Okul İklimi ile Öğretmenlerin Duygusal Emekleri Arasındaki İlişki/The Relationship Between School Climate and Teachers' Emotional Labour

Öz

Eğitim örgütleri, yalnızca bilişsel süreçlerin değil aynı zamanda duyuşsal süreçlerin de yoğun olarak yaşandığı sosyal yapılardır. Bu yapıda örgüt iklimi öğretmenlerin, öğrencilerin ve diğer tüm paydaşların duygularını, tutumlarını, davranışlarını doğrudan ya da dolaylı olarak etkileyebilmektedir. Duygular, insan yaşamının ayrılmaz bir parçasıdır ve hem gündelik ilişkilerde hem de mesleki süreçlerde belirleyici bir rol üstlenmektedir. Çalışma yaşamında duyguların yönetilmesi “duygusal emek” kavramıyla ifade edilmektedir. Eğitim örgütlerinde çalışma ortamının özellikleri yalnızca performansı değil aynı zamanda duygusal süreçleri de biçimlendirmektedir. Dolayısıyla okul iklimi, öğretmenlerin duygusal emek davranışlarını anlamak açısından kritik bir değişken olarak öne çıkmaktadır. Bu araştırmanın amacı okul iklimi ile öğretmenlerin duygusal emekleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırma ilişkisel tarama modelinde desenlenmiştir. Araştırmanın örneklemini Muğla ilinde görev yapan 539 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Örgütsel İklim Ölçeği ve Duygusal Emek Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analizinde betimsel istatistikler, demografik özelliklere göre karşılaştırmalarda t testi ve ANOVA kullanılmıştır. Okul ikliminin öğretmenlerin duygusal emek davranışlarını ne düzeyde yordadığını belirlemek için ise çoklu regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre öğretmenlerin görev yaptıkları okulların iklimi müdür davranışları açısından kapalı, öğretmen davranışları açısından açıktır. Öğretmenler, duygusal emek boyutları arasında en çok doğal duygular sergilemektedirler. Regresyon analizi sonuçlarına göre okul ikliminin umursamaz öğretmen davranışı boyutu, duygusal emeğin yüzeysel rol yapma davranışını; destekleyici, samimi ve umursamaz öğretmen davranışı boyutları, duygusal emeğin derinden rol yapma davranışını; işbirlikli ve umursamaz öğretmen davranışı boyutları, duygusal emeğin doğal duygular davranışını anlamlı düzeyde yordamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Okul iklimi
• Duygusal emek
• Yüzeysel rol yapma
• Öğretmen

Destekleyen Kurum

Yazarlar, bu makalenin araştırılması, yazarlığı ve/veya yayınlanması için herhangi bir finansal destek almamıştır.

Etik Beyan

Çalışmanın yazarları olarak, özgün bir çalışma üretildiğini; çalışmanın hazırlık, veri toplama, analiz ve bilgilerin sunumu olmak üzere tüm aşamalarından bilimsel etik ilke ve kurallarına uygun davranıldığını; bu çalışma kapsamında elde edilen tüm veri ve bilgiler için kaynak gösterildiğini ve bu kaynaklara kaynakçada yer verildiğini; kullanılan verilerde herhangi bir değişiklik yapılmadığını, çalışmanın Committee on Publication Ethics (COPE)' in tüm şartlarını ve koşullarını kabul ederek etik görev ve sorumluluklara riayet edildiğini beyan ederiz. Araştırmanın etik kurul izni Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Bilimsel Araştırma ve Yayın Etik Kurulundan alınmış olup, 11/03/2024 tarih ve 30 sayılı kararıyla alınmıştır.

