Etik İlkeler ve Yayın Politikası

Eğitimde Kuram ve Uygulama (EKU), bilimsel kaydın bütünlüğünü korumayı taahhüt etmektedir. Dergi; COPE (Committee on Publication Ethics) rehber ve akış şemalarını, ICMJE önerilerini ve Bilimsel Yayıncılıkta Şeffaflık ve En İyi Uygulama İlkeleri’ni (4. sürüm; COPE-DOAJ-OASPA-WAME) izlemektedir. Derginin politika seti şu sayfalarda yayımlanmaktadır:

1. Gönderimde istenen etik belgeler

TR Dizin’in 2020’den bu yana uyguladığı araştırma etiği gereklilikleri doğrultusunda, uygulanabilir olduğunda şu belgeler gönderiyle birlikte yüklenmelidir: (a) insan katılımcılı çalışmalar için veri toplamadan önce alınmış etik kurul onay belgesi; (b) kullanılan veri toplama araçlarının geliştiricilerinden/uyarlayıcılarından alınan kullanım izinlerinin kanıtı; (c) veri toplanan kurumlardan alınan resmî izin. Zorunlu belgeleri eksik olan gönderiler, benzerlik taramasına alınmadan yazarlara iade edilmektedir. Kurul adı, karar tarihi ve sayısı Yöntem bölümünde ve beyanlarda yer almalı; etik onay gerektirmeyen çalışmalarda gerekçesi belirtilmelidir. Reşit olmayan katılımcılarla yürütülen araştırmalarda ayrıca ebeveyn/vasi onamı ve yaşa uygun çocuk onayı zorunludur.

2. Baş editörün ve alan editörlerinin görevleri

Editörler; makaleleri yazarların kimliği, kurumu, uyruğu ya da görüşlerinden bağımsız olarak yalnızca akademik değere ve kapsama uygunluğa göre değerlendirmekte; gönderilerin gizliliğini, hakem ve yazar anonimliğini korumakta; her gönderiyi etik gereklilikler ve metinsel benzerlik açısından taramakta; yazarların kurumlarından olmayan, en az iki farklı kurumdan en az iki uzman hakem atamakta ve hakem seçiminde çeşitliliği gözetmekte; ilk raporlar bölündüğünde üçüncü hakem atamakta; kararı raporlara dayanarak (Ret, Düzeltme, Kabul) oluşturmakta ve nihai karar baş editörde kalmakta; kendi çıkar çatışmalarında süreçten çekilerek makaleyi bağımsız bir editöre devretmekte; mizanpaj, dil düzeltisi ve DOI atamasını izlemekte; yayım öncesi ya da sonrası kötü uygulama şüphelerinde COPE akış şemalarına göre, düzeltme ve geri çekme dahil, işlem yapmaktadır.

3. Hakemlerin görevleri

Hakemler; daveti yalnızca uzmanlık alanlarında ve zamanında değerlendirme yapabileceklerinde kabul etmekte; makaleyi gizli belge olarak ele almakta; yayımlanmamış içeriği kendi çıkarları için kullanmamakta; özgünlük, katkı, kuramsal temel ve yöntem açısından kanıta dayalı, nesnel değerlendirme yapmakta; çıkar çatışmalarını beyan ederek bağımsızlığın kuşkulu olduğu durumlarda daveti reddetmekte; etik ihlal şüphesini editöre bildirmekte; makaleyi ya da herhangi bir bölümünü üretken yapay zekâ araçlarına ya da başka bir dış hizmete yüklememekte (bkz. Üretken Yapay Zekâ Politikası); gerekçeli önerisini (Ret, Büyük Düzeltme, Küçük Düzeltme, Kabul) değerlendirme formu üzerinden iletmektedir.

4. Yazarların görevleri

Yazarlar; başka bir yerde yayımlanmamış ve değerlendirmede olmayan özgün çalışmalar göndermekte; makaleyi Yazım Kuralları ve zorunlu şablonlara göre hazırlamakta; benzerlik taramasını yapıp raporu yüklemekte; yukarıda sayılan etik belgeleri ve ayrı başlık sayfasını yüklemekte; yazar katkıları (CRediT), finansman, çıkar çatışması, etik onay, aydınlatılmış onam, veri erişilebilirliği ve üretken yapay zekâ kullanımı dahil beyan setini eksiksiz doldurmakta; hakem görüşlerine verilen sürede madde madde yanıt vermekte; gönderim ve her yazarlık değişikliği için tüm ortak yazarların onayını almakta (bkz. Yazar Değişikliği Formu); yayım öncesinde ya da sonrasında fark edilen önemli hataları editöre bildirmektedir.

5. Yayın politikası

EKU, sürekli yayın modeliyle yılda iki sayı (Haziran ve Aralık) yayımlamaktadır. Editörler kurulu kararıyla özel sayı çıkarılabilmekte; konuk editör davet edilebilmekte ve konuk editörlerin kendi özel sayılarına gönderileri bağımsız biçimde yürütülmektedir. Dergi şu hakkaniyet kurallarını uygulamaktadır: bir yazar aynı sayıda (yazar ya da ortak yazar olarak) en fazla bir makalede yer alabilmekte; yayıncı kurum (Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi) mensubu yazarların makalelerinin oranı sayı başına yaklaşık dörtte biri aşmayacak biçimde gözetilmekte; bir yazarın aynı anda değerlendirmede en fazla bir gönderisi bulunabilmektedir. Dergi hiçbir ücret almamakta (bkz. Ücret Politikası) ve Budapeşte Açık Erişim Girişimi’ni desteklemektedir.

6. Etik kaygılar için iletişim

Bir gönderinin ya da yayımlanmış bir makalenin etiğine ilişkin kaygılar eku@comu.edu.tr adresine iletilebilmektedir. Bildirimler COPE rehberliğinde gizlilikle ele alınmaktadır; bkz. Düzeltme, Geri Çekme ve İtiraz.

Son Güncelleme Zamanı: 25 September 2026

Eğitimde Kuram ve Uygulama (EKU) · Journal of Theory & Practice in Education (JTPE) · e-ISSN 1304-9496 · Yayıncı: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi · Tüm içerik CC BY-NC-SA 4.0 ile lisanslıdır.