Yayın Etiği
Aşağıda yer alan etik görev ve sorumluluklar oluşturulurken açık erişim olarak Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından yayınlanan rehberler ve politikalar dikkate alınarak hazırlanmıştır.
Yazarların Etik Sorumlulukları
Uluslararası Rekreasyon ve Spor Bilimleri Dergisi’ne çalışma gönderen yazar(lar)ın aşağıdaki etik sorumluluklara uyması beklenmektedir:
• Uluslararası Rekreasyon ve Spor Bilimleri Dergisi’nde uygulanan yayın süreçleri, bilginin tarafsız ve saygın bir şekilde gelişimine ve dağıtımına temel teşkil etmektedir. Bu doğrultuda uygulanan süreçler, yazarların ve yazarları destekleyen kurumların çalışmalarının kalitesine doğrudan yansımaktadır. Hakemli çalışmalar bilimsel yöntemi somutlaştıran ve destekleyen çalışmalardır. Bu noktada sürecin bütün paydaşlarının (yazarlar, okuyucular ve araştırmacılar, yayıncı, hakemler ve editörler) etik ilkelere yönelik standartlara uyması önem taşımaktadır. Uluslararası Rekreasyon ve Spor Bilimleri Dergisi yayın etiği kapsamında tüm paydaşların aşağıdaki etik sorumlulukları taşıması beklenmektedir.
• Yazar(lar)ın gönderdikleri çalışmaların özgün olması beklenmektedir. Yazar(lar)ın başka çalışmalardan yararlanmaları veya başka çalışmaları kullanmaları durumunda eksiksiz ve doğru bir biçimde atıfta bulunmaları ve/veya alıntı yapmaları gerekmektedir.
• Çalışmanın oluşturulmasında içeriğe entelektüel açıdan katkı sağlamayan kişiler, yazar olarak belirtilmemelidir.
• Yayınlanmak üzere gönderilen tüm çalışmaların varsa çıkar çatışması teşkil edebilecek durumları ve ilişkileri açıklanmalıdır.
• Yazar(lar)dan değerlendirme süreçleri çerçevesinde makalelerine ilişkin ham veri talep edilebilir, böyle bir durumda yazar(lar) beklenen veri ve bilgileri yayın kurulu ve bilim kuruluna sunmaya hazır olmalıdır.
• Yazar(lar) kullanılan verilerin kullanım haklarına, araştırma/analizlerle ilgili gerekli izinlere sahip olduklarını veya deney yapılan deneklerin rızasının alındığını gösteren belgeye sahip olmalıdır.
• Yazar(lar)ın yayınlanmış, erken görünüm veya değerlendirme aşamasındaki çalışmasıyla ilgili bir yanlış ya da hatayı fark etmesi durumunda, dergi editörünü veya yayıncıyı bilgilendirme, düzeltme veya geri çekme işlemlerinde editörle işbirliği yapma yükümlülüğü bulunmaktadır.
• Yazarlar çalışmalarını aynı anda birden fazla derginin başvuru sürecinde bulunduramaz. Her bir başvuru önceki başvurunun tamamlanmasını takiben başlatılabilir. Başka bir dergide yayınlanmış çalışma Uluslararası Rekreasyon ve Spor Bilimleri Dergisi’ne gönderilemez.
• Değerlendirme süreci başlamış bir çalışmanın yazar sorumluluklarının değiştirilmesi (Yazar ekleme, yazar sırası değiştirme, yazar çıkartma gibi) teklif edilemez.
Editörlerin Etik Görev ve Sorumlulukları
Uluslararası Rekreasyon ve Spor Bilimleri Dergisi editör ve alan editörleri, açık erişim olarak Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından yayınlanan "COPE Code of Conduct and Best Practice Guidelines for Journal Editors" ve "COPE Best Practice Guidelines for Journal Editors" rehberleri temelinde aşağıdaki etik görev ve sorumluluklara sahip olmalıdır:
Genel görev ve sorumluluklar
Editörler, Uluslararası Rekreasyon ve Spor Bilimleri Dergisi’nde yayınlanan her yayından sorumludur. Bu sorumluluk bağlamında editörler, aşağıdaki rol ve yükümlülükleri taşımaktadır:
• Okuyucuların ve yazarların bilgi ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik çaba sarf etme,
• Sürekli olarak derginin gelişimini sağlama,
• Dergide yayınlanan çalışmaların kalitesini geliştirmeye yönelik süreçleri yürütme,
• Düşünce özgürlüğünü destekleme,
• Akademik açıdan bütünlüğü sağlanma,
• Fikri mülkiyet hakları ve etik standartlardan taviz vermeden iş süreçlerini devam ettirme,
• Düzeltme, açıklama gerektiren konularda yayın açısından açıklık ve şeffaflık gösterme.
