Ortaokul Öğrencilerinin Fen, Teknoloji, Mühendislik ve Matematik (FeTeMM)’e İlişkin Motivasyonlarının ve Görüşlerinin İncelenmesi: Niğde Örneği

Oğuz Çetin; Demet Turasan Alpaslan; Merve Omay Duymaz

doi:10.56423/fbod.1749536

TR EN

Ortaokul Öğrencilerinin Fen, Teknoloji, Mühendislik ve Matematik (FeTeMM)’e İlişkin Motivasyonlarının ve Görüşlerinin İncelenmesi: Niğde Örneği

Öz

Bu araştırmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin Fen, Teknoloji, Mühendislik ve Matematik (FeTeMM) alanlarına yönelik motivasyon düzeylerini belirlemek ve bu alana dair görüşlerini incelemektir. Karma yöntem desenine dayalı olarak yürütülen araştırmanın nicel verileri, Niğde ilinde öğrenim gören 605 ortaokul öğrencisinden, nitel verileri ise 4 öğrenciyle yapılan yarı yapılandırılmış görüşmelerden elde edilmiştir. Araştırmada STEM Motivasyon Ölçeği ve görüşme formu veri toplama araçları olarak kullanılmıştır. Bulgular, öğrencilerin FeTeMM motivasyonlarının orta düzeyde olduğunu göstermiştir. Kız öğrencilerin motivasyon düzeyleri erkek öğrencilere göre daha yüksek bulunmuştur. Sınıf düzeyi arttıkça motivasyonun azaldığı, akademik başarı ve kişisel bilgisayara sahip olmanın motivasyonu olumlu etkilediği görülmüştür. Nitel bulgular beş temada toplanmıştır: Yaratıcılık ve Tasarım Becerileri, Bilimsel Farkındalık, FeTeMM Rol Modelleri ve Medya, Teknoloji ve Artırılmış Gerçeklik, Günlük Hayatta Bilim. Araştırma, öğrencilerin motivasyonlarını etkileyen değişkenlerin anlaşılması açısından FeTeMM eğitimine katkı sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

FeTeMM, STEM, ortaokul öğrencileri, motivasyon

Kaynakça

Ainley, M., & Ainley, J. (2011). Student engagement with science in early adolescence: The contribution of enjoyment to students’ continuing interest in learning about science. Contemporary Educational Psychology, 36(1), 4–12. https://doi.org/10.1016/j.cedpsych.2010.08.001
Akçayır, M., & Akçayır, G. (2017). Advantages and challenges associated with augmented reality for education: A systematic review of the literature. Educational Research Review, 20, 1–11. https://doi.org/10.1016/j.edurev.2016.11.002
Akdur, T. E., Demir, R., & Doğan, U. (2024). STEM Eğitimi öğretmen el kitabı (T. E. Akdur, R. Demir, U. Doğan, & B. Söylemez, Eds.). Millî Eğitim Bakanlığı, Yenilik ve Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğü. https://scientix.eba.gov.tr/wp-content/uploads/2024/12/STEM-Egitimi-Ogretmen-El-Kitabi.pdf
Akgündüz, D., Aydeniz, M., Çakmakçı, G., Çavaş, B., Çorlu, M. S., Öner, T., & Özdemir, S. (2015). STEM eğitimi Türkiye Raporu. In D. Akgündüz & H. Ertepınar (Eds.), .Istanbul: Scala Basim. Scala Basım Yayım Tan.San. ve Tic.Ltd.Şti. https://doi.org/10.13140/RG.2.1.1980.0801
Albert, B. (1986). Social foundations of thought and action: A social cognitive theory. NY: Prentice-Hall.
Asığığan, S. İ. (2019). Oyunlaştırılmış STEM uygulamalarının öğrencilerin içsel motivasyon düzeyleri eleştirel düşünme eğilimi ve problem çözme becerisi algıları üzerindeki etkisi [Yüksek Lisans Tezi]. Bahçeşehir Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
Aydın, G., Saka, M., & Guzey, S. (2017). 4-8. sınıf öğrencilerinin fen, teknoloji, mühendislik, matematik (STEM=FeTeMM) tutumlarının incelenmesi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(2), 787–802.
Azgın, A. O., & Şenler, B. (2019). İlkokulda STEM: Öğrencilerin kariyer ilgileri ve tutumları. Journal of Computer and Education Research, 7(13), 213–232. https://doi.org/10.18009/jcer.538352
Balcı, A. (2015). Sosyal bilimlerde araştırma yöntem, teknik ve ilkeler (10. Baskı). Pegem Akademi Yayıncılık.
Bandura, A. (1986). Social foundations of thought and action. In Englewood Cliffs, NJ (Vol. 1986, Issues 23–28, p. 2). Englewood Cliffs.

Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
Britner, S. L., & Pajares, F. (2006). Sources of science self-efficacy beliefs of middle school students. Journal of Research in Science Teaching, 43(5), 485–499. https://doi.org/10.1002/tea.20131
Brown, R., Brown, J., Reardon, K., & Merrill, C. (2011). Understanding STEM: current perceptions. Technology and Engineering Teacher, 70(6), 5–9.
Bulut, T. (2020). Ortaokul öğrencilerinin STEM tutumlarının farklı değişkenler açısından incelenmesi. Asya Öğretim Dergisi, 8(2), 17–32. https://doi.org/10.47215/aji.713778
Büyüköztürk, Ş., Akgün, Ö. E., Demirel, F., Karadeniz, Ş., & Çakmak, E. K. (2015). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi Yayıncılık.
Bybee, R. W. (2010). Advancing STEM education: A 2020 vision. Technology and Engineering Teacher, 70(1), 30–35.
Capobianco, B. M., Diefes‐dux, H. A., Mena, I., & Weller, J. (2011). What is an Engineer? Implications of Elementary School Student Conceptions for Engineering Education. Journal of Engineering Education, 100(2), 304–328. https://doi.org/10.1002/j.2168-9830.2011.tb00015.x
Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Lawrence Erlbaum Associates.
Çoban, A. (2023). STEM etkinliklerinin 5. sınıf öğrencilerinin problem çözme becerileri ve karar verme becerilerine etkisi [Doktora Tezi]. Sakarya Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
Çorlu, M. S. (2018). STEM Bütünleşik Öğretmenlik. Harvard Business Review Türkiye, 7, 102–108.
Creswell, J. W. (2013). Nitel araştırma yöntemleri (S. Demir & M. Bütün, Trans.). In Qualitative research methods]. M. Bütün & SB Demir, Trans.(Eds.). .Istanbul: Siyasal Kitapevi (3. Baskı). Siyasal Kitabevi.
Creswell, J. W., & Creswell, J. D. (2017). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches. Sage publications.
Davies, P. (2000). Contributions from qualitative research. In What works? (pp. 291–316). Policy Press.
Dönmez, İ. (2020). STEM motivasyon ölçeğinin Türkçeye uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Yuzunci Yil Universitesi Egitim Fakultesi Dergisi, 17(1), 486–510. https://doi.org/10.33711/yyuefd.693825
Dönmez, İ., Idil, S., & Gürbüz, S. (2022). Determining lower-secondary students’ STEM motivation: A profile from Turkey. Journal of Baltic Science Education, 21(1), 38–51. https://doi.org/10.33225/jbse/22.21.38
Eccles, J. S., & Wigfield, A. (2002). Motivational beliefs, values, and goals. Annual Review of Psychology, 53(1), 109–132. https://doi.org/10.1146/annurev.psych.53.100901.135153
Ekici, F. (2022). Fen bilgisi öğretmen adaylarının STEM farkındalıkları, STEM görüşleri ve STEM odaklı argümantasyon becerilerinin incelenmesi [Yüksek Lisans Tezi]. Necmettin Erbakan Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
English, L. D. (2016). STEM education K-12: perspectives on integration. International Journal of STEM Education, 3(1), 1–8. https://doi.org/10.1186/s40594-016-0036-1
Ergin, A., & Karataş, H. (2018). Üniversite öğrencilerinin başarı odaklı motivasyon düzeyleri. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 33(4), 868–887.
Erkan, H. (2023). Ters yüz öğrenme modeli ile yürütülen STEM etkinliklerinin ilkokul 4. Sınıf öğrencilerinin bilimsel yaratıcılık, STEM tutum ve STEM algıları üzerine etkisi [Yüksek Lisans Tezi]. Giresun Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Field, A. (2024). Discovering statistics using IBM SPSS statistics. Sage publications limited.
Fırat, M., Yurdakul, I. K., & Ersoy, A. (2014). Bir eğitim teknolojisi araştırmasına dayalı olarak karma yöntem araştırması deneyimi. Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi, 2(1), 64-85. https://doi.org/10.14689/issn.2148-2624.1.2s3m
Fırat, M. (2022). Karma yöntem araştırmaları - Yöntembilimde açıklığın yükselişi (1. Baskı). Nobel Akademik Yayıncılık.
Gazibeyoğlu, T., & Aydın, A. (2020). STEM uygulamalarının 7. sınıf öğrencilerinin fen bilimleri dersine karşı tutumlarına etkisinin incelenmesi. Eğitim ve Toplum Araştırmaları Dergisi, 7(2), 724–752.
Gözaydın, E., Samur, Y., & Gözaydın, A. (2023). Ortaokul öğrencilerinin STEM motivasyonlarının istatistiksel değerlendirmesi. International Journal of Applied Economic and Finance Studies, 8(1), 102–121.
