045
  • Armut, M. ve Türkyılmaz, M. (2018). Ortaokul öğrencilerinin okuma becerileri üzerine bir inceleme. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(1), 217-236. https://doi.org/10.17556/erziefd.330587
  • Arslan, A. (2017). Ortaokul öğrencilerinin okuma kaygıları ve akademik öz yeterlik inançlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. e-Kafkas Journal of Educational Research, 4(3), 45-58. https://doi.org/10.30900/kafkasegt.338051
  • Baker, L. ve Scher, D. (2002). Beginning readers’ motivation for reading in relation to parental beliefs and home reading experiences. Reading Psychology, 23(4), 239-269. https://doi.org/10.1080/713775283
  • Baki, Y. (2017). The effect of anxiety and attitudes of secondary school students towards reading on their reading habits: A structural equation modeling. Eğitim ve Bilim, 42(191), 371-395. https://doi.org/10.15390/EB.2017.7223
  • Balcı, A., Uyar, Y. ve Büyükikiz, K. K. (2012). İlköğretim 6. sınıf öğrencilerinin okuma alışkanlıkları, kütüphane kullanma sıklıkları ve okumaya yönelik tutumlarının incelenmesi. Turkish Studies-International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkishor Turkic, 7(4), 965-985.
  • Bandura, A. (1997). Exercise of personal and collective efficacy in changing societies. A. Bandura (Ed.). Self-efficacy in changing societies (s. 1-45). Cambridge University Press.
  • Başaran, M. ve Ateş, S. (2009). İlköğretim beşinci sınıf öğrencilerinin okumaya ilişkin tutumlarının incelenmesi. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 29, 73-92.
  • Baştuğ, M. ve Çelik, T. (2015). Ortaokul öğrencilerinin okur öz algı düzeylerinin cinsiyet, sınıf, okuma ortamı ve sıklığı açısından incelenmesi. International Journal of Human Sciences, 12(1), 903-919. https://doi.org/10.14687/ijhs.v12i1.3120.
  • Baştuğ, M. ve Keskin, H. G. (2012). Akıcı okuma becerileri ile anlama düzeyleri (basit ve çıkarımsal) arasındaki ı̇lişki. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD), 13(3), 227-244.
  • Bayraktar, İ. (2017). Ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin okuma tutumları ile okuduğunu anlama becerileri arasındaki ilişki. International Journal of Languages' Education and Teaching, 5 (4), 582-594. https://doi.org/10.18298/ijlet.2445
  • Bayraktar, T. ve Özçakır Sümen, Ö. (2024). Dördüncü sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama öz yeterlilik algıları, üst bilişsel farkındalıkları ve problem çözme başarıları arasındaki ilişkilerin incelenmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 69, 132-152. https://doi.org/10.21764/maeuefd.1351197
  • Bayram, S. (2023). İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin okuma stratejileri üst bilişsel farkındalığı, okuduğunu anlama öz yeterliliği ve okuma motivasyonu arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Hasan Kalyoncu Üniversitesi, Gaziantep.
  • Batmaz, O. ve Erdoğan, Ö. (2019). İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin okuma motivasyonları ile okuduğunu anlama becerileri arasındaki ilişki ve bu konuya yönelik öğretmen görüşleri. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 18(71), 1429-1449. https://doi.org/10.17755/esosder.529255
  • Boz, İ. ve Ulusoy, M. (2020). İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin okuma tutumu ile okuduğunu anlama düzeyi ve rutin olmayan problem çözme başarısı arasındaki ilişkinin incelenmesi. Anadolu Kültürel Araştırmalar Dergisi, 4(1), 13-24.
  • Cain, K.; Oakhill, J. ve Bryant, P. (2004). Children’s reading comprehension ability: Concurrent prediction by working memory, verbal ability, and component skills. Journal of Educational Psychology, 96(1), 31–42. https://doi.org/10.1037/0022-0663.96.1.31
  • Ceran, E., Yıldız, M. O. ve Özdemir, İ. (2015). İlkokul 2. sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama becerilerinin cinsiyet ve yaşa göre incelenmesi. Sakarya University Journal of Education, 5(3), 151-166. https://doi.org/10.19126/suje.70062
  • Christensen, L. B., Johnson, L. B. ve Turner, L. A. (2020). Araştırma yöntemleri: Desen ve analiz. (A. Aypay, Çev Ed.). Anı Yayıncılık.
  • Cohen, L., Manion, L. ve Morrison K. (2000). Research methods in education (5. Baskı). Routledge Falmer.
  • Çakıroğlu, E. ve Baki, A. (2010). İlköğretim öğrencilerinde okuma becerileri ve öz yeterlik algısı ilişkisi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 10(4), 2271-2292. https://doi.org/10.9779/pauefd.487556
  • Çelik, S. S. ve Karasakaloğlu, N. (2021). İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin doğru ve akıcı sessiz sözcük okuma düzeyinin öğrencilerin okuduğunu anlama becerisi ve okuma motivasyonu ile ilişkisi. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(2), 467-484. https://doi.org/10.31592/aeusbed.814589
  • Çeliktürk, Z. ve Yamaç, A. (2015). İlkokul ve ortaokul öğrencileri için okuma kaygısı ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlilik ve güvenirlik çalışması. İlköğretim Online, 14(1), 97-107. https://doi.org/10.17051/io.2015.03320
  • Çevik, H., Orakcı, Ş., Aktan, O. ve Toraman, Ç. (2019). Ortaokul öğrencilerinin okuma kaygılarının çeşitli değişkenler bakımından incelenmesi. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 15(1), 1-16. https://doi.org/10.17244/eku.398683
  • Davis-Kean, P. E. (2005). The influence of parent education and family income on child achievement: The indirect role of parental expectations and the home environment. Journal of Family Psychology, 19(2), 294-304. https://doi.org/10.1037/0893-3200.19.2.294
  • Derakshan, N. ve Eysenck, M. W. (2009). Anxiety, processing efficiency, and cognitive performance: New developments fromattentional control theory. European Psychologist, 14(2), 168-176. https://doi.org/10.1027/1016-9040.14.2.168
  • Dilbaz, G. H. (2019). Ortaokul öğrencilerinin okumaya yönelik tutumlarının ve okur öz-algılarının çeşitli değişkenlere göre değerlendirilmesi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Pamukkale Üniversitesi, Denizli.
  • Ektirici, G. E., Kılıççalar, A. ve Kalaycı, E. (2023). Neden okurken kaygı duyuyorum: İlkokul öğrencilerinde okuma kaygısı. International Anatolia Academic Online Journal Social Sciences Journal, 9(1), 13-21.
  • Elley, W. B. (1992). How in the world do students read? IEA study of reading literacy. The International Association for the Evaluation of Educational Achievement (IEA).
  • Erdoğan, D. G. ve Demir, Y. E. (2016). İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin okumaya yönelik tutumlarının farklı değişkenler açısından incelenmesi. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (32), 85-96.
  • Erol, E. (2024). Üstbiliş okuma stratejileri ile okuma motivasyonu ve öz yeterlik arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Balıkesir Üniversitesi, Balıkesir.
  • Esen Aygün, H. (2021). İlkokul öğrencilerinin okuduğunu anlama becerisi ile okuma kaygısı arasındaki ilişkide okuma alışkanlığının aracı rolü. Milli Eğitim, 50 (231), 91-109. https://doi.org/10.37669/milliegitim.746081
  • Evans, M. D.; Kelley, J.; Sikora, J. ve Treiman, D. J. (2010). Family scholarly culture and educational success: Books and schooling in 27 nations. Research in Social Stratification and Mobility, 28(2), 171-197. https://doi.org/10.1016/j.rssm.2010.01.002
  • Eyüp, B. ve Uzuner Yurt, S. (2016). Ortaokul öğrencilerinin okuma tutumları ve okuduğunu anlama öz yeterlikleri arasındaki ilişki. Akademik Araştırmalar Dergisi, 67, 201-216.
  • Gelen, S. (2018). Ortaokul öğrencilerinin okumaya yönelik tutumları ve süreli yayın takip etme alışkanlıkları arasındaki ilişki üzerine bir araştırma. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, Hatay.
  • Grills-Taquechel, A. E., Fletcher, J. M., Vaughn, S. R., Denton, C. A. ve Taylor, P. (2013). Anxiety and inattention as predictors of achievement in early elementary school children. Anxiety, Stress, and Coping, 26(4), 391-410. https://doi.org/10.1080/10615806.2012.691969
  • Guthrie, J.T. ve Wigfield, A. (2000). Engagement and motivation in reading. M.L. Kâmil, P.B. Mosenthal, P.D. Pearson ve R. Barr (Ed.)., Handbook of Reading Research, (s.403-424). Lawrence Erlbaum Associates.
  • Guthrie, J. T., Wigfield, A. ve You, W. (2012). Instructional contexts for engagement and achievement in reading. In C. A. Perfetti (Ed.), Handbook of reading research (s. 601–621). Routledge.
  • Gültekin, G. ve Şahin, A. (2024). Bilim ve sanat merkezlerine devam eden ilkokul öğrencilerinin okuma tutumları. Avrasya Dil Eğitimi ve Araştırmaları Dergisi, 8(2), 119-139.
  • Güneş, F. (2013). Türkçe öğretimi yaklaşımlar ve modeller. Pegem Akademi.
  • Güzel, Ü. (2020). Öğrencilerin okuma motivasyonları ile okuma tutum ve alışkanlıkları arasındaki ilişki. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Fırat Üniversitesi, Elazığ.
  • Hanbay, O. (2024). Sekizinci sınıf öğrencilerinde okumaya yönelik tutum düzeyinin farklı değişkenlere göre incelenmesi. Socıal Mentality and Researcher Thinkers Journal (Smart Journal), 7(48), 1733-1736. http://dx.doi.org/10.31576/smryj.979
  • İlter, İ. (2017). Okuma becerisi ve okuma öz yeterlik algısının öğrencilerin okuma başarıları üzerindeki etkisi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(2), 714-730. https://doi.org/10.17860/mersinefd.306193
  • İnnalı, H., Ö ve Aydın, İ. S. (2014). İlköğretim 8. sınıf öğrencilerinin okur öz yeterliklerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. Turkish Studies - International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 9 (9), 651-682.
  • Kaman, Ş. ve Bulut, A. (2025). İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin özetleme özyeterlik algıları ile okuduğunu anlama düzeyleri arasındaki ilişki. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 73, 323-344. https://doi.org/10.21764/maeuefd.1470354
  • Karabay, A. ve Kuşdemir Kayıran, B. (2010). İlköğretim beşinci sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama becerileri ve okumaya ilişkin tutumları arasındaki ilişki. Çukurova University Faculty of Education Journal, 38(3), 110-117.
  • Karadağ, N. (2022). Ortaokul öğrencilerinin okuma tutum ve alışkanlıklarıyla Türkçe matematik ve fen bilimleri dersi akademik başarıları arasındaki ilişki. Yayınlanmamış doktora tezi, Ankara Üniversitesi, Ankara.
  • Karakoç Öztürk, B. (2015). Ortaokul öğrencilerinin okur öz yeterlikleri üzerine bir araştırma Adana ili örneği. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(21), 908–936. https://doi.org/10.14520/adyusbd.23976.
  • Kılıç, E. (2019). Okuduğunu anlama öz yeterlilik algısının ve üstbilişsel okuduğunu anlama farkındalığının okuduğunu anlamaya etkisi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Akdeniz Üniversitesi, Antalya.
  • Kılınç, H. H. ve Yenen, E. T. (2016). Investigation of students' reading anxiety with regards to some variables. International Journal of Higher Education, 5(1), 111-118. https://doi.org/10.5430/ijhe.v5n1p111
  • Kızgın, A. ve Baştuğ, M. (2020). Okuma motivasyonu ve okuduğunu anlama becerisinin akademik başarıyı yordama düzeyi. Journal of language Education and Research, 6(2), 601-612. https://doi.org/10.31464/jlere.767022
  • Koç, C. ve Arslan, A. (2017). Ortaokul öğrencilerinin akademik öz yeterlik algıları ve okuma stratejileri bilişüstü farkındalıkları. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(1), 745-778. http://dx.doi.org/10.23891/efdyyu.2017.29
  • Kösem, V. C. (2019). Öğretmen adaylarının kitap okuma tutumları ile eleştirel okuma öz yeterlik algıları arasındaki ilişki: Manisa Celal Bayar Üniversitesi Eğitim Fakültesi Örneği. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Manisa Celal Bayar Üniversitesi, Manisa.
  • Kula, S. S. ve Budak, Y. (2020). Self-efficacy perceptions scale for reading comprehension of 4th grade students in primary school: Validity and reliability study. Bartın University Journal of Faculty of Education, 9 (1), 106-120. http://dx.doi.org/10.14686/buefad.536885
  • Kurum, M. (2019). Sınıf öğretmenlerinin okuma ilgileri ile 4. sınıf öğrencilerinin kitap okumaya ilişkin tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi, Ağrı.
  • Kuşdemir Kayıran, B. ve Katırcı Ağaçkıran, Z. (2018). İlkokul birinci sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama başarılarının ve okuma hızlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Gaziantep Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 2(2), 30-44.
  • Kuşdemir, Y. (2019). İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin okumaya yönelik tutumlarının incelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(1), 75-86. https://doi.org/10.29299/kefad.2018.20.01.003
  • Kuşdemir, Y. ve Katrancı, M. (2016). Anxiety and comprehension in reading: I can not find the main idea, myteacher!. Eğitim ve Bilim, 41(183), 251-266. https://doi.org/10.15390/EB.2016.4951
  • Linnenbrink A. E. ve Pintrich R. P. (2003). The role of self-efficacy beliefs in student engagement and learning in the classroom, Reading and Writing Quartely, 19, 119-137. http://dx.doi.org/10.1080/10573560308223
  • McKenna, M.C., Kear, D.J. ve Ellsworth, R.A. (1995). Children’s attitudes toward reading: A national survey. Reading Research Quarterly, 30 (4), 934–956. https://doi.org/10.2307/748205
  • Melanlıoğlu, D. (2014). Okuma kaygısı ölçeğinin psikometrik özelliklerinin belirlenmesi. Eğitim ve Bilim, 39(176), 95-105. http://dx.doi.org/10.15390/EB.2014.3538
  • Mercan, M. (2017). Ortaokul 8. sınıf öğrencilerinin okumaya yönelik tutumları ile türkçe dersine yönelik tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Atatürk Üniversitesi, Erzurum.
  • Mol, S. E. ve Bus, A. G. (2011). To read or not to read: A meta-analysis of print exposure from infancy to early adulthood. Psychological Bulletin, 137(2), 267-296.
  • Özdemir, S. ve Şerbetçi, H. N. (2018). İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin okumaya yönelik tutumları (Bartın Örneklemi). İlköğretim Online, 17(4), 2110-2123. https://doi.org/10.17051/ilkonline.2019.506973
  • Pekrun, R. ve Linnenbrink-Garcia, L. (2012). Academic emotions and student engagement. Handbook of Research on Student Engagement, 47(2), 259-282.
  • Schunk D. H. (2003). Self-efficacy for reading and writing: Influence of modeling, goal setting and self evaluation, Reading and Writing Quartely, 19(2), 159-172. https://doi.org/10.1080/10573560308219
  • Sénéchal, M. ve LeFevre, J. A. (2002). Parental involvement in the development of children’s reading skill: A five-year longitudinal study. Child Development, 73(2), 445-460. https://doi.org/10.1111/1467-8624.00417
  • Solheim, O.J. (2011) The impact of reading self-efficacy and task value on reading comprehension scores in different item formats. Reading Psychology, 32 (1), 1-27. https://doi.org/10.1080/02702710903256601
  • Susar Kırmızı, F. (2006). İlköğretim 4. sınıf Türkçe öğretiminde çoklu zekâ kuramına dayalı işbirlikli öğrenme yönteminin erişi, tutumlar, öğrenme stratejileri ve çoklu zekâ alanları üzerindeki etkileri, Yayımlanmamış doktora tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir.
  • Şahan, B. ve Doğan Kahtalı, B. (2024). The mediation role of reading attitude and parents’ school involvement in correlation between academic self-efficacy and academic success. Kalem Eğitim ve İnsan Bilimleri Dergisi, 14(2), 749-777. https://doi.org/10.23863/kalem.2024.303
  • Şahin, N. (2019). Çeşitli değişkenler açısından ortaokul öğrencilerinin okuma kaygılarının incelenmesi. Turkish Studies-Educational Sciences, 14(5), 2675-2691. https://doi.org/10.29228/TurkishStudies.32720
  • Şahin, N. (2019b). Türkçe öğretmeni adaylarının eleştirel okuma öz yeterlik algıları ile okuma motivasyonları arasındaki ilişkinin incelenmesi. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 16, 214-233. https://doi.org/10.29000/rumelide.618195
  • Şahin Taşkın, Ç. Ş. ve Esen Aygün, H. (2017). İlkokul öğrencilerinin okuma tutumlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. İlköğretim Online, 16(3), 1120-1136. https://doi.org/10.17051/ilkonline.2017.330246
  • Şimşek, N. D. (2019). Ortaokul öğrencı̇lerı̇nı̇n okumaya yönelı̇k tutumlarının farklı değı̇şkenler açısından ı̇ncelenmesi. Turkish Studies Educational Sciences, 14(3), 881-898. https://doi.org/10.29228/TurkishStudies.22797
  • Tabachnick, B. G. ve Fidell, L.S. (2013). Using multivariate statistics (6. Baskı). Pearson.
  • Tonka, H. ve Bakır, S. (2020). The examination of the relationship between the secondary school students' habit of reading and their reading anxiety. Journal of Educational Issues, 6(1), 293-313. https://doi.org/10.5296/jei.v6i1.16986
  • Türkben, T. (2020). Ortaokul öğrencilerinin okuma kaygıları, motivasyon düzeyleri ve anlama becerileri arasındaki ilişkiler. Dil Eğitimi ve Araştırmaları Dergisi, 6(2), 657-677. https://doi.org/10.31464/jlere.770661
  • Uçgun, D. (2014). 8. sınıf öğrencilerinin okur öz yeterliklerinin incelenmesi: Niğde ili örneği. International Journal of Language Academy, 2 (2), 38-47.
  • Ülper, H., ve Şirin, A. N. (2020). Okuma anlama düzeyleriyle öz yeterlik algısı arasındaki ilişki bağlamında ortaokul öğrencilerinin görünümleri. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 48, 1-14. https://doi.org/10.9779/pauefd.487556
  • Ürün Karahan, B. (2017). Türkçe öğretmeni adaylarının okur öz yeterlik algılarının okuduğunu anlama düzeyleri ile ilişkisi. Okuma Yazma Eğitimi Araştırmaları, 5(2), 65-74.
  • Yamaç A. ve Çeliktürk-Sezgin, Z. (2018). İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin okuma kaygıları, akıcılıkları, motivasyonları ve okuduğunu anlamaları arasındaki ilişkiler, Eğitim ve Bilim, 43(194), 225-243. http://dx.doi.org/10.15390/EB.2018.7555
  • Yıldız, M. ve Akyol, H. (2011). İlköğretim 5. sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama, okuma motivasyonu ve okuma alışkanlıkları arasındaki ilişki. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 31(3), 793-815.
  • Yıldız, M. ve Ceyhan, S. (2016). İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin okuma ve yazma kaygılarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Turkish Studies International Periodical fo rthe Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 11(2), 1301-1316. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.9370
  • Yurdakul, Y., Beyazıt, U., Bütün-Ayhan, A. ve Şimşek, Ş. (2020). İlkokul öğrencilerinin okumaya yönelik tutumları ile serbest zamanlarında kitap okuma alışkanlıklarının incelenmesi. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi, 9(2), 217-229. https://www.doi.org/10.46971/ausbid.710610

