Sosyobilimsel Konularla Gerçekleştirilen Argümantasyon Temelli Öğretimin İlkokul Öğrencilerinin Karar Vermelerine, Eleştirel Düşünmelerine ve Sosyobilimsel Konulara Yönelik Tutumlarına Etkisi

Melike Kilinç Apaydin; Hamdi Karakaş

doi:10.56423/fbod.1667875

TR EN

Sosyobilimsel Konularla Gerçekleştirilen Argümantasyon Temelli Öğretimin İlkokul Öğrencilerinin Karar Vermelerine, Eleştirel Düşünmelerine ve Sosyobilimsel Konulara Yönelik Tutumlarına Etkisi

Öz

Bu araştırmada argümantasyon temelli öğretimin ilkokul öğrencilerinin karar verme becerilerine, eleştirel düşünmelerine ve sosyobilimsel konulara yönelik tutumlarına etkisini ortaya koymak amaçlanmıştır. Araştırma ön test-son test tek gruplu zayıf deneysel desen olarak tasarlanarak İç Anadolu Bölgesi'ndeki bir ilde 18 dördüncü sınıf öğrencisiyle yürütülmüştür. Uygulama süreci Toulmin argümantasyon modeli esas alınarak yapılandırılan 8 hafta/16 ders saati içeren argümantasyon temelli öğretim sürecini kapsamaktadır. Araştırma sonucunda argümantasyon temelli öğretim öncesi ve sonrası ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin karar verme becerisi, eleştirel düşünme ve sosyobilimsel konulara yönelik tutum ortalama puanları arası farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu tespit edilmiştir. Ön-son test ortalama puanlar arasındaki farkların etki büyüklüklerinin büyük düzeyde olduğu hesaplanmıştır. Sosyobilimsel konularla gerçekleştirilen argümantasyon temelli öğretim sürecinin, öğrencileri etkileşime sokarak farklı becerilerin gelişimine katkıda bulunduğu görüldüğünden, ilkokullardan itibaren kullanılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

İlkokul öğrencileri, sosyobilimsel konular, argümantasyon, karar verme, eleştirel düşünme

The Effect of Argumentation-Based Instruction Using Socioscientific Issues on Primary School Students' Decision Making, Critical Thinking, and Attitudes Towards Socioscientific Issues

Öz

This study aims to reveal the effect of argumentation-based teaching on primary school students' decision-making skills, critical thinking, and attitudes toward socio-scientific issues. The study used a one-group pretest-posttest design. The study was conducted with 18 fourth-grade students in a province in the Central Anatolia Region. The implementation process included an argumentation-based teaching process structured based on the Toulmin argumentation model, consisting of 8 weeks/16 class hours. The results of the study revealed that the difference between the pre- and post-argumentation-based teaching mean scores of fourth-grade primary school students in decision-making skills, critical thinking, and attitudes toward socio-scientific issues was statistically significant. The effect sizes of the differences between the pre- and post-test mean scores were calculated to be large. Since the argumentation-based teaching process implemented for socio-scientific issues was found to contribute to the development of different skills by engaging students in interaction, its use starting from primary school was recommended.

Anahtar Kelimeler

Primary school students, socioscientific issues, argumentation, decision making, critical thinking

Kaynakça

Acer, B. (2022). Covid-19 pandemisi bağlamında hazırlanan sosyobilimsel konu içeriklerinin ilkokul öğrencilerinin eleştirel düşünme ve karar verme becerilerine etkisi [Yüksek lisans tezi]. Necmettin Erbakan Üniversitesi, Konya.
Alcaraz-Dominguez, S., & Barajas, M. (2021). Conceiving socioscientific issues in STEM lessons from science education research and practice. Education Sciences, 11(5), 238. https://doi.org/10.3390/educsci11050238
Aldağ, H. (2006). Toulmin tartışma modeli. Ç.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 15(1), 13-34.
Alkış-Küçükaydın, M., Gökbulut, Y., & Şahinpınar, D. (2021). Çocukların sosyobilimsel konulara yönelik tutumları ölçeğinin geçerlik ve güvenirlik çalışması. OPUS International Journal of Society Researches, 18(Eğitim Bilimleri Özel Sayısı), 4930-4951. https://doi.org/10.26466/opus.932976
Anderson-Cook, C. M. (2005). Experimental and quasi-experimental designs for generalized causal inference. Journal of the American Statistical Association, 100(470), 708-708, https://doi.org/10.1198/jasa.2005.s22
Andrews, R. (2010). Argumentation in higher education improving practice through theory and research. Newyork and London: Routledge.
Arduç, M. (2023). Sosyobilimsel konuların öğretiminde argümantasyon etkinliklerinin 7.sınıf öğrencilerinin fen okuryazarlığı, sosyobilimsel konulara yönelik tutumları, eleştirel düşünme eğilimleri ve karar verme becerilerine etkisi [Doktora tezi]. İnönü Üniversitesi, Malatya.
Atalay, N. & Çaycı, B. (2017). Sınıf öğretmeni adaylarının sosyobilimsel konular hakkındaki görüşlerinin ve tutumlarının farklı değişkenlere göre incelenmesi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Türk Dünyası Uygulama ve Araştırma Merkezi Eğitim Dergisi, 2(2), 35-45.
Ateş, E. & Özdemir, M. (2021). The effects of argumentation-based teaching on primary school students' academic achievement, science attitudes and argumentative tendencies. World Journal of Education, 11(1), 29-40. https://doi.org/10.5430/WJE.V11N1P29
Aydoğdu, İ. (2020). İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin eleştirel düşünme algıları ile akademik başarıları arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi]. Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi, Erzincan.