Okuyucu ile ilişkiler
Editörler tüm okuyucu, araştırmacı ve uygulayıcıların ihtiyaç duydukları bilgi, beceri ve deneyim beklentilerini dikkate alarak karar vermelidir. Yayınlanan çalışmaların okuyucu, araştırmacı, uygulayıcı ve bilimsel literatüre katkı sağlamasına ve özgün nitelikte olmasına dikkat etmelidir. Ayrıca editörler okuyucu, araştırmacı ve uygulayıcılardan gelen geri bildirimleri dikkate almak, açıklayıcı ve bilgilendirici geri bildirim vermekle yükümlüdür.
Yazarlar ile ilişkiler
Editörlerin yazarlara karşı görev ve sorumlulukları aşağıdaki şekildedir:
• Editörler, çalışmaların önemi, özgün değeri, geçerliliği, anlatımın açıklığı ve derginin amaç ve hedeflerine dayanarak olumlu ya da olumsuz karar vermelidir.
• Yayın kapsamına uygun olan çalışmaların ciddi problemi olmadığı sürece ön değerlendirme aşamasına almalıdır.
• Editörler, çalışma ile ilgili ciddi bir sorun olmadıkça, olumlu yöndeki hakem önerilerini göz ardı etmemelidir.
• Yeni editörler, çalışmalara yönelik olarak önceki editör(ler) tarafından verilen kararları ciddi bir sorun olmadıkça değiştirmemelidir.
• "Kör Hakemlik ve Değerlendirme Süreci" mutlaka yayınlanmalı ve editörler tanımlanan süreçlerde yaşanabilecek sapmaların önüne geçmelidir.
• Yazarlara açıklayıcı ve bilgilendirici şekilde bildirim ve dönüş sağlanmalıdır.
Hakemler ile ilişkiler
• Editörlerin hakemlere karşı görev ve sorumlulukları aşağıdaki şekildedir:
• Hakemleri çalışmanın konusuna uygun olarak belirlemelidir.
• Hakemlerin değerlendirme aşamasında ihtiyaç duyacakları bilgi ve rehberleri sağlamakla yükümlüdür.
• Yazarlar ve hakemler arasından çıkar çatışması olup olmadığını gözetmek durumundadır.
• Körleme hakemlik bağlamında hakemlerin kimlik bilgilerini gizli tutmalıdır.
• Hakemleri tarafsız, bilimsel ve nesnel bir dille çalışmayı değerlendirmeleri için teşvik etmelidir.
• Hakemlerin performansını artırıcı uygulama ve politikalar belirlemelidir.
• Hakem havuzunun dinamik şekilde güncellenmesi konusunda gerekli adımları atmalıdır.
• Nezaketsiz ve bilimsel olmayan değerlendirmeleri engellemelidir.
• Hakem havuzunun geniş bir yelpazeden oluşması için adımlar atmalıdır.
Yayın kurulu ile ilişkiler
Editörler, tüm yayın kurulu üyelerinin süreçleri yayın politikaları ve yönergelere uygun ilerletmesini sağlamalıdır. Yayın kurulu üyelerini yayın politikaları hakkında bilgilendirmeli ve gelişmelerden haberdar etmelidir. Ayrıca editörler;
• Yayın kurulu üyelerinin çalışmaları tarafsız ve bağımsız olarak değerlendirmelerini sağlamalıdır.
• Yeni yayın kurulu üyelerini, katkı sağlayabilir ve uygun nitelikte belirlemelidir.
• Yayın kurulu üyelerinin uzmanlık alanına uygun çalışmaları değerlendirme için göndermelidir.
• Yayın kurulu ile düzenli olarak etkileşim içerisinde olmalıdır.
• Yayın kurulu ile belirli aralıklarla yayın politikalarının ve derginin gelişimi için toplantılar düzenlemelidir.
Dergi sahibi ve yayıncı ile ilişkiler
Editörler ve yayıncı arasındaki ilişki editoryal bağımsızlık ilkesine dayanmaktadır. Editörler ile yayıncı arasında yapılan yazılı sözleşme gereği, editörlerin alacağı tüm kararlar yayıncı ve dergi sahibinden bağımsızdır.