EXAMINING THE RELATIONSHIP BETWEEN AFFECTIVE FACTORS RELATED TO READING AND READING COMPREHENSION SKILLS OF 4TH GRADE PRIMARY SCHOOL STUDENTS

Yıl 2026, Cilt: 35 , - , 09.04.2026
https://doi.org/10.35379/cusosbil.1642100
https://izlik.org/JA62TL88XU

Öz

In this study, the aim was to examine the relationships between affective characteristics related to reading and reading comprehension skills of fourth-grade elementary students. Additionally, it was investigated whether these variables differed according to certain socio-demographic characteristics. Designed as a descriptive study in the relational survey model, the research involved 300 students. Data were collected using the “Reading Anxiety Scale,” “Attitude Towards Reading Scale,” “Reading Comprehension Self-Efficacy Scale,” and “Reading Comprehension Achievement Test”. As a result of the research, students' self-efficacy, attitude and anxiety scores towards reading comprehension differed significantly according to factors such as having a library, parents’ education level, and the number of books they read. Reading comprehension achievement scores showed a significant difference based on whether students had a library at home,, the number of books they read and their father's education level. In addition, when the relationships between the related variables were examined, it was determined that a strong positive correlation between students’ reading self-efficacy and reading attitude scores; a moderate positive correlation between reading self-efficacy and comprehension achievement scores; and a moderate negative correlation between reading self-efficacy and reading anxiety scores.