The Relationship Between School Climate and Teachers' Emotional Labour/Okul İklimi ile Öğretmenlerin Duygusal Emekleri Arasındaki İlişki

Öz

Educational organizations are social structures where not only cognitive processes but also affective processes are intensely experienced. Within this structure, organizational climate can directly or indirectly influence the emotions, attitudes, and behaviors of teachers, students, and other stakeholders. Emotions are an integral part of human life and play a decisive role in both daily relationships and professional processes. The management of emotions in working life is expressed through the concept of “emotional labor. The characteristics of the working environment in educational organizations shape not only performance but also emotional processes. Therefore, school climate emerges as a key variable in understanding teachers' emotional labor behaviors. The purpose of this study is to examine the relationship between school climate and teachers’ emotional labor. The study was designed using a relational survey model. The sample of the study consisted of 539 teachers working in the province of Muğla. The Organizational Climate Scale and the Emotional Labor Scale were used as data collection instruments. In the analysis of the research data, descriptive statistics were employed, while independent samples t-tests and one-way ANOVA were used to examine differences based on demographic variables. Multiple regression analysis was conducted to determine whether school climate significantly predicts teachers’ emotional labor behaviors. The findings indicate that the climate of the schools in which teachers work is closed in terms of principal behaviors and open in terms of teacher behaviors. Among the dimensions of emotional labor, teachers most frequently exhibit genuine (natural) emotions. According to the results of the regression analysis, the indifferent teacher behavior dimension of school climate significantly predicts surface acting; the supportive, intimate, and indifferent teacher behavior dimensions significantly predict deep acting; and the collaborative and indifferent teacher behavior dimensions significantly predict the display of genuine emotions in emotional labor.

Anahtar Kelimeler

• School climate
• Emotional labor
• Surface acting
• Teacher

Destekleyen Kurum

The authors have not received any financial support for the research, authorship and/or publication of this article.

Etik Beyan

For this research, ethical permission was obtained from the decisions of Kırşehir Ahi Evran University, Ethics Board dated 15.02.2024 and numbered 2024/02/30. We, as the authors of the study, have produced an original study; the preparation, data collection, analysis and that the principles and rules of scientific ethics have been complied with at all stages, including the presentation of information; this all data and information obtained within the scope of the study are cited and these sources are included in the bibliography that no changes have been made to the data used, that the study was conducted in accordance with the Committee on Publication Ethics (COPE) and declare that ethical duties and responsibilities are respected.

Kaynakça

1. Ağaoğlu, E., Altınkurt, Y., Yılmaz, K. & Karaköse, T. (2012). Okul yöneticilerinin yeterliklerine ilişkin okul yöneticilerinin ve öğretmenlerin görüşleri (Kütahya İli). Eğitim ve Bilim, 37(164), 157-175.
2. Akkaya, S. (2023). Öğretmenlerin duygusal emek ve örgütsel yabancılaşma davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yüksek Lisans Tezi, Bahçeşehir Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
3. Altay, Y. (2024). Ortaokul öğretmenlerinin okul iklimi algısı ile örgütsel muhalefet davranışları arasındaki ilişki: Bursa ili örneği [Yüksek Lisans Tezi, Bursa Uludağ Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
4. Altınkurt, Y. (2014). The relationship between school climate and teachers’ organizational silence behaviors. The Anthropologist, 2(18), 289-297.
5. Argon, T. & Dilekçi, Ü. (2014). Öğretmenlerin okul müdürlerinin yönetim tarzları ve kurumsal itibara yönelik algıları arasındaki ilişki. Turkish Studies-International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 9(2), 161-181. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.6234
6. Arslan, Ö. (2019). 2012 ve 2015 yılları arasında Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı (PİSA) iklime göre okul iklimi ile esnek olan öğrenci ve öğretmenin serbest bırakılmasının değişimi [Yüksek Lisans Tezi, Trakya Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
7. Ashforth, B. E. & Humphrey, R. H. (1993). Emotional labor in service roler: The influence of identity. Academy of Management Review, 18(1), 88-115. https://doi:10.2307/258824
8. Aslan, M., Gündüz, M., Aslan, A., Ay, H., Saçınalp, Ö. & Pekdemir, A. (2022). Okul iklimi konularının kuramsal bağlamda açıklanması. Socrates Journal of Interdisciplinary Social Studies, 8(24), 120-134.

