The Effect of Interactive Educational Videos Prepared for the Use of Local Seeds in Agriculture on the Awareness of Prospective Teachers
Öz
Genetically modified foods are one of the important socio-scientific issues that are at the forefront of environmental and health problems with the increase in the world population. The increase in these foods threatens agricultural biodiversity and the sustainability of local seeds, accelerating the extinction process of local seeds. It has also caused a decline in the nutritional value and flavor of vegetables and fruits. In this context, it is important to improve the awareness of prospective teachers in order to raise students who are aware of this issue. The aim of the research is to examine the effect of interactive educational videos prepared for the use of local seeds in agriculture on the awareness of local seeds of science and classroom teacher candidates. In the study conducted according to a simple experimental design, the Local Seeds Awareness Scale was used. Interactive educational videos were prepared for the pre-test and after the training for the teacher candidates. Percentage, frequency, dependent samples t-test and independent samples t-test were used in the analysis of the data. There is a statistically significant difference between the mean awareness scores of the teacher candidates in the pre-test and the mean awareness scores in the post-test. This finding can be considered an indicator that the awareness-raising interactive educational videos conducted with prospective teachers in the sample were successful. It is recommended that such training be included in the undergraduate curriculum.
Anahtar Kelimeler
local seeds agriculture teacher candidates interactive educaational video awareness
Proje Numarası
1919B012301165
Kaynakça
- Aydın, E. ve Kılıç Mocan, D. (2019). Türkiye’de dünden bugüne sosyobilimsel konular: Bir doküman analizi, Anadolu Öğretmen Dergisi, 3(2), 184-197. https://doi.org/10.35346/aod.638332
- Aydın-Eryılmaz, G., Kılıç, O., ve Boz, İ. (2019). Türkiye’de organik tarım ve iyi tarım uygulamalarının ekonomik, sosyal ve çevresel sürdürülebilirlik açısından değerlendirilmesi. Yuzuncu Yil University Journal of Agricultural Sciences, 29(2), 352-361. https://doi.org/10.29133/yyutbd.446002
- Babat, D., Gökçe, F., & Varışlı, A. (2017, Kasım). Hatay mutfak kültürünün sürdürülebilirliğinde, yöresel yiyecek üreticilerinin rolü. Sözel Bildiri. 1. Uluslararası Sürdürülebilir Turizm Kongresi. Kastamonu.
- Baltacı, S. (2013). Fen ve teknoloji öğretmen adaylarının sosyobilimsel bir konudaki (GDO’lu besinler) öğretim öz yeterlilikleri ve bu yeterliliklerin epistemolojik inançlar ile ilişkileri. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Bolu.
- Bodur, N. C., Tüysüz, C., ve Turan, M. D. (2023). “Kutuplar: keşfedilmeyi bekleyen topraklar” etkinliğinin özel yetenekli 6. sınıf öğrencilerinin iklim değişikliği farkındalığına etkisinin incelenmesi. Uşak Üniversitesi Eğitim Araştırmaları Dergisi, 9(3), 144-161. https://doi.org/10.29065/usakead.1353824
- Carson, K., & Dawson, V. (2016). A teacher professional development model for teaching socioscientific issues. Teaching Science, 62(1), 30-37.
- Çelen, H., & İnce, E. (2022). Türkiye ve Avrupa Birliği sebze tohumu standartlarının karşılaştırılması. Lapseki Meslek Yüksekokulu Uygulamalı Araştırmalar Dergisi, 3(6), 25-33.
- Çelik, Z. (2013). Tarımsal biyoçeşitliliğin korunmasında yerel tohum bankalarının rolü üzerine bir araştırma: Karaot köyü tohum derneği ve yöresi örneği. (Yayınlanmamış doktora tezi). Ege Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
- Çimen, H., & Benzer, S. (2019). Fen bilgisi ve sınıf öğretmen adaylarının sürdürülebilir çevreye yönelik tutumlarının incelenmesi. İnsan ve İnsan, 6(21), 525-542. https://doi.org/10.29224/insanveinsan.475471
- Değirmenci, A., & Doğru, M. (2017). Türkiye’de sosyobilimsel konularla ilgili yapılan çalışmaların incelenmesi: Bir betimsel analiz çalışması. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, (44), 123-138.
- Doğru, S., ve Orzan, M. (2025). Öğretmen adaylarının sürdürülebilir kalkınma ve iklim değişikliği farkındalıklarının incelenmesi. Afet ve Risk Dergisi, 8(1), 182-195. https://doi.org/10.35341/afet.1464168
- Erdaş-Kartal, E., ve Baş, İ. (2025). Öğretmen adaylarının sağlıklı beslenme yönelik tutumlarının farklı değişkenler açısından incelenmesi. Giresun Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(1), 22-37.
- Ertop, N. G., Yilmaz, A., ve Erdem, Y. (2012). Üniversite öğrencilerinin sağlıklı yaşam biçimleri. Kırıkkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 14(2), 1-7.