Kaynakça

  • Aküzüm, L. ve Bars, M. (2022). Ortaokul öğrencilerinin okuma kültürlerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 27, 97-122. https://doi.org/10.29000/rumelide.1104146.
  • Akyol, H. (2011). Türkçe öğretim yöntemleri. Pegem Akademi.
  • Altunkaya, H. (2017). Relation between the reading anxiety and reading ability of understanding in fifth grade students. International Journal of Language Academy, 5(3). 106-121. http://dx.doi.org/10.18033/ijla.3594
  • Altunkaya, H. (2018). Ortaokul 8. sınıf öğrencilerinin okur öz yeterlikleri ile okuduklarını anlama becerileri arasındaki ilişki. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 6(1), 202-219. https://doi.org/10.16916/aded.368192
  • Altunkaya, H. ve Erdem, İ. (2017). Yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlerin okuma kaygıları ve okuduğunu anlama beceriler. Sakarya University Journal of Education, 7(1), 59-77. https://doi.org/10.19126/suje.307045
  • Armut, M. ve Türkyılmaz, M. (2018). Ortaokul öğrencilerinin okuma becerileri üzerine bir inceleme. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(1), 217-236. https://doi.org/10.17556/erziefd.330587
  • Arslan, A. (2017). Ortaokul öğrencilerinin okuma kaygıları ve akademik öz yeterlik inançlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. e-Kafkas Journal of Educational Research, 4(3), 45-58. https://doi.org/10.30900/kafkasegt.338051
  • Baker, L. ve Scher, D. (2002). Beginning readers’ motivation for reading in relation to parental beliefs and home reading experiences. Reading Psychology, 23(4), 239-269. https://doi.org/10.1080/713775283
  • Baki, Y. (2017). The effect of anxiety and attitudes of secondary school students towards reading on their reading habits: A structural equation modeling. Eğitim ve Bilim, 42(191), 371-395. https://doi.org/10.15390/EB.2017.7223
  • Balcı, A., Uyar, Y. ve Büyükikiz, K. K. (2012). İlköğretim 6. sınıf öğrencilerinin okuma alışkanlıkları, kütüphane kullanma sıklıkları ve okumaya yönelik tutumlarının incelenmesi. Turkish Studies-International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkishor Turkic, 7(4), 965-985.
  • Bandura, A. (1997). Exercise of personal and collective efficacy in changing societies. A. Bandura (Ed.). Self-efficacy in changing societies (s. 1-45). Cambridge University Press.
  • Başaran, M. ve Ateş, S. (2009). İlköğretim beşinci sınıf öğrencilerinin okumaya ilişkin tutumlarının incelenmesi. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 29, 73-92.
  • Baştuğ, M. ve Çelik, T. (2015). Ortaokul öğrencilerinin okur öz algı düzeylerinin cinsiyet, sınıf, okuma ortamı ve sıklığı açısından incelenmesi. International Journal of Human Sciences, 12(1), 903-919. https://doi.org/10.14687/ijhs.v12i1.3120.
  • Baştuğ, M. ve Keskin, H. G. (2012). Akıcı okuma becerileri ile anlama düzeyleri (basit ve çıkarımsal) arasındaki ı̇lişki. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD), 13(3), 227-244.
  • Bayraktar, İ. (2017). Ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin okuma tutumları ile okuduğunu anlama becerileri arasındaki ilişki. International Journal of Languages' Education and Teaching, 5 (4), 582-594. https://doi.org/10.18298/ijlet.2445
  • Bayraktar, T. ve Özçakır Sümen, Ö. (2024). Dördüncü sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama öz yeterlilik algıları, üst bilişsel farkındalıkları ve problem çözme başarıları arasındaki ilişkilerin incelenmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 69, 132-152. https://doi.org/10.21764/maeuefd.1351197
  • Bayram, S. (2023). İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin okuma stratejileri üst bilişsel farkındalığı, okuduğunu anlama öz yeterliliği ve okuma motivasyonu arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Hasan Kalyoncu Üniversitesi, Gaziantep.
  • Batmaz, O. ve Erdoğan, Ö. (2019). İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin okuma motivasyonları ile okuduğunu anlama becerileri arasındaki ilişki ve bu konuya yönelik öğretmen görüşleri. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 18(71), 1429-1449. https://doi.org/10.17755/esosder.529255
  • Boz, İ. ve Ulusoy, M. (2020). İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin okuma tutumu ile okuduğunu anlama düzeyi ve rutin olmayan problem çözme başarısı arasındaki ilişkinin incelenmesi. Anadolu Kültürel Araştırmalar Dergisi, 4(1), 13-24.
  • Cain, K.; Oakhill, J. ve Bryant, P. (2004). Children’s reading comprehension ability: Concurrent prediction by working memory, verbal ability, and component skills. Journal of Educational Psychology, 96(1), 31–42. https://doi.org/10.1037/0022-0663.96.1.31
  • Ceran, E., Yıldız, M. O. ve Özdemir, İ. (2015). İlkokul 2. sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama becerilerinin cinsiyet ve yaşa göre incelenmesi. Sakarya University Journal of Education, 5(3), 151-166. https://doi.org/10.19126/suje.70062
  • Christensen, L. B., Johnson, L. B. ve Turner, L. A. (2020). Araştırma yöntemleri: Desen ve analiz. (A. Aypay, Çev Ed.). Anı Yayıncılık.
  • Cohen, L., Manion, L. ve Morrison K. (2000). Research methods in education (5. Baskı). Routledge Falmer.
  • Çakıroğlu, E. ve Baki, A. (2010). İlköğretim öğrencilerinde okuma becerileri ve öz yeterlik algısı ilişkisi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 10(4), 2271-2292. https://doi.org/10.9779/pauefd.487556
  • Çelik, S. S. ve Karasakaloğlu, N. (2021). İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin doğru ve akıcı sessiz sözcük okuma düzeyinin öğrencilerin okuduğunu anlama becerisi ve okuma motivasyonu ile ilişkisi. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(2), 467-484. https://doi.org/10.31592/aeusbed.814589
  • Çeliktürk, Z. ve Yamaç, A. (2015). İlkokul ve ortaokul öğrencileri için okuma kaygısı ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlilik ve güvenirlik çalışması. İlköğretim Online, 14(1), 97-107. https://doi.org/10.17051/io.2015.03320
  • Çevik, H., Orakcı, Ş., Aktan, O. ve Toraman, Ç. (2019). Ortaokul öğrencilerinin okuma kaygılarının çeşitli değişkenler bakımından incelenmesi. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 15(1), 1-16. https://doi.org/10.17244/eku.398683
  • Davis-Kean, P. E. (2005). The influence of parent education and family income on child achievement: The indirect role of parental expectations and the home environment. Journal of Family Psychology, 19(2), 294-304. https://doi.org/10.1037/0893-3200.19.2.294
  • Derakshan, N. ve Eysenck, M. W. (2009). Anxiety, processing efficiency, and cognitive performance: New developments fromattentional control theory. European Psychologist, 14(2), 168-176. https://doi.org/10.1027/1016-9040.14.2.168
  • Dilbaz, G. H. (2019). Ortaokul öğrencilerinin okumaya yönelik tutumlarının ve okur öz-algılarının çeşitli değişkenlere göre değerlendirilmesi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Pamukkale Üniversitesi, Denizli.
  • Ektirici, G. E., Kılıççalar, A. ve Kalaycı, E. (2023). Neden okurken kaygı duyuyorum: İlkokul öğrencilerinde okuma kaygısı. International Anatolia Academic Online Journal Social Sciences Journal, 9(1), 13-21.
  • Elley, W. B. (1992). How in the world do students read? IEA study of reading literacy. The International Association for the Evaluation of Educational Achievement (IEA).
  • Erdoğan, D. G. ve Demir, Y. E. (2016). İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin okumaya yönelik tutumlarının farklı değişkenler açısından incelenmesi. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (32), 85-96.
  • Erol, E. (2024). Üstbiliş okuma stratejileri ile okuma motivasyonu ve öz yeterlik arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Balıkesir Üniversitesi, Balıkesir.
  • Esen Aygün, H. (2021). İlkokul öğrencilerinin okuduğunu anlama becerisi ile okuma kaygısı arasındaki ilişkide okuma alışkanlığının aracı rolü. Milli Eğitim, 50 (231), 91-109. https://doi.org/10.37669/milliegitim.746081
  • Evans, M. D.; Kelley, J.; Sikora, J. ve Treiman, D. J. (2010). Family scholarly culture and educational success: Books and schooling in 27 nations. Research in Social Stratification and Mobility, 28(2), 171-197. https://doi.org/10.1016/j.rssm.2010.01.002
  • Eyüp, B. ve Uzuner Yurt, S. (2016). Ortaokul öğrencilerinin okuma tutumları ve okuduğunu anlama öz yeterlikleri arasındaki ilişki. Akademik Araştırmalar Dergisi, 67, 201-216.
  • Gelen, S. (2018). Ortaokul öğrencilerinin okumaya yönelik tutumları ve süreli yayın takip etme alışkanlıkları arasındaki ilişki üzerine bir araştırma. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, Hatay.
  • Grills-Taquechel, A. E., Fletcher, J. M., Vaughn, S. R., Denton, C. A. ve Taylor, P. (2013). Anxiety and inattention as predictors of achievement in early elementary school children. Anxiety, Stress, and Coping, 26(4), 391-410. https://doi.org/10.1080/10615806.2012.691969
  • Guthrie, J.T. ve Wigfield, A. (2000). Engagement and motivation in reading. M.L. Kâmil, P.B. Mosenthal, P.D. Pearson ve R. Barr (Ed.)., Handbook of Reading Research, (s.403-424). Lawrence Erlbaum Associates.
  • Guthrie, J. T., Wigfield, A. ve You, W. (2012). Instructional contexts for engagement and achievement in reading. In C. A. Perfetti (Ed.), Handbook of reading research (s. 601–621). Routledge.
  • Gültekin, G. ve Şahin, A. (2024). Bilim ve sanat merkezlerine devam eden ilkokul öğrencilerinin okuma tutumları. Avrasya Dil Eğitimi ve Araştırmaları Dergisi, 8(2), 119-139.
  • Güneş, F. (2013). Türkçe öğretimi yaklaşımlar ve modeller. Pegem Akademi.
  • Güzel, Ü. (2020). Öğrencilerin okuma motivasyonları ile okuma tutum ve alışkanlıkları arasındaki ilişki. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Fırat Üniversitesi, Elazığ.
  • Hanbay, O. (2024). Sekizinci sınıf öğrencilerinde okumaya yönelik tutum düzeyinin farklı değişkenlere göre incelenmesi. Socıal Mentality and Researcher Thinkers Journal (Smart Journal), 7(48), 1733-1736. http://dx.doi.org/10.31576/smryj.979
  • İlter, İ. (2017). Okuma becerisi ve okuma öz yeterlik algısının öğrencilerin okuma başarıları üzerindeki etkisi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(2), 714-730. https://doi.org/10.17860/mersinefd.306193
  • İnnalı, H., Ö ve Aydın, İ. S. (2014). İlköğretim 8. sınıf öğrencilerinin okur öz yeterliklerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. Turkish Studies - International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 9 (9), 651-682.
  • Kaman, Ş. ve Bulut, A. (2025). İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin özetleme özyeterlik algıları ile okuduğunu anlama düzeyleri arasındaki ilişki. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 73, 323-344. https://doi.org/10.21764/maeuefd.1470354
  • Karabay, A. ve Kuşdemir Kayıran, B. (2010). İlköğretim beşinci sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama becerileri ve okumaya ilişkin tutumları arasındaki ilişki. Çukurova University Faculty of Education Journal, 38(3), 110-117.
  • Karadağ, N. (2022). Ortaokul öğrencilerinin okuma tutum ve alışkanlıklarıyla Türkçe matematik ve fen bilimleri dersi akademik başarıları arasındaki ilişki. Yayınlanmamış doktora tezi, Ankara Üniversitesi, Ankara.
  • Karakoç Öztürk, B. (2015). Ortaokul öğrencilerinin okur öz yeterlikleri üzerine bir araştırma Adana ili örneği. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(21), 908–936. https://doi.org/10.14520/adyusbd.23976.
  • Kılıç, E. (2019). Okuduğunu anlama öz yeterlilik algısının ve üstbilişsel okuduğunu anlama farkındalığının okuduğunu anlamaya etkisi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Akdeniz Üniversitesi, Antalya.
  • Kılınç, H. H. ve Yenen, E. T. (2016). Investigation of students' reading anxiety with regards to some variables. International Journal of Higher Education, 5(1), 111-118. https://doi.org/10.5430/ijhe.v5n1p111
  • Kızgın, A. ve Baştuğ, M. (2020). Okuma motivasyonu ve okuduğunu anlama becerisinin akademik başarıyı yordama düzeyi. Journal of language Education and Research, 6(2), 601-612. https://doi.org/10.31464/jlere.767022
  • Koç, C. ve Arslan, A. (2017). Ortaokul öğrencilerinin akademik öz yeterlik algıları ve okuma stratejileri bilişüstü farkındalıkları. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(1), 745-778. http://dx.doi.org/10.23891/efdyyu.2017.29
  • Kösem, V. C. (2019). Öğretmen adaylarının kitap okuma tutumları ile eleştirel okuma öz yeterlik algıları arasındaki ilişki: Manisa Celal Bayar Üniversitesi Eğitim Fakültesi Örneği. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Manisa Celal Bayar Üniversitesi, Manisa.
  • Kula, S. S. ve Budak, Y. (2020). Self-efficacy perceptions scale for reading comprehension of 4th grade students in primary school: Validity and reliability study. Bartın University Journal of Faculty of Education, 9 (1), 106-120. http://dx.doi.org/10.14686/buefad.536885
  • Kurum, M. (2019). Sınıf öğretmenlerinin okuma ilgileri ile 4. sınıf öğrencilerinin kitap okumaya ilişkin tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi, Ağrı.
  • Kuşdemir Kayıran, B. ve Katırcı Ağaçkıran, Z. (2018). İlkokul birinci sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama başarılarının ve okuma hızlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Gaziantep Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 2(2), 30-44.
  • Kuşdemir, Y. (2019). İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin okumaya yönelik tutumlarının incelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(1), 75-86. https://doi.org/10.29299/kefad.2018.20.01.003
  • Kuşdemir, Y. ve Katrancı, M. (2016). Anxiety and comprehension in reading: I can not find the main idea, myteacher!. Eğitim ve Bilim, 41(183), 251-266. https://doi.org/10.15390/EB.2016.4951
  • Linnenbrink A. E. ve Pintrich R. P. (2003). The role of self-efficacy beliefs in student engagement and learning in the classroom, Reading and Writing Quartely, 19, 119-137. http://dx.doi.org/10.1080/10573560308223
  • McKenna, M.C., Kear, D.J. ve Ellsworth, R.A. (1995). Children’s attitudes toward reading: A national survey. Reading Research Quarterly, 30 (4), 934–956. https://doi.org/10.2307/748205
  • Melanlıoğlu, D. (2014). Okuma kaygısı ölçeğinin psikometrik özelliklerinin belirlenmesi. Eğitim ve Bilim, 39(176), 95-105. http://dx.doi.org/10.15390/EB.2014.3538
  • Mercan, M. (2017). Ortaokul 8. sınıf öğrencilerinin okumaya yönelik tutumları ile türkçe dersine yönelik tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Atatürk Üniversitesi, Erzurum.
  • Mol, S. E. ve Bus, A. G. (2011). To read or not to read: A meta-analysis of print exposure from infancy to early adulthood. Psychological Bulletin, 137(2), 267-296.
  • Özdemir, S. ve Şerbetçi, H. N. (2018). İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin okumaya yönelik tutumları (Bartın Örneklemi). İlköğretim Online, 17(4), 2110-2123. https://doi.org/10.17051/ilkonline.2019.506973
  • Pekrun, R. ve Linnenbrink-Garcia, L. (2012). Academic emotions and student engagement. Handbook of Research on Student Engagement, 47(2), 259-282.
  • Schunk D. H. (2003). Self-efficacy for reading and writing: Influence of modeling, goal setting and self evaluation, Reading and Writing Quartely, 19(2), 159-172. https://doi.org/10.1080/10573560308219
  • Sénéchal, M. ve LeFevre, J. A. (2002). Parental involvement in the development of children’s reading skill: A five-year longitudinal study. Child Development, 73(2), 445-460. https://doi.org/10.1111/1467-8624.00417
  • Solheim, O.J. (2011) The impact of reading self-efficacy and task value on reading comprehension scores in different item formats. Reading Psychology, 32 (1), 1-27. https://doi.org/10.1080/02702710903256601
  • Susar Kırmızı, F. (2006). İlköğretim 4. sınıf Türkçe öğretiminde çoklu zekâ kuramına dayalı işbirlikli öğrenme yönteminin erişi, tutumlar, öğrenme stratejileri ve çoklu zekâ alanları üzerindeki etkileri, Yayımlanmamış doktora tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir.
  • Şahan, B. ve Doğan Kahtalı, B. (2024). The mediation role of reading attitude and parents’ school involvement in correlation between academic self-efficacy and academic success. Kalem Eğitim ve İnsan Bilimleri Dergisi, 14(2), 749-777. https://doi.org/10.23863/kalem.2024.303
  • Şahin, N. (2019). Çeşitli değişkenler açısından ortaokul öğrencilerinin okuma kaygılarının incelenmesi. Turkish Studies-Educational Sciences, 14(5), 2675-2691. https://doi.org/10.29228/TurkishStudies.32720
  • Şahin, N. (2019b). Türkçe öğretmeni adaylarının eleştirel okuma öz yeterlik algıları ile okuma motivasyonları arasındaki ilişkinin incelenmesi. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 16, 214-233. https://doi.org/10.29000/rumelide.618195
  • Şahin Taşkın, Ç. Ş. ve Esen Aygün, H. (2017). İlkokul öğrencilerinin okuma tutumlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. İlköğretim Online, 16(3), 1120-1136. https://doi.org/10.17051/ilkonline.2017.330246
  • Şimşek, N. D. (2019). Ortaokul öğrencı̇lerı̇nı̇n okumaya yönelı̇k tutumlarının farklı değı̇şkenler açısından ı̇ncelenmesi. Turkish Studies Educational Sciences, 14(3), 881-898. https://doi.org/10.29228/TurkishStudies.22797
  • Tabachnick, B. G. ve Fidell, L.S. (2013). Using multivariate statistics (6. Baskı). Pearson.
  • Tonka, H. ve Bakır, S. (2020). The examination of the relationship between the secondary school students' habit of reading and their reading anxiety. Journal of Educational Issues, 6(1), 293-313. https://doi.org/10.5296/jei.v6i1.16986
  • Türkben, T. (2020). Ortaokul öğrencilerinin okuma kaygıları, motivasyon düzeyleri ve anlama becerileri arasındaki ilişkiler. Dil Eğitimi ve Araştırmaları Dergisi, 6(2), 657-677. https://doi.org/10.31464/jlere.770661
  • Uçgun, D. (2014). 8. sınıf öğrencilerinin okur öz yeterliklerinin incelenmesi: Niğde ili örneği. International Journal of Language Academy, 2 (2), 38-47.
  • Ülper, H., ve Şirin, A. N. (2020). Okuma anlama düzeyleriyle öz yeterlik algısı arasındaki ilişki bağlamında ortaokul öğrencilerinin görünümleri. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 48, 1-14. https://doi.org/10.9779/pauefd.487556
  • Ürün Karahan, B. (2017). Türkçe öğretmeni adaylarının okur öz yeterlik algılarının okuduğunu anlama düzeyleri ile ilişkisi. Okuma Yazma Eğitimi Araştırmaları, 5(2), 65-74.
  • Yamaç A. ve Çeliktürk-Sezgin, Z. (2018). İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin okuma kaygıları, akıcılıkları, motivasyonları ve okuduğunu anlamaları arasındaki ilişkiler, Eğitim ve Bilim, 43(194), 225-243. http://dx.doi.org/10.15390/EB.2018.7555
  • Yıldız, M. ve Akyol, H. (2011). İlköğretim 5. sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama, okuma motivasyonu ve okuma alışkanlıkları arasındaki ilişki. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 31(3), 793-815.
  • Yıldız, M. ve Ceyhan, S. (2016). İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin okuma ve yazma kaygılarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Turkish Studies International Periodical fo rthe Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 11(2), 1301-1316. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.9370
  • Yurdakul, Y., Beyazıt, U., Bütün-Ayhan, A. ve Şimşek, Ş. (2020). İlkokul öğrencilerinin okumaya yönelik tutumları ile serbest zamanlarında kitap okuma alışkanlıklarının incelenmesi. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi, 9(2), 217-229. https://www.doi.org/10.46971/ausbid.710610