9. Ay Kaymak, K. (2018). Örgüt ikliminin duygusal emek üzerine etkisi: Konya bankacılık sektöründe karşılaştırmalı bir araştırma [Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
10. Aydoğan, S. S. ve Bostancı, A. (2021). Öğretmenlerin duygusal emek gösterimleri ile psikolojik sözleşmeye uyma düzeyleri arasındaki ilişki. Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 17(36), 2637-2674.
11. Ayık, A. & Şayir, G. (2014). Okul müdürlerinin öğretimsel liderlik davranışları ile örgüt iklimi arasındaki ilişki. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 13(49), 253-279.
12. Basım, H. N. & Beğenirbaş, M. (2012). Çalışma yaşamında duygusal emek: Bir ölçek uyarlama çalışması. Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 19(1), 77-90.
13. Beğenirbaş, M. (2013). Kişiliğin öğretme stillerine etkisinde duygusal emek ve tükenmişliğin aracılık rolü: Öğretmenler üzerinde bir araştırma [Doktora Tezi, Savunma Bilimleri Enstitüsü]. Ulusal Tez Merkezi.
14. Beğenirbaş, M. & Meydan, C. H. (2012). Duygusal emeğin örgütsel vatandaşlık davranışıyla ilişkisi: Öğretmenler üzerinde bir araştırma. Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 14(3), 159-181.
15. Bursalıoğlu, Z. (2002). Okul yönetiminde yeni yapı ve davranış (12. baskı). Pegem. Büyüköztürk, Ş. (2014). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Pegem.
16. Ceylan, A. K. (2017). Öğretmenlerin duygusal emeklerinin sosyo-demografik değişkenler yönünden özellikleri: Batman ili araştırması. Batman Üniversitesi Yaşam Bilimleri Dergisi, 7(2/1), 122-132.
17. Cingöz, E. (2018). Öğretmenlerin duygusal emek davranışları ile tükenmişlikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yüksek Lisans Tezi, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
18. Cochran, W. G. (1977). Sampling techniques. John Wiley Sons
19. Colak, I. & Altinkurt, Y. (2022). The precarization of educational labor: The examination of teachers’ job insecurity perceptions. Educational Process: International Journal, 11(2), 60-95.
20. Çalık, T. & Kurt, T. (2010). Okul iklimi ölçeğinin geliştirilmesi. Eğitim ve Bilim, 35(157), 167-180.
21. Çelik, C. & Atmaca, T. (2023). Öğretmenlerin örgütsel destek, duygusal emek, psikolojik sermaye ve örgütsel adanmışlık düzeyleri arasındaki ilişki. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi (BAİBÜEFD), 23(4), 1951–1967. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2023..-1323211
22. Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G. & Büyüköztürk, Ş. (2010). Sosyal bilimler için çok değişkenli istatistik SPSS ve LISREL uygulamaları. Pegem.
23. Çolak, İ. ve Altınkurt, Y. (2017). Okul iklimi ile öğretmenlerin özerklik davranışları arasındaki ilişki. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 23(1), 33-71. https://doi.org/10.14527/kuey.2017.002
24. Çolak, İ., Aysel, İ., Yorulmaz, Y. İ. & Altınkurt, Y. (2021). Ortaöğretimde neoliberal bir dönüşüm: Proje okulları. 4. Uluslararası Felsefe, Eğitim, Sanat ve Bilim Tarihi Sempozyumu, Sempozyum Bildirileri, s. 23-38.
25. Demir, A. (2008). Ortaöğretim okullarında okul iklimi ile öğretmen performansları arasındaki ilişki [Yüksek Lisans Tezi, Yeditepe Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
26. Demir, Y. (2024). Okul yöneticilerinin girişimcilik özellikleri ile okul iklimi arasındaki ilişki [Yüksek Lisans Tezi, Fırat Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
27. Diefendorff, J., Croyle, M. & Gosserand, R. (2005). The dimensionality and antecedents of emotional labor strategies. Journal of Vocational Behavior, 66, 339–357. https://doi.org/10.1016/j.jvb.2004.02.001
