Cilt: 1 Sayı: 1 , 31.12.2025

Yıl: 2025

Çeviri

Çeviri

1. Bilim Eğitimi Kurumları

Araştırma Makalesi

İslam ve Genel Bilim Tarihi Araştırmaları Dergisi, Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Prof. Dr. Fuat Sezgin İslam Bilim Tarihi Enstitüsü tarafından yayımlanan hakemli bir akademik dergidir. Dergi, İslam medeniyetinin bilimsel mirasını incelemenin yanı sıra, farklı kültürler ve tarihsel dönemlerde bilimin gelişimini araştırmayı ve disiplinler arası çalışmalar yoluyla bilim tarihine yeni bakış açıları kazandırmayı amaçlamaktadır.

Dergi, geçmişten günümüze bilimsel bilginin üretim, aktarım ve dolaşım süreçlerini inceleyen çalışmalara platform sağlamayı, bilim tarihi alanında özgün araştırmaları desteklemeyi ve ulusal ve uluslararası akademik literatüre katkıda bulunmayı hedefler.

Dergi aşağıdaki konuları kapsayan bilimsel çalışmaları yayımlar:


İslam ve Genel Bilim Tarihi: Matematik, astronomi, tıp, optik, kimya, fizik, coğrafya, hendese, mimarlık ve diğer bilim dallarında İslam ve diğer medeniyetlerde yapılan çalışmaların incelenmesi.


Bilgi Transferi ve Dolaşımı: Bilimsel bilginin kültürler ve bölgeler arasındaki aktarımı, çeviri faaliyetleri, etkileşim süreçleri ve bilginin toplumsal etkileri.

El Yazmaları ve Metin İncelemeleri: Bilim tarihiyle ilgili yazma eserlerin şerh, haşiye, zeyl ve çevirilerinin incelenmesi, neşri ve değerlendirilmesi.

Bilim İnsanları ve Düşünürler: İslam dünyası ve diğer medeniyetlerden bilim insanlarının biyografileri, eserleri ve bilim tarihine katkıları.

Karşılaştırmalı Çalışmalar: İslam bilim tarihi ile diğer medeniyetlerin bilimsel birikimlerini mukayeseli olarak inceleyen araştırmalar.

Disiplinlerarası Yaklaşımlar: Bilim tarihi ile felsefe, din, eğitim, sosyoloji, kültür ve teknoloji tarihi arasındaki ilişkileri ele alan çalışmalar.

Güncel Yöntemler: Dijital beşeri bilimler, veri tabanı çalışmaları, görselleştirme teknikleri ve modern araştırma yöntemlerinin bilim tarihi incelemelerine uygulanması.

Dergi, Türkçe ve İngilizce makalelere, inceleme ve değerlendirme yazılarına açıktır. Gönderilen tüm yazılar çift-kör hakemlik sürecine tabi tutulur.

MAKALE ŞABLONUNU İNDİRMEK İÇİN TIKLAYINIZ

Genel Kurallar
1. Makale öğeleri dizilişi şu şekilde olmalıdır:
• Türkçe Başlık
• Öz
• Anahtar Kelimeler
• İngilizce Başlık
• Abstract
• Keywords
• Gövde Metin (Giriş, Alt Başlıklar, Sonuç)
• Kaynakça

2. Makale sayfası A4 formatında olmalıdır.
3. Makale, kaynakça dahil en az 3000 en fazla 7000 kelime olmalıdır.
4. Kenar boşlukları her yönden 3 cm olmalıdır.
5. Yazar(lar)ın açık adı ve soyadı (sadece baş harfleri büyük harf olmalı, unvan eklenmemeli), 11 punto büyüklüğünde, başlık altında ortalı ve Times New Roman yazı karakteri ile yazılmalıdır. Kurum adresli ve E-posta adresi ismin altında, ortalı, 11 punto büyüklüğünde ve yine Times New Roman yazı karakteri ile yazılmalıdır.
6. Alt ve Üst Bilgi girişi yapılmamalıdır.
7. Sayfa numarası eklenmemelidir.
8. Giriş ve Kaynakça yeni bir sayfadan başlamalıdır.
9. Metin boyunca paragraf girintisi yapılmamalıdır.
10. Metindeki tüm başlıklar bold yazılmalı.
11. Çalışmada yer alan Tablo ve Şekiller de İSNAD 2 Atıf Sistemine uygun düzenlenmelidir.