İLKOKUL 4. SINIF ÖĞRENCİLERİNİN OKUMAYA İLİŞKİN DUYUŞSAL ÖZELLİKLERİ VE OKUDUĞUNU ANLAMA BECERİLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİLERİN İNCELENMESİ

Yıl 2026, Cilt: 35 , - , 09.04.2026
https://doi.org/10.35379/cusosbil.1642100
https://izlik.org/JA62TL88XU

Öz

Bu araştırmanın amacı; ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin okumaya ilişkin duyuşsal özellikleri ve okuduğunu anlama becerileri arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Ayrıca araştırmada, bu değişkenlerin bazı sosyo-demografik özelliklere göre farklılık gösterip göstermediği de incelenmiştir. İlişkisel tarama modelinde betimsel desenlenen çalışmaya 300 öğrenci katılmıştır. Araştırmada veriler, “Okuma Kaygı Ölçeği”, “Okumaya Yönelik Tutum Ölçeği”, “Okuduğunu Anlamaya İlişkin Öz Yeterlik Algısı Ölçeği” ve “Okuduğunu Anlama Başarı Testi” kullanılarak toplanmıştır. Araştırmada öğrencilerin okuma anlamaya yönelik öz yeterlik, tutum ve kaygı puanlarının; öğrencilerin kitaplık sahibi olmalarına, anne ve baba eğitim durumuna, okudukları kitap sayısına göre anlamlı bir şekilde farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır. Okuduğunu anlama başarı puanlarının; öğrencilerin kitaplık sahibi olmalarına, okudukları kitap sayısına ve baba eğitim durumuna göre anlamlı bir farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Ayrıca ilgili değişkenler arasındaki ilişkiler incelendiğinde; öğrencilerin okuduğunu anlamaya ilişkin öz yeterlik algı puanları ile okuma tutum puanları arasında pozitif yönlü, yüksek düzeyde; okuduğunu anlama başarı puanları arasında pozitif yönlü, orta düzeyde; okumaya ilişkin kaygı puanları arasında negatif yönlü, orta düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir.