28. Dilber, Y., Güngör, H. & Güner Eşerler, İ. (2023). İlkokul ve ortaokulda görev yapan öğretmen ve okul yöneticilerinde duygusal emek ve örgütsel destek düzeyleri arasındaki ilişki üzerine bir saha araştırması. Kapadokya Eğitim Dergisi Türkiye Cumhuriyeti’nin 100. Yılı Özel Sayısı, 40-58.
29. Diş, O. & Ayık, A. (2016). Okul yöneticilerinin kullandıkları güç kaynakları ile örgüt iklimi arasındaki ilişki. Akademik Bakış, (58), 499-518.
30. Doğan, Ü. & Aslan, M. (2022). Öğretmenlerin okul iklimine ilişkin algıları ile psikolojik iyi oluşlar arasındaki ilişkinin incelenmesi. Trakya Eğitim Dergisi, 12(3), 1482-1499. https://doi.10.24315/tred.993218
31. Ekşi, F. (2006). Rehber öğretmenlerin okul iklimi algıları ile kaygı düzeyleri üzerine bir araştırma [Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
32. Ellis, T. I. (1988). School climate. Research Roundup, 4(2), 1-6.
33. Emerce, A., Şahin, S., Gündüz, R. & Timur, Ş. (2022). Örgütsel iletişim iklimi ve okul iklimi arasındaki ilişkinin öğretmen algılarına göre tespiti. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi 10(13), 1-39.
34. Erken, S. A. (2018). Lise öğretmenlerinin duygusal emek davranışları ile tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
35. Eroğlu, Ş. G. (2014). Örgütlerde duygusal emek ve tükenmişlik ilişkisi üzerine bir araştırma. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1(19), 147- 160.
36. Evetts, J. (2005). The management of professionalism: A contemporary paradox. School of Sociology and Social Policy, 1-18.
37. Freire, P. (2016). Ezilenlerin pedagojisi (12. baskı). (D. Hattatoğlu, Çev.) Ayrıntı. (Orijinal basım tarihi 1991)
38. Genceli, M. (1973). İki değişkenli doğrusal regresyonda zaman faktörü. İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Mecmuası, 33(1-4), 167-186.
39. Göç, A. (2017). Okul yöneticilerinin duygusal emek ve iş doyumu arasındaki ilişkiye dair bir inceleme [Yüksek Lisans Tezi, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
40. Göksal, S. (2018). Matematik öğretmenlerinin algıladıkları okul iklimi ve tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişki [Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Kültür Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
41. Grandey, A. A. (2000). Emotion regulation in the workplace: A new way to conceptualize emotional labor. Journal of Occupational Health Psychology, 5(1), 95-110. https://doi:10.1037//1076-8998.5.1.95
42. Gül (2023). Okul iklimi ile örgütsel sinizm arasındaki ilişkiler [Yüksek Lisans Tezi, Pamukkale Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
43. Günbayı, İ. (2007). School climate and teachers’ perceptions on climate factors: Research into nine urban high schools. Turkish Online Journal of Educational Technology – TOJET, 6(3), 70-78.
44. Güngör, M. (2009). Duygusal emek kavramı: Süreci ve sonuçları. Kamu İş, 11(1), 167- 184.
45. Güzelgörür, F., Demirtaş, H. & Balı, O. (2021). The relationship of school principals’ management style and school climate. E-International Journal of Educational Research, 12(4), 129-150.
46. Hair, J., Black, W., Babin, B. & Anderson, R. (2010). Multivariate data analysis. Pearson.
47. Hargreaves, A. (2000). Four ages of professionalism and professional learning. Teachers and Teaching: Theory and Practice, 6(2), 151-182. https://doi.org/10.1080/713698714
48. Hargreaves, D. H. (1994). The new professionalism: The synthesis of professional institutional development. University of Cambridge, 10(4), 423-438. https://doi.org/10.1016/0742-051X(94)90023-X