Güvendik, F. (2010). Kimya motivasyon ölçeğinin uyarlanması ve yapı geçerliğinin incelenmesi [Yüksek Lisans Tezi]. Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., Anderson, R. E., & Tatham, R. L. (2009). Multivariate data analysis. Pearson Education Limited.
Hermans, S., Gijsen, M., Mombaers, T., & van Petegem, P. (2022). Gendered patterns in students’ motivation profiles regarding iSTEM and STEM test scores: a cluster analysis. International Journal of STEM Education, 9(1). https://doi.org/10.1186/s40594-022-00379-3
Ilıc, J., Ivanovic, M., & Klasnja-Milicevic, A. (2024). Effects of digital game-based learning in STEM education on students’ motivation: A systematic literature review. Journal of Baltic Science Education, 23(1), 20–36. https://doi.org/10.33225/jbse/24.23.20
İnaltun, H. (2013). Fen bilgisi öğretmen adaylarının kavramlar arası ilişki kurma düzeyleri ile fene yönelik motivasyonel inançları ve öz düzenlemeleri arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yüksek Lisans Tezi]. Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
Johns Hopkins University NeuroEducation Initiative. (2009). NeuroEducation: Learning, arts, and the brain: Findings and challenges for educators and researchers from the 2009 Johns Hopkins University Summit. Baltimore: Johns Hopkins University.
Johnson, R. B., & Onwuegbuzie, A. J. (2004). Mixed methods research: A research paradigm whose time has come. Educational Researcher, 33(7), 14–26. https://doi.org/10.3102/0013189x033007014
Karagüven Ünal, M. H. (2012). Akademik motivasyon ölçeğinin Türkçe’ye adaptasyonu. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 12(4), 2599–2620.
Karakaya, F., Avgın, S. S., & Yılmaz, M. (2018). Ortaokul öğrencilerinin fen-teknoloji-mühendislik-matematik (FeTeMM) mesleklerine olan ilgileri. Ihlara Eğitim Araştırmaları Dergisi, 3(1), 36–53.
Karaman, P., Demirci, İ., & Özdemir, A. (2019). Modeling the relationship between motivation, learning approach, and academic achievement of middle school students in Turkey. International Journal of Progressive Education, 15(4), 187–199. https://doi.org/doi.org/10.29329/ijpe.2019.203.14
Karcı, C., & Gündoğdu, K. (2018). Validity and reliability study of the motivation scale towards learning english. International Journal of Languages’ Education and Teaching, 6(1), 103–116.
Kılıç, E. (2023). 8. Sınıf öğrencilerinin STEM tutumları ve bilimsel süreç becerilerinin farklı değişkenler açısından incelenmesi [Yüksek Lisans Tezi]. Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
Knight, M., & Cunningham, C. (2004). Draw an engineer test (DAET): Development of a tool to investigate students’ ideas about engineers and engineering. Proceedings of the 2004 American Society for Engineering Education Annual Conference, 1–11.
Lent, R. W., Brown, S. D., & Hackett, G. (1994). Toward a unifying social cognitive theory of career and academic interest, choice, and performance. Journal of Vocational Behavior, 45(1), 79–122. https://doi.org/10.1006/jvbe.1994.1027
Luo, T., Wang, J., Liu, X., & Zhou, J. (2019). Development and application of a scale to measure students’ STEM continuing motivation. International Journal of Science Education, 41(14), 1885–1904. https://doi.org/10.1080/09500693.2019.1647472
Maltese, A. V., & Tai, R. H. (2011). Pipeline persistence: Examining the association of educational experiences with earned degrees in STEM among U.S. students. Science Education, 95(5), 877–907. https://doi.org/10.1002/sce.20441
Martin, B. L., & Briggs, L. J. (1986). The affective and cognitive domains: Integration for instruction and research. Educational Technology Publications.
Master, A., Cheryan, S., & Meltzoff, A. N. (2016). Computing whether she belongs: Stereotypes undermine girls’ interest and sense of belonging in computer science. Journal of Educational Psychology, 108(3), 424–437. https://doi.org/10.1037/edu0000061
MEB [Türkiye Cumhuriyeti Millî Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı], (2013). İlköğretim kurumları (ilkokullar ve ortaokullar) fen bilimleri dersi (3, 4, 5, 6, 7, ve 8. sınıflar) öğretim programı. Ankara.
MEB [Türkiye Cumhuriyeti Millî Eğitim Bakanlığı], (2018). Fen bilimleri dersi öğretim programı (İlkokul ve Ortaokul 3, 4, 5, 6, 7, ve 8. Sınıflar). Ankara.
MEB [Türkiye Cumhuriyeti Millî Eğitim Bakanlığı], (2024). Fen bilimleri dersi öğretim programı (3, 4, 5, 6, 7 ve 8. Sınıflar). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli, Ankara.
Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook. sage.
Osborne, J., Simon, S., & Collins, S. (2003). Attitudes towards science: A review of the literature and its implications. International Journal of Science Education, 25(9), 1049–1079. https://doi.org/10.1080/0950069032000032199
Özcan, H., & Koştur, H. İ. (2019). Fen bilimleri dersi öğretim programı kazanımlarının özel amaçlar ve alana özgü beceriler bakımından incelenmesi. Trakya Eğitim Dergisi, 9(1), 138–151. https://doi.org/10.24315/tred.469584
Potvin, P., & Hasni, A. (2014). Analysis of the decline in interest towards school science and technology from grades 5 through 11. Journal of Science Education and Technology, 23(6), 784–802. https://doi.org/10.1007/s10956-014-9512-x
Rotherham, A. J., & Willingham, D. T. (2010). 21st-century” skills. American Educator, 17(1), 17–20.
Rotherman, A. J., & Willingham, D. T. (2010). 21st-century skills: Not new, but a worthy challenge. American Educator, 34(1), 17–20.
Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2000a). Intrinsic and extrinsic motivations: Classic definitions and new directions. Contemporary Educational Psychology, 25(1), 54–67. https://doi.org/10.1006/ceps.1999.1020
Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2000b). Self-determination theory and the facilitation of intrinsic motivation, social development, and well-being. American Psychologist, 55(1), 68.
Sahin, A., Ayar, M. C., & Adiguzel, T. (2014). STEM related after-school program activities and associated outcomes on student learning. Educational Sciences: Theory and Practice, 14(1), 309–322.
Sanders, M. E. (2009). Stem, stem education, stemmania. The Technology Teacher, 68(4), 20–26.
Şanlı, M., & Somuncuoğlu Özerbaş, D. H. (2021). STEM etkinliklerinin öğrencilerin STEM alanlarına yönelik tutumuna ve fene yönelik motivasyonlarına etkisi. Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(3), 139–154. https://doi.org/10.18026/cbayarsos.889816
Schunk, D. H., Pintrich, P. R., & Meece, J. L. (2010). Motivation in education : theory, research, and applications (3rd ed., international ed). Pearson Education. https://cir.nii.ac.jp/crid/1130282269392970880
Schweingruber, H., Pearson, G., & Honey, M. (2014). STEM integration in K-12 education: Status, prospects, and an agenda for research. National Academies Press.
Seren, S., & Elşen, V. (2018). 2005 yılı itibariyle değişen fen bilimleri dersi öğretim programlarında STEM eğitimine yer verilme düzeylerinin karşılaştırılması. Bilim, Teknoloji, Mühendislik, Matematik ve Sanat Eğitimi Dergisi, 1(1), 24–47.
Simpkins, S. D., Davis-Kean, P. E., & Eccles, J. S. (2006). Math and science motivation: A longitudinal examination of the links between choices and beliefs. Developmental Psychology, 42(1), 70.
Tabachnick, B. G., Fidell, L. S., & Ullman, J. B. (2007). Using multivariate statistics (Vol. 5, Issue 7). pearson Boston, MA.
TDK [Türk Dil Kurumu], (2023). Türkçe sözlük. In Türkçe Sözlük (12. Baskı). https://sozluk.gov.tr/
Ünal, F. T., & Bursalı, H. (2013). Türkçe öğretmenlerinin motivasyon faktörlerine ilişkin görüşleri. Middle Eastern & African Journal of Educational Research, 5, 7–22.
Wang, N., Tan, A.-L., Zhou, X., Liu, K., Zeng, F., & Xiang, J. (2023). Gender differences in high school students’ interest in STEM careers: a multi-group comparison based on structural equation model. International Journal of STEM Education, 10(1). https://doi.org/10.1186/s40594-023-00443-6
Yakman, G., & Lee, H. (2012). Exploring the Exemplary STEAM Education in the U.S. as a Practical Educational Framework for Korea. Journal of The Korean Association For Science Education, 32(6), 1072–1086. https://doi.org/10.14697/jkase.2012.32.6.1072
Yamak, H., Bulut, N., & Dündar, S. (2014). 5. sınıf öğrencilerinin bilimsel süreç becerileri ile fene karşı tutumlarına FeTeMM etkinliklerinin etkisi. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 34(2), 249–265. https://doi.org/10.17152/gefd.15192
Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (10. Baskı). Seçkin Yayıncılık.
Yıldırım, B., & Selvi, M. (2017). STEM uygulamaları ve tam öğrenmenin etkileri üzerine deneysel bir çalışma. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 13(2), 183–210. https://doi.org/10.17244/eku.310143