Editoryal ve kör hakemlik süreçleri
Editörler; dergi yayın politikalarında yer alan "Kör Hakemlik ve Değerlendirme Süreci" politikalarını uygulamakla yükümlüdür. Bu bağlamda editörler her çalışmanın adil, tarafsız ve zamanında değerlendirme sürecinin tamamlanmasını sağlar.
Kalite güvencesi
Editörler; dergide yayınlanan her makalenin dergi yayın politikaları ve uluslararası standartlara uygun olarak yayınlanmasından sorumludur.
Kişisel verilerin korunması
Editörler; değerlendirilen çalışmalarda yer alan deneklere veya görsellere ilişkin kişisel verilerin korunmasını sağlamakla yükümlüdür. Çalışmalarda kullanılan bireylerin açık rızası belgeli olmadığı sürece çalışmayı reddetmekle görevlidir. Ayrıca editörler; yazar, hakem ve okuyucuların bireysel verilerini korumaktan sorumludur.
Etik kurul, insan ve hayvan hakları
Editörler; değerlendirilen çalışmalarda insan ve hayvan haklarının korunmasını sağlamakla yükümlüdür. Çalışmalarda kullanılan deneklere ilişkin etik kurul onayı, deneysel araştırmalara ilişkin izinlerin olmadığı durumlarda çalışmayı reddetmekle sorumludur.
Olası suistimal ve görevi kötüye kullanmaya karşı önlem
Editörler; olası suistimal ve görevi kötüye kullanma işlemlerine karşı önlem almakla yükümlüdür. Bu duruma yönelik şikâyetlerin belirlenmesi ve değerlendirilmesi konusunda titiz ve nesnel bir soruşturma yapmanın yanı sıra, konuyla ilgili bulguların paylaşılması editörün sorumlulukları arasında yer almaktadır.
Akademik yayın bütünlüğünü sağlamak
Editörler çalışmalarda yer alan hata, tutarsızlık ya da yanlış yönlendirme içeren yargıların hızlı bir şekilde düzeltilmesini sağlamalıdır.
Fikri mülkiyet haklarının korunması
Editörler; yayınlanan tüm makalelerin fikri mülkiyet hakkını korumakla, olası ihlallerde derginin ve yazar(lar)ın haklarını savunmakla yükümlüdür. Ayrıca editörler yayınlanan tüm makalelerdeki içeriklerin başka yayınların fikri mülkiyet haklarını ihlal etmemesi adına gerekli önlemleri almakla yükümlüdür.
Yapıcılık ve tartışmaya açıklık
Editörler;
• Dergide yayınlanan eserlere ilişkin ikna edici eleştirileri dikkate almalı ve bu eleştirilere yönelik yapıcı bir tutum sergilemelidir.
• Eleştirilen çalışmaların yazar(lar)ına cevap hakkı tanımalıdır.
• Olumsuz sonuçlar içeren çalışmaları göz ardı etmemeli ya da dışlamamalıdır.
Şikayetler
Editörler; yazar, hakem veya okuyuculardan gelen şikayetleri dikkatlice inceleyerek aydınlatıcı ve açıklayıcı bir şekilde yanıt vermekle yükümlüdür.
Politik ve Ticari kaygılar
Dergi sahibi, yayıncı ve diğer hiçbir politik ve ticari unsur, editörlerin bağımsız karar almalarını etkilemez.
Çıkar çatışmaları
Editörler; yazar(lar), hakemler ve diğer editörler arasındaki çıkar çatışmalarını göz önünde bulundurarak, çalışmaların yayın sürecinin bağımsız ve tarafsız bir şekilde tamamlamasını garanti eder.
Hakemlerin Etik Sorumlulukları
Tüm çalışmaların "Körleme Hakemlik" ile değerlendirilmesi yayın kalitesini doğrudan etkilemektedir. Bu süreç yayının nesnel ve bağımsız değerlendirilmesi ile güven sağlar. Uluslararası Rekreasyon ve Spor Bilimleri Dergisi değerlendirme süreci çift taraflı kör hakemlik ilkesiyle yürütülür. Hakemler yazarlar ile doğrudan iletişime geçemez, değerlendirme ve yorumlar dergi yönetim sistemi aracılığıyla iletilir. Bu süreçte değerlendirme formları ve tam metinler üzerindeki hakem yorumları editör aracılığıyla yazar(lar)a iletilir. Bu bağlamda Uluslararası Rekreasyon ve Spor Bilimleri Dergisi için çalışma değerlendiren hakemlerin aşağıdaki etik sorumluluklara sahip olması beklenmektedir:
• Sadece uzmanlık alanı ile ilgili çalışma değerlendirmeyi kabul etmelidir.