Makale Başlığı
Makalenin Türkçe/İngilizce ana başlığı İSNAD 2 Atıf Sistemine göre düzenlenmeli; üstten 0 nk; alttan 6 nk ve girintisiz olarak ayarlanmalı; ortaya hizalı olmalıdır. Times New Roman yazı tipinde 12 punto büyüklüğünde olmalıdır.

Öz / Abstract
1. 250-500 kelime aralığında olmalıdır.
2. Times New Roman yazı tipinde 9 punto büyüklüğünde yazılmalı; her iki yana hizalanmış; tek satır aralığında ve girintisiz olmalıdır.
3. Öz/Abstract çalışmanın konusu, amacı, kapsamı, yöntemi ve alana katkısını içermelidir.


Anahtar Kelimeler /Keywords
1. Times New Roman yazı tipinde 9 punto büyüklüğünde yazılmalı; her iki yana hizalanmalı; tek satır aralığında ve girintisiz olmalıdır. 5 kelimeden oluşmalıdır.
2. İlgili makaleyi doğru olarak yansıtan kavramlar seçilmeli ve genelden özele doğru sıralanmalıdır.
3. İlk kavram mutlaka bilim dalı adı olmalıdır. İkinci kavram araştırmayı yansıtan konu, şahıs veya eser adı olarak belirlenmelidir. Daha sonra makale içeriğini tam olarak yansıtan kavramlar eklenmelidir.
4. Her kelime büyük harfle başlamalı; her kelimeden sonra virgül konulmalıdır.

Gövde Metni
1. Doğrudan alıntılar hariç tüm gövde metin Times New Roman yazı tipinde 11 punto büyüklüğünde yazılmalı; her iki yana hizalanmalı, 1,15 satır aralığında olmalıdır. Boşluklar, üstten 0 nk, alttan 6 nk olarak düzenlenmelidir.
2. Makale başlığı dışındaki metindeki tüm diğer başlıklar İSNAD 2 Atıf Sistemine göre düzenlenmeli; üstten ve alttan 0 nk ve girintisiz olarak ayarlanmalı; her iki yana hizalı olmalıdır. Başlıklar Times New Roman yazı tipinde 11 punto büyüklüğünde olmalıdır.
3. Başlıklar (Abstract, Öz, Giriş, Sonuç ve Kaynakça haricinde) ondalık sistem düzeninde, “1. 2. 3.; 1.1., 1.2.; 1.2.1.” şeklinde rakam ve sonrasında nokta kullanılarak olarak oluşturulmalıdır. Başlık numarası ile başlığın ilk harfi arasında bir boşluk bırakılmalıdır.
4. Alt başlıklar ile üst metin arasında bir satır boşluk olmalı ancak başlıktan sonraki metinle arasında satır boşluğu bırakılmamalıdır.
5. Doğrudan yapılan alıntıların tümü İSNAD 2 Atıf Sistemine uygun yapılmalıdır. Eğer doğrudan yapılan alıntı paragraf ise veya doğrudan alıntıyı makale yazarı ayrı bir paragraf olarak kullanmak istiyorsa Times New Roman yazı tipinde 10 punto büyüklüğünde yazılmalı; her iki yana hizalanmalı; tek satır aralığında olmalıdır. Paragraf başı girintisiz, tüm paragraf soldan ve sağdan 2’er cm girintili olarak ayarlanmalı; boşluklar, üstten 0 nk, alttan 6 nk olarak düzenlenmelidir.
6. Makaledeki yabancı kavramlar tırnak içinde ve Times New Roman yazı tipiyle yazılmalıdır.
7. Makalenin Giriş’inden beklenen;
• Çalışmanın genel çerçevesinin veya ele alınan problemin açık ve net biçimde ortaya koymak,
• Konuyla ilgili mevcut literatürdeki çalışmaları değerlendirmek,
• Çalışmanın gerekliliğini literatüre dayandırarak ifade etmek, geliştirilen önerileri sunmak.
• Yöntemi ve izlenecek yolu ayrıntılandırmak,
• Ulaşılan sonuçlara dair ipucu vermektir.
8. Tüm çalışmalarda Sonuç bölümü olması beklenir. Sonuç, çalışmanın bir özeti olmamalı; çıkarımlar ve önerileri sunulmalı.