- Eşme, A., Yağcı, Ç. ve Demir, D. (2021). Öğretmen adaylarının çevre sorunları ve yenilenebilir enerjiye yönelik farkındalık düzeylerinin incelenmesi. Journal of Social and Humanities Sciences Research, 8(73), 2154-2166. https://doi.org/10.26450/jshsr.2669
- Fırat, E.A. (2015). Web 2.0 araçlarıyla desteklenen öğretimin öğretmen adaylarının biyoteknoloji okuryazarlıklarına etkisi. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). İnönü Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Malatya.
- Gedera, D., & Zalipour, A. (2018). Use of interactive video for teaching and learning. 35th International Conference of Innovation, Practice and Research in the Use of Educational Technologies in Tertiary Education, Deakin University, Victoria, Australia.
- Güler, D. C., ve Türkay, O. (2025). Tarımsal gelişmelerin yöresel mutfak açısından değerlendirilmesi: Sakarya ilinde nitel bir araştırma. Aydın Gastronomy, 9(2), 321-338.
- Gülhan, F. (2012). Sosyo-bilimsel konularda bilimsel tartışmanın 8. sınıf öğrencilerinin fen okuryazarlığı, bilimsel tartışmaya eğilim, karar verme becerileri ve bilim-toplum sorunlarına duyarlılıklarına etkisinin araştırılması (Yüksek Lisans Tezi). Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
- Gürbüzoğlu Yalmancı, S. (2016). Lise öğrencilerinin genetiği değiştirilmiş organizmalara yönelik algılarının belirlenmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 37, 89- 111.
- Karasar, N. (1999). Bilimsel araştırma yöntemi. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
- Karışan, D., ve Türksever, F. (2017). Bilim uygulamaları dersinin sosyobilimsel konular bağlamında öğretilmesinin öğrencilerin bilim-toplum sorunlarına duyarlılıklarına etkisinin incelenmesi. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10(ERTE Özel Sayısı), 363-387. https://izlik.org/JA52SA63WB
- Kılınçarslan, G., Bayrakdar, A., ve Avcı, P. (2022). Beden eğitimi ve tıp alanındaki öğrencilerin sağlıklı beslenme tutumlarının incelenmesi. Uluslararası Güncel Eğitim Araştırmaları Dergisi, 8(1), 44-56.
- Kıvanç, Z., ve Arı, A. G. (2019). Fen bilgisi öğretmen adaylarının biyoteknoloji ve genetiği değiştirilmiş organizma (GDO) konularında tutumlarının değerlendirilmesi. Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 10(1), 37-57.
- King, P. M., & Kitchener, K. S. (2004). Reflective judgment: Theory and research on the development of epistemic assumptions through adulthood. Educational psychologist, 39(1), 5-18. https://psycnet.apa.org/doi/10.1207/s15326985ep3901_2
- Kurtar, E. S., ve Ayan, A. K. (2004). Organik tarım ve Türkiye'deki durumu. OMÜ Ziraat Fakültesi Dergisi, 19(1), 56-64.
- Kurtuldu, A. (2019). Ekoloji temelli eğitimlerin ortaokul öğrencilerinin ekolojik ayak izi farkındalığına etkisi. (Yüksek Lisans Tezi). Akdeniz Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Antalya.
- MEB [Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı], (2013). İlköğretim kurumları (ilkokullar ve ortaokullar) fen bilimleri dersi (3, 4, 5, 6, 7 ve 8. sınıflar) öğretim programı. Ankara.
- MEB [Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı], (2018). İlköğretim kurumları (ilkokullar ve ortaokullar) fen bilimleri dersi (3, 4, 5, 6, 7 ve 8. sınıflar) öğretim programı. Ankara.
- MEB [Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı], (2024). İlköğretim kurumları (ilkokullar ve ortaokullar) fen bilimleri dersi (3, 4, 5, 6, 7 ve 8. sınıflar) öğretim programı. Ankara.
- Moreno, R., & Mayer, R. (2007). Interactive multimodal learning environments. Educational Psychology Review, 19(3), 309-326. http://dx.doi.org/10.1007/s10648-007-9047-2
- Özdemir, N. (2014). Sosyo bilimsel esaslar çerçevesinde sosyo bilimsel konuları tartışmak tutumları nasıl etkiler? Nükleer santraller. Turkish Studies, 9(2), 1197-1214.
- Özmert-Ergin, S., ve Yaman, H. (2013). Genetiği değiştirilmiş gıdalar ve insan sağlığı üzerine etkileri. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 2(2), 261-274.
