Türkçenin İkinci Dil Olarak Öğretiminde Görev Temelli Öğrenme Yönteminin İletişimsel Yöntemle Entegre Edilerek Uygulanması Üzerine

Öz

Dil öğretimi ve öğrenimi süreçleri, dil öğrenme amacında olanları hedeflerine ulaştırmak için tasarlanan ve uygulanan eğitsel etkinliklerden oluşmaktadır. Bir yabancı dili öğrenme amacında olan kişilerin hedef dili etkili bir şekilde kullanabilecek yetkinliğe sahip olmaları için planlı ve sistemli eğitim etkinliklerde en uygun yöntemlerin seçilerek uygulanması gerekir. Bu araştırmanın amacı, dil öğretimi ve öğrenimi süreçlerinde dil öğrenenlerin hedef dili öğrenmelerine en uygun yöntemlerin hangileri olduğuna işaret etmek ve yöntem seçimi konusunda öğreticilerde belli düzeyde bir farkındalık oluşturmaktır. Bu kapsamda görev temelli öğrenme yöntemi ile iletişimsel yöntemin karakteristik özelliklerine literatür kaynaklı işaret ederek her iki yöntemin entegrasyonuna dikkat çekilmiştir. Nitel araştırmanın tercih edildiği bu çalışma durum çalışması deseninde yapılandırılmıştır. Durum tespiti amacıyla araştırmaya kaynaklık etmesi için belirlenen dokümanlar, doküman incelemesi tekniği ile incelemiştir. Çalışma, üzerinde durulan konu ve doküman olarak seçilen makalelerin incelenmesiyle elde edilen veriler odağında dile getirilen görüşler üzerinde yorum ve değerlendirmeler yapılmış, Türkçenin ikinci dil olarak öğretimi uygulamalarında işe koşulacak yöntemlerin seçimi ve uygulanmasına yönelik birkaç öneride bulunulmuştur. Çalışma sonunda görev temelli öğrenme yönteminin iletişimsel yöntemle entegre edilerek uygulanabilirliğini ve verilen önerilerin gerçekleştirilebilirliğini göstermek için çalışmanın sonunda bir etkinlik uygulama örneği tasarımına da yer verilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Türkçenin ikinci dil olarak öğretimi
• görev temelli öğrenme yöntemi
• iletişimsel yöntem
• etkinlik uygulamaları

On the Application of Task-Based Learning Integrated with the Communicative Approach in Teaching Turkish as a Second Language

Öz

Language teaching and learning processes consist of planned educational activities designed and implemented to help language learners achieve their learning goals. In order for individuals learning a second language to develop the competence required to use the target language effectively, the most appropriate methods should be selected and implemented through systematic instructional practices. The aim of this study is to identify the methods that are most suitable for supporting learners in acquiring the target language in language teaching and learning processes, and to raise teachers’ awareness of method selection. In this context, the study draws attention to the integration of task-based learning and the communicative method by discussing their characteristic features on the basis of the relevant literature. Designed as a qualitative case study, the research employed document analysis to examine the documents selected as sources for identifying the current situation. The study focuses on the data obtained from the analysis of selected articles and documents related to the subject, and presents interpretations and evaluations of the views expressed in these sources. It also offers several suggestions regarding the selection and implementation of methods to be used in teaching Turkish as a second language. At the end of the study, an activity implementation sample is presented to demonstrate how task-based learning can be integrated with the communicative method and how the proposed suggestions can be put into practice.

Anahtar Kelimeler

• Teaching Turkish as a second language
• task-based learning method
• communicative approach
• activity-based applications

Kaynakça

1. Acıpınar, S., & İnal, E. (2025). Yabancı/İkinci dil olarak Türkçe öğretimi kapsamında görev temelli etkinlikler için kullanılabilecek yapay zekâ uygulamalarında öğreticilerin rolü. Türkoloji ve Sosyo-Kültürel Araştırmalar Dergisi (TURSKA), 2(2), 139-151. http://zenodo.org/doi/10.5281/zenodo.17915131
2. *Adıyaman, A. (2011). İletişimsel yöntem ışığında yazınsal bir tür olan küçük öykü ile yaratıcı çalışma [Yüksek Lisans Tezi]. Gazi Üniversitesi.
3. *Akbal, B. (2008). Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretiminde Görev Odaklılık Üzerine Uygulamalı Bir Çalışma [Yüksek Lisans Tezi]. İstanbul Üniversitesi.
4. *Akpınar Dellal, N., & Çınar, S. (2011). Yabancı dil eğitiminde iletişimsel yararcı yaklaşım, öğretmen rolleri davranışları ve sınıf içi iletişim. Dil Dergisi, 154, 21-36.
5. Aktaş, T. (2005). Yabancı dil öğretiminde iletişimsel yeti. Journal of Language and Linguistic Studies, 1(1), 89-100.
6. *Aliş, E. (2008). Yıldız Teknik Üniversitesi Yabancı Diller Yüksek Okulu temel İngilizce bölümü öğretim elemanlarının meslekî deneyimlerinin ve İngilizce öz yeterlik inançlarının iletişimsel dil öğretimine karşı tutumlarına etkisi [Yüksek Lisans Tezi]. Yıldız Teknik Üniversitesi.
7. *Demircan, Ö. (1990). Yabancı dil öğretim yöntemleri. Can Ofset.
8. AOBM-CEFR (2021). Diller için Avrupa ortak başvuru metni: Öğrenme, öğretme ve değerlendirme (Tamamlayıcı cilt). (Çeviri Komisyonu: Başkan Servet Çelik vd., Nisan 2020). MEB Yayınları.