Dipnotlar
1.
Dipnotlar Times New Roman yazı tipinde 8 punto büyüklüğünde yazılmalı; her iki yana hizalanmalı; tek satır aralığında olmalıdır. Boşluklar alttan ve üstten 0 nk olarak ayarlanmalıdır.
2. Dipnot stili İSNAD 2 Atıf Sistemine uygun olmalıdır.
3. Dipnot ve kaynakçada Arapça kelimeler 8 punto ve Times New Roman yazı tipinde olmalıdır.
4. Yalnızca Sayfa Sonu referans sistemi kullanılmalıdır.
5. Dipnot numaraları üstbilgi boyutunda 8 punto ve Times New Roman yazı tipinde olmalıdır.


Kaynakça
1.
Kaynakça Sonuç bölümünden sonraki sayfada başlamalıdır.
2. Kaynaklar Times New Roman yazı tipinde 9 punto büyüklüğünde yazılmalı; her iki yana hizalanmalı; tek satır aralığında olmalıdır.
3. Her kaynak için ilk satır soldan girintisiz, sonraki satırlarda 1.25 cm soldan girintili olmalıdır. Her kaynak için boşluklar üstten 0 nk, alttan 6 nk olmalıdır.
4. Kaynaklar İSNAD 2 Atıf Sistemine göre düzenlenmelidir.

YAZIM KURALLARINDA BELİRTİLMEYEN HUSUSLAR İÇİN İSNAD 2 ATIF SİSTEMİNE UYULMALIDIR; BK. İSNAD 2 ATIF SİSTEMİ KlLAVUZU




Aşağıda listelenen etik ilkeler ve yayın politikası, İslam Bilim Tarihi Araştırmaları Dergisi'ndeki (İBTAD) yayın süreci, bilginin nesnel bir şekilde geliştirilmesi ve sunulmasına yönelik oluşturulmuştur. Yayın sürecin tüm paydaşlarının (yazarlar, okuyucular ve araştırmacılar, yayıncı, hakem ve editörler) etik ilkeler ile ilgili standartlara uyması önem arz etmektedir.

Yazarın Sorumlulukları
Yazarlar, başka yerde yayımladıkları ya da yayımlanmak üzere gönderdikleri bir makalesini göndermemelidir.
Yazarlar, özgün makale göndermelidir.
Yazarlar, makale yazımı sırasında yararlandıkları kaynaklara doğru ve uygun bir şekilde kaynak gösterilmelidir.
Makaleye katkı sağlamayan kişilerin adı, yazar olarak yazılmamalıdır.
Yayınlanma başvurusu yapılan makaleyle ilgili çıkar çatışması-çıkar birliği olan kişileri editörlere bildirmelidir.
Değerlendirme sürecinde yazarlardan makalelerine ilişkin bilgi ya da ham veri istenmesi durumunda beklenen bilgileri editörlere sunmalıdırlar.
Yazarlar çalışmalarında bir hata tespit ettiklerinde editörü ve editörler kurulunu bilgilendirmeli, düzeltme ya da geri çekme süreci için işbirliği kurmalıdırlar.
Yazar dergimizin yayım süreçlerinde değerlendirilen çalışmasını sadece ön-kontrol aşamasında geri çekebilir. Yayım süreçlerinin diğer aşamalarında çalışmalar geri çekilemez.
Dergimizde çift taraflı kör hakemlik uygulandığından makale dosyasında yazar bilgileri kesinlikle yazılmamalıdır.
Etik kurul izni gerektiren araştırmaların yapılması durumunda Ek dosya olarak “Etik Kurul İzni” yüklenmesi zorunludur.