- Öztürk, N., ve Erabdan, H. (2018). Fen bilgisi öğretmen adaylarının gazetelerde yer alan sosyo-bilimsel konulara yönelik farkındalıklarının incelenmesi. Sakarya University Journal of Education, 8(4), 319-336. https://doi.org/10.19126/suje.461200
- Ploetzner, R. (2022). The effectiveness of enhanced interaction features in educational videos: A meta-analysis. Interactive Learning Environments, 32(5) 1597-1612. https://doi.org/10.1080/10494820.2022.2123002
- Sadler, T. (2004). Informal reasoning regarding SSI: A critical review of research. Journal of Research in Science, 41(5), 513-536. https://doi.org/10.1002/tea.20009
- Sadler, T. D., and Zedler, D.L. (2004). The significance of content knowledge for informal reasoning regarding SSI: Applying genetics knowledge to genetic engineering issues. Science Education, 89, 71-93. https://doi.org/10.1002/SCE.20023
- Sargın, K., ve Güleşce, M. (2022). Öğretmenlerin sağlıklı beslenmeye ilişkin tutumlarının değerlendirilmesi (Van ili örneği). Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 7(1), 1-11. https://doi.org/10.31680/gaunjss.1000390
- Sevgi, Y., ve Şahin, F. (2017). Gazete haberlerindeki sosyobilimsel konuların argümantasyon yöntemiyle tartışılmasının 7. sınıf öğrencilerinin eleştirel düşünme becerileri üzerine etkisi. Journal of Human Sciences, 14(1), 156-170. https://doi.org/10.14687/jhs.v14i1.4289
- Tatlı, Z. (2020). Kavram öğretiminde web 2.0 (2. Basım). Pegem Akademi.
- Tezel, Ö., ve Günister, B. (2018). Sosyobilimsel konu temelli fen öğretimi üzerine Türkiye’de yapılan çalışmalardan bir derleme. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Türk Dünyası Uygulama ve Araştırma Merkezi Eğitim Dergisi, 3(1), 42-60.
- Tuncer, N., Sözen, Ş., ve Sakar, Ş. (2021). Okul öncesi eğitimde deprem farkındalığı: Deprem benden küçüksün” projesi, Tokat ili örneği. International Journal of Educational Spectrum, 3(1), 1-27. https://izlik.org/JA95KH45HK
- Turhan Tuna, S. ve Saral, E. (2018). Somut olmayan kültürel mirasın korunması bağlamında Türkiye’de eğitim alanında yapılan bilimsel çalışmalar üzerine bir bibliyografya denemesi. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(1), 68-78. https://doi.org/10.21666/muefd.354350
- Türkmen, H., Pekmez, E., ve Sağlam, M. (2017). Fen öğretmen adaylarının sosyo-bilimsel konular hakkındaki düşünceleri. Ege Eğitim Dergisi, 18(2), 448-475. https://doi.org/10.12984/egeefd.295597
- Wachtler, J., Hubmann, M., Zöhrer, H., & Ebner, M. (2016). An analysis of the use and effect of questions in interactive learning-videos. Smart Learning Environments, 3(1), 13. https://doi.org/10.1186/s40561-016-0033-3
- Yahaya, J. M., Ahmad Nurulazam, A., & Mageswary Karpudewan, M. (2016). College students' attitudes towards sexuallythemed science content: a socioscientific issues approach to resolution. International Journal of Science Education, 38(7), 1174-1196. https://eric.ed.gov/?redir=http%3a%2f%2fdx.doi.org%2f10.1080%2f09500693.2016.1174349
- Yamak, H., Bulut, N., ve Dündar, S. (2014). 5. sınıf öğrencilerinin bilimsel süreç becerileri ile fene karşı tutumlarına FeTeMM etkinliklerinin etkisi. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 34(2), 249-265. https://doi.org/10.17152/gefd.15192
- Yiğit, N., Muradoğlu, B., ve Yiğit. İ. (2025). Yerel tohumlara yönelik farkındalık ölçeğinin geliştirilmesi, Fen, Matematik, Girişimcilik ve Teknoloji Eğitimi Dergisi, 8(1), 86-102. https://izlik.org/JA97UP22ST
Yerel Tohumların Tarımda Kullanılmasına Yönelik Hazırlanan Etkileşimli Eğitimsel Videoların Öğretmen Adaylarının Farkındalıklarına Etkisi
Öz
Genetiği değiştirilmiş besinler, dünya nüfusunun artmasıyla çevre ve sağlık sorunlarının başında gelen önemli sosyobilimsel konulardan biridir. Bu besinlerin artışı tarımsal biyoçeşitliliği ve yerel tohumların sürdürülebilirliğini tehdit ederek yerel tohumların yok olma sürecini hızlandırmıştır. Ayrıca sebze ve meyvelerin besin değerleri ve lezzetlerinde gerilemeye neden olmuştur. Bu doğrultuda bu bilince sahip öğrencilerin yetiştirilmesi için öğretmen adaylarının farkındalıklarının geliştirilmesi önemlidir. Araştırmanın amacı yerel tohumların tarımda kullanılmasına yönelik hazırlanan etkileşimli eğitimsel videoların fen bilimleri ve sınıf öğretmen adaylarının yerel tohum farkındalıklarına etkisinin incelenmesidir. Basit deneysel desene göre yürütülen çalışmada Yerel Tohumlara Yönelik Farkındalık Ölçeği kullanılmıştır. Öğretmen adaylarına ön test sonrası eğitim niteliğinde etkileşimli eğitimsel videolar hazırlanmıştır. Verilerin analizinde yüzde, frekans, bağımlı örneklemler için t testi ve bağımsız örneklemler için t testi kullanılmıştır. Öğretmen adaylarının ön testlerdeki farkındalık puanlarının ortalamaları ile son test farkındalık puanlarının ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık vardır. Bu bulgu örneklemdeki öğretmen adayları ile yürütülen farkındalık amaçlı etkileşimli eğitimsel videoların başarılı olduğunun bir göstergesi olarak düşünülebilir. Bu tür eğitimlere lisans sürecinde yer verilmesi önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler
yerel tohumlar tarım öğretmen adayları etkileşimli eğitimsel video farkındalık etkileşimli eğitsel video
Etik Beyan
Bu araştırma, Trabzon Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği. Kurulu’nun 27/10/2023 tarihli ve E-81614018-000-2300057692 sayılı kararı ile alınan izinle yürütülmüştür.
