DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ ÖĞRETMENLERİNİN WEB 2.0 ARAÇLARINA İLİŞKİN GÖRÜŞLERİ

Öz

Bu araştırmada, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi (DKAB) öğretmenlerinin Web 2.0 araçlarını kullanma düzeyleri, kullanım amaçları, karşılaştıkları zorluklar ve bu araçların öğretim süreçlerine sağladığı katkılar incelenmiştir. Araştırma, nitel araştırma yöntemi benimsenerek gerçekleştirilmiş, veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Çalışma grubu, amaçlı örnekleme ile belirlenmiş ve farklı okullarda görev yapan DKAB öğretmenlerinden oluşmuştur. Öğretmenlerin görüşlerinden elde edilen veriler, betimsel analiz yöntemi kullanılarak çözümlenmiştir. Araştırma bulgularına göre, öğretmenlerin büyük bir kısmı Web 2.0 araçlarına karşı olumlu bir tutuma sahiptir ve bu araçların derslerde etkileşimi artırdığı, öğrencilerin dikkatini çektiği, öğrenme sürecini daha ilgi çekici ve kalıcı hâle getirdiği görüşünde birleşmektedir. Araştırma kapsamında öğretmenlerin karşılaştığı temel zorluklar; dijital yeterlik eksikliği, hizmet içi eğitimlerin yetersizliği, müfredat yoğunluğu, zaman kısıtı, teknik altyapı eksiklikleri, içerik yetersizliği, öğrenci dikkatsizliği, veri güvenliği endişeleri, yüksek maliyetler ve yazılım uyumsuzlukları olarak belirlenmiştir. Sonuçlar değerlendirilerek DKAB öğretmenlerinin Web 2.0 araçlarını daha etkili kullanabilmeleri için uygulamalı hizmet içi eğitimlerin artırılması, teknik altyapının güçlendirilmesi, pedagojik rehberlik sağlanması ve dersin muhtevasına uygun içeriklerin geliştirilmesi gerektiği önerilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Din eğitimi
• Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi öğretimi
• Web 2.0 araçları
• 21. yüzyıl eğitimi
• Öğretmen yetkinliği

RELIGIOUS CULTURE AND ETHICS TEACHERS' OPINIONS ON WEB 2.0 TOOLS

Öz

This study examines the levels of use of Web 2.0 tools by Religious Culture and Ethics teachers, their purposes of use, the difficulties they encounter, and the contributions these tools make to the teaching process. The research was conducted using a qualitative research method, and a semi-structured interview form was used as the data collection tool. The study group was determined by purposive sampling and consisted of DKAB teachers working in different schools. The data obtained from the teachers' views were analyzed using a descriptive analysis method. According to the research findings, the majority of teachers have a positive attitude towards Web 2.0 tools and agree that these tools increase interaction in lessons, attract students' attention, and make the learning process more interesting and memorable. The main challenges faced by teachers in the study were identified as lack of digital literacy, insufficient in-service training, curriculum intensity, time constraints, technical infrastructure deficiencies, content inadequacy, student inattention, data security concerns, high costs, and software incompatibilities. Based on the evaluation of the results, it was recommended that in-service training be increased, technical infrastructure be strengthened, pedagogical guidance be provided, and content appropriate to the course content be developed to enable DKAB teachers to use Web 2.0 tools more effectively.

Anahtar Kelimeler

• Religious education
• Teaching of religious culture and ethics
• Web 2.0 tools
• 21st century education
• Teacher competence

Kaynakça

1. Algur, H. (2022). Nesiller arası farklılaşma ve din eğitimi. Pegem Akademi Yayınları.
2. Altunkaynak, M. (2021). Din öğretiminde teknoloji kullanimi: kahoot! örneği. Ulusal Eğitim Dergisi, 1(24 Kasım Öğretmenler Günü Özel Sayısı), 107-123.
3. Baltacı, A., & Aydın, Y. (2019). Din kültürü ve ahlak bilgisi öğretmenlerinin öğretim yöntem ve tekniklerine yönelik tutumları. Eğitim ve Toplum Araştırmaları Dergisi, 6(1), 13–37.
4. Başaran, İ. E. (2006). Türk eğitim sistemi ve okul yönetimi (1. baskı). Ekinoks Yayınları.
5. Bay, Y., & Bademci, B. (2022). Türkçe öğretiminde web 2.0 araçlarının kullanımına ilişkin sınıf öğretmenlerinin görüşleri. International Primary Education Research Journal, 6(3), 183-193. https://doi.org/10.38089/iperj.2022.116
6. Can, M. İ., Onbaşılı, Ü. İ., & Yalman, F. E. (2024). Sınıf öğretmenleri web 2.0 araçlari kullaniminda ne kadar yetkin? fen bilimleri dersi örneği. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, (59), 597-625.
7. Çardak, Ç. S. (2012). Harmanlanmış öğrenme sürecinde öğrencilerin etkileşimlerinin ve öğrenme düzeylerinin incelenmesi (Tez No. 312608) [Doktora tezi, Anadolu Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi.
8. Çoklar, A. N., & Korucu, A. T. (2011). Web 2.0 teknolojileri ve sosyal bilgiler öğretiminde kullanımı. In R. Turan, A. M. Sünbül, & H. Akdağ (Eds.), Sosyal bilgiler öğretiminde yeni yaklaşımlar II (ss. 180–201). Pegem.