Hakemlerin Sorumlulukları
İslam Bilim Tarihi Araştırmaları Dergisi’ne gönderilen tüm makaleler çift taraflı kör hakemlik süreci ile değerlendirilmektedir. Çift taraflı kör hakemlik, yansız, nesnel ve bağımsız bir değerlendirme sürecinin sağlanabilmesi için yazarların hakemlerden, hakemlerin de yazarlardan gizli tutulması anlamına gelmektedir.
Hakemlerin yalnızca uzmanlık alanlarına ilişkin makalelere hakemlik yapmaları gerekmektedir.
Hakemlerden çıkar çatışmaları bulunmayan makalelere hakemlik yapmayı kabul etmeleri beklenmektedir. Hakemler herhangi bir çıkar çatışması fark ettiklerinde editörü bilgilendirmeli ve ilgili makalenin hakemliğini yapmayı reddetmelidirler.
Hakemler makaleleri yansız ve nesnel olarak değerlendirmelidirler.
Hakemler, değerlendirmeyi akademik görgü kurallarına uygun biçimde, yapıcı bir dille yapmalı; hakaret ve düşmanlık içeren kişisel yorumlardan kaçınmalıdır.
Hakemler değerlendirmesini kabul ettikleri makaleyi süresi içinde değerlendirmelidirler.
Hakemlerin değerlendirdikleri makalelere ilişkin Hakem Değerlendirme Formu’nu doldurmaları gerekmektedir.


Editoryal Sorumluluklar
Editörler, tüm paydaşların bilgi gereksinimlerini karşılamaya yönelik çaba sarf ederler.
Editörler, makalelerin yayımlanmasına karar verirken, makalelerin özgün olmasına, bilimsel alanyazına, okuyucu, araştırmacı ve uygulayıcılara katkı sağlamasına özen gösterirler.
Editörler, derginin yayın politikaları arasında bulunan kör hakemlik ve değerlendirme süreci politikalarını uygular, hakemlerin kimlik bilgilerini gizli tutar ve her makalenin yansız ve süresi içinde değerlendirilmesini sağlarlarlar.
Editörler, yazarlar ve hakemler arasından çıkar çatışması olup olmadığını gözetirler.
Editörler, dergi yayın süreçlerini yayın politikaları ve kılavuzlara uygun işletilmesini sağlarlar.
Editörler, değerlendirilen makalelerdeki kişisel verilerin korunmasını sağlarlar.
Editörler, makalelerdeki hata, tutarsızlık ya da yanlış yönlendirmelerin düzeltilmesini sağlarlar.
Editörler, yayınlanan makalelerin fikri mülkiyet hakkını korumalı ve ihlal olması durumunda derginin ve yazarların haklarını savunurlar.


Yayım Dili
Derginin yayım dili Türkçedir. Ayrıca İngilizce bilimsel çalışmalar da kabul edilir.