Destekleyen Kurum
Bu çalışma İrem Şimşek yürütücülüğünde, Prof. Dr. Nevzat YİĞİT danışmanlığında TÜBİTAK 2209 Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı 2023 yılında desteklenmeye hak kazanan, 1919B012301165 numaralı proje esas alınarak hazırlanmıştır.
Proje Numarası
1919B012301165
Teşekkür
Trabzon İl Tarım ve Orman Müdürlüğü görevlilerine katkıları için teşekkür ederiz.
Kaynakça
- Aydın, E. ve Kılıç Mocan, D. (2019). Türkiye’de dünden bugüne sosyobilimsel konular: Bir doküman analizi, Anadolu Öğretmen Dergisi, 3(2), 184-197. https://doi.org/10.35346/aod.638332
- Aydın-Eryılmaz, G., Kılıç, O., ve Boz, İ. (2019). Türkiye’de organik tarım ve iyi tarım uygulamalarının ekonomik, sosyal ve çevresel sürdürülebilirlik açısından değerlendirilmesi. Yuzuncu Yil University Journal of Agricultural Sciences, 29(2), 352-361. https://doi.org/10.29133/yyutbd.446002
- Babat, D., Gökçe, F., & Varışlı, A. (2017, Kasım). Hatay mutfak kültürünün sürdürülebilirliğinde, yöresel yiyecek üreticilerinin rolü. Sözel Bildiri. 1. Uluslararası Sürdürülebilir Turizm Kongresi. Kastamonu.
- Baltacı, S. (2013). Fen ve teknoloji öğretmen adaylarının sosyobilimsel bir konudaki (GDO’lu besinler) öğretim öz yeterlilikleri ve bu yeterliliklerin epistemolojik inançlar ile ilişkileri. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Bolu.
- Bodur, N. C., Tüysüz, C., ve Turan, M. D. (2023). “Kutuplar: keşfedilmeyi bekleyen topraklar” etkinliğinin özel yetenekli 6. sınıf öğrencilerinin iklim değişikliği farkındalığına etkisinin incelenmesi. Uşak Üniversitesi Eğitim Araştırmaları Dergisi, 9(3), 144-161. https://doi.org/10.29065/usakead.1353824
- Carson, K., & Dawson, V. (2016). A teacher professional development model for teaching socioscientific issues. Teaching Science, 62(1), 30-37.
- Çelen, H., & İnce, E. (2022). Türkiye ve Avrupa Birliği sebze tohumu standartlarının karşılaştırılması. Lapseki Meslek Yüksekokulu Uygulamalı Araştırmalar Dergisi, 3(6), 25-33.
- Çelik, Z. (2013). Tarımsal biyoçeşitliliğin korunmasında yerel tohum bankalarının rolü üzerine bir araştırma: Karaot köyü tohum derneği ve yöresi örneği. (Yayınlanmamış doktora tezi). Ege Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
- Çimen, H., & Benzer, S. (2019). Fen bilgisi ve sınıf öğretmen adaylarının sürdürülebilir çevreye yönelik tutumlarının incelenmesi. İnsan ve İnsan, 6(21), 525-542. https://doi.org/10.29224/insanveinsan.475471
- Değirmenci, A., & Doğru, M. (2017). Türkiye’de sosyobilimsel konularla ilgili yapılan çalışmaların incelenmesi: Bir betimsel analiz çalışması. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, (44), 123-138.
- Doğru, S., ve Orzan, M. (2025). Öğretmen adaylarının sürdürülebilir kalkınma ve iklim değişikliği farkındalıklarının incelenmesi. Afet ve Risk Dergisi, 8(1), 182-195. https://doi.org/10.35341/afet.1464168
- Erdaş-Kartal, E., ve Baş, İ. (2025). Öğretmen adaylarının sağlıklı beslenme yönelik tutumlarının farklı değişkenler açısından incelenmesi. Giresun Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(1), 22-37.
- Ertop, N. G., Yilmaz, A., ve Erdem, Y. (2012). Üniversite öğrencilerinin sağlıklı yaşam biçimleri. Kırıkkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 14(2), 1-7.
- Eşme, A., Yağcı, Ç. ve Demir, D. (2021). Öğretmen adaylarının çevre sorunları ve yenilenebilir enerjiye yönelik farkındalık düzeylerinin incelenmesi. Journal of Social and Humanities Sciences Research, 8(73), 2154-2166. https://doi.org/10.26450/jshsr.2669
- Fırat, E.A. (2015). Web 2.0 araçlarıyla desteklenen öğretimin öğretmen adaylarının biyoteknoloji okuryazarlıklarına etkisi. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). İnönü Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Malatya.