Büyükalan-Filiz, S. & Işıker, Y. (2019). İlkokul 4. sınıf fen bilimleri dersinde argümantasyona dayalı öğretimin öğrencilerin eleştirel düşünme becerilerine etkisi. International Social Sciences Studies Journal, 5(30), 546-556. https://doi.org/10.26449/sssj.1251
Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. & Demirel, F. (2016). Bilimsel araştırma yöntemleri (21. Baskı). Pegem Akademi. https://doi.org/10.14527/9789944919289
Carson, K. & Dawson, V. (2016). A teacher professional development model for teaching socioscientific issues. Teaching science, 62(1), 28-35.
Cenk, A. G. & Yalman, F. E. (2022). The observation of pre-service teachers’ argumentation skills on different socioscientific ıssues. Bartın University Journal of Faculty of Education, 11(1), 31-53. https://doi.org/10.14686/buefad.900562
Chin, C. (2007). Teacher questioning in science classrooms: Approaches that stimulate productive thinking. Journal of Research in Science Teaching: The Official Journal of the National Association for Research in Science Teaching, 44(6), 815-843. https://doi.org/10.1002/tea.20171
Collins, F. & Tabak, L. (2014). Policy: Nih plans to enhance reproducibility. Nature, 505(7485), 612-613. https://doi.org/10.1038/505612a
Creswell, J. W., & Creswell, J. D. (2017). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches. Sage publications.
Cross, D., Taasoobshirazi, G., Hendricks S. & Hickey, T. D. (2008). Argumentation: A strategy for improving achievement and revealing scientific identities. International Journal of Science Education, 30(6), 837-861. https://doi.org/10.1080/09500690701411567
Dauer, J., Lute, M., & Straka, O. (2016). Indicators of informal and formal decision-making about a socioscientific issue. International Journal of Education in Mathematics Science and Technology, 5(1), 124-138. https://doi.org/10.18404/ijemst.05787
Demirbaş-Nemli, B. (2018). İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin bilişsel karar verme becerilerinin geliştirilmesine yönelik bir model uygulaması. [Doktora tezi]. Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
Driver, R., Newton, P. & Osborne, J. (2000). Establishing the norms of scientific argumentation in classrooms. Science Education, 84(3), 287–312. https://doi.org/10.1002/(SICI)1098-237X(200005)84:3<287::AID-SCE1>3.0.CO;2-A
Eckert, W. A. (2000). Situational enhancement of design validity: The case of training evaluation at the world bank institute. American Journal of Evaluation, 21(2), 185-193. https://doi.org/10.1016/S1098-2140(00)00065-5
Erduran, S., Ozdem, Y., & Park, J. Y. (2015). Research trends on argumentation in science education: A journal content analysis from 1998–2014. International Journal of STEM Education, 2, 1-12. https://doi.org/10.1186/s40594-015-0020-1
Erduran, S., Simon, S., & Osborne, J. (2004). TAPping into argumentation: Developments in the application of Toulmin's argument pattern for studying science discourse. Science education, 88(6), 915-933. https://doi.org/10.1002/sce.20012
Evagorou, M., & Osborne, J. (2013). Exploring young students' collaborative argumentation within a socioscientific issue. Journal of research in science teaching, 50(2), 209-237. https://doi.org/10.1002/TEA.21076
Faize, F. A., Husain, W., & Nisar, F. (2017). A critical review of scientific argumentation in science education. Eurasia Journal of Mathematics, Science and Technology Education, 14(1), 475-483. https://doi.org/10.12973/EJMSTE/80353
Facione, P. A. (1990). Critical thinking: a statement of expert consensus for purposes of educational assessment and ınstruction. research findings and recommendations. American Philosophical Association, New York.
Fita, M. N., Jatmiko, B., & Sudibyo, E. (2021). The effectiveness of problem based learning (PBL) based socioscientific issue (SSI) to improve critical thinking skills. Studies in Learning and Teaching, 2(3), 1-9. https://doi.org/10.46627/silet.v2i3.71
Gencel, İ. E., & Iliman, M. (2019). A case study on argumentation based teaching. International Journal of Curriculum and Instructional Studies, 9(1), 53-72. https://doi.org/10.31704/IJOCIS.2019.003
Giri, V. & Paily, M. (2020). Effect of Scientific argumentation on the development of critical thinking. Science & Education, 29, 673-690. https://doi.org/10.1007/s11191-020-00120-y
Güler, O. & Şengül, A. A. (2023), Argumentation-based learning and p4c approach: a seventh-grade study on socio scientific ıssues. Kaygı.Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi, 22(3), 457-481. https://doi.org/10.20981/kaygi.1334782
Gülhan, F. (2012). Sosyo-bilimsel konularda bilimsel tartışmanın 8. sınıf öğrencilerinin fen okuryazarlığı, bilimsel tartışmaya eğilim, karar verme becerileri ve bilim-toplum sorunlarına duyarlılıklarına etkisinin araştırılması [Doktora tezi]. Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Marmara Üniversitesi, İstanbul.
Hacıeminoğlu, E., & Yıldız, N. G. (2022). Interdisciplinary use of argumentation among religious education and philosophy teachers-in-training. Religions, 13(5), 405. https://doi.org/10.3390/rel13050405