Yayım İlkeleri
Metinlerin tüm kontrol ve değerlendirme süreçleri Dergipark sisteminde raporlanarak arşivlenir.
Yazım Kurallarına göre ayarlanmamış metinler değerlendirme sürecine alınmadan yazara iade edilir.
Daha önce başka bir yerde yayımlanmamış metinler yayımlanır.
Lisansüstü tezlerden üretilen yazılar ile sempozyum bildirileri ise makale başında etik beyana yer verilerek dergi sistemine yüklenebilir.
Başka bir yayımda değerlendirme sürecinde olan metinler yazara iade edilir.
Bir sayıda aynı yazara ait türü ne olursa olsun en fazla bir (1) çalışma yayımlanabilir.
Aynı ciltte yayın türü farklı olmak koşuluyla en fazla iki (2) çalışma yayımlanabilir.
Dergi kurulu üyeleri dergiye metin gönderebilirler fakat metnin değerlendirildiği dönemde yayım süreçlerinde görev yapamazlar.
Kitap eleştirileri de Türkçe ve İngilizce özete yer verilmeli, kaynakçada ise (biri eserin kendisi olmak üzere) en az 5 kaynak verilmeli.
Metinler şekil, yazım kuralları, İSNAD 2 Atıf Sistemi'ne uygunluk açısından incelenir. Düzeltme istenen metinlerin yazarları düzeltmelerini 11 gün içinde yapmalıdır.
Metinler intihal/benzerlik oranı açısından Turnitin yazılımı aracılığıyla incelenir. Yayın Kurulunca belirlenmiş intihal/benzerlik oranı %15’tir. Bu oranı aşan yazılar hakem sürecine dahil edilmeden reddedilir


Yayın Politikaları
İslam Bilim Tarihi Araştırmaları Dergisi (İBTAD), Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Prof. Dr. Fuat Sezgin İslam Bilim Tarihi Enstitüsü’nün yayım organıdır.
Dergimiz, geçmişten günümüze bilimsel bilginin üretim, aktarım ve dolaşım süreçlerini inceleyen çalışmalara zemin hazırlamayı, İslam bilim tarihine yönelik özgün araştırmaları desteklemeyi ve ulusal-uluslararası akademik alanda bilim tarihi literatürüne katkıda bulunmayı hedefler.
Alanlarında uzman, özverili görev yapan Editoryal ekip tarafından yürütülen Yayım Süreçleri bu misyon doğrultusunda belirlenmiştir.
Dergimiz, hakemli bir dergidir.
Dergimiz, elektronik ortamda yayımlanır.
Aralık ve Haziran sayıları olmak üzere yılda bir cilt iki sayı olarak yayımlanır.
Tüm politikalar ve süreçler yayın kurulumuz tarafından belirlenir.
Yayın kurulu kararıyla özel sayılar yayımlanabilir.
Dergi yayım politikaları ve süreçlerinde yapılan değişiklikler ilan edilir.


Telif Politikası
İslam Bilim Tarihi Araştırmaları Dergisi’ne gönderildiği tarihten itibaren, değerlendirme sürecinin sonuna kadar ve yayımlandığı tarihten itibaren Yayın Kurulu’nun izni olmaksızın görsel, işitsel ve matbu herhangi bir mecrada tamamıyla veya kısmen yayımlanamaz; İslam Bilim Tarihi Araştırmaları Dergisi’ne atıf yaparak alıntılanabilir.


TELİF HAKKI SÖZLEŞMESİ İÇİN TIKLAYINIZ


İntihal Politikası
Yayın Kurulunca belirlenmiş intihal/benzerlik oranı %15’dir. Bu oranı aşan yazılar hakem sürecine dahil edilmeden reddedilir.
Çalışmaların İntihal/ kontrolü Turnitin programı ile yapılır, benzerlik raporu Dergipark’a yüklenir.


Mali Politika
İslam Bilim Tarihi Araştırmaları Dergisi dergisi açık erişimli bir dergidir, dergi için herhangi bir ücret talep edilmez.
Yayımlanan metinleri için yazara ücret ödenmez.
Editör kuruluna ve hakemlere herhangi bir ücret ödenmez.