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Fen Bilgisi Eğitimi, STEM Eğitimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Oğuz Çetin ^*
0000-0002-0986-5137
Türkiye

Demet Turasan Alpaslan
0009-0005-6976-2534
Türkiye

Merve Omay Duymaz
0009-0000-7962-3558
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

3 Eylül 2026

Gönderilme Tarihi

23 Temmuz 2025

Kabul Tarihi

12 Mart 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 14 Sayı: 2026

DOI

https://doi.org/10.56423/fbod.1749536

IZ

https://izlik.org/JA67CC22JC

APA

Çetin, O., Turasan Alpaslan, D., & Omay Duymaz, M. (2026). Ortaokul Öğrencilerinin Fen, Teknoloji, Mühendislik ve Matematik (FeTeMM)’e İlişkin Motivasyonlarının ve Görüşlerinin İncelenmesi: Niğde Örneği. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi, 14(2026). https://doi.org/10.56423/fbod.1749536

AMA

1.Çetin O, Turasan Alpaslan D, Omay Duymaz M. Ortaokul Öğrencilerinin Fen, Teknoloji, Mühendislik ve Matematik (FeTeMM)’e İlişkin Motivasyonlarının ve Görüşlerinin İncelenmesi: Niğde Örneği. FBÖD. 2026;14(2026). doi:10.56423/fbod.1749536

Chicago

Çetin, Oğuz, Demet Turasan Alpaslan, ve Merve Omay Duymaz. 2026. “Ortaokul Öğrencilerinin Fen, Teknoloji, Mühendislik ve Matematik (FeTeMM)’e İlişkin Motivasyonlarının ve Görüşlerinin İncelenmesi: Niğde Örneği”. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi 14 (2026). https://doi.org/10.56423/fbod.1749536.

EndNote

Çetin O, Turasan Alpaslan D, Omay Duymaz M (01 Eylül 2026) Ortaokul Öğrencilerinin Fen, Teknoloji, Mühendislik ve Matematik (FeTeMM)’e İlişkin Motivasyonlarının ve Görüşlerinin İncelenmesi: Niğde Örneği. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi 14 2026

IEEE

[1]O. Çetin, D. Turasan Alpaslan, ve M. Omay Duymaz, “Ortaokul Öğrencilerinin Fen, Teknoloji, Mühendislik ve Matematik (FeTeMM)’e İlişkin Motivasyonlarının ve Görüşlerinin İncelenmesi: Niğde Örneği”, FBÖD, c. 14, sy 2026, Eyl. 2026, doi: 10.56423/fbod.1749536.

ISNAD

Çetin, Oğuz - Turasan Alpaslan, Demet - Omay Duymaz, Merve. “Ortaokul Öğrencilerinin Fen, Teknoloji, Mühendislik ve Matematik (FeTeMM)’e İlişkin Motivasyonlarının ve Görüşlerinin İncelenmesi: Niğde Örneği”. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi 14/2026 (01 Eylül 2026). https://doi.org/10.56423/fbod.1749536.

JAMA

1.Çetin O, Turasan Alpaslan D, Omay Duymaz M. Ortaokul Öğrencilerinin Fen, Teknoloji, Mühendislik ve Matematik (FeTeMM)’e İlişkin Motivasyonlarının ve Görüşlerinin İncelenmesi: Niğde Örneği. FBÖD. 2026;14. doi:10.56423/fbod.1749536.

MLA

Çetin, Oğuz, vd. “Ortaokul Öğrencilerinin Fen, Teknoloji, Mühendislik ve Matematik (FeTeMM)’e İlişkin Motivasyonlarının ve Görüşlerinin İncelenmesi: Niğde Örneği”. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi, c. 14, sy 2026, Eylül 2026, doi:10.56423/fbod.1749536.