- Gedera, D., & Zalipour, A. (2018). Use of interactive video for teaching and learning. 35th International Conference of Innovation, Practice and Research in the Use of Educational Technologies in Tertiary Education, Deakin University, Victoria, Australia.
- Güler, D. C., ve Türkay, O. (2025). Tarımsal gelişmelerin yöresel mutfak açısından değerlendirilmesi: Sakarya ilinde nitel bir araştırma. Aydın Gastronomy, 9(2), 321-338.
- Gülhan, F. (2012). Sosyo-bilimsel konularda bilimsel tartışmanın 8. sınıf öğrencilerinin fen okuryazarlığı, bilimsel tartışmaya eğilim, karar verme becerileri ve bilim-toplum sorunlarına duyarlılıklarına etkisinin araştırılması (Yüksek Lisans Tezi). Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
- Gürbüzoğlu Yalmancı, S. (2016). Lise öğrencilerinin genetiği değiştirilmiş organizmalara yönelik algılarının belirlenmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 37, 89- 111.
- Karasar, N. (1999). Bilimsel araştırma yöntemi. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
- Karışan, D., ve Türksever, F. (2017). Bilim uygulamaları dersinin sosyobilimsel konular bağlamında öğretilmesinin öğrencilerin bilim-toplum sorunlarına duyarlılıklarına etkisinin incelenmesi. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10(ERTE Özel Sayısı), 363-387. https://izlik.org/JA52SA63WB
- Kılınçarslan, G., Bayrakdar, A., ve Avcı, P. (2022). Beden eğitimi ve tıp alanındaki öğrencilerin sağlıklı beslenme tutumlarının incelenmesi. Uluslararası Güncel Eğitim Araştırmaları Dergisi, 8(1), 44-56.
- Kıvanç, Z., ve Arı, A. G. (2019). Fen bilgisi öğretmen adaylarının biyoteknoloji ve genetiği değiştirilmiş organizma (GDO) konularında tutumlarının değerlendirilmesi. Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 10(1), 37-57.
- King, P. M., & Kitchener, K. S. (2004). Reflective judgment: Theory and research on the development of epistemic assumptions through adulthood. Educational psychologist, 39(1), 5-18. https://psycnet.apa.org/doi/10.1207/s15326985ep3901_2
- Kurtar, E. S., ve Ayan, A. K. (2004). Organik tarım ve Türkiye'deki durumu. OMÜ Ziraat Fakültesi Dergisi, 19(1), 56-64.
- Kurtuldu, A. (2019). Ekoloji temelli eğitimlerin ortaokul öğrencilerinin ekolojik ayak izi farkındalığına etkisi. (Yüksek Lisans Tezi). Akdeniz Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Antalya.
- MEB [Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı], (2013). İlköğretim kurumları (ilkokullar ve ortaokullar) fen bilimleri dersi (3, 4, 5, 6, 7 ve 8. sınıflar) öğretim programı. Ankara.
- MEB [Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı], (2018). İlköğretim kurumları (ilkokullar ve ortaokullar) fen bilimleri dersi (3, 4, 5, 6, 7 ve 8. sınıflar) öğretim programı. Ankara.
- MEB [Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı], (2024). İlköğretim kurumları (ilkokullar ve ortaokullar) fen bilimleri dersi (3, 4, 5, 6, 7 ve 8. sınıflar) öğretim programı. Ankara.
- Moreno, R., & Mayer, R. (2007). Interactive multimodal learning environments. Educational Psychology Review, 19(3), 309-326. http://dx.doi.org/10.1007/s10648-007-9047-2
- Özdemir, N. (2014). Sosyo bilimsel esaslar çerçevesinde sosyo bilimsel konuları tartışmak tutumları nasıl etkiler? Nükleer santraller. Turkish Studies, 9(2), 1197-1214.
- Özmert-Ergin, S., ve Yaman, H. (2013). Genetiği değiştirilmiş gıdalar ve insan sağlığı üzerine etkileri. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 2(2), 261-274.
- Öztürk, N., ve Erabdan, H. (2018). Fen bilgisi öğretmen adaylarının gazetelerde yer alan sosyo-bilimsel konulara yönelik farkındalıklarının incelenmesi. Sakarya University Journal of Education, 8(4), 319-336. https://doi.org/10.19126/suje.461200
- Ploetzner, R. (2022). The effectiveness of enhanced interaction features in educational videos: A meta-analysis. Interactive Learning Environments, 32(5) 1597-1612. https://doi.org/10.1080/10494820.2022.2123002
- Sadler, T. (2004). Informal reasoning regarding SSI: A critical review of research. Journal of Research in Science, 41(5), 513-536. https://doi.org/10.1002/tea.20009
- Sadler, T. D., and Zedler, D.L. (2004). The significance of content knowledge for informal reasoning regarding SSI: Applying genetics knowledge to genetic engineering issues. Science Education, 89, 71-93. https://doi.org/10.1002/SCE.20023
- Sargın, K., ve Güleşce, M. (2022). Öğretmenlerin sağlıklı beslenmeye ilişkin tutumlarının değerlendirilmesi (Van ili örneği). Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 7(1), 1-11. https://doi.org/10.31680/gaunjss.1000390
- Sevgi, Y., ve Şahin, F. (2017). Gazete haberlerindeki sosyobilimsel konuların argümantasyon yöntemiyle tartışılmasının 7. sınıf öğrencilerinin eleştirel düşünme becerileri üzerine etkisi. Journal of Human Sciences, 14(1), 156-170. https://doi.org/10.14687/jhs.v14i1.4289
- Tatlı, Z. (2020). Kavram öğretiminde web 2.0 (2. Basım). Pegem Akademi.