49. Hochschild, A. R. (2003). The managed heart commercialization of human feeling. University of California Press.
50. Hofstede, G. (2001). Culture’s consequences: Comparing values, behaviors, institutions, and organizations across nations. Australian Journal of Management, 27(1), 89-94. https://doi.org/10.1177/031289620202700105
51. Hoşgörür, T. & Yorulmaz, Y. İ. (2015). The relationship between teachers leadership behaviours and emotional labour. Journal of Educational Sciences Research, 5(2), 165-190.
52. Hoy, W. K. & Miskel, C. G. (2012). Eğitim yönetimi: Teori, araştırma ve uygulama (9. baskı). (A. Aypay, S. Turan, E. Karadağ, M. Şişman, C. Erdağ, S. Uysal, E. Arslanargun, N. Baloğlu, S. Akbaba Altun, Çev.). Nobel. (Orijinal basım tarihi 2012)
53. Hoy, W. K. & Tarter, C. J. (1997). The road to open and healthy schools: A handbook for change, elementary edition. Corwin Press.
54. Hoy, W. K., Tarter, C. J. & Kottkamp, R. B. (1991). Open school, healthy school: Measuring organizational climate. Corwin.
55. Jeung, D.Y. & Chang, S.J. (2023). The role of emotional labor as a mediator in the relationship between organizational climate and employee burnout. Asian Journal of Individual and Organizational Behavior, 3, 1-8. https://doi.org/10.51847/OQDl5r3KKA
56. Kahraman, Ü. (2019). Okul yöneticilerinin yönetim tarzı, örgüt DNA'sı ve örgütsel değişimin okullardaki korku kültürüne etkisi [Doktora Tezi, Pamukkale Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
57. Karaman, Ö. & Yurtal, F. (2015). Şiddetin yaygın olduğu okullarda öğrencilerin okul iklimine ilişkin algıları. İlköğretim Online, 14(2), 421‐429. https://doi.org/10.17051/io.2015.10946
58. Kaya, E. (2009). Özel okul öğretmenlerinin duygusal emek davranışını algılama biçimleri ile iş doyumları ve iş stresleri arasındaki ilişki [Yüksek Lisans Tezi, Maltepe Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
59. Kaya, F. (2014). Duygusal emek ile tükenmişlik ve iş doyumu arasındaki ilişkinin incelenmesi: Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı'na bağlı huzurevlerinde çalışan yaşlı bakım personeline yönelik bir araştırma [Yüksek Lisans Tezi, Celal Bayar Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
60. Kayri, M. (2009). Araştırmalarda gruplar arası farkın belirlenmesine yönelik çoklu karşılaştırma (post-hoc) teknikleri. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(1), 51-64.
61. Kılınçoğlu, C. ve Göksoy, S. (2024). Öğretmenlerin örgütsel yabancılaşma, duygusal emek ve öğretme-öğrenme sürecindeki davranışları arasındaki ilişki. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 24(1), 340-362. https://dx.doi.org/10.17240/aibuefd.2024..-1318993
62. Kıral, E. (2016). Psychometric properties of the emotional labor scale in a turkish sample of school administrators. Eurasian Journal of Educational Research, 16(63), 71-88.
63. Koç, A. & Keklik, B. (2019). Hastane çalışanlarının demografik özelliklerinin pozitif psikolojik sermaye ve duygusal emek üzerindeki etkisi ile aralarındaki ilişkinin incelenmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 24(4), 1045-1066.
64. Köksel, L. (2009). İş yaşamında duygusal emek ve ampirik bir çalışma [Yüksek Lisans Tezi, Celal Bayar Üniversitesi] Ulusal Tez Merkezi.
65. Köroğlu, F. (2006). Okul yönetiminde cinsiyet etkeni ve kadın öğretmenlerin okul yöneticiliği talepleri [Yüksek Lisans Tezi, Fırat Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
66. Köse, A. (2015). İşe angaje olma ile örgütsel destek algısı ve örgüt iklimi arasındaki ilişki (Kahramanmaraş ili örneği) [Doktora Tezi, Zirve Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