• Tarafsızlık ve gizlilik içerisinde değerlendirme yapmalıdır.
• Değerlendirme sürecinde çıkar çatışması ile karşı karşıya olduğunu düşünürse, çalışmayı incelemeyi reddederek, dergi editörünü bilgilendirmelidir.
• Gizlilik ilkesi gereği inceledikleri çalışmaları değerlendirme sürecinden sonra imha etmelidir. İnceledikleri çalışmaların sadece nihai versiyonlarını ancak yayınlandıktan sonra kullanabilir.
• Değerlendirmeyi nesnel bir şekilde sadece çalışmanın içeriği ile ilgili olarak yapmalıdır. Milliyet, cinsiyet, dini inançlar, siyasal inançlar ve ticari kaygıların değerlendirmeye etki etmesine izin vermemelidir.
• Değerlendirmeyi yapıcı ve nazik bir dille yapmalıdır. Düşmanlık, iftira ve hakaret içeren aşağılayıcı kişisel yorumlar yapmamalıdır.
• Değerlendirmeyi kabul ettikleri çalışmayı zamanında ve yukarıdaki etik sorumluluklarda gerçekleştirmelidir.
Yayıncının Etik Sorumlukları
Uluslararası Rekreasyon ve Spor Bilimleri Dergisi Editörleri ve Yayın Kurulu aşağıdaki etik sorumlulukların bilinciyle hareket etmektedir:
• Editörler, Uluslararası Rekreasyon ve Spor Bilimleri Dergisi’ne gönderilen çalışmaların tüm süreçlerinden sorumludur. Bu çerçevede ekonomik ya da politik kazançlar göz önüne alınmaksızın karar verici kişiler editörlerdir.
• Bağımsız editör kararı oluşturulmasını taahhüt eder.
• Uluslararası Rekreasyon ve Spor Bilimleri Dergisi’nde yayınlanmış her makalenin mülkiyet ve telif hakkını korur ve yayınlanmış her kopyanın kaydını saklama yükümlüğünü üstlenir.
• Editörlere ilişkin her türlü bilimsel suistimal, atıf çeteciliği ve intihalle ilgili önlemleri alma sorumluluğuna sahiptir.
Açık Erişim ve Telif Hakkı Politikası
Uluslararası Rekreasyon ve Spor Bilimleri Dergisi açık erişimli bir dergidir.
Bu dergide yayımlanan çalışmaların telif hakkı yazarlara aittir.
Yazarlar, çalışmanın yayımlanması, çoğaltılması, dağıtılması ve sunulması için dergiye münhasır olmayan bir yayın lisansı verir.
Dergide yayımlanan tüm makaleler Creative Commons Atıf-AynıLisanslaPaylaş 4.0 Uluslararası (CC BY-SA 4.0) lisansı ile yayımlanır.
Bu lisans kapsamında, uygun atıf yapılması koşuluyla her türlü kullanım serbesttir.
Dergi, yazarlardan telif hakkı devri talep etmez.
Arşivleme Politikası (LOCKSS)
LOCKSS sistemi, bu Arşiv Birimini toplamak, korumak ve sunmak için izne sahiptir.
Uluslararası Rekreasyon ve Spor Bilimleri Dergisi, LOCKSS arşivleme sistemini kullanmaktadır.
Stanford Üniversitesi Kütüphanelerinde kullanılan programa dayanan LOCKSS Programı, kütüphanelere ve yayıncılara, kalıcı ve güvenilir dijital içeriği korumak ve erişim sağlamak için ödüllü, düşük maliyetli, açık kaynaklı dijital koruma araçları sunmaktadır.
LOCKSS Programı (https://www.lockss.org/), “çok sayıda kopya, içeriği güvende tutar” ilkesine dayanan, açık kaynaklı, kütüphane öncülüğünde bir dijital koruma sistemidir. LOCKSS Programı, açık kaynaklı eşler arası dijital koruma yazılımı kullanarak kütüphaneleri geliştirir ve destekler.
LOCKSS sistemi, kütüphanecilerin abone oldukları e-içeriğe erişmelerine olanak tanıyarak, kütüphanecilerin aşina olduğu basılı satın alma modelini geri getirir.