9. Demir, R. (2020). Din kültürü ve ahlak bilgisi öğretimi dersinde artırılmış gerçeklik uygulamalarının öğrenci görüşleri doğrultusunda değerlendirilmesi. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 20(1), 201–219.
10. Dockstader, J. (1999). Teachers of the 21st century know the what, why, and how of technology integration. THE Journal, 26(6), 73–74.
11. Doğan, R., & Tosun, C. (2003). İlköğretim 6., 7. ve 8. sınıflar için din kültürü ve ahlak bilgisi öğretimi özel öğretim yöntemleri. Pegem A Yayınları.
12. Ekici, S., & Yılmaz, B. (2013). FATİH projesi üzerine bir değerlendirme. Türk Kütüphaneciliği, 27(2), 317–339.
13. Elmas, R., & Geban, Ö. (2012). Web 2.0 tools for 21st century teachers. International Online Journal of Educational Sciences, 4(1), 243–254.
14. Fraenkel, J., Wallen, N., & Hyun, H. (2012). Internal validity. In How to design and evaluate research in education (ss. 166-183). McGraw-Hill.
15. Horzum, M. B. (2010). Öğretmenlerin Web 2.0 araçlarından haberdarlığı, kullanım sıklıkları ve amaçlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 7(1), 603–634.
16. İltuş, C. (2021). Din eğitiminde dijital mecralarin kullanimi. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 8(3), 530-531.
17. Karakuş, N., & Er, Z. (2021). Türkçe öğretmeni adaylarının Web 2.0 araçlarının kullanımıyla ilgili görüşleri. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi, (9), 177-197.
18. Karasu, T. (2018). İmam Hatip Meslek ve DİKAP dersi öğretmenlerinin Eğitim Bilişim Ağı (EBA) ile ilgili görüşleri. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(2), 925-943.
19. Kayaduman, H., Sırakaya, M., & Seferoğlu, S. S. (2011). Eğitimde FATİH projesinin öğretmenlerin yeterlilik durumları açısından incelenmesi. Akademik Bilişim Konferansı (ss. 1–10). Malatya, Turkey.
20. Kırımlı, H., & Demirezen, S. (2022). Sosyal bilgiler öğretmenlerinin Web 2.0 teknolojilerine yönelik görüşleri. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (62), 527-558.
21. Koç, A. (2023). Din öğretiminde teknoloji destekli ölçme ve değerlendirme teknikleri. Talim, 7(1), 28-33.
22. Korkmaz, M. (2017). Din öğretimi teknolojisi ve materyal geliştirme (3. baskı). Kayseri: Kimlik Yayınları.
23. Korucu, A., & Yücel, A. (2015). Bilişim teknolojileri öğretmenlerinin dinamik web teknolojilerini eğitimde kullanmalarına yönelik görüşleri. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama, 5(2), 124-152.
24. Korucu, A. T., & Sezer, C. (2016). Web 2.0 teknolojilerinin kullanma sıklığının ders başarısı üzerindeki etkisine yönelik öğretmen görüşleri. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 5(2), 379–394.
25. Kur’ân Yolu. (2025, August 18). Tâ-Hâ Sûresi(20) 44. Ayet .https://kuran.diyanet.gov.tr/
26. MEB. (2017). Öğretmenlik mesleği genel yeterlikleri. Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü.
27. MEB. (2023). Din kültürü ve ahlak bilgisi dersi öğretim programı (4, 5, 6, 7 ve 8. Sınıf). Ankara: Millî Eğitim Bakanlığı, 2024.
28. Milli Eğitim Bakanlığı. (2024). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli öğretim programları ortak metni. MEB.
29. Mitropoulou, V., & Faridou, S. (2018). High school students’ views on the use of digital learning objects in religious education. M. Ubani (Ed.), New international studies on religions and dialogue in education (ss. 201–218). Research on Religious and Spiritual Education. https://www.waxmann.com/waxmann-buecher/?tx_p2waxmann_pi2%5bbuchnr%5d=3846&tx_p2waxmann_pi2%5baction%5d=Show