Halpern, D. F. (2003). Thought and knowledge: An introduction to critical thinking (4th edn). Mahwah, NJ: Erlbaum. https://doi.org/10.4324/9781410606433
Hocaoğlu, M. E. & Döş, B. (2021). İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin argüman haritaları kullanımının eleştirel düşünme becerilerine etkisinin incelenmesi. Disiplinlerarası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 5(10), 204-220.
Işıker, Y., & Emre, İ. (2021). The impact of argumentation-based instruction on academic achievements and scientific process skills of primary school students and their attitudes towards the science course. International Journal of Scholars in Education, 4(1), 1-14. https://doi.org/10.52134/ueader.840877
Johnson, P. & Besselsen, D. (2002). Practical aspects of experimental design in animal research. Ilar Journal, 43(4), 202-206. https://doi.org/10.1093/ilar.43.4.202
Kabataş Memiş, E., & Çakan Akkaş, B. N. (2020). Developing critical thinking skills in the thinking-discussion-writing cycle: The argumentation-based inquiry approach. Asia Pacific Education Review, 21(3), 441-453. https://doi.org/10.1007/s12564-020-09635-z
Karakaş, H., & Sarıkaya, R. (2020). Çevre-enerji konularına yönelik gerçekleştirilen argümantasyon temelli öğretimin sınıf öğretmeni adaylarının argüman oluşturabilmelerine etkisi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 48, 346-373. https://doi.org/10.9779/pauefd.524850
Karasar, N. (2017). Bilimsel araştırma yöntemi (32. baskı). Nobel.
Karcılı, I. (2022). Argümantasyon temelli sosyobilimsel konu öğretiminin 7. sınıf öğrencilerinin akademik başarılarına, argümantasyon düzeylerine, karar verme becerilerine ve karar verme stillerine etkisi [Yüksek lisans tezi]. Pamukkale Üniversitesi, Denizli.
Kardaş, B.(2024). Ortaokul 8.sınıf Öğrencilerinin fen bilimleri dersinde yer alan sosyobilimsel konulara yönelik metaforik algıları [Yüksek lisans tezi]. Sakarya Üniversitesi, Sakarya.
Kaya, Z. & Güder, O. (2023). Doğrudan-yansıtıcı öğretim yaklaşımının dördüncü sınıf öğrencilerinin sosyobilimsel karar verme becerisi üzerine etkisi. Milli Eğitim Dergisi, 52(1), 737-762. https://doi.org/10.37669/milliegitim.1310522
Knapp, T. (2016). Why is the one-group pretest–posttest design still used?. Clinical Nursing Research, 25, 467 - 472. https://doi.org/10.1177/1054773816666280
Kolsto, S. O. (2010). Patterns in students’ argumentation confronted with a riskfocused socio-scientific issue. International Journal of Science Education, 28(14), 1689-1716. https://doi.org/10.1080/09500690600560878
Korkmaz, Ö. & Yeşil, R. (2009). Öğretim kademelerine göre öğrencilerin eleştirel düşünme düzeyleri. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 10(2), 19-28.
Küçükaydın, M. A. (2019). Sınıf öğretmeni adaylarının sosyobilimsel konulara yönelik tutumları ile sorgulama becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Milli Eğitim Dergisi, 49(225), 181-200.
Lazarou, D. (2009). Learnıng to tap: An effort to scaffold students’ argumentation in science. In G. Cakmakci & M. F. Taşar (Eds.) Contemporary Science Education Research: Scientifıc Literacy And Social Aspects Of Science (pp: 43-50), Turkey: Pegem Akademi
Lee, Y.-C., Chiu, Y.-C., & Lin, T.-B. (2020). Examining high school students' scientific argumentation learning progression through the lens of microgenetic analysis. Research in Science Education, 50(6), 2515-2536. https://doi.org/10.1007/s11165-018-9786-5
Leung, J. S. C. (2022). A practice-based approach to learning nature of science through SSI. Research in Science Education, 52(1), 259-285. https://doi.org/10.1007/s11165-020-09942-w
Lin, S. S. & Mintzes, J. J. (2010). Learning argumentation skills through instruction in socioscientific issues: The effect of ability level. International Journal of Science and Mathematics Education, 8, 993-1017. https://doi.org/10.1007/S10763-010-9215-6
Lippi, M., & Torroni, P. (2016). MARGOT: A web server for argumentation mining. Expert Systems with Applications, 65, 292-303. https://doi.org/10.1016/j.eswa.2016.08.050
MEB [Milli Eğitim Bakanlığı] (2018a). Hayat bilgisi dersi öğretim programı. Milli Eğitim Bakanlığı, Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı, Ankara.
MEB [Milli Eğitim Bakanlığı] (2018b). Fen bilimleri dersi öğretim programı. Milli Eğitim Bakanlığı, Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı, Ankara.
MEB [Milli Eğitim Bakanlığı] (2024a). Hayat bilgisi dersi öğretim programı, Türkiye yüzyılı maarif modeli. Milli Eğitim Bakanlığı, Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı, Ankara.
MEB [Milli Eğitim Bakanlığı] (2024b). Fen bilimleri dersi öğretim programı, Türkiye yüzyılı maarif modeli. Milli Eğitim Bakanlığı, Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı, Ankara.
Mundwiler, V. & Kreuz, J. (2018). Collaborative decision-making in argumentative group discussions among primary school children. In Oswald, S., Herman, T., & Jacquin, J. (eds) Argumentation and Language — Linguistic, Cognitive and Discursive Explorations. Argumentation Library, vol 32. Springer, Cham. https://doi.org/10.1007/978-3-319-73972-4_12