- Tezel, Ö., ve Günister, B. (2018). Sosyobilimsel konu temelli fen öğretimi üzerine Türkiye’de yapılan çalışmalardan bir derleme. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Türk Dünyası Uygulama ve Araştırma Merkezi Eğitim Dergisi, 3(1), 42-60.
- Tuncer, N., Sözen, Ş., ve Sakar, Ş. (2021). Okul öncesi eğitimde deprem farkındalığı: Deprem benden küçüksün” projesi, Tokat ili örneği. International Journal of Educational Spectrum, 3(1), 1-27. https://izlik.org/JA95KH45HK
- Turhan Tuna, S. ve Saral, E. (2018). Somut olmayan kültürel mirasın korunması bağlamında Türkiye’de eğitim alanında yapılan bilimsel çalışmalar üzerine bir bibliyografya denemesi. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(1), 68-78. https://doi.org/10.21666/muefd.354350
- Türkmen, H., Pekmez, E., ve Sağlam, M. (2017). Fen öğretmen adaylarının sosyo-bilimsel konular hakkındaki düşünceleri. Ege Eğitim Dergisi, 18(2), 448-475. https://doi.org/10.12984/egeefd.295597
- Wachtler, J., Hubmann, M., Zöhrer, H., & Ebner, M. (2016). An analysis of the use and effect of questions in interactive learning-videos. Smart Learning Environments, 3(1), 13. https://doi.org/10.1186/s40561-016-0033-3
- Yahaya, J. M., Ahmad Nurulazam, A., & Mageswary Karpudewan, M. (2016). College students' attitudes towards sexuallythemed science content: a socioscientific issues approach to resolution. International Journal of Science Education, 38(7), 1174-1196. https://eric.ed.gov/?redir=http%3a%2f%2fdx.doi.org%2f10.1080%2f09500693.2016.1174349
- Yamak, H., Bulut, N., ve Dündar, S. (2014). 5. sınıf öğrencilerinin bilimsel süreç becerileri ile fene karşı tutumlarına FeTeMM etkinliklerinin etkisi. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 34(2), 249-265. https://doi.org/10.17152/gefd.15192
- Yiğit, N., Muradoğlu, B., ve Yiğit. İ. (2025). Yerel tohumlara yönelik farkındalık ölçeğinin geliştirilmesi, Fen, Matematik, Girişimcilik ve Teknoloji Eğitimi Dergisi, 8(1), 86-102. https://izlik.org/JA97UP22ST
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | Fen Bilgisi Eğitimi |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Proje Numarası | 1919B012301165 |
| Gönderilme Tarihi | 13 Mart 2025 |
| Kabul Tarihi | 26 Kasım 2025 |
| Yayımlanma Tarihi | 9 Mart 2026 |
| DOI | https://doi.org/10.12984/egeefd.1657006 |
| IZ | https://izlik.org/JA94JW22TA |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2026 Cilt: 27 Sayı: 1 |
Amaç ve Kapsam
Ege Eğitim Dergisi; eğitimle ilgili akademik, evrensel bilim ölçütlerine uygun kuramsal ve uygulamalı çalışmaları yayımlayarak alan uzmanlarının birbirleriyle ve toplum arasında etkileşim kurmalarını ve paylaşım yapmalarını amaçlamaktadır.
Ege Eğitim Dergisi; eğitim alanına katkıda bulunan özgün araştırma, derleme ve çeviri makaleleri yayımlayan hakemli ve bilimsel bir dergidir. Dergide araştırma makalelerine ağırlık verilir. Her sayıda en fazla iki derleme türünde makaleye yer verilir. Ege Eğitim Dergisi yılda en fazla bir kez olmak üzere, kongrede sunulmuş bildiriler için ek sayı yayımlayabilir.
Ege Eğitim Dergisi’nde Türkçe ve İngilizce makaleler yayımlanır. Türkçe makaleler için İngilizce, İngilizce makaleler için Türkçe geniş özet istenir.
