MAİLLARD REAKSİYONU İLE ÜRETİLEN PROTEİN-KARBONHİDRAT KONJUGATLARININ FONKSİYONEL ÖZELLİKLERİ VE GIDA ENDÜSTRİSİNDEKİ ROLÜ
Öz
Proteinler, amfifilik bileşiklerdir ancak fonksiyonel özellikleri depolama sırasında asidik ve ya termal ko şullar altında kaybolabilmektedir. Karbonhidratlar ise geniş pH aralıklarına dayanıklıdır, fakat emülsiyon oluşturma yetenekleri zayıftır. Protein ve karbonhidratların bahsedilen bu kararsızlıklarını gidermek ve özelliklerini geliştirmek için çeşitli fiziksel, kimyasal ve enzimatik metotlar uygulanabilmektedir. Ancak, bu yöntemlerin bir bölümünün gıdaya uygun olmaması ve/veya ek maliyet gerektirmesi sorun oluşturabilmektedir. Proteinlerin karbonhidratlarla konjugasyonu, proteinlerin fonksiyonel kararlılığını artırmanın bir yoludur ve konjugasyon ile bu iki bileşen grubunun üstün özelliklerine sahip karbonhidrat-protein konjugatları (KPK) oluşmaktadır. KPK, gıdalarda doğal olarak meydana gelen Maillard reaksiyonunun kontrollü şartlarda (sıcaklık, bağıl nem, pH vb.) gerçekleştirilmesiyle elde edilebilmektedir. Yapılan çalışmalarda konjugatların geniş pH aralıklarında çözünebildiği, protein ve karbonhidratların bireysel niteliklerinden daha üstün emülgatör niteliklerine sahip oldukları görülmüştür. Ayrıca, zorlu çevresel şartlara dayanıklı olmaları sebebiyle KPK’lerin enkapsülasyondan, biyobozunur film üretimine kadar geniş bir uygulama alanına sahip olabileceğini düşündürmektedir. Bu çalışmada, KPK’lerin üretim parametreleri, analiz yöntemleri ve kullanım alanları derlenmiştir.
Anahtar Kelimeler
- Karbonhidrat-protein konjugatları
- Maillard reaksiyonu
- konjugat üretimi
- kullanım alanları
- fonksiyonel kararlılık
Destekleyen Kurum
Proje Numarası
Teşekkür
Kaynakça
- Agustinisari, I., Mulia, K., Harimurti, N., Nasikin, M., Rienoviar, Herawati, H., Manalu, L. P. (2024). The Potency of Maillard Conjugates Containing Whey Protein as Natural Emulsifier. International Journal of Food Science, 2024(1): 3254132.
- Augustin, M. A., Sanguansri, L., Bode, O. (2006). Maillard Reaction Products as Encapsulants for Fish Oil Powders. Journal of Food Science, 71(2): E25-E32.
- Bianchi, F., Simonato, B. (2025). Pulses Protein Concentrates and Isolates as Stand-Alone Plant-Based Egg Replacers: An Explorative Study of Their Functional Properties and Technological Effect in Pancakes. Food and bioprocess technology: 1-16.
- Boonlao, N., Ruktanonchai, U.R., Anal, A.K. (2023). Glycation of Soy Protein Isolate with Maltodextrin through Maillard Reaction Via Dry and Wet Treatments and Compare Their Techno-Functional Properties. Polymer Bulletin, 80(8): 8603-26.
- Bork, L.V., Haase, P.T., Rohn, S., Kanzler, C. (2022). Formation of Melanoidins–Aldol Reactions of Heterocyclic and Short-Chain Maillard Intermediates. Food Chemistry, 380: 131852.
- Cao, J., Yang, C., Zhang, J., Zhang, L., Tsao, R. (2025). Amadori Compounds: Analysis, Composition in Food and Potential Health Beneficial Functions. Critical Reviews in Food Science and Nutrition, 65(2): 406-28.
- Capar, T. D., Yalcin, H. (2021). Protein/Polysaccharide Conjugation Via Maillard Reactions in an Aqueous Media: Impact of Protein Type, Reaction Time and Temperature. LWT, 152: 112252.
- Cheng, J., Wang, J., Li, Z., Chen, B., Cui, L. (2023). Improving the Mechanical and Water-Resistance Properties of Pea Protein-Based Edible Film Via Wet-Heating Maillard Reaction: Insights into the Simultaneous Effect of Heating and Maillard Reaction. Food Packaging and Shelf Life, 35: 101024.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Gıda Mühendisliği, Gıda Kimyası ve Gıda Sensör Bilimi
Bölüm
Derleme
Yazarlar
Sevgin Dıblan
*
0000-0002-7998-4801
Türkiye
Özgür Cem Erkin
0000-0001-9818-3447
Türkiye
Mustafa Çam
0000-0003-1258-0834
Türkiye
Zafer Erbay
Türkiye
Erken Görünüm Tarihi
5 Mart 2026
Yayımlanma Tarihi
5 Mart 2026
Gönderilme Tarihi
10 Ağustos 2025
Kabul Tarihi
7 Ocak 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 51 Sayı: 2
GIDA Dergisi Creative Commons Atıf-Gayri Ticari 4.0 (CC BY-NC 4.0) Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.