Vancouver

1.Oğuz Çetin, Demet Turasan Alpaslan, Merve Omay Duymaz. Ortaokul Öğrencilerinin Fen, Teknoloji, Mühendislik ve Matematik (FeTeMM)’e İlişkin Motivasyonlarının ve Görüşlerinin İncelenmesi: Niğde Örneği. FBÖD. 01 Eylül 2026;14(2026). doi:10.56423/fbod.1749536

Amaç ve Kapsam

Yazım Kuralları

FEN BİLİMLERİ ÖĞRETİMİ DERGİSİ YAZIM KURALLARI

Dergiye gönderilecek bütün çalışmalar için "Yazarlar İçin Rehber" sayfasında yer alan Makale Şablonu kullanılmalıdır. Çalışmaların makale şablonuna uygun olarak hazırlanması yazar(lar)ın sorumluluğundadır.
Yazarlar yazım sırasında Makale Şablonunda yer alan başlıkları kullanmalıdır. Etkinlik geliştirme çalışmalarında metodoloji, bulgular ve tartışma bölümlerinin nasıl olması gerektiği şablonda sunulmuştur.

Genel Kurallar

FEAD’a başvurusu yapılacak aday makaleler, Publication Manual of the American Psychological Association nın (American Psychological Association, 2020) 7. baskısında tarif edilen APA’ ya uygun olarak hazırlanmalıdır. Makaleler Türkçe yazılmalıdır.
Makalenin içerik ve kapsam açısından dergiye uygun olup olmadığı hususunda "Yazarlar için Rehber" sayfasında verilen bilgilerin dikkate alınması gereklidir.
Yazarlar metinleri "APA 7 Publication Manual" yayın ilkelerine uygun olarak hazırlamalıdır.
Dergiye gönderilecek çalışmalar dergi web sayfasında yer alan “Makale Gönder” sekmesinden sisteme yüklenmelidir.
Makale ile birlikte Etik Kurul Belgesi de gönderilmelidir. 2020 yılı öncesine ait çalışmalar için ise verilerin 2020 öncesinde toplandığına dair kanıtlar ve gerekli izin belgesi makale ile birlikte gönderilmelidir.
Makalelerin sunumunda makale şablonunun kullanılması gerekir. Bu şablonla gönderilmeyen çalışmalar dikkate alınmayarak yazar(lar)a düzeltmeleri için iade edilecektir.
Sisteme yükleme yapılırken ilk başvuru esnasında; Tam metin(isimsiz), Başlık sayfası, Etik Belgesi, Benzerlik raporu ve Telif Hakkı Devir Sözleşme Formu yüklenmelidir.
Kaynaklar kısmındaki referanslar, Tablo (lar) ve Şekil (ler) yazılırken taslak şablonda verilen APA 7 kılavuzu baz alınarak hazırlanmış örnekler dikkatlice incelenerek yazılmalıdır.
Makale gönderim sürecinde kullanılacak formlar aşağıda verilmiştir. İlgili dosyayı üzerine tıklayarak indirebilirsiniz.

Makale Şablonu, Telif Hakkı Devir Formu, Başlık Sayfası, Hakem Önerileri Düzenleme Formu

Yazım Kuralları Kontrolü

Başvuru sürecinde yazarlar makaleyi dergiye göndermeden önce başvurularının dergi yazım kurallarına uygun olduğunu, başvurunun makale şablonuna uygun olarak hazırlandığını ve derginin yayın politikasına uygun olduğunu kontrol etmelidirler. Derginin kabul ettiği yayın grubu dışında olan ve/veya yazım kurallarına uymayan başvurular doğrudan yazarlara iade edilecektir.

Gizlilik Beyanı

Bu dergi sitesindeki isimler ve elektronik posta adresleri bu derginin belirtilen amaçları doğrultusunda kullanılacaktır ve diğer amaçlar veya başka bir bölüm için kullanılmayacaktır.

Etik İlkeler ve Yayın Politikası

Araştırma ve Yayın Etiği
Yayın Etiği

Dergiye gönderilecek çalışmaların aynı anda başka bir dergide değerlendirme sürecinde olmaması gerekir. Bu tür bir durum tespit edildiğinde çalışma yazara iade edilir.
Dergiye gönderilen makaleler öncelikle editör tarafından yazım kurallarına ve dergi makale kabul esaslarına uygunluk ve nitelik açısından ön incelemeden geçirilir. Bu aşamayı geçemeyen çalışmalar yazar(lar)a iade edilir. Ön incelemeyi geçen çalışmalar editör tarafından iThenticate programına yüklenerek taranır. Makul kabul edilebilecek oranlara sahip olmayan çalışmalar yazar(lar)a iade edilir. Kabul edilebilir düzeydeki çalışmalar ise yazar bilgileri silindikten sonra ilgili alan editörüne yönlendirilir. Alan editörü çalışmayı içerik yönünden inceledikten sonra hakemlere gönderilmesi veya iade edilmesi yönünde karar alabilir.