Kaynakça

  • Aküzüm, L. ve Bars, M. (2022). Ortaokul öğrencilerinin okuma kültürlerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 27, 97-122. https://doi.org/10.29000/rumelide.1104146.
  • Akyol, H. (2011). Türkçe öğretim yöntemleri. Pegem Akademi.
  • Altunkaya, H. (2017). Relation between the reading anxiety and reading ability of understanding in fifth grade students. International Journal of Language Academy, 5(3). 106-121. http://dx.doi.org/10.18033/ijla.3594
  • Altunkaya, H. (2018). Ortaokul 8. sınıf öğrencilerinin okur öz yeterlikleri ile okuduklarını anlama becerileri arasındaki ilişki. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 6(1), 202-219. https://doi.org/10.16916/aded.368192
  • Altunkaya, H. ve Erdem, İ. (2017). Yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlerin okuma kaygıları ve okuduğunu anlama beceriler. Sakarya University Journal of Education, 7(1), 59-77. https://doi.org/10.19126/suje.307045
  • Armut, M. ve Türkyılmaz, M. (2018). Ortaokul öğrencilerinin okuma becerileri üzerine bir inceleme. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(1), 217-236. https://doi.org/10.17556/erziefd.330587
  • Arslan, A. (2017). Ortaokul öğrencilerinin okuma kaygıları ve akademik öz yeterlik inançlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. e-Kafkas Journal of Educational Research, 4(3), 45-58. https://doi.org/10.30900/kafkasegt.338051
  • Baker, L. ve Scher, D. (2002). Beginning readers’ motivation for reading in relation to parental beliefs and home reading experiences. Reading Psychology, 23(4), 239-269. https://doi.org/10.1080/713775283
  • Baki, Y. (2017). The effect of anxiety and attitudes of secondary school students towards reading on their reading habits: A structural equation modeling. Eğitim ve Bilim, 42(191), 371-395. https://doi.org/10.15390/EB.2017.7223
  • Balcı, A., Uyar, Y. ve Büyükikiz, K. K. (2012). İlköğretim 6. sınıf öğrencilerinin okuma alışkanlıkları, kütüphane kullanma sıklıkları ve okumaya yönelik tutumlarının incelenmesi. Turkish Studies-International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkishor Turkic, 7(4), 965-985.
  • Bandura, A. (1997). Exercise of personal and collective efficacy in changing societies. A. Bandura (Ed.). Self-efficacy in changing societies (s. 1-45). Cambridge University Press.
  • Başaran, M. ve Ateş, S. (2009). İlköğretim beşinci sınıf öğrencilerinin okumaya ilişkin tutumlarının incelenmesi. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 29, 73-92.
  • Baştuğ, M. ve Çelik, T. (2015). Ortaokul öğrencilerinin okur öz algı düzeylerinin cinsiyet, sınıf, okuma ortamı ve sıklığı açısından incelenmesi. International Journal of Human Sciences, 12(1), 903-919. https://doi.org/10.14687/ijhs.v12i1.3120.
  • Baştuğ, M. ve Keskin, H. G. (2012). Akıcı okuma becerileri ile anlama düzeyleri (basit ve çıkarımsal) arasındaki ı̇lişki. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD), 13(3), 227-244.
  • Bayraktar, İ. (2017). Ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin okuma tutumları ile okuduğunu anlama becerileri arasındaki ilişki. International Journal of Languages' Education and Teaching, 5 (4), 582-594. https://doi.org/10.18298/ijlet.2445
  • Bayraktar, T. ve Özçakır Sümen, Ö. (2024). Dördüncü sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama öz yeterlilik algıları, üst bilişsel farkındalıkları ve problem çözme başarıları arasındaki ilişkilerin incelenmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 69, 132-152. https://doi.org/10.21764/maeuefd.1351197
  • Bayram, S. (2023). İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin okuma stratejileri üst bilişsel farkındalığı, okuduğunu anlama öz yeterliliği ve okuma motivasyonu arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Hasan Kalyoncu Üniversitesi, Gaziantep.
  • Batmaz, O. ve Erdoğan, Ö. (2019). İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin okuma motivasyonları ile okuduğunu anlama becerileri arasındaki ilişki ve bu konuya yönelik öğretmen görüşleri. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 18(71), 1429-1449. https://doi.org/10.17755/esosder.529255
  • Boz, İ. ve Ulusoy, M. (2020). İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin okuma tutumu ile okuduğunu anlama düzeyi ve rutin olmayan problem çözme başarısı arasındaki ilişkinin incelenmesi. Anadolu Kültürel Araştırmalar Dergisi, 4(1), 13-24.
  • Cain, K.; Oakhill, J. ve Bryant, P. (2004). Children’s reading comprehension ability: Concurrent prediction by working memory, verbal ability, and component skills. Journal of Educational Psychology, 96(1), 31–42. https://doi.org/10.1037/0022-0663.96.1.31
  • Ceran, E., Yıldız, M. O. ve Özdemir, İ. (2015). İlkokul 2. sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama becerilerinin cinsiyet ve yaşa göre incelenmesi. Sakarya University Journal of Education, 5(3), 151-166. https://doi.org/10.19126/suje.70062
  • Christensen, L. B., Johnson, L. B. ve Turner, L. A. (2020). Araştırma yöntemleri: Desen ve analiz. (A. Aypay, Çev Ed.). Anı Yayıncılık.
  • Cohen, L., Manion, L. ve Morrison K. (2000). Research methods in education (5. Baskı). Routledge Falmer.
  • Çakıroğlu, E. ve Baki, A. (2010). İlköğretim öğrencilerinde okuma becerileri ve öz yeterlik algısı ilişkisi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 10(4), 2271-2292. https://doi.org/10.9779/pauefd.487556
  • Çelik, S. S. ve Karasakaloğlu, N. (2021). İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin doğru ve akıcı sessiz sözcük okuma düzeyinin öğrencilerin okuduğunu anlama becerisi ve okuma motivasyonu ile ilişkisi. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(2), 467-484. https://doi.org/10.31592/aeusbed.814589
  • Çeliktürk, Z. ve Yamaç, A. (2015). İlkokul ve ortaokul öğrencileri için okuma kaygısı ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlilik ve güvenirlik çalışması. İlköğretim Online, 14(1), 97-107. https://doi.org/10.17051/io.2015.03320
  • Çevik, H., Orakcı, Ş., Aktan, O. ve Toraman, Ç. (2019). Ortaokul öğrencilerinin okuma kaygılarının çeşitli değişkenler bakımından incelenmesi. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 15(1), 1-16. https://doi.org/10.17244/eku.398683
  • Davis-Kean, P. E. (2005). The influence of parent education and family income on child achievement: The indirect role of parental expectations and the home environment. Journal of Family Psychology, 19(2), 294-304. https://doi.org/10.1037/0893-3200.19.2.294
  • Derakshan, N. ve Eysenck, M. W. (2009). Anxiety, processing efficiency, and cognitive performance: New developments fromattentional control theory. European Psychologist, 14(2), 168-176. https://doi.org/10.1027/1016-9040.14.2.168
  • Dilbaz, G. H. (2019). Ortaokul öğrencilerinin okumaya yönelik tutumlarının ve okur öz-algılarının çeşitli değişkenlere göre değerlendirilmesi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Pamukkale Üniversitesi, Denizli.
  • Ektirici, G. E., Kılıççalar, A. ve Kalaycı, E. (2023). Neden okurken kaygı duyuyorum: İlkokul öğrencilerinde okuma kaygısı. International Anatolia Academic Online Journal Social Sciences Journal, 9(1), 13-21.
  • Elley, W. B. (1992). How in the world do students read? IEA study of reading literacy. The International Association for the Evaluation of Educational Achievement (IEA).
  • Erdoğan, D. G. ve Demir, Y. E. (2016). İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin okumaya yönelik tutumlarının farklı değişkenler açısından incelenmesi. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (32), 85-96.
  • Erol, E. (2024). Üstbiliş okuma stratejileri ile okuma motivasyonu ve öz yeterlik arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Balıkesir Üniversitesi, Balıkesir.
  • Esen Aygün, H. (2021). İlkokul öğrencilerinin okuduğunu anlama becerisi ile okuma kaygısı arasındaki ilişkide okuma alışkanlığının aracı rolü. Milli Eğitim, 50 (231), 91-109. https://doi.org/10.37669/milliegitim.746081
  • Evans, M. D.; Kelley, J.; Sikora, J. ve Treiman, D. J. (2010). Family scholarly culture and educational success: Books and schooling in 27 nations. Research in Social Stratification and Mobility, 28(2), 171-197. https://doi.org/10.1016/j.rssm.2010.01.002
  • Eyüp, B. ve Uzuner Yurt, S. (2016). Ortaokul öğrencilerinin okuma tutumları ve okuduğunu anlama öz yeterlikleri arasındaki ilişki. Akademik Araştırmalar Dergisi, 67, 201-216.
  • Gelen, S. (2018). Ortaokul öğrencilerinin okumaya yönelik tutumları ve süreli yayın takip etme alışkanlıkları arasındaki ilişki üzerine bir araştırma. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, Hatay.
  • Grills-Taquechel, A. E., Fletcher, J. M., Vaughn, S. R., Denton, C. A. ve Taylor, P. (2013). Anxiety and inattention as predictors of achievement in early elementary school children. Anxiety, Stress, and Coping, 26(4), 391-410. https://doi.org/10.1080/10615806.2012.691969
  • Guthrie, J.T. ve Wigfield, A. (2000). Engagement and motivation in reading. M.L. Kâmil, P.B. Mosenthal, P.D. Pearson ve R. Barr (Ed.)., Handbook of Reading Research, (s.403-424). Lawrence Erlbaum Associates.
  • Guthrie, J. T., Wigfield, A. ve You, W. (2012). Instructional contexts for engagement and achievement in reading. In C. A. Perfetti (Ed.), Handbook of reading research (s. 601–621). Routledge.
  • Gültekin, G. ve Şahin, A. (2024). Bilim ve sanat merkezlerine devam eden ilkokul öğrencilerinin okuma tutumları. Avrasya Dil Eğitimi ve Araştırmaları Dergisi, 8(2), 119-139.
  • Güneş, F. (2013). Türkçe öğretimi yaklaşımlar ve modeller. Pegem Akademi.
  • Güzel, Ü. (2020). Öğrencilerin okuma motivasyonları ile okuma tutum ve alışkanlıkları arasındaki ilişki. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Fırat Üniversitesi, Elazığ.
  • Hanbay, O. (2024). Sekizinci sınıf öğrencilerinde okumaya yönelik tutum düzeyinin farklı değişkenlere göre incelenmesi. Socıal Mentality and Researcher Thinkers Journal (Smart Journal), 7(48), 1733-1736. http://dx.doi.org/10.31576/smryj.979
  • İlter, İ. (2017). Okuma becerisi ve okuma öz yeterlik algısının öğrencilerin okuma başarıları üzerindeki etkisi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(2), 714-730. https://doi.org/10.17860/mersinefd.306193
  • İnnalı, H., Ö ve Aydın, İ. S. (2014). İlköğretim 8. sınıf öğrencilerinin okur öz yeterliklerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. Turkish Studies - International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 9 (9), 651-682.
  • Kaman, Ş. ve Bulut, A. (2025). İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin özetleme özyeterlik algıları ile okuduğunu anlama düzeyleri arasındaki ilişki. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 73, 323-344. https://doi.org/10.21764/maeuefd.1470354
  • Karabay, A. ve Kuşdemir Kayıran, B. (2010). İlköğretim beşinci sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama becerileri ve okumaya ilişkin tutumları arasındaki ilişki. Çukurova University Faculty of Education Journal, 38(3), 110-117.
  • Karadağ, N. (2022). Ortaokul öğrencilerinin okuma tutum ve alışkanlıklarıyla Türkçe matematik ve fen bilimleri dersi akademik başarıları arasındaki ilişki. Yayınlanmamış doktora tezi, Ankara Üniversitesi, Ankara.
  • Karakoç Öztürk, B. (2015). Ortaokul öğrencilerinin okur öz yeterlikleri üzerine bir araştırma Adana ili örneği. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(21), 908–936. https://doi.org/10.14520/adyusbd.23976.
  • Kılıç, E. (2019). Okuduğunu anlama öz yeterlilik algısının ve üstbilişsel okuduğunu anlama farkındalığının okuduğunu anlamaya etkisi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Akdeniz Üniversitesi, Antalya.
  • Kılınç, H. H. ve Yenen, E. T. (2016). Investigation of students' reading anxiety with regards to some variables. International Journal of Higher Education, 5(1), 111-118. https://doi.org/10.5430/ijhe.v5n1p111
  • Kızgın, A. ve Baştuğ, M. (2020). Okuma motivasyonu ve okuduğunu anlama becerisinin akademik başarıyı yordama düzeyi. Journal of language Education and Research, 6(2), 601-612. https://doi.org/10.31464/jlere.767022
  • Koç, C. ve Arslan, A. (2017). Ortaokul öğrencilerinin akademik öz yeterlik algıları ve okuma stratejileri bilişüstü farkındalıkları. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(1), 745-778. http://dx.doi.org/10.23891/efdyyu.2017.29
  • Kösem, V. C. (2019). Öğretmen adaylarının kitap okuma tutumları ile eleştirel okuma öz yeterlik algıları arasındaki ilişki: Manisa Celal Bayar Üniversitesi Eğitim Fakültesi Örneği. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Manisa Celal Bayar Üniversitesi, Manisa.
  • Kula, S. S. ve Budak, Y. (2020). Self-efficacy perceptions scale for reading comprehension of 4th grade students in primary school: Validity and reliability study. Bartın University Journal of Faculty of Education, 9 (1), 106-120. http://dx.doi.org/10.14686/buefad.536885
  • Kurum, M. (2019). Sınıf öğretmenlerinin okuma ilgileri ile 4. sınıf öğrencilerinin kitap okumaya ilişkin tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi, Ağrı.
  • Kuşdemir Kayıran, B. ve Katırcı Ağaçkıran, Z. (2018). İlkokul birinci sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama başarılarının ve okuma hızlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Gaziantep Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 2(2), 30-44.
  • Kuşdemir, Y. (2019). İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin okumaya yönelik tutumlarının incelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(1), 75-86. https://doi.org/10.29299/kefad.2018.20.01.003
  • Kuşdemir, Y. ve Katrancı, M. (2016). Anxiety and comprehension in reading: I can not find the main idea, myteacher!. Eğitim ve Bilim, 41(183), 251-266. https://doi.org/10.15390/EB.2016.4951
  • Linnenbrink A. E. ve Pintrich R. P. (2003). The role of self-efficacy beliefs in student engagement and learning in the classroom, Reading and Writing Quartely, 19, 119-137. http://dx.doi.org/10.1080/10573560308223
  • McKenna, M.C., Kear, D.J. ve Ellsworth, R.A. (1995). Children’s attitudes toward reading: A national survey. Reading Research Quarterly, 30 (4), 934–956. https://doi.org/10.2307/748205
  • Melanlıoğlu, D. (2014). Okuma kaygısı ölçeğinin psikometrik özelliklerinin belirlenmesi. Eğitim ve Bilim, 39(176), 95-105. http://dx.doi.org/10.15390/EB.2014.3538
  • Mercan, M. (2017). Ortaokul 8. sınıf öğrencilerinin okumaya yönelik tutumları ile türkçe dersine yönelik tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Atatürk Üniversitesi, Erzurum.
  • Mol, S. E. ve Bus, A. G. (2011). To read or not to read: A meta-analysis of print exposure from infancy to early adulthood. Psychological Bulletin, 137(2), 267-296.
  • Özdemir, S. ve Şerbetçi, H. N. (2018). İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin okumaya yönelik tutumları (Bartın Örneklemi). İlköğretim Online, 17(4), 2110-2123. https://doi.org/10.17051/ilkonline.2019.506973
  • Pekrun, R. ve Linnenbrink-Garcia, L. (2012). Academic emotions and student engagement. Handbook of Research on Student Engagement, 47(2), 259-282.
  • Schunk D. H. (2003). Self-efficacy for reading and writing: Influence of modeling, goal setting and self evaluation, Reading and Writing Quartely, 19(2), 159-172. https://doi.org/10.1080/10573560308219
  • Sénéchal, M. ve LeFevre, J. A. (2002). Parental involvement in the development of children’s reading skill: A five-year longitudinal study. Child Development, 73(2), 445-460. https://doi.org/10.1111/1467-8624.00417
  • Solheim, O.J. (2011) The impact of reading self-efficacy and task value on reading comprehension scores in different item formats. Reading Psychology, 32 (1), 1-27. https://doi.org/10.1080/02702710903256601
  • Susar Kırmızı, F. (2006). İlköğretim 4. sınıf Türkçe öğretiminde çoklu zekâ kuramına dayalı işbirlikli öğrenme yönteminin erişi, tutumlar, öğrenme stratejileri ve çoklu zekâ alanları üzerindeki etkileri, Yayımlanmamış doktora tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir.
  • Şahan, B. ve Doğan Kahtalı, B. (2024). The mediation role of reading attitude and parents’ school involvement in correlation between academic self-efficacy and academic success. Kalem Eğitim ve İnsan Bilimleri Dergisi, 14(2), 749-777. https://doi.org/10.23863/kalem.2024.303
  • Şahin, N. (2019). Çeşitli değişkenler açısından ortaokul öğrencilerinin okuma kaygılarının incelenmesi. Turkish Studies-Educational Sciences, 14(5), 2675-2691. https://doi.org/10.29228/TurkishStudies.32720
  • Şahin, N. (2019b). Türkçe öğretmeni adaylarının eleştirel okuma öz yeterlik algıları ile okuma motivasyonları arasındaki ilişkinin incelenmesi. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 16, 214-233. https://doi.org/10.29000/rumelide.618195
  • Şahin Taşkın, Ç. Ş. ve Esen Aygün, H. (2017). İlkokul öğrencilerinin okuma tutumlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. İlköğretim Online, 16(3), 1120-1136. https://doi.org/10.17051/ilkonline.2017.330246
  • Şimşek, N. D. (2019). Ortaokul öğrencı̇lerı̇nı̇n okumaya yönelı̇k tutumlarının farklı değı̇şkenler açısından ı̇ncelenmesi. Turkish Studies Educational Sciences, 14(3), 881-898. https://doi.org/10.29228/TurkishStudies.22797
  • Tabachnick, B. G. ve Fidell, L.S. (2013). Using multivariate statistics (6. Baskı). Pearson.
  • Tonka, H. ve Bakır, S. (2020). The examination of the relationship between the secondary school students' habit of reading and their reading anxiety. Journal of Educational Issues, 6(1), 293-313. https://doi.org/10.5296/jei.v6i1.16986
  • Türkben, T. (2020). Ortaokul öğrencilerinin okuma kaygıları, motivasyon düzeyleri ve anlama becerileri arasındaki ilişkiler. Dil Eğitimi ve Araştırmaları Dergisi, 6(2), 657-677. https://doi.org/10.31464/jlere.770661
  • Uçgun, D. (2014). 8. sınıf öğrencilerinin okur öz yeterliklerinin incelenmesi: Niğde ili örneği. International Journal of Language Academy, 2 (2), 38-47.
  • Ülper, H., ve Şirin, A. N. (2020). Okuma anlama düzeyleriyle öz yeterlik algısı arasındaki ilişki bağlamında ortaokul öğrencilerinin görünümleri. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 48, 1-14. https://doi.org/10.9779/pauefd.487556
  • Ürün Karahan, B. (2017). Türkçe öğretmeni adaylarının okur öz yeterlik algılarının okuduğunu anlama düzeyleri ile ilişkisi. Okuma Yazma Eğitimi Araştırmaları, 5(2), 65-74.
  • Yamaç A. ve Çeliktürk-Sezgin, Z. (2018). İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin okuma kaygıları, akıcılıkları, motivasyonları ve okuduğunu anlamaları arasındaki ilişkiler, Eğitim ve Bilim, 43(194), 225-243. http://dx.doi.org/10.15390/EB.2018.7555
  • Yıldız, M. ve Akyol, H. (2011). İlköğretim 5. sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama, okuma motivasyonu ve okuma alışkanlıkları arasındaki ilişki. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 31(3), 793-815.
  • Yıldız, M. ve Ceyhan, S. (2016). İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin okuma ve yazma kaygılarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Turkish Studies International Periodical fo rthe Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 11(2), 1301-1316. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.9370
  • Yurdakul, Y., Beyazıt, U., Bütün-Ayhan, A. ve Şimşek, Ş. (2020). İlkokul öğrencilerinin okumaya yönelik tutumları ile serbest zamanlarında kitap okuma alışkanlıklarının incelenmesi. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi, 9(2), 217-229. https://www.doi.org/10.46971/ausbid.710610
Toplam 87 adet kaynakça vardır.