Derginin kapsamına aşağıdaki çalışma alanlarında hazırlanmış makaleler girer:
Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri EğitimiDil Eğitimi (Türkçe ve İngilizce)
Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme
Eğitimde Program Çalışmaları
Eğitim Yönetimi
Erken Çocukluk Eğitimi
Fen Bilgisi Eğitimi
Güzel Sanatlar Eğitimi
Matematik Eğitimi
Öğretmen Eğitimi
Özel Eğitim
Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık
Sosyal Bilgiler Eğitimi
Temel Eğitim
Yazım Kuralları
Yazım Kuralları
Ege Eğitim Dergisine gönderilen Türkçe çalışmalar Makale Şablonu üzerinde, Yazım Kuralları belgesindeki yönergeler dikkate alınarak hazırlanır. İngilizce çalışmalar İngilizce Makale Şablonu dikkate alınarak hazırlanır. Yazım Kurallarında belirtilmeyen durumlarda Amerikan Psikoloji Birliği Yayın Kılavuzu (Publication Manual of the American Psychological Association-APA) (7. Basım, 2020) dikkate alınır. Makale Şablonuna ve/veya Yazım Kurallarına uygun olmayan çalışmalar değerlendirmeye alınmamaktadır.
Etik İlkeler ve Yayın Politikası
Ege Eğitim Dergisi’nin yayım sürecinde, Yayın Etiği Komitesi’nin (Committee on Publication Ethics - COPE) yayımladığı COPE Code of Conduct and Best Practice Guidelines for Journal Editors ve COPE Best Practice Guidelines for Journal Editors kılavuzlarında önerilen etik ilkeler temele alınmaktadır. Buna göre Ege Eğitim Dergisi’nin paydaşlarının aşağıdaki sorumlulukları yerine getirmeleri beklenmektedir:
Yazarların Etik Sorumlulukları
- Yazarların gönderdikleri yazının özgünlüğü konusunda hassas davranmaları beklenmektedir. Bu kapsamda Ege Eğitim Dergisi’ne gönderilecek olan yazıların başka bir dergide yayımlanmamış ve/veya yayımlanmak üzere bir dergiye gönderilmemiş olması, benzerlik oranının Ege Eğitim Dergisi’nin belirlediği kıstaslara uyması ve yararlanılan kaynakların tamamının atıflarını içermesi gerekmektedir.
- Yazar listesinde adı bulunan kişilerin tamamının, yazıda düşünsel olarak katkısı bulunan kişiler olması gerekmektedir. Yazının başvurusu yapıldıktan sonra yazar adlarında ve sıralamalarında değişiklik yapılmamaktadır.
- Yazarlar arasında çıkar çatışması oluşabilecek durumlar varsa bunların editöre iletilmesi gerekmektedir.
- Yazarların; yazının yayım sürecinde istenen belge, bilgi ve verileri Editör Kurulu ile paylaşmaları beklenmektedir.
- Yazarların, yazının kapsadığı araştırma için Etik Kurul izni ve araştırmanın veri kaynağını oluşturan kurumlardan ve/veya kişilerden gerekli izinleri almış olmaları gerekmektedir.
- Yazarların; yazılarında kullandıkları çizelge, resim vb. için telif hakkı bulunan kurum veya kişilerden gerekli izinleri almış olmaları gerekmektedir.
- Çift kör hakemlik ve tarafsız değerlendirme yapılabilmesi için yazarların yayım sürecinde kimliklerini gizli tutmaya özen göstermeleri gerekmektedir.
- Yazı yayım sürecinde iken veya sonrasında yazarların yazılarında fark ettikleri hataları, zaman kaybetmeden dergi editörüne ya da ilgili yayıncıya iletmeleri beklenmektedir.
Editörlerin Etik Sorumlulukları
- Editör, ulusal ve uluslararası fikri mülkiyet hakları standartlarına uygun davranmalıdır.
- Yazıların değerlendirme sürecinin işlem basamaklarını yayımlamalıdır.
- Yazıları değerlendirme ve yayımlama sürecinin nitelikli ve hızlı yürümesini sağlamalıdır.
- Yayın Kurulu, yazarlar, hakemler ve okuyucuları ile düşünce özgürlüğüne dayalı ve açık bir iletişim kurmalıdır.
- Yazının yayımlanması ile ilgili olumlu ya da olumsuz kararlarını, yazıyı bilimsel yönteme uygunluk açısından değerlendirerek vermelidir.
- Derginin yayım kapsamına giren yazıları, yöntem açısından büyük bir sorun içermedikleri sürece değerlendirme sürecine almalıdır.
- Yazarların yayın değerlendirme sürecindeki işlemlerini kolaylaştırmak için Yazım Kuralları Listesi’ni yayımlamalıdır.
- Yayım sürecinde ve sonrasında yazarların ve hakemlerin kimliklerini gizli tutmalıdır.
- Hakemlerin, değerlendirme raporlarını açıklayıcı ve yapıcı bir dil kullanarak oluşturmalarını sağlamalıdır.
- Derginin hakem havuzunu olabildiğince genişletmeli ve güncellemelidir.
Hakemlerin Etik Sorumlulukları
- Hakem, yalnızca kişisel uzmanlık alanına giren ve değerlendirmek için yetkin olduğuna inandığı yazıların hakemliğini kabul etmelidir.
- Yazıları ön yargıdan uzak ve tarafsız bir biçimde değerlendirmeye özen göstermelidir.