Noroozi, O., Weinberger, A., & Kirschner, P. (2021). Editorial to the special issue: Technological and pedagogical innovations for facilitation of students’ collaborative argumentation-based learning. Innovations in Education and Teaching International, 58, 499 - 500. https://doi.org/10.1080/14703297.2021.1978703
Nunnally, J. C., & Bernstein, I. H. (1994). Psychometric theory (3rd ed.). McGraw-Hill.
Okumuş, S. (2020). Argümantasyon destekli işbirlikli öğrenme modelinin akademik başarıya, eleştirel düşünme eğilimine ve sosyobilimsel konulara yönelik tutuma etkisi. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 39(2), 269-293.
Özcan, E. (2021). İlkokul dördüncü sınıf sosyal bilgiler dersinde tartışmalı konular bağlamında gerçekleştirilen sosyobilimsel konu temelli öğretimin etkisi [Doktora tezi]. Anadolu Üniversitesi, Eskişehir.
Öztürk, A. (2013). Sosyo-bilimsel konularla argümantasyon becerisi ve insan haklarına karşı tutum geliştirmeye yönelik bir eylem araştırması [Doktora Tezi]. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Adana.
Pallant, J. (2001). Spss survival manual. Open University Press
Pallant, J. (2010). SPSS survival manual: A step by step guide to data analysis using SPSS (4th ed.). McGraw-Hill.
Paul, R., & Elder, L. (2008). Critical thinking: Strategies for improving student learning, part II. Journal of Developmental Education, 32(2), 34-35.
Rapanta, C. (2021). Can teachers implement a student-centered dialogical argumentation method across the curriculum?. Teaching and Teacher Education, 105, 103404. https://doi.org/10.1016/J.TATE.2021.103404
Rudd, R. D., Baker, M. T., Hoover, T. S., & Gregg, A. (1999). Dimensions of critical thinking. Journal of Southern Agricultural Education Research, 50, 133–139.
Rundgren, C. J., Eriksson, M., & Rundgren, S. N. C. (2016). Investigating the intertwinement of knowledge, value, and experience of upper secondary students’ argumentation concerning socioscientific issues. Science & Education, 25, 1049-1071. https://doi.org/10.1007/s11191-016-9859-x
Sadler, T. D. (Ed.). (2004). Socio-scientific issues in the classroom: Teaching, learning and research (Vol. 39). Springer Science ve Business Media.
Sadler, T. D. (2006). Promoting discourse and argumentation in science teacher education. Journal of Science Teacher Education, 17, 323-346. https://doi.org/10.1007/s10972-006-9025-4
Savran, G., & Aydın, İ. (2024). Argumentation-based learning model for the development of 7th grade students’ persuasive speaking skills: An action research. Korkut Ata Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 16, 423-449. https://doi.org/10.51531/korkutataturkiyat.1477234
Schmoker, M., & Graff, G. (2011). More argument, fewer standards. Education Week, 30(28), 31-33.
Simon, S., Erduran, S., & Osborne, J. (2006). Learning to teach argumentation: Research and development in the science classroom. International Journal of Science Education, 28(2-3), 235-260. https://doi.org/10.1080/09500690500336957
Sönmez, E., Kabataş-Memiş, E., & Yerlikaya, Z. (2021). The effect of practices based on argumentation-based inquiry approach on teacher candidates’ critical thinking. Educational Studies, 47(1), 59-83. https://doi.org/10.1080/03055698.2019.1654364
Sparks, R. A., Jimenez, P. C., Kirby, C. K., & Dauer, J. M. (2022). Using critical integrative argumentation to assess socioscientific argumentation across decision-making contexts. Education Sciences, 12(10), 644. https://doi.org/10.3390/educsci12100644
Şen, Ş., & Eren, E. (2023). What does critical thinking mean? Examination of pre-service teachers' cognitive structures and definitions for critical thinking. Thinking Skills and Creativity, 50, 101359. https://doi.org/10.1016/j.tsc.2023.101359
Topçu, M. S. (2015). Sosyobilimsel konular ve öğretimi. Pegem Yayıncılık. https://doi.org/10.14527/9786053180203
Toulmin, S. (1958). The uses of argument. Cambridge: Cambridge University Press
Wang, Q., & Newell, G. E. (2025). Teaching and learning argumentative writing as critical thinking in an EFL composition classroom. Learning, Culture and Social Interaction, 51, 100891. https://doi.org/10.1016/j.lcsi.2025.100891
Viehmann, C., Fernández Cárdenas, J. M., & Reynaga Peña, C. G. (2024). The use of socioscientific issues in science lessons: A scoping review. Sustainability, 16(14), 5827. https://doi.org/10.3390/su16145827
Yacoubian, H. A. & Khishfe, R. (2018). Argumentation, critical thinking, nature of science and socioscientific issues: A dialogue between two researchers. International Journal of Science Education, 40(7), 796-807. https://doi.org/10.1080/09500693.2018.1449986
Zeidler, D. L. & Nichols, B. H. (2009). Socioscientific issues: Theory and practice. Journal of elementary science education, 21(2), 49-58. https://doi.org/10.1007/BF03173684
Zengin, F. K., Keçeci, G. & Kırılmazkaya, G. (2011). İlköğretim öğrencilerinin nükleer enerji sosyo-bilimsel konusunu online argümantasyon yöntemi ile öğrenmesi. Education Sciences, 7(2), 647-654.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Fen Bilgisi Eğitimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Melike Kilinç Apaydin Bu kişi benim
0000-0002-4153-4733
Türkiye