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Konular Alan Eğitimleri (Diğer)
Bölüm Araştırma Makalesi
Yazarlar

Tuba Polat 0009-0007-8755-2551

Bilge Kuşdemir Kayıran 0000-0001-6664-2688

Gönderilme Tarihi 28 Şubat 2025
Kabul Tarihi 18 Haziran 2025
Yayımlanma Tarihi 9 Nisan 2026
DOI https://doi.org/10.35379/cusosbil.1642100
IZ https://izlik.org/JA62TL88XU
Yayımlandığı Sayı Yıl 2026 Cilt: 35

Kaynak Göster

APA Polat, T., & Kuşdemir Kayıran, B. (2026). İLKOKUL 4. SINIF ÖĞRENCİLERİNİN OKUMAYA İLİŞKİN DUYUŞSAL ÖZELLİKLERİ VE OKUDUĞUNU ANLAMA BECERİLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİLERİN İNCELENMESİ. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 35. https://doi.org/10.35379/cusosbil.1642100

Amaç ve Kapsam

Enstitümüz ve Dergimiz Yayın Kurulunun amacı; çağdaş, güvenilir, bilimsel nitelik bakımından üstün bir derginin yaratılması ve yayımının sürdürülmesidir. Bu amacın gerçekleştirilmesi yolunda özveri göstererek bize destek veren, makalelerimizin bilimsel niteliklerinin belirlenmesinde yol gösterici olan ve hakemlik yapan öğretim üyelerine, yayın kurulumuz ve danışma kurulumuz üyelerine teşekkürü bir borç biliriz.

Dergimiz, sosyal bilimler alanında, bilimsel nitelik bakımından diğer nitelikli dergiler arasındaki yerini almış bulunmaktadır. Dergimizin bilimsel niteliğinin korunması ve daha da geliştirilebilmesi amacıyla yeniden yapılanma çalışmaları sürdürülmektedir.

Dergiye gönderilecek makalelerin yazımında uyulması gerekli kurallar aşağıda özetlenmiştir:

1. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Sürekli Yayın modeli ile yayımlanan hakemli bir dergidir.

2. Gönderilecek makalenin daha önce hiçbir yerde yayımlanmamış olması zorunludur.

3. Makaleler, Türkçe, İngilizce, Fransızca ya da Almanca olarak yayımlanabilir. Eğer makale İngilizce, Fransızca ya da Almanca dillerinden biriyle yazılırsa, mutlaka Türkçe özet ve başlığa yer verilmelidir.

4. Makaleler Türk Dil Kurumu yazım kurallarına uygun yazılmalıdır.

5. Makaleler, Microsoft Word 2003 veya üzeri sürümlerde yazılıp internet üzerinden online olarak gönderilmelidir.

6. Makalelerin başlığı metne uygun, ortalı; kısa ve açık ifadeli; büyük harflerle yazılmış olmalıdır.

7. Yazar adı, makaleye ortalanmalı; yazar birden fazla ise, adları yan yana yazılmalıdır. Yazarlara ait bilgiler (Üniversite adı, Fakülte adı, e-mail adresi, Orcid No) dipnotta verilmelidir.

8. Makalenin ilk sayfası sadece ÖZ ve ABSTRACT’tan oluşmalı, bu sayfa Makale Şablonu’na yerleştirilerek oluşturulmalıdır (bk. Makale Şablonu)

9. Makalelerde kâğıt boyutu: A-4 dikey, sayfa yapısı alt: 2,5 cm, üst: 2,5 cm, sol: 2,5 cm, sağ: 2,5 cm, üst bilgi: 3 cm, alt bilgi: 3 cm, yazı tipi: Times New Roman, punto: 10, satır aralığı: tek olarak ayarlanmalıdır. Makalenin tümü 8000 kelimeyi geçmemelidir.

10. Dipnotlar Times New Roman fontu kullanılarak 8 punto ile ve satır aralığı “tek” olacak şekilde yazılmalıdır. Eski harfli metin çalışmalarına dair notlar ve çalışmaya dair önemli açıklamalar dışında dipnot kullanılmamalıdır.

11. Öz 8 punto ve Times New Roman fontuyla yazılmalıdır. Bir paragraftan oluşmalı (birkaç paragraftan oluşsa da bir paragrafa sığdırılmalı), satır aralığı “tek” olacak şekilde ayarlanmalıdır. En az 150 en fazla 200 kelimeden meydana gelmelidir. Öz büyük harflerle metnin sol kenarına konulmalıdır.

12. Orijinal makalelerde bölümler aşağıdaki şekilde düzenlenmelidir:
GİRİŞ (en fazla 3 sayfa)
LİTERATÜR TARAMASI
YÖNTEM
ARAŞTIRMA BULGULARI
SONUÇ

13. Yukarıdaki ana bölüm başlıkları bold olarak büyük harfle sola yaslı yazılmalıdır. Başlıklara numara verilmemeli, paragraf girintisi olmamalıdır.

14. Alt bölüm başlıkları her kelimenin baş harfi büyük olacak şekilde koyu yazılmalı, 0,5 cm. içeriden başlamalıdır. Bütün paragraf girintileri aynı hizada olmalıdır.

15. Metinde tablolara yer verilecekse tablolar şu şekilde gösterilmelidir: “Tablo 1.”. Tablo ismi her kelimenin baş harfi büyük olacak şekilde tablonun üzerine ortalı bir şekilde yazılmalı, italik olmamalıdır. Şekillerde ise “Şekil 1.” denilerek her harfi büyük olacak şekilde şeklin altına ortalı yazılmalıdır. Şekil ve grafikler bilgisayarda çizilmeli; fotoğraf veya resimlerin çözünürlüğü yüksek olmalı, numaralandırılmalıdır.

16. Çalışmada hipotezlere yer verilecekse, hipotez gösterimi şöyle olmalıdır: “H1:”. Hipotezler italik yazılmamalıdır.

17. Makalede yararlanılan kaynaklar “SONUÇ” bölümünden sonra “KAYNAKLAR” başlığı altında verilmelidir. Times New Roman fontuyla 10 punto, sağ-sol 0, asılı 1,25, satır aralığı “tek” olacak şekilde hazırlanmalıdır. Her kaynaktan sonra 1 satır boşluk bırakılmalıdır.

18. Makaledeki kaynaklar APA 7 (https://apastyle.apa.org/) stiline uygun olarak yazılmalıdır. Örnek kaynak gösterimini ve makale yazımında uyulması gereken kuralları ayrıntılı olarak inceleyebilmek için Makale Şablonu’na bakabilirsiniz.

19. Dergiye gönderilecek makaleler için makale şablonuna bu bağlantıdan ulaşabilirsiniz. Makaleniz kabul edildikten sora ise işbu bağlantıdaki şablona aktarmanız gerekmektedir.