67. Mavi, D. (2020). Yönetici rolleri, örgüt iklimi ve duygusal emek arasındaki ilişkilere yönelik öğretmen görüşleri [Doktora Tezi, Hacettepe Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
68. Mert, P. & Topçu, F. (2021). Kadın yöneticilerin kariyer engelleri hakkında bir doküman analizi. Academic Platform Journal of Education and Change, 4(2), 285-304.
69. Morris, J. A. & Feldman, D. C. (1996). The dimensions, antecedents and consequences of emotional labor. Academy of Management Review, 24(1), 986-1010. https://doi.org/10.2307/259161
70. Özdemir, H. (2023). Öğretmenlerin okul yöneticileriyle ilgili algıladıkları örgütsel güç mesafesinin algılanan okul iklimi ile ilişkisinin incelenmesi [Yüksek Lisans Tezi, Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
71. Özdemir, S. (2000). Öğretmenlik mesleğine giriş (5. baskı). Nobel.
72. Özdemir, S., Sezgin, F., Şirin, H., Karip, E. & Erkan, S. (2010). İlköğretim okulu öğrencilerinin okul iklimine ilişkin algılarını yordayan değişkenlerin incelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 38(38), 213-224.
73. Özdil, Z. İ. (2024). Öğretmenlerin duygusal emek ve iş doyumları arasındaki ilişkide iş yeri maneviyatı ve işe angaje olmanın aracı rolünün incelenmesi [Yüksek Lisans Tezi, Bursa Uludağ Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
74. Özgenel, M., Çalışkan Yılmaz, F. & Baydar, F. (2018). School climate as a predictor of secondary school students’ school attachment. Eurasian Journal of Educational Research, 78, 87-116. https://doi.10.14689/ejer.2018.78.5
75. Özgün, A. (2015). Duygusal emek davranışının iş stresi üzerindeki etkisi: Eğitim sektöründe bir uygulama [Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
76. Özkan, G. (2011). Duygusal emek gerektiren mesleklerde örgütsel iletişim doyumunun duygusal emeğe bağlı iş doyumuna etkisi: Çağrı merkezlerinde bir uygulama örneği [Yüksek Lisans Tezi, Anadolu Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
77. Öztürk, E. (2020). Duygu yönetim becerileri ile duygusal emek davranışlarının okulun duygusal iklimi üzerindeki etkileri [Doktora Tezi, Fırat Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
78. Öztürk, E. & Özan, M. B. (2021). Duyguları yönetme becerilerinin duygusal iklim üzerindeki etkisinde duygusal emek davranışlarının aracılık rolü. Turkish Studies-Education, 16(5), 2385-2399. https://doi:10.7827/TurkishStudies.50145
79. Peng, P. & Li, X. (2023). The hidden costs of emotional labor on withdrawal behavior: the mediating role of emotional exhaustion, and the moderating effect of mindfulness. BMC Psychology, 11, 342. https://doi.org/10.1186/s40359-023-01392-z
80. Polatkan, N. N. (2016). Ortaokul öğretmenlerinin duygusal emek davranışları ile iş doyumları arasındaki ilişki [Yüksek Lisans Tezi, Adnan Menderes Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
81. Rafaeli, A. & Sutton, R. I. (1987). Expression of emotion as part of the work role. The Academy of Management Review, 12(1), 23–37. https://doi.org/10.2307/257991
82. Ryu, H.-Y., Hyun, D.-S., Jeung, D.-Y., Kim, C.-S. & Chang, S.-J. (2020). Organizational climate effects on the relationship between emotional labor and turnover intention in Korean firefighters. Safety and Health at Work, 11(4), 479–484. https://doi.org/10.1016/j.shaw.2020.08.007
83. Sarı, M., Yıldız, E. & Canoğulları, E. (2018). Öğretmenlerin algıladıkları müdür yönetim tarzı ile mesleki motivasyon düzeyleri arasındaki ilişki. Uluslararası Sosyal ve Eğitim Bilimleri Dergisi, 5(10), 188-208. https://doi.10.20860/ijoses.467606