Hamdi Karakaş ^*
0000-0001-9209-4128
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

8 Eylül 2026

Gönderilme Tarihi

29 Mart 2025

Kabul Tarihi

1 Temmuz 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 14 Sayı: 2026

DOI

https://doi.org/10.56423/fbod.1667875

IZ

https://izlik.org/JA76ZN52GG

APA

Kilinç Apaydin, M., & Karakaş, H. (2026). Sosyobilimsel Konularla Gerçekleştirilen Argümantasyon Temelli Öğretimin İlkokul Öğrencilerinin Karar Vermelerine, Eleştirel Düşünmelerine ve Sosyobilimsel Konulara Yönelik Tutumlarına Etkisi. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi, 14(2026). https://doi.org/10.56423/fbod.1667875

AMA

1.Kilinç Apaydin M, Karakaş H. Sosyobilimsel Konularla Gerçekleştirilen Argümantasyon Temelli Öğretimin İlkokul Öğrencilerinin Karar Vermelerine, Eleştirel Düşünmelerine ve Sosyobilimsel Konulara Yönelik Tutumlarına Etkisi. FBÖD. 2026;14(2026). doi:10.56423/fbod.1667875

Chicago

Kilinç Apaydin, Melike, ve Hamdi Karakaş. 2026. “Sosyobilimsel Konularla Gerçekleştirilen Argümantasyon Temelli Öğretimin İlkokul Öğrencilerinin Karar Vermelerine, Eleştirel Düşünmelerine ve Sosyobilimsel Konulara Yönelik Tutumlarına Etkisi”. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi 14 (2026). https://doi.org/10.56423/fbod.1667875.

EndNote

Kilinç Apaydin M, Karakaş H (01 Eylül 2026) Sosyobilimsel Konularla Gerçekleştirilen Argümantasyon Temelli Öğretimin İlkokul Öğrencilerinin Karar Vermelerine, Eleştirel Düşünmelerine ve Sosyobilimsel Konulara Yönelik Tutumlarına Etkisi. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi 14 2026

IEEE

[1]M. Kilinç Apaydin ve H. Karakaş, “Sosyobilimsel Konularla Gerçekleştirilen Argümantasyon Temelli Öğretimin İlkokul Öğrencilerinin Karar Vermelerine, Eleştirel Düşünmelerine ve Sosyobilimsel Konulara Yönelik Tutumlarına Etkisi”, FBÖD, c. 14, sy 2026, Eyl. 2026, doi: 10.56423/fbod.1667875.

ISNAD

Kilinç Apaydin, Melike - Karakaş, Hamdi. “Sosyobilimsel Konularla Gerçekleştirilen Argümantasyon Temelli Öğretimin İlkokul Öğrencilerinin Karar Vermelerine, Eleştirel Düşünmelerine ve Sosyobilimsel Konulara Yönelik Tutumlarına Etkisi”. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi 14/2026 (01 Eylül 2026). https://doi.org/10.56423/fbod.1667875.

JAMA

1.Kilinç Apaydin M, Karakaş H. Sosyobilimsel Konularla Gerçekleştirilen Argümantasyon Temelli Öğretimin İlkokul Öğrencilerinin Karar Vermelerine, Eleştirel Düşünmelerine ve Sosyobilimsel Konulara Yönelik Tutumlarına Etkisi. FBÖD. 2026;14. doi:10.56423/fbod.1667875.