Yayın Kurulu

Default avatar
Prof. Dr. Hüseyin TOPDEMİR MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ
Bilim Felsefesi, Modern Felsefe
İslam Felsefesi, İslam Tarihi ve Medeniyeti, Bilim Tarihi
Ferruh Özpilavcı
Prof. Dr. Ferruh ÖZPİLAVCI Marmara Üniversitesi, İlâhiyat Fakültesi
Dilbilim, Felsefe, Mantık Felsefesi, Türk İslam Felsefesi, Zihin Felsefesi, Mantık, Mantık Tarihi, Din, Toplum ve Kültür Araştırmaları
Default avatar
Dr. Öğr. Üyesi Hasan UMUT BOĞAZİÇİ ÜNİVERSİTESİ
Bilim Tarihi
Yavuz Unat
Prof. Dr. Yavuz UNAT KASTAMONU ÜNİVERSİTESİ
Bilim Felsefesi, Düşünce Tarihi, Türk Düşünce Tarihi, Felsefe Tarihi (Diğer)
Default avatar
Doç. Dr. Bekir Harun KÜÇÜK University of Pennsylvania
Bilgi ve Bilim Sosyolojisi, Yeniçağ Avrupa Tarihi, Yeniçağ Osmanlı Tarihi, Bilim Tarihi
Default avatar
Prof. Melek DOSAY GÖKDOĞAN ANKARA ÜNİVERSİTESİ
Felsefe, Bilim Felsefesi, Bilim Tarihi
Default avatar
Prof. Dr. Jan P. HOGENDİJK University of Utrecht
Bilim Tarihi
Default avatar
Doç. Dr. M. Fatih ÇALIŞIR İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ
Çevre Tarihi, Yeniçağ Osmanlı Tarihi, İslam Araştırmaları (Diğer)
Default avatar
Prof. Dr. Mehmet Cüneyt KAYA İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü
İslam Felsefesi
Default avatar
Prof. Dr. Peter ADAMSON University of München
İslam Felsefesi
Default avatar
Prof. Dr. Jeffrey A. OAKS University of Indianapolis
Bilim Tarihi
Default avatar
Prof. Dr. Ali DURUSOY MARMARA ÜNİVERSİTESİ
İslam Felsefesi, Din, Toplum ve Kültür Araştırmaları
Default avatar
Doç. Dr. Harun YILMAZ Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi
İslam Sanatları, İslam Tarihi ve Medeniyeti, Türk İslam Devletleri Tarihi, İslam Tarihi, Din, Toplum ve Kültür Araştırmaları
Mustakim Arıcı
Prof. Dr. Mustakim ARICI İstanbul Medeniyet Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi
Etik, İslam Felsefesi, Osmanlı Düşünce Tarihi, Tıp Tarihi

Baş Editör

Mustafa Kaçar
Prof. Dr. Mustafa KAÇAR FATİH SULTAN MEHMET VAKIF ÜNİVERSİTESİ
Bilim Tarihi

Editörler

Default avatar
Dr. Öğr. Üyesi Emine CANLI FATİH SULTAN MEHMET VAKIF ÜNİVERSİTESİ
Estetik, Etik, Siyaset Felsefesi, Tarih Felsefesi
Nihal Özdemir
Dr. Nihal ÖZDEMİR Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi
17. Yüzyıl Felsefesi, Osmanlı Düşünce Tarihi, Bilim Tarihi

Türkçe Dil Editörü

Default avatar
Arş. Gör. Emine Esranur KOÇ FATİH SULTAN MEHMET VAKIF ÜNİVERSİTESİ, EDEBİYAT FAKÜLTESİ
Bilim Tarihi

İngilizce Dil Editörü

Default avatar
Arş. Gör. Rabia ODABAŞI Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi
Çeviribilim

Arapça Dil Editörü

Tamer Kibrit
Dr. Tamer KİBRİT FATİH SULTAN MEHMET VAKIF ÜNİVERSİTESİ
Bilim Tarihi

Yayın Sekreterleri

Default avatar
Doktora Fatma Esmanur KOÇ FATİH SULTAN MEHMET VAKIF ÜNİVERSİTESİ
Bilim Tarihi