Kongrelerde sunulmuş ve özeti basılmış olan çalışmaların tam metinleri dergiye kabul edilir. Tam metin halinde kongre kitapçığında basılan çalışmalar dergiye kabul edilmez. Bu durumda yazar(lar)ın beyanı esas alınır. Aksine bir durum tespit edilirse değerlendirme sürecinin hangi aşamasında olunduğuna bakılmaksızın çalışma iade edilir. Kongrelerde sunulan ve özet halinde basılan çalışmaların hangi kongrede sunulduğu makalenin ilk sayfasında dipnot olarak belirtilir. Bu tür başvurular da diğer makalelerle aynı değerlendirme sürecinden geçirilerek yayımlanır. Editör, ilgili alan editörü ve/veya hakem(ler) tarafından reddedilen çalışmalar yazar(lar)a iade edilir.

Araştırma Etiği

Dergiye gönderilecek çalışmalarda yazarların ulusal ve uluslararası geçerli “etik kurallara” ve araştırma ve yayın etiğine uygun hareket etmeleri son derece önem taşımaktadır. Dergiye gönderilecek olan ve etik kurul izni alınmasını gerektiren tüm çalışmalar için etik kurul izni (kurul adı, kurul değerlendirme tarihi, etik değerlendirme belgesi sayı numarası) alınması zorunluluğu vardır. Bu bağlamda dergiye gönderilecek olan ve etik kurul izni alınmasını gerektiren tüm çalışmalar için etik kurul izin bilgilerinin yazarlar tarafından eksiksiz şekilde doldurulması gerekmektedir. Etik kurul belgesi olmayan çalışmalar (TR Dizinin izin verdiği durumlar hariç) değerlendirmeye kabul edilmeyecektir.

Dergide yayımlanacak ve etik kurul belgesi alınmasını gerektiren bütün çalışmalar için etik kurul bilgileri makale şablonunda yer alan “Etik ile İlgili Hususlar” başlığı altında verilmelidir. Ayrıca bu başlık altında aşağıdaki bilgilere de yer verilmelidir.

1. Etik Kurul izni gerekliyse, hangi kurumdan, hangi tarihte ve hangi karar ve sayı numarası ile alındığı belirtilmesi, (Etik Kurul Belgesi de sunulmalıdır). Etik kurul izni alınmasını gerektiren çalışmalar şunlardır:

i. Anket, mülakat, odak grup çalışması, gözlem, deney, görüşme teknikleri kullanılarak katılımcılardan veri toplanmasını gerektiren nitel ya da nicel yaklaşımlarla yürütülen her türlü araştırmalar,

ii. İnsanların (materyal/veriler dahil) deneysel ya da diğer bilimsel amaçlarla kullanılması,

iii. İnsanlar üzerinde yapılan klinik araştırmalar,

iv. Sınıf ortamlarında öğrencilerle yürütülen çalışmalar,

v. Kişisel verilerin korunması kanunu gereğince retrospektif çalışmalar.

2. Olgu sunumlarında (vaka analizi) “Aydınlatılmış Onam Formu” alındığının belirtilmesi,

3. Başkalarına ait ölçek, anket, fotoğrafların kullanımı için sahiplerinden izin alınması ve belirtilmesi,

4. Kullanılan fikir ve sanat eserleri için telif hakları düzenlemelerine uyulduğunun belirtilmesi,

5. Çalışmada yasal / özel izin alınması gerekli ise nasıl alındığının belirtilmesi (Örneğin Milli Eğitim Müdürlüğü’nden, Bakanlıklardan alınan izinler vb.),

6. Olgu sunumlarında, bilgilendirilmiş gönüllü olur/onam formunun imzalatıldığına dair bilgiye makalede yer verilmesi,

7. Çalışma insanlar üzerinde yürütülmüş ise çalışmanın uluslararası deklerasyon, kılavuz, vb. uygun gerçekleştirildiğinin belirtilmesi gerekir.

Yasal/Özel İzin Belgesi

Dergiye gönderilen çalışmalarda yasal anlamda veya özel izin gerektiren araştırmalar için gerekli izinlerin alındığı makalede yöntem bölümünde belirtilmelidir. Bu bağlamda;

- Olgu sunumlarında “Aydınlatılmış Onam Formu”nun alındığının belirtilmesi, çalışmanın veya örneklem grubun yaşının küçüklüğü veya özel durumu nedeniyle velilerden izin alınması gerektiği durumlarda “Veli Onam Formu”nun doldurulması gerekir.