MLA

Kilinç Apaydin, Melike, ve Hamdi Karakaş. “Sosyobilimsel Konularla Gerçekleştirilen Argümantasyon Temelli Öğretimin İlkokul Öğrencilerinin Karar Vermelerine, Eleştirel Düşünmelerine ve Sosyobilimsel Konulara Yönelik Tutumlarına Etkisi”. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi, c. 14, sy 2026, Eylül 2026, doi:10.56423/fbod.1667875.

Vancouver

1.Melike Kilinç Apaydin, Hamdi Karakaş. Sosyobilimsel Konularla Gerçekleştirilen Argümantasyon Temelli Öğretimin İlkokul Öğrencilerinin Karar Vermelerine, Eleştirel Düşünmelerine ve Sosyobilimsel Konulara Yönelik Tutumlarına Etkisi. FBÖD. 01 Eylül 2026;14(2026). doi:10.56423/fbod.1667875

Amaç ve Kapsam

Yazım Kuralları

FEN BİLİMLERİ ÖĞRETİMİ DERGİSİ YAZIM KURALLARI

Dergiye gönderilecek bütün çalışmalar için "Yazarlar İçin Rehber" sayfasında yer alan Makale Şablonu kullanılmalıdır. Çalışmaların makale şablonuna uygun olarak hazırlanması yazar(lar)ın sorumluluğundadır.
Yazarlar yazım sırasında Makale Şablonunda yer alan başlıkları kullanmalıdır. Etkinlik geliştirme çalışmalarında metodoloji, bulgular ve tartışma bölümlerinin nasıl olması gerektiği şablonda sunulmuştur.

Genel Kurallar

FEAD’a başvurusu yapılacak aday makaleler, Publication Manual of the American Psychological Association nın (American Psychological Association, 2020) 7. baskısında tarif edilen APA’ ya uygun olarak hazırlanmalıdır. Makaleler Türkçe yazılmalıdır.
Makalenin içerik ve kapsam açısından dergiye uygun olup olmadığı hususunda "Yazarlar için Rehber" sayfasında verilen bilgilerin dikkate alınması gereklidir.
Yazarlar metinleri "APA 7 Publication Manual" yayın ilkelerine uygun olarak hazırlamalıdır.
Dergiye gönderilecek çalışmalar dergi web sayfasında yer alan “Makale Gönder” sekmesinden sisteme yüklenmelidir.
Makale ile birlikte Etik Kurul Belgesi de gönderilmelidir. 2020 yılı öncesine ait çalışmalar için ise verilerin 2020 öncesinde toplandığına dair kanıtlar ve gerekli izin belgesi makale ile birlikte gönderilmelidir.
Makalelerin sunumunda makale şablonunun kullanılması gerekir. Bu şablonla gönderilmeyen çalışmalar dikkate alınmayarak yazar(lar)a düzeltmeleri için iade edilecektir.
Sisteme yükleme yapılırken ilk başvuru esnasında; Tam metin(isimsiz), Başlık sayfası, Etik Belgesi, Benzerlik raporu ve Telif Hakkı Devir Sözleşme Formu yüklenmelidir.
Kaynaklar kısmındaki referanslar, Tablo (lar) ve Şekil (ler) yazılırken taslak şablonda verilen APA 7 kılavuzu baz alınarak hazırlanmış örnekler dikkatlice incelenerek yazılmalıdır.
Makale gönderim sürecinde kullanılacak formlar aşağıda verilmiştir. İlgili dosyayı üzerine tıklayarak indirebilirsiniz.

Makale Şablonu, Telif Hakkı Devir Formu, Başlık Sayfası, Hakem Önerileri Düzenleme Formu

Yazım Kuralları Kontrolü

Başvuru sürecinde yazarlar makaleyi dergiye göndermeden önce başvurularının dergi yazım kurallarına uygun olduğunu, başvurunun makale şablonuna uygun olarak hazırlandığını ve derginin yayın politikasına uygun olduğunu kontrol etmelidirler. Derginin kabul ettiği yayın grubu dışında olan ve/veya yazım kurallarına uymayan başvurular doğrudan yazarlara iade edilecektir.

Gizlilik Beyanı

Bu dergi sitesindeki isimler ve elektronik posta adresleri bu derginin belirtilen amaçları doğrultusunda kullanılacaktır ve diğer amaçlar veya başka bir bölüm için kullanılmayacaktır.

Etik İlkeler ve Yayın Politikası

Araştırma ve Yayın Etiği
Yayın Etiği

Dergiye gönderilecek çalışmaların aynı anda başka bir dergide değerlendirme sürecinde olmaması gerekir. Bu tür bir durum tespit edildiğinde çalışma yazara iade edilir.
Dergiye gönderilen makaleler öncelikle editör tarafından yazım kurallarına ve dergi makale kabul esaslarına uygunluk ve nitelik açısından ön incelemeden geçirilir. Bu aşamayı geçemeyen çalışmalar yazar(lar)a iade edilir. Ön incelemeyi geçen çalışmalar editör tarafından iThenticate programına yüklenerek taranır. Makul kabul edilebilecek oranlara sahip olmayan çalışmalar yazar(lar)a iade edilir. Kabul edilebilir düzeydeki çalışmalar ise yazar bilgileri silindikten sonra ilgili alan editörüne yönlendirilir. Alan editörü çalışmayı içerik yönünden inceledikten sonra hakemlere gönderilmesi veya iade edilmesi yönünde karar alabilir.