Guidelines for writing articles to be sent to the journal:
1. The Journal of Institute of Social Sciences of Çukurova University is a peer-reviewed journal published at least twice a year.
2. Papers must be submitted on the understanding that they have not been published elsewhere.
3. The articles can be written in Turkish, English, French or German. If the article has been written in English, French or German, a summary in Turkish must also be included.
4. The articles should be written in accordance with the spelling rules of the Turkish Language Association.
5. Articles should be written in Microsoft Word 2003 or higher and they should be submitted through the online system.
6. Use a concise and clearly written title that reflects the paper’s content. Use capital letters and center alignment.
7. Author names should be center aligned on the article; if there is more than one author, their names should be written side by side. Authorship information (University name, Faculty name, e-mail address, ORCID number) should be given in the footnote.
8. The first page of the article should consist of only SUMMARY and ABSTRACT using the Article Template (see Article Template).
9. Please adhere to the following formatting guidelines:
a. Paper size: A-4 vertical
b. Page layout: bottom 2.5 cm, top: 2.5 cm, left: 2.5 cm, right: 2.5 cm, header: 3 cm, footer: 3 cm.
c. Font: Times New Roman 10.
d. Use single line spacing. The entire article should not exceed 8,000 words.
10. Write the footnotes using Times New Roman 8 and single line spacing. Footnotes should not be used except for end notes about studies on texts with archaic letters and important explanation about the study.
11. The summary should be written using Times New Roman, 8 font size. It should not exceed one paragraph (it should fit into one paragraph if it should exceed one). Use single line spacing. The word length should be at least 150 and at the most 200. Align the summary to the left-hand side of the text.

12. Please adhere to the following formatting guidelines for the sections of the paper:
INTRODUCTION (max. 3 pages)
LITERATURE REVIEW
METHODOLOGY
RESEARCH FINDINGS
RESULTS/CONCLUSION

13. The section headings above should be written in bold with uppercase letters and aligned to the left. Titles should not be numbered and indented.

14. The subtitles should be written  in bold starting each word with a capital letter. Indent the start of a paragraph 0.5 cm. and align all the paragraphs.

15. Guidelines for the tables in your article:
a. Add a numbered caption such as "Table 1.". The caption should be written above each table and center aligned starting with a capital letter, not italic. For the figures, add a numbered caption such as "Figure 1." below each figure and center align starting with a capital letter. Use the table-function of your word processor. Provide each figure in a high-resolution format and number each one.

16. If hypotheses are to be included in the study, they should be given as follows: "H1:" Hypotheses should not be written in italics.

17. The references section should appear at the end of the article after the “CONCLUSIONS” section and titled as “REFERENCES. Use Times New Roman 10 with left-right 0 and hanging 1,25. Use single line spacing and leave 1 space after each reference.

18. Make sure that the information in each reference is complete and accurate according to the APA style guide, 7th edition (https://apastyle.apa.org/). Refer to the Article Template for a detailed review of samples and the rules to follow in article writing.

19. You can access the article template for articles to be sent to the journal at the link. After your article is accepted, you need to transfer it to the template at the link.


Etik İlkeler


Bu rehberin Dergiye çalışma gönderecek olan bütün araştırmacılarımız tarafından dikkatle incelenmesi gerekmektedir.


Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Sosyal Bilimler alanında nitelikli bilimsel makale yayımlamak amacıyla aşağıda belirtilen etik ilkeler ve kurallara bağlı olarak yayınlanan hakemli bir dergidir.
Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi’ne gönderilen makaleler çift taraflı kör hakemlik süreciyle değerlendirilmektedir.
Dergi ücretsiz erişimle elektronik olarak yayımlanmaktadır.
Dergi sadece Dergi Park sistemi üzerinden makale kabul etmektedir.
Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi bilimsel çalışmaların ilerletilebilmesi için bilgiye kolay ulaşılabilir olması gerektiğinin bilincinde bir dergi olarak, Budapeşte Açık Erişim Bildirgesinde yer alan, hakemli dergi literatürünün açık erişimli olması girişimini destekler ve yayınlanan tüm yazıları herkesin okuyabileceği ve indirebileceği bir ortamda ücretsiz olarak sunar.
Bu bildirgede açık erişim, “bilimsel literatürün İnternet aracılığıyla finansal, yasal ve teknik bariyerler olmaksızın, erişilebilir, okunabilir, kaydedilebilir, kopyalanabilir, yazdırılabilir, taranabilir, tam metne bağlantı verilebilir, dizinlenebilir, yazılıma veri olarak aktarılabilir ve her türlü yasal amaç için kullanılabilir olması” anlamında kullanılmıştır.
Bilimin ilerlemesinde bilgi paylaşımının rolü düşünüldüğünde, açık erişim, araştırmacılar ve okuyucular için büyük önem taşımaktadır. Bu sebeple bu dergide yer alan makaleler, yazarına ve orijinal kaynağa atıfta bulunulduğu sürece, kullanılabilir. Yazarlardan veya yayıncılardan izin alınması gerekmez.
Bilimsel bir çalışma ortaya koyan tüm paydaşların (yazar, editör, hakem, yayıncı ve okuyucu), bilimin doğru bir şekilde ilerlemesine katkı sağlaması hedeflenir. Bu hedef gereğince hazırlanan bilimsel çalışmalarda bilimsel etik ilkelere uygunluk önemlidir.
Bu etik ilkeler, COPE (Committee on Publication Ethics) tarafından hazırlanan yönerge esas alınarak tarafımızca kabul edilmiştir ve paydaşlar tarafından da benimsenmesi önerilerek, bir kısmı ile aşağıda sunulmuştur.
Buna göre Dergimiz için yazarların, dergi editörünün, hakemlerin ve yayıncının etik sorumlulukları, rolleri ve görevleri yer almaktadır. Ek olarak Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi’nde intihal ve etik dışı davranışlar olarak kabul edilen durumlara ilişkin de bilgi verilmiştir. Bu politikalar hazırlanırken yararlanılan kaynaklar rehberin sonunda belirtilmiştir.

Yazar(lar)
• Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi’ne gönderilen makalelerin Sosyal Bilimler alanında özgün çalışmalar olması gerekmektedir.
• Makalelerde yararlanılan tüm kaynaklar (yazarlar, çevrimiçi sayfalar, kişisel görüşmeler, vb.) için doğru ve uygun bir şekilde kaynak gösterilmelidir.
• Dergiye gönderilen makalelerin başka bir dergiye gönderilmediği belirtilmeli ve Telif Hakkı Devir Formu doldurulmalıdır.
• Makaleye fikren katkıda bulunmayan kişiler yazar olarak belirtilmemelidir.
• Gönderilen makaleye ilişkin çıkar çatışmaları belirtilmeli ve nedeni açıklanmalıdır.
• Yazarların, hakem sürecindeyken çalışmalarına ilişkin ham verileri editörler kuruluna iletmesi istenebilir, bu durumda yazarların ham verilerini editörler kuruluyla paylaşmaları beklenmektedir. Yazarlar, yayımlanan bir makaleye ilişkin verileri 5 yıl süreyle saklamakla yükümlüdürler.
• Yazarlar çalışmalarında bir hata tespit ettiklerinde editörü ve editörler kurulunu bilgilendirmeli, düzeltme ya da geri çekme süreci için işbirliği kurmalıdırlar.
• Yazarlar makalelerinde herhangi bir bireyi, topluluğu veya kurumu aşağılayan ve küçük düşüren bir dil ve tavır kullanamazlar.


Hakemler
Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi’ne gönderilen tüm makaleler çift taraflı kör hakemlik süreci ile değerlendirilmektedir. Çift taraflı kör hakemlik, yansız, nesnel ve bağımsız bir değerlendirme sürecinin sağlanabilmesi için yazarların hakemlerden, hakemlerin de yazarlardan gizli tutulması anlamına gelmektedir.
Makaleler, hakemlerin değerlendirmesine Dergi Park sisteminden iletilmektedir.
Hakemlerin, değerlendirdikleri makalenin alanlarına katkısı ve makalenin yayımlanabilir olup olmadığına ilişkin kararları ve bu kararlarına ilişkin gerekçelerini içeren bir form doldurmaları gerekmektedir.
Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi’nin hakemlerinin etik sorumlulukları ve rolleri aşağıda belirtildiği gibidir:
• Hakemlerin yalnızca uzmanlık alanlarına ilişkin makalelere hakemlik yapmaları gerekmektedir.
• Hakemlerden çıkar çatışmaları bulunmayan makalelere hakemlik yapmayı kabul etmeleri beklenmektedir. Hakemler herhangi bir çıkar çatışması fark ettiklerinde editörü bilgilendirmeli ve ilgili makalenin hakemliğini yapmayı reddetmelidirler.
• Hakemler makaleleri yansız ve nesnel olarak değerlendirmelidirler.
• Hakemlerin değerlendirdikleri makalelere ilişkin Hakem Değerlendirme Formu’nu doldurmaları gerekmekte, çift taraflı kör hakemlik sürecine zarar vermemek için formlarda isimlerini belirtmemeleri beklenmektedir.
• Hakemlerin değerlendirdikleri makalenin yayımlanabilir olup olmadığına ilişkin kararları ile kararlarına ilişkin gerekçelerini de bu formda belirtmeleri gerekmektedir.
• Hakemlerin önerilerinde kullandıkları üslubun kibar, saygılı ve bilimsel olması gerekmektedir. Hakemler saldırgan, saygısız ve öznel kişisel yorumlardan kaçınmalıdırlar. Hakemlerin bu tür bilimsel olmayan yorumlarda bulundukları tespit edildiğinde yorumlarını yeniden gözden geçirmeleri ve düzeltmeleri için editör ya da editörler kurulu tarafından kendileriyle iletişime geçilebilmektedir.
• Hakemlerin kendilerine verilen süre içerisinde değerlendirmelerini tamamlamaları gerekmekte ve burada belirtilen etik sorumluluklara uymaları beklenmektedir.
• Hakemler, inceledikleri bir makalede intihal veya intihal girişimi sayılabilecek noktalar gördüklerinde yazıyı hemen reddetmeli ve gerekçelerinde durumu belirtmelidirler.


Editör
Editörün ‘Yayın Etiği Komitesi’nin (Committe on PublicationEthics - COPE (https://publicationethics.org/)) yayınlamış olduğu ‘COPE Dergi Editörleri için Etik Davranışlar ve En İyi Uygulamalar Kılavuzu’ (COPE Code of Conduct and Best Practice Guidelines for Journal Editors (https://publicationethics.org/files/Code_of_conduct_for_journal_editors_Mar11.pdf)) ve ‘COPE Dergi Editörleri için En İyi Uygulamalar Kılavuzu’nda (COPE Best Practice Guidelines for Journal Editors (https://publicationethics.org/files/u2/Best_Practice.pdf)) yer alan ve aşağıda listelenen etik sorumluluklara uyması gerekmektedir.
Editör dergide basılan tüm makalelerden sorumludur. Editörün etik görevleri ve sorumlulukları aşağıdaki gibidir:


Genel Sorumluluklar
• Editör derginin niteliğinin artırılması ve gelişimine katkıda bulunmak için çaba sarf etmekle yükümlüdür.
• Editörün, yazarların ifade özgürlüğünü desteklemesi gerekmektedir.
Okuyucularla İlişkiler
• Editörün, dergide hakem değerlendirmesinin gerekli olmadığı bölümlerin (editöre mektup, davetli yazılar, konferans duyuruları vb.) açıkça belirtildiğinden emin olması gerekmektedir.
• Editörün yayımlanan makalelerin dergi okuyucularının bilgi ve becerileriyle uyumlu olabilmesi için çaba sarf etmesi gerekmektedir.
Hakemlerle İlişkiler
• Editör, hakemlerin bilgi ve uzmanlıklarına uygun makaleleri değerlendirmelerini istemelidir. Böylece makalelerin alanında uzman kişilerce uygun bir şekilde değerlendirilmesi sağlanmalıdır.
• Editör, hakemlerin bir makaleyi değerlendirmeden önce makaleye ilişkin çıkar çatışmaları bulunmadığını belirtmelerini talep etmekle yükümlüdür.
• Editörün, hakemden istenenleri, değerlendirme sürecine ilişkin bilgileri hakemlere iletmesi gerekmektedir.
• Editör, hakem değerlendirme sürecinin çift taraflı kör hakemlik ile sürdürüldüğünden emin olmalı ve yazarlara hakemleri, hakemlere de yazarları ifşa etmemelidir.
• Editör, hakemleri zamanlama ve performanslarına göre değerlendirmelidir.
• Editör, hakemlere ilişkin bir veri tabanı oluşturmalı ve hakemlerin performansına göre veri tabanını güncellemelidir.
• Editör, kaba ve niteliksiz yorumlarda bulunan ya da geç dönen hakemleri hakem listesinden çıkarmalıdır.
• Editör, hakem listesini hakemlerin uzmanlık alanlarına göre sürekli yenilemeli ve genişletmelidir.