84. Saygılı, G. (2010). Öğretmenlerin kişilik özellikleri ile okul iklimi algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yüksek Lisans Tezi, Yeditepe Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
85. Schober, P., Boer, C. & Schwarte, L. A. (2018). Correlation coefficients: Appropriate use and interpretation. International Anesthesia Research Society, 126(5), 1763-1768. https://doi:10.1213/ANE.0000000000002864
86. Seday, M. Ş. (2021). Öğretmen algılarına göre okul iklimi ile lider üye etkileşimi arasındaki ilişki [Yüksek Lisans Tezi, Siirt Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
87. Sezgin, F. & Kılınç, A. Ç. (2011). İlköğretim okulu öğretmenlerinin örgüt iklimine ilişkin algılarının incelenmesi. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 31(3), 743-757.
88. Su, Y., Jiang, Z., Meng, R., Lu, G. & Chen, C. (2023). The effect of organizational justice on young nurses’ turnover intention: The mediating roles of organizational climate and emotional labour. Nurse Education in Practice, 72, 103723. https://doi.org/10.1016/j.nepr.2023.103723
89. Sü Eröz, S. (2014). Otel işletmelerinde örgüt iklimi ve duygusal emek ilişkisi: Trakya bölgesinde bir araştırma. Hak İş Uluslararası Emek ve Toplum Dergisi, 3(7), 198-223.
90. Şahin, İ. (2013). İlköğretim okul müdürlerinin okul geliştirme stratejileri ve uygulamalarına ilişkin görüşleri. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 13(1), 229-250.
91. Şahin, A. & Atbaşı, Z. (2020). Olumlu okul iklimi oluşturmada öğretmenin rolünün incelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(3), 672-689.
92. Tabachnick, B. G. & Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics. Pearson Education.
93. Tuna, M. & Şalvarcı, S. (2017). Örgüt ikliminin duygusal emek üzerindeki etkisi. Journal of Recreation and Tourism Research, 4(3), 106-121.
94. Tüfekçi, B. (2024). Eğitim örgütlerinde öğretmenlerin okulda kalma tutumu, duygusal emek davranışları ve okul kültürü arasındaki ilişki [Yüksek Lisans Tezi, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
95. Ünler Öz, E. (2007). Duygusal emek davranışlarının çalışanların iş sonuçlarına etkisi [Doktora Tezi, Marmara Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
96. Yakar, S. (2015). Turizm işletmelerinde duygusal emek ve tükenmişlik ilişkisi: Otel işletmelerine yönelik bir araştırma [Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
97. Yıldırım, H., Çolak, İ., ve Altınkurt, Y. (2025). Öğretmenlerin iş güvencesizliği algıları ile özerk davranışları arasındaki ilişkide örgütsel güç mesafesi algısının aracı rolü. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 14(1), 88-102. https://doi:10.33206/mjss.1549700
98. Yıldız, S., Dumlu, B. & İbrahimağaoğlu, Ö. (2021). Demografik özelliklere göre duygusal emek ve çalışan iyi oluş. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, 31, 173-192. https://doi.org/10.18092/ulikidince.882446
99. Yılmaz, K. & Altınkurt, Y. (2013). Örgütsel iklim ölçeğinin Türkçeye uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(1), 1-11.
100. Yılmaz, K., Altınkurt, Y. Güner, M. & Şen, B. (2015). The relationship between Teachers’ emotional labor and burnout level. Eurasian Journal of Educational Research, 59, 75-90. http://dx.doi.org/10.14689/ejer.2015.59.5
101. Yorulmaz, Y. İ. (2021). Öğretmenlerin örgütsel güç mesafesi algılarının eğitim örgütlerine yansımaları, yapısal nedenleri ve yapılaşması [Doktora Tezi, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.