Kongrelerde sunulmuş ve özeti basılmış olan çalışmaların tam metinleri dergiye kabul edilir. Tam metin halinde kongre kitapçığında basılan çalışmalar dergiye kabul edilmez. Bu durumda yazar(lar)ın beyanı esas alınır. Aksine bir durum tespit edilirse değerlendirme sürecinin hangi aşamasında olunduğuna bakılmaksızın çalışma iade edilir. Kongrelerde sunulan ve özet halinde basılan çalışmaların hangi kongrede sunulduğu makalenin ilk sayfasında dipnot olarak belirtilir. Bu tür başvurular da diğer makalelerle aynı değerlendirme sürecinden geçirilerek yayımlanır. Editör, ilgili alan editörü ve/veya hakem(ler) tarafından reddedilen çalışmalar yazar(lar)a iade edilir.

Araştırma Etiği

Dergiye gönderilecek çalışmalarda yazarların ulusal ve uluslararası geçerli “etik kurallara” ve araştırma ve yayın etiğine uygun hareket etmeleri son derece önem taşımaktadır. Dergiye gönderilecek olan ve etik kurul izni alınmasını gerektiren tüm çalışmalar için etik kurul izni (kurul adı, kurul değerlendirme tarihi, etik değerlendirme belgesi sayı numarası) alınması zorunluluğu vardır. Bu bağlamda dergiye gönderilecek olan ve etik kurul izni alınmasını gerektiren tüm çalışmalar için etik kurul izin bilgilerinin yazarlar tarafından eksiksiz şekilde doldurulması gerekmektedir. Etik kurul belgesi olmayan çalışmalar (TR Dizinin izin verdiği durumlar hariç) değerlendirmeye kabul edilmeyecektir.

Dergide yayımlanacak ve etik kurul belgesi alınmasını gerektiren bütün çalışmalar için etik kurul bilgileri makale şablonunda yer alan “Etik ile İlgili Hususlar” başlığı altında verilmelidir. Ayrıca bu başlık altında aşağıdaki bilgilere de yer verilmelidir.

1. Etik Kurul izni gerekliyse, hangi kurumdan, hangi tarihte ve hangi karar ve sayı numarası ile alındığı belirtilmesi, (Etik Kurul Belgesi de sunulmalıdır). Etik kurul izni alınmasını gerektiren çalışmalar şunlardır:

i. Anket, mülakat, odak grup çalışması, gözlem, deney, görüşme teknikleri kullanılarak katılımcılardan veri toplanmasını gerektiren nitel ya da nicel yaklaşımlarla yürütülen her türlü araştırmalar,

ii. İnsanların (materyal/veriler dahil) deneysel ya da diğer bilimsel amaçlarla kullanılması,

iii. İnsanlar üzerinde yapılan klinik araştırmalar,

iv. Sınıf ortamlarında öğrencilerle yürütülen çalışmalar,

v. Kişisel verilerin korunması kanunu gereğince retrospektif çalışmalar.

2. Olgu sunumlarında (vaka analizi) “Aydınlatılmış Onam Formu” alındığının belirtilmesi,

3. Başkalarına ait ölçek, anket, fotoğrafların kullanımı için sahiplerinden izin alınması ve belirtilmesi,

4. Kullanılan fikir ve sanat eserleri için telif hakları düzenlemelerine uyulduğunun belirtilmesi,

5. Çalışmada yasal / özel izin alınması gerekli ise nasıl alındığının belirtilmesi (Örneğin Milli Eğitim Müdürlüğü’nden, Bakanlıklardan alınan izinler vb.),

6. Olgu sunumlarında, bilgilendirilmiş gönüllü olur/onam formunun imzalatıldığına dair bilgiye makalede yer verilmesi,

7. Çalışma insanlar üzerinde yürütülmüş ise çalışmanın uluslararası deklerasyon, kılavuz, vb. uygun gerçekleştirildiğinin belirtilmesi gerekir.

Yasal/Özel İzin Belgesi

Dergiye gönderilen çalışmalarda yasal anlamda veya özel izin gerektiren araştırmalar için gerekli izinlerin alındığı makalede yöntem bölümünde belirtilmelidir. Bu bağlamda;

- Olgu sunumlarında “Aydınlatılmış Onam Formu”nun alındığının belirtilmesi, çalışmanın veya örneklem grubun yaşının küçüklüğü veya özel durumu nedeniyle velilerden izin alınması gerektiği durumlarda “Veli Onam Formu”nun doldurulması gerekir.