Yazarlarla İlişkiler
• Editör, yazarlara kendilerinden ne beklendiğine ilişkin yayım ve yazım kuralları ile örnek şablonu gerektiğinde güncellemelidir.
• Editör, dergiye gönderilen makaleleri dergi yazım kuralları, çalışmanın önemi, özgünlüğü açısından değerlendirmeli ve makaleyi ilk gönderim sürecinde reddetme kararı alırsa, yazarlara bunun nedenini açık ve yansız bir şekilde iletmelidir. Bu süreçte makalenin dilbilgisi, noktalama, yazım kuralları (kenar boşlukları, uygun şekilde referans gösterme, vb.) açısından tekrar gözden geçirilmesi gerektiğine karar verilirse, yazarlar bu konuda bilgilendirilmeli ve gerekli düzeltmeleri yapabilmeleri için kendilerine zaman tanınmalıdır.
• Makalelerde gönderim ve yayıma kabul tarihleri yer almalıdır.
• Yazarların makalelerinin durumuna ilişkin bilgi talebi olduğunda çift taraflı kör hakemlik sürecini bozmayacak şekilde yazarlara makalelerinin durumuna ilişkin bilgi verilmelidir.
Editörler Kurulu ile İlişkiler
• Editör, yeni editörler kurulu üyelerine yayım ve yazım kurallarını iletmeli ve kendilerinden beklenenleri açıklamalıdır.
• Editör, editörler kurulu üyelerine yayım ve yazım kurallarının en güncel halini iletmelidir.
• Editör, editörler kurulu üyelerini değerlendirmeli ve derginin gelişimine aktif olarak katılım gösterecek üyeleri editörler kuruluna seçmelidir.
• Editör, editörler kurulu üyelerini aşağıda yer alan rolleri ve sorumluluklarına ilişkin bilgilendirmelidir.
- Derginin gelişimini desteklemek.
- Kendilerinden istendiğinde uzmanlık alanlarına ilişkin derlemeler yapmak.
- Yayım ve yazım kurallarını gözden geçirmek ve iyileştirmek.
- Derginin işletiminde gerekli sorumlulukları yerine getirmek.


Yayıncı
Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü tarafından yayımlanmaktadır. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü kamu yararını gözeten ve kâr amacı gütmeyen bir kamu eğitim kuruluşudur.
Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 1987 yılından bu yana, yayın kurulu ya da editörler kurulu yönetiminde sosyal bilimler alanının en köklü dergilerinden olarak bilimsel gelişmeye olan katkısını Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yönetim Kurulu’nun yönetsel desteği ile sürdürmüştür.
Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Editörler Kurulu’nu, Çukurova Üniversitesi’nde Sosyal Bilimler alanından farklı Fakültelerde görev yapan öğretim üyeleri oluşturur. Editörler Kurulu üyeleri, bilim dalları gözetilerek görevlendirilir. Editörler Kurulu başkanı olarak bir editör ve alan editörleri belirlenir. Ayrılan üyenin yerine yeni üye görevlendirilir. Süresi dolan üyenin süresi uzatılabilir. Editör, makalenin konusuna göre, gerekli olduğunda Editörler Kurulu üyesi olmayan öğretim üyelerine alan editörü olarak incelemesi için makale gönderebilir.
Yayıncının etik sorumlulukları aşağıdaki gibidir:
• Yayıncı, Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi’nde makale yayımlama sürecinde karar merciinin ve hakemlik sürecinin editörün sorumluluğu olduğunu kabul eder.
• Yayıncı derginin web sayfasında derginin açık, elektronik ve ücretsiz erişimini sağlar.

İntihal ve Etik Dışı Davranışlar
Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi’ne gönderilen tüm makaleler basılmadan önce IThenticate (http://www.ithenticate.com/) ya da Turnitin (https://www.turnitin.com/) yazılım programı ile taranmaktadır. Benzerlik oranı %20 ve altında olan makaleler yayına kabul edilir. Bu oranı aşan makaleler ayrıntılı olarak incelenir ve gerekli görülürse gözden geçirilmesi ya da düzeltilmesi için yazarlara geri gönderilir, intihal ya da etik dışı davranışlar tespit edilirse yayımlanması reddedilir.
Aşağıda etik dışı bazı davranışlar listelenmiştir:
• Çalışmaya fikren katkıda bulunmayan kişilerin yazar olarak belirtilmesi.
• Çalışmaya fikren katkıda bulunan kişilerin yazar olarak belirtilmemesi.
• Makale yazarın yüksek lisans/doktora tezinden ya da bir projeden üretilmişse bunun belirtilmemesi.
• Dilimleme yapılması yani, tek bir çalışmadan birden fazla makale yayımlanması.
• Gönderilen makalelere ilişkin çıkar çatışmalarının bildirilmemesi.
• Çift taraflı kör hakemlik sürecinin deşifre edilmesi.


İletişim:sbedergi@cu.edu.tr; nryilmaz@cu.edu.tr

Tamamen ücretsizdir.

Atıf Dizinleri

İmtiyaz Sahibi (Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Adına)

Ekonometrik ve İstatistiksel Yöntemler, İstatistik

Editör

Psikolojik Danışmanlık Eğitimi, Yetişkin Eğitimi, Okul Öncesi Eğitim, Eğitim Psikolojisi

Mizanpaj Editörü

Bilgi Sistemleri Kullanıcı Deneyimi Tasarımı ve Geliştirme, Görsel İletişim Tasarımı, Grafik Tasarımı, Video Tasarımı, Web Tasarımı

Son Okuyucu

Din Psikolojisi

Alan Editörü

Müzik, Klasik Batı Müziğinde Yorumculuk, Müzik Teorileri, Müzikoloji ve Etnomüzikoloji
Karşılaştırmalı Siyasi Hareketler, Toplumsal Cinsiyet ve Siyaset, Siyaset Sosyolojisi, Avrupa Birliği-Türkiye İlişkileri, Küreselleşme, Uluslararası İlişkiler Kuramları

*

Türk Dili ve Edebiyatı, Eski Türk Dili (Orhun, Uygur, Karahanlı), Tarihi Kuzey Doğu Türk Dili (Harezm, Kıpçak, Çağatay)
Ekonometrik ve İstatistiksel Yöntemler, Nicel Karar Yöntemleri
Eşitlik ve Güven Yasası
Hukuk ve Yasal Çalışmalar, Sözleşme Hukuku, Özel Hukuk ve Medeni Yükümlülükler (Diğer)

Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi İngiliz Dili Eğitimi anabilim Dalından mezun olduktan sonra aynı üniversitenin Sosyal bilimler Enstitüsüne bağlı olarak İngiliz Dili eğitimi ana bilim dalında Yüksek lisans ve doktora programlarını tamamladım. Mezun olduktan sonra 3 yıl MEB okullarında çalıştım. Daha sonra Çukurova Üniversitesi Yabancı Diller merkezinde öğretim görevlisi olarak çalıştım. Şimdi Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi İngiliz Dili Eğitimi anabilim dalında Dr. öğretim üyesi olarak çalışmaktayım. İngilizce öğretmeni yetiştirme, araştırma yöntemleri, mesleki gelişim ve öğretmenlik uygulaması ilgilendiğim ve araştırma yaptığım konuların arasında yer almaktadır. 

İkinci Bir Dil Olarak İngilizce
Eğitim, Eğitim Programları ve Öğretim, Matematik Eğitimi
Türk İslam Edebiyatı, Osmanlı Sahası Klasik Türk Edebiyatı
Mimari ve Tasarım, İç Mimarlık , Sürdürülebilir Mimari
Arkeoloji Bilimi, Arkeolojide Seramik, Erken Tunç Çağ Arkeolojisi, Neolitik Çağ Arkeolojisi, Orta Tunç Çağı Arkeolojisi

Aydın Çam, Çukurova Üniversitesi İletişim Fakültesi'nde profesör olarak görev yapmaktadır. Araştırmaları ağırlıklı olarak Yeni Sinema Tarihi, Çukurova sinema tarihi ve sinema ve hareketlilik konularına odaklanmaktadır. Son dönemde Toroslar'ın yayla köylerinde gezici sinema deneyimleri, yerel filmler ve Adana sinema tarihinin haritalanması üzerine çalışmaktadır. Sinemasal mekânlar, mekân deneyimleri ve sinemasal mekânların haritalanması gibi sinema ve mekân ilişkileri ile de ilgilenmektedir.
 

Sinema Sosyolojisi, Belgesel Film - Politik Sinema, Sinema Kuramları, Sinema Tarihi

Doç. Dr. Birsel Aybek, 1973 yılında Malatya'da doğdu. İlk ve orta öğrenimini Malatya'da tamam ladı. 1996'da Çukurova Üniversitesi Eğitim Programları ve Öğretim Anabilim Dalın' da lisans öğrenimini, 2000 yılında Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü'nde yüksek lisansını, 2006 yılında ise Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü'nde doktora eğitimini tamamladı. 1998 yılında Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Bölümünde öğretim görevlisi olarak göreve başlayan Aybek, halen aynı üniversitede doçent olarak görev yapmaktadır. Aynı zamanda, 2016-2020 yılları arasında Eğitim Fakültesi dekan yardımcılığı idari görevini yürütmüştür. Aybek  2022 yılından beri  Çukurova Üniversitesi Eğitim ve Öğretimden sorumlu öğrenci dekanı olarak görev yapmaktadır. Aybek, aynı zamanda Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi senato temsilci üyesidir.
Program geliştirme, disiplinlerarası öğretim, eleştirel düşünme, eğitim teknolojisi, medya-okuryazarlığı, öğrenme-öğretme süreci, öğretmen yetiştirme, eğitimde etik  gibi birçok konu üzerinde çalışmalar yapan ve lisansüstü tezleri yöneten Aybek'in yurtiçi ve yurtdışı kongrelerde sunulmuş 91 bildirisi, ulusal ve uluslararası dergilerde yayınlanmış 66 makalesi, yazılmış iki bilimsel kitabı, 2 çeviri kitabı ve 3 kitap bölümü ve kurum içi -dışı yapılmış bir çok projesi bulunmaktadır. Ayrıca akademisyenin alanıyla ilgili birçok kurum ve kuruluşlarda vermiş olduğu çok sayıda konferansı, semineri ve eğitimi bulunmaktadır. 

Eğitim
fashion design, textile printing design, A+fashion merchandising, A+fashion marketing, garment technical drawing, semiological analysis of art, history of contemporary fashion. Art deco,Bauhaus and Art nouveau art movements.
İllüstrasyon, Tasarım, Tekstil ve Moda Tasarımı
Uluslararası İktisat

İstatistik Editörü

Ekonometrik ve İstatistiksel Yöntemler, Nicel Karar Yöntemleri

Dil Editörü

Uygulamalı Dilbilim ve Eğitim Dilbilimi
İkinci Bir Dil Olarak İngilizce, Uygulamalı Dilbilim ve Eğitim Dilbilimi

1993 yılında beri Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Alman Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı'nda öğretim Üyesi

Alman Dili, Edebiyatı ve Kültürü

Yayın Editörü

Ekoloji, Sürdürülebilirlik ve Enerji, Mimari ve Tasarım, İç Mimarlık , Mimari Miras ve Koruma