Global LOCKSS Ağı, bugünün e-dergilerini ve e-kitaplarını yarının okuyucuları için korur. Global LOCKSS Ağı, hem kütüphaneleri hem de yayıncıları benzersiz bir şekilde güçlendiren, kanıtlanmış bir koruma yaklaşımıdır. Esasen dijital bir kitaplık olan, yerel olarak kurulu bir “LOCKSS kutusu” aracılığıyla kütüphane koleksiyonlarını geri yükleyerek kütüphanenin değerini artırır. Global LOCKSS Ağı, markalaşma, tarihsel bağlam ve altta yatan dosyalar dahil olmak üzere orijinal yayınlanmış eserleri koruyarak yayıncının değerini artırır. Tüm okuyucu trafiğini yayıncının web sitesine yönlendirerek yayıncının çıkarlarını korur. Global LOCKSS Ağı, Stanford Üniversitesi Kütüphaneleri LOCKSS Programı tarafından yönetilir ve idare edilir. Daha fazla bilgi için LOCKSS Programı web sitesini ziyaret edin: http://www.lockss.org/lockss/Home.
LOCKSS yazılımını diğerlerinden ayıran özellikler ve LOCKSS ağında korumanın nasıl çalıştığı (ör. teknik altyapı, güvenlik) hakkında ayrıntılı bilgiyi aşağıdaki bağlantıda bulabilirsiniz: https://www.lockss.org/about/how-it-works/.
İntihal Politikası
Dergilerimize gönderilen tüm makaleler artık iThenticate ® (Profesyonel İntihal Önleme) programı intihal tespit yazılımı ile taranmaktadır. Bir makalede %15'ten fazla intihal veya öz intihal tespit edilirse, makale uygun atıf ve düzeltme için yazara iade edilecektir.
İntihali önlemek için yazarlar şunları onaylar:
1. İntihalin etik kurallara aykırı olduğunu anlıyoruz;
2. Yazımda izinsiz telif hakkına sahip hiçbir materyal kullanılmamıştır;
3. Makale intihalden muaftır ve daha önce yayınlanmamıştır;
4. Makalede ifade edilen görüşlerden biz sorumlu olacağız ve telif hakkıyla korunan herhangi bir materyali uygun izin almadan kullanmamızdan kaynaklanan tüm anlaşmazlıklardan sorumlu olacağız.
Yazar, yayınlandıktan sonra bile herhangi bir aşamada intihalden şüphelenirse, bir hafta içinde makale hakkında netlik sağlaması gerekecektir. Makale, makul ve zamanında bir açıklama yapılmadığı takdirde otomatik olarak reddedilecek ve sistemden kaldırılacaktır. Aynı yazar tarafından gönderilen makaleler kabul edilmeyecektir.
Makale Geri Çekme Yönergeleri
Uluslararası Rekreasyon ve Spor Bilimleri Dergisi, tüm kullanıcıların içeriğinin bilimsel kaydının bütünlüğünü sağlamada titiz davranmaktadır. Editör, bir makalenin belirli bir süre içinde yayınlanıp yayınlanmayacağına bakılmaksızın karar verir. Bu kararı verirken, Editör, yayın kurulu politikalarına rehberlik eder ve telif hakkı ihlali ve intihal için yürürlükte olan yasal gerekliliklerle sınırlıdır. Yayınlanan makaleler mümkün olduğunca güncel, doğru ve değiştirilmemiş kalacaktır. Bununla birlikte, yayınlandıktan sonra bir makalenin geri çekilmesini veya belirli bir dergiden kaldırılmasını gerektiren ara sıra kaçınılmaz durumlar olabilir.
Makalenin Geri Çekilmesi: Bu yalnızca kabul edilen makalelerin ilk versiyonlarını temsil eden "Yayın Aşamasındaki Makale" için kullanılır. Makale, baskı aşamasında herhangi bir makale, çoklu beyanlar, sahte belgeler, intihal veya verilerin sahte kullanımı veya benzer olaylar gibi mesleki etik kurallarının ihlalini oluşturuyorsa, editörün takdirine bağlı olarak geri çekilebilir. Makalenin Geri Çekilmesi: Çoklu gönderimler, yanlış yazarlık iddiaları, intihal, verilerin hileli kullanımı ve benzeri iddialar gibi mesleki etik kurallarının ihlali, makalenin geri çekilmesine yol açacaktır. Bazen, gönderme veya yayınlamadaki hataları düzeltmek için bir geri çekme düşünülebilir.
Etik Olmayan Davranışlar
Yukarıda belirtilen etik sorumluluklar dışında, Uluslararası Rekreasyon ve Spor Bilimleri Dergisi'nde herhangi bir etik olmayan davranış veya içerikle karşılaşırsanız, lütfen dergiyi intjorass@gmail.com adresine e-posta göndererek bilgilendirin.
18 Şubat 2026
Sayfa
6-13