- Başkalarına ait ölçek, anket, fotoğrafların kullanımı için sahiplerinden izin alınması ve belirtilmesi: Etik Kurul izni (anket ya da ölçek uygulamayı gerektiren, görüşme ve gözlem içeren; doküman, ölçek, resim, fotoğraf, anket vb. gibi başkaları tarafından geliştirilen ve kullanım izni gerektiren çalışmalar, deneysel müdahale gerektiren çalışmalar) için etik kurullardan ya da komisyonlardan gerekli izinlerin alınması ve bunların makale içeriğinde (yöntem bölümünde) belirtilmesi gerekir.

- Kullanılan fikir ve sanat eserleri için telif hakları düzenlemelerine uyulduğunun belirtilmesi gerekir.

Dergiye gönderilen çalışmalarda “Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi” kapsamında uyulması belirtilen tüm kurallara uyulmalı ve bu husus çalışmada “Etik İle İlgili Hususlar“ başlığı altında ifade edilmelidir. Ayrıca yönergenin ikinci bölümü olan “Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiğine Aykırı Eylemler” başlığı altında belirtilen eylemlerden hiçbiri gerçekleştirilmemelidir.

Etik kurallara uygunluk beyanı ve bu uygunluğu sağlama yazarların sorumluluğundadır. Dergi yönetimi veya hakemler etik hususlarla ilgili bilgi, belge vb. talep ettiğinde yazarlar bu istekleri karşılamakla yükümlüdür.

Ücret Politikası

Dizinler

Dergi Kurulları

Editör Kurulu

Tuğba YÜKSEL

Okul Dışı Öğrenme, Fizik Eğitimi

Faik Özgür KARATAŞ

Okul Dışı Öğrenme, Fen ve Matematik Alanları Eğitimi, Kimya Eğitimi, Fen Bilgisi Eğitimi, STEM Eğitimi

Ersin KARADEMIR

Eğitim, Informal Öğrenme, Okul Dışı Öğrenme, Öğretmen Eğitimi ve Eğitimcilerin Mesleki Gelişimi, Fen ve Matematik Alanları Eğitimi, Fen Bilgisi Eğitimi, STEM Eğitimi, Çevre Eğitimi ve Programlarının Geliştirilmesi, Yükseköğretimde Kalite Güvencesi

Hasan BAKIRCI

İlköğretim

HA

Harika Özge ARSLAN

Eğitim, Biyoloji Eğitimi

SA

Sevil AKAYGÜN

Eğitim

Ebru MAZLUM GÜVEN

Eğitim, Fen Bilgisi Eğitimi

Dergide yayımlanmak üzere gönderilen çalışmaların daha önce hiç bir yerde yayımlanmamış ve aynı anda başka bir dergiye gönderilmemiş olması gerekir. Çalışmaların başka dergilerde daha önce yayımlanmamış olması ve/veya değerlendirme sürecinde olmaması yazar(lar)ın sorumluluğundandır. Bu tür bir husus tespit edildiğinde çalışma yazar(lar)a geri gönderilir.

Dergiye çalışma göndermeyi düşünen araştırmacılar https://dergipark.org.tr/tr/pub/fbod dergi adresinde bulunan “Yazım Kuralları”, "Yazarlar İçin Rehber" ve “Makale Gönder” sayfalarını inceleyerek çalışmalarını internet ortamında gönderebilirler. FBÖD ücretsiz bir dergi olup, dergiye gönderilen çalışmalar için yazarlardan değerlendirme veya basım ücreti talep edilmemektedir. Dergide yayımlanan çalışmaların tamamının tam metinleri ücretsiz erişime açıktır. Dergide yayımlanan makalelerden kaynak gösterilmek suretiyle alıntı yapılabilir.

Dergide yayımlamak üzere çalışmalarınızı bekler, derginin ülkemizde fen bilimleri eğitimi ve öğretiminin gelişmesi, bilim okur-yazarlığının yaygınlaşması ve öğretmenlerin uygulamaya dönük ihtiyaçlarının karşılanması amaçlarına katkı sağlamasını temenni ederiz.

EDİTÖR

Sosyobilimsel Konularla Gerçekleştirilen Argümantasyon Temelli Öğretimin İlkokul Öğrencilerinin Karar Vermelerine, Eleştirel Düşünmelerine ve Sosyobilimsel Konulara Yönelik Tutumlarına Etkisi

Sosyobilimsel Konularla Gerçekleştirilen Argümantasyon Temelli Öğretimin İlkokul Öğrencilerinin Karar Vermelerine, Eleştirel Düşünmelerine ve Sosyobilimsel Konulara Yönelik Tutumlarına Etkisi

Öz

Anahtar Kelimeler

The Effect of Argumentation-Based Instruction Using Socioscientific Issues on Primary School Students' Decision Making, Critical Thinking, and Attitudes Towards Socioscientific Issues

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Amaç ve Kapsam

Yazım Kuralları

Etik İlkeler ve Yayın Politikası

Ücret Politikası

Dizinler

Atıf Dizinleri

Diğer Dizinler

Dergi Kurulları

Editör Kurulu