- Kör hakemlik ve tarafsız değerlendirme adına kimliğini gizli tutmaya özen göstermelidir. Yazarların kimlik bilgilerine ulaşmaya çalışmamalıdır. Değerlendirmeye başladığında ya da değerlendirme sırasında yazarı/yazarları tanıdığını fark ederse derhal hakemlik görevini sonlandırmalı ve bu konuda Editör Kurulu’nu bilgilendirmelidir.
- Değerlendirme işlemini verilen süre içinde tamamlamaya özen göstermelidir.
- Yazıya ilişkin değerlendirme raporunu açıklayıcı ve yapıcı bir dille oluşturmaya özen göstermelidir.
- Yazının içerdiği bilgileri, ancak yazının yayımlandığı durumda ve atıf yapmak koşuluyla kullanabilecektir.
Yayıncının Sorumlulukları
- Yayıncı, editör kararlarının ve yayım sürecinin bağımsız bir şekilde yürütülmesine olanak tanır.
- Dergiyi; genel ağ (web) sitesinde açık, elektronik ve ücretsiz erişime açar.
- Ege Eğitim Dergisi’nde yayımlanan tüm makalelerin fikri mülkiyet haklarını korur ve yayımlanmamış her makalenin kaydını tutar.
Benzerlik Oranının Tespiti
Ücret Politikası
Ege Eğitim Dergisi’nin yayıncısı olan Ege Üniversitesi Eğitim Fakültesi, yayıncılığı kamu yararı gözeterek ve kâr amacı gütmeksizin yapmayı ilke edinmiştir. Dolayısıyla yazarlardan yazılarının değerlendirilmesi ve/veya yayımlanması için herhangi bir ücret talep edilmemektedir. Okuyucular için de derginin genel ağ (web) sitesinde dergiye açık, elektronik ve ücretsiz erişim olanağı sağlanmaktadır. Yazarlara telif ücreti ödenmemektedir.
Dizinler
Dergi Kurulları
Baş Editör
Elif Iliman Püsküllüoğlu completed her bachelor's degree at Dokuz Eylul University. She received her master's and PhD degrees from Mugla Sitki Kocman University from the Educational Sciences Department, Educational Administration Division. Her research interests include organizational behavior (dissent, deviance, justice, democracy), higher education administration, educational supervision, economics of educations, administration of special education, lifelong learning, and adult education. On these topics, Dr. Iliman Püsküllüoğlu has published many articles and book chapters either with her colleagues or on her own. She has presented many proceedings on national and international conferences of education. She has completed many projects in educational sciences. She is currently a member of the research team for an Erasmus Project funded by the European Union. Dr. Iliman Püsküllüoğlu taught several courses, including Introduction to Education, Lifelong Learning and Adult Education, Sustainable Development, and Education.
At the beginning of her career, she was employed by the Ministry of National Education as a teacher of English. Then, she worked as a research assistant at Mugla Sitki Kocman University. She served in the Disabled Student Unit at Mugla Sitki Kocman University. Currently, Dr. Iliman Püsküllüoğlu holds the position of assistant professor in the Faculty of Education at Ege University at the Educational Sciences Department, Lifelong Learning and Adult Education Division.
During the 2024-2025 academic year, she served as a visiting scholar at Arizona State University's Mary Lou Fulton Teachers College. Her postdoctoral research was funded by the Scientific and Technological Research Council of Türkiye. During her visit to ASU, Dr. Iliman Püsküllüoğlu collaborated and did research with scholars outstanding in their disciplines. Her role as a visiting scholar there enhanced her professional development and research.
Editörler
Dr. Çolak, 2007 yılında Ondokuzmayıs Üniversitesi Yabancı Diller Eğitimi Bölümü İngilizce Öğretmenliği Programında lisans öğrenimini tamamladı. 2007 yılında Muğla’da İngilizce öğretmeni olarak çalışmaya başladı. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Anabilim Dalı’nda 2016 yılında yüksek lisans, 2021 yılında doktora derecesini aldı. 2023 yılından bu yana Trabzon Üniversitesi Eğitim Bilimleri Bölümü’nde öğretim üyesi olarak görev yapmaktadır. Dr. Çolak’ın çalışma alanları arasında öğretmen özerkliği, örgütsel davranış ve eleştirel eğitim gibi konular yer almaktadır.
Ege Eğitim Dergisi Editörü
Eğitim Bilimleri ve Sosyoloji Dergisi Yardımcı Editörü (Aktif Değil)
Alan Editörleri
Akdeniz Üniversitesi Eğitim Fakültesi Öğretim Üyesi.
Doç. Dr. Gülşah Taşçı, Türkiye'de Marmara Üniversitesi'nden Eğitim Yönetimi Alanında doktora derecesine sahiptir. George Washington Üniversitesi, Washington DC, ABD'de misafir araştırmacı (2017-2018) (Mentor Prof. B. Streitwieser) ve Taşçı, Cornell Üniversitesi 2018, New York, ABD'de Kadın Liderlik Programına katılmıştır. Araştırma alanları arasında yükseköğretimde uluslararasılaşma, sürdürülebilirlik, liderlik ve kadın çalışmaları yer almaktadır.
Bu eser Creative Commons Alıntı-GayriTicari-Türetilemez 4.0 Uluslararası Lisansı ile yayımlanmıştır.