- Başkalarına ait ölçek, anket, fotoğrafların kullanımı için sahiplerinden izin alınması ve belirtilmesi: Etik Kurul izni (anket ya da ölçek uygulamayı gerektiren, görüşme ve gözlem içeren; doküman, ölçek, resim, fotoğraf, anket vb. gibi başkaları tarafından geliştirilen ve kullanım izni gerektiren çalışmalar, deneysel müdahale gerektiren çalışmalar) için etik kurullardan ya da komisyonlardan gerekli izinlerin alınması ve bunların makale içeriğinde (yöntem bölümünde) belirtilmesi gerekir.

- Kullanılan fikir ve sanat eserleri için telif hakları düzenlemelerine uyulduğunun belirtilmesi gerekir.

Dergiye gönderilen çalışmalarda “Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi” kapsamında uyulması belirtilen tüm kurallara uyulmalı ve bu husus çalışmada “Etik İle İlgili Hususlar“ başlığı altında ifade edilmelidir. Ayrıca yönergenin ikinci bölümü olan “Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiğine Aykırı Eylemler” başlığı altında belirtilen eylemlerden hiçbiri gerçekleştirilmemelidir.

Etik kurallara uygunluk beyanı ve bu uygunluğu sağlama yazarların sorumluluğundadır. Dergi yönetimi veya hakemler etik hususlarla ilgili bilgi, belge vb. talep ettiğinde yazarlar bu istekleri karşılamakla yükümlüdür.

Ücret Politikası

Dizinler

Dergi Kurulları

Editör Kurulu

Tuğba YÜKSEL

Okul Dışı Öğrenme, Fizik Eğitimi

Faik Özgür KARATAŞ

Okul Dışı Öğrenme, Fen ve Matematik Alanları Eğitimi, Kimya Eğitimi, Fen Bilgisi Eğitimi, STEM Eğitimi

Ersin KARADEMIR

Eğitim, Informal Öğrenme, Okul Dışı Öğrenme, Öğretmen Eğitimi ve Eğitimcilerin Mesleki Gelişimi, Fen ve Matematik Alanları Eğitimi, Fen Bilgisi Eğitimi, STEM Eğitimi, Çevre Eğitimi ve Programlarının Geliştirilmesi, Yükseköğretimde Kalite Güvencesi

Hasan BAKIRCI

İlköğretim

HA

Harika Özge ARSLAN

Eğitim, Biyoloji Eğitimi

SA

Sevil AKAYGÜN

Eğitim

Ebru MAZLUM GÜVEN

Eğitim, Fen Bilgisi Eğitimi

Dergide yayımlanmak üzere gönderilen çalışmaların daha önce hiç bir yerde yayımlanmamış ve aynı anda başka bir dergiye gönderilmemiş olması gerekir. Çalışmaların başka dergilerde daha önce yayımlanmamış olması ve/veya değerlendirme sürecinde olmaması yazar(lar)ın sorumluluğundandır. Bu tür bir husus tespit edildiğinde çalışma yazar(lar)a geri gönderilir.

Dergiye çalışma göndermeyi düşünen araştırmacılar https://dergipark.org.tr/tr/pub/fbod dergi adresinde bulunan “Yazım Kuralları”, "Yazarlar İçin Rehber" ve “Makale Gönder” sayfalarını inceleyerek çalışmalarını internet ortamında gönderebilirler. FBÖD ücretsiz bir dergi olup, dergiye gönderilen çalışmalar için yazarlardan değerlendirme veya basım ücreti talep edilmemektedir. Dergide yayımlanan çalışmaların tamamının tam metinleri ücretsiz erişime açıktır. Dergide yayımlanan makalelerden kaynak gösterilmek suretiyle alıntı yapılabilir.

Dergide yayımlamak üzere çalışmalarınızı bekler, derginin ülkemizde fen bilimleri eğitimi ve öğretiminin gelişmesi, bilim okur-yazarlığının yaygınlaşması ve öğretmenlerin uygulamaya dönük ihtiyaçlarının karşılanması amaçlarına katkı sağlamasını temenni ederiz.

EDİTÖR

Ortaokul Öğrencilerinin Fen, Teknoloji, Mühendislik ve Matematik (FeTeMM)’e İlişkin Motivasyonlarının ve Görüşlerinin İncelenmesi: Niğde Örneği

Ortaokul Öğrencilerinin Fen, Teknoloji, Mühendislik ve Matematik (FeTeMM)’e İlişkin Motivasyonlarının ve Görüşlerinin İncelenmesi: Niğde Örneği

Öz

Anahtar Kelimeler

Investigation of Secondary School Students’ Motivations and Views on Science, Technology, Engineering and Mathematics (STEM): Niğde Case

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Amaç ve Kapsam

Yazım Kuralları

Etik İlkeler ve Yayın Politikası

Ücret Politikası

Dizinler

Atıf Dizinleri

Diğer Dizinler

Dergi Kurulları

Editör Kurulu