9. *Banciu, V. and Jireghie, A. (2012). Communicative language teaching. The Public Administration and Social Policies Review, 1(8), 94-98.
10. *Brown, D. H. (2000). Principles in language learning and teaching (4th Ed.). Longman.
11. Creswell, J. W. (2017). Araştırma deseni (4. Baskıdan çeviri, Çeviri editörü: S. B. Demir). Eğiten Kitap.
12. *Doğan, C. (2012). Sistematik Yabancı dil öğretim yaklaşım ve yöntemleri (2. Baskı). Ensar Neşriyat.
13. Ersoy, H. (2016). Durum çalışması. M. Y. Özden ve L. Durdu (Editörler), Eğitimde üretim tabanlı çalışmalar için nitel araştırma yöntemleri içinde (s. 3-18). Anı Yayıncılık.
14. *Göçer, A. (2017a). Türkçenin ikinci dil olarak öğretiminde iletişimsel yöntemin özellikleri, kullanımı ve işlevleri. International Journal of Languages’ Education and Teaching, 5(4), 1-16.
15. *Göçer, A. (2017b). Görev temelli öğrenme yönteminin Türkçenin ikinci dil olarak öğretiminde kullanımı, özellikleri ve işlevleri. IJLA - International Journal of Language Academy, Türkçenin Eğitimi ve Öğretimi Özel Sayısı: 5(2), 313-328. (DOI:http://dx.doi.org/10.18033/ijla.3570)
16. Göçer, A., & Karadağ, B. F. (2020). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde görev temelli öğrenme yönteminin dilin iletişimsel işlevi açısından önemi. AÇÜ UA Sosyal Bilimler Dergisi, 6(2), 58-73.
17. *Harmer, J. (2010). How to teach English (New Edition, Sixth Impression). Pearson Education Limited Ocelot Publishing.
18. Kırkgöz, Y. (2015). Görev temelli yöntem. N. Bekleyen (Editör), Dil Öğretimi içinde (s. 231-244). Pegem Akademi Yayınları.
19. Kökler, D., & Bulut, T. (2025). Görev temelli öğrenmede pozitif psikolojinin etkisi. TEBD, 23(3), 3194-3215. https://doi.org/10.37217/tebd.1772113
20. *Larsen-Freeman, D., & Anderson, M. (2014). Dil öğretiminde teknik ve ilkeler (3. Baskı. Çeviren: M. Calp). Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Yayınları.
21. Maxwell, J. A. (2018). Nitel araştırma tasarımı (3. Baskıdan çeviri, Çeviri editörü: M. Çevikbaş). Nobel Akademik Yayıncılık.
22. Memiş, M. R. ve Erdem, M. D. (2013). Yabancı dil öğretiminde kullanılan yöntemler, kullanım özellikleri ve eleştiriler. Turkish Studies, 8(9), 297-318.
23. Paker, T. (2015). İletişimsel dil öğretim yöntemi. N. Bekleyen (Editör), Dil Öğretimi içinde (s. 187-209). Pegem Akademi Yayınları.
24. Yaylı, D., & Yaylı, D. (2011). Yabancı dil öğretimi yaklaşımları ve yöntemleri. D. Yaylı ve Y. Bayyurt (Editörler), Yabancılara Türkçe Öğretimi içinde (ss. 7-28). Anı Yayıncılık.
25. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (9. Baskı). Seçkin Yayıncılık.
26. *Yorulmaz, M. (2009). Göreve dayalı öğretim yönteminin Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde dinleme becerisinde kullanılmasının avantajları [Yüksek Lisans Tezi]. Trakya Üniversitesi.
27. *Wesche, M. (2000). Content-Based, Task-Based, and Participatory Approaches. Russell N. Campbell and William E. Rutherford (Eds.), Techniques and Principles in Language Teaching (Second Edition) in, (pp. 137-158). Oxford University Press.