30. O’Reilly, T. (2005). What is Web 2.0: Design patterns and business models for the next generation of software. https://www.oreilly.com/pub/a/web2/archive/what-is-web-20.html
31. Özdemı̇r, S., & Giynaş, A. Y. (2022). Metaverse ve Din Eğitimi. Türk Akademik Araştırmalar Dergisi, 7(4), 1103-1106.
32. Prensky, M. (2001). Digital natives, digital immigrants. On the Horizon, 9(5), 1–6.
33. Saban, A. (2008). Öğretim teknolojisi ve materyal tasarımı ile ilgili temel kavramlar. Ankara: Anı Yayıncılık.
34. Sancak, R. (2023). Web 2.0 araçlarının İDKAB derslerinde kullanımı hakkında öğretmen görüşleri (Tez No. 926588) [Yüksek lisans tezi, Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi.
35. Sancak, Y. (2025). Din kültürü ve ahlak bilgisi öğretmenlerinin teknolojik pedagojik içerik bilgilerinin incelenmesi. Dini Araştırmalar, (68), 255-290.
36. Sandelowski, M. (2000). Whatever happened to qualitative description?. Research in Nursing & Health, 23(4), 334-340.
37. Saraçoğlu, G., & Kocabatmaz, H. (2019). A study on Kahoot and Socrative in line with preservice teachers’ views. Educational Policy Analysis and Strategic Research, 14(4).
38. Şahin, G. (2024). Din eğitiminde dijital materyal kullanımının öğrenci başarısına ve kalıcılığına etkisi (İmam Hatip Lisesi örneği) (Tez No. 869917) [Yüksek lisans tezi, Muş Alparslan Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi.
39. Şenyurt, Y. S., & Şahin, Ç. (2022). Covid-19 salgınında uzaktan eğitim sürecinde Web 2.0 araçlarının kullanımı ile ilgili sınıf öğretmenlerinin görüşleri. Uluslararası Bilim ve Eğitim Dergisi, 5(1), 34–49.
40. Talan, T., & Batdı, V. (2022). Öğretmen adaylarının Web 2.0 araçlarını eğitimde kullanma yeterliliklerine ilişkin görüşlerinin rasch ölçme modeli ve maxqda ile analizi. Elektronik Eğitim Bilimleri Dergisi, 11(21), 66-85.
41. Timur, S., Timur, B., Arcagök, S., & Öztürk, G. (2020). Fen bilimleri öğretmenlerinin web 2.0 araçlarına yönelik görüşleri. Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 21(1), 63-108. https://doi.org/10.29299/kefad.2020.21.01.003
42. Tokmak, S. Özgelen ve L. İncikapı (Ed.). Fen ve matematik eğitiminde teknolojik pedagojik alan bilgisi temelli öğretim tasarımları içinde (s.1‐12). Anı Yayıncılık.
43. Türk Dil Kurumu. (2020). Online Türkçe sözlük. https://sozluk.gov.tr/
44. Vural, B. (2004). Eğitim-öğretimde teknoloji ve materyal kullanımı. Hayat Yayıncılık.
45. Yalın, H. İ. (2001). Öğretim teknolojileri ve materyal geliştirme. Nobel Yayınları.
46. Yavuz, E., & Korkmaz, M. (2023). Din kültürü ve ahlak bilgisi öğretmenlerinin web 2.0 araçlarindan yararlanma durumlari. Erciyes Akademi, 37(2), 725-727
47. Yelken T. Y., Tokmak H. S., Özgelen, S & İncikapı, L. (2013). Teknolojik pedagojik alan bilgisi (tpab) çerçevesi ve bu çerçevenin milli eğitim bakanlığı fen ve matematik eğitimi programındaki yeri. T. Yanpar Yelken, H. Sancar
48. Yeşiltaş, E., & Sönmez, Ö. (2009). Sosyal bilgiler öğretiminde yeni yaklaşımlar. In R. Turan, A. Sünbül, & H. Akdağ (Eds.), Sosyal bilgiler öğretiminde bilgisayar kullanımı ve bilgisayar tabanlı materyal geliştirme (ss. 388–413). Ankara: Pegem A Yayıncılık.
49. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
50. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
51. Yıldız, İ. (2001). Küreselleşme bağlamında sanal din eğitimi. In S. Cebeci (Ed.), Avrupa Birliği’ne giriş sürecinde Türkiye’de din eğitimi ve sorunları sempozyumu (ss. 1–20). İstanbul: Değişim Yayınları.