Araştırma Makalesi

Türkiye ve Kore’nin Alternatif Kalkınma Diplomasisi Anlayışları: TİKA ve KOICA Modellerinin Karşılaştırmalı Analizi

Cilt: 15 10 Temmuz 2026
PDF İndir
EN TR

Türkiye ve Kore’nin Alternatif Kalkınma Diplomasisi Anlayışları: TİKA ve KOICA Modellerinin Karşılaştırmalı Analizi

Öz

Uluslararası kalkınma yardımları son yıllarda giderek artan biçimde ekonomik yönünün yanı sıra diplomatik yönüyle de değerlendirilmektedir. Bu çerçevede kalkınma diplomasisi, devletlerin kalkınma yardımlarını uluslararası iş birliği geliştirme, diplomatik ilişkileri güçlendirme ve yumuşak güç kapasitelerini artırma amacıyla kullandıkları çok boyutlu bir diplomasi alanını ifade etmektedir. Kalkınma alanında yaşanan dönüşüm, yardımların yalnızca geleneksel Batılı bağışçı ülkelerle sınırlı kalmayarak Türkiye ve Kore gibi kurumsal kapasitesini güçlendiren yükselen bağışçı ülkeleri de kapsayacak biçimde genişçe yorumlanmasına yol açmıştır. Bu çalışma, Türkiye ve Kore’nin kalkınma diplomasisi anlayışlarını TİKA ve KOICA üzerinden karşılaştırmalı olarak incelemektedir. Vaka analizinde Türkiye ve Kore’nin kalkınma diplomasisi kapsamında geliştirdiği kurumsal kalkınma yardımı modellerinin hangi yönlerden benzerlik ve farklılıklar gösterdiği ve bu modellerin yükselen bağışçı ülkelerin kalkınma işbirliği alanındaki konumunu nasıl şekillendirdiği sorularına yanıt aranmaktadır. Bu bağlamda kurumların kalkınma yardımlarına ilişkin raporları, stratejik planları ve yıllık faaliyet raporları mercek altına alınmaktadır. Çalışma bulguları, her iki ülkenin kalkınma yardımlarını ulusal kalkınma deneyimleri ve dış politika öncelikleri doğrultusunda kurumsallaştırdığını göstermektedir. Bununla birlikte Türkiye’nin kalkınma işbirliği yaklaşımında daha geniş coğrafi yayılım ve esnek uygulama biçimleri öne çıkarken, Kore’nin kalkınma yardımlarında daha kurumsallaşmış planlama süreçleri ve sektör temelli stratejik yönelimler belirginleşmektedir. Bu yönüyle çalışma, yükselen bağışçı ülkelerin kalkınma diplomasisi pratiklerini kurumsal modeller üzerinden karşılaştırmalı olarak inceleyerek literatüre katkı sunmayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

kalkınma diplomasisi, kalkınma işbirliği, yükselen bağışçı ülkeler, TİKA, KOICA

Kaynakça

  1. Abdulrahim, H., Gebrail, M., Elhaj, M., & Binsuwadan, J. (2025). Sustainable trends in decent work and economic growth: A comprehensive analysis of GCC countries, Sustainability, 17(19), 8798, https://doi.org/10.3390/su17198798.
  2. Adalar, İ. & Işık, Ö. (2025). CRiterion Importance Based on SUm of Squares (CRISUS): A Novel Objective Weighting Method and Its Implementation in Multidimensional Sustainability Performance Measurement. Economic Computation and Economic Cybernetics Studies and Research, 59, 205-221. DOI: 10.24818/18423264/59.2.25.13.
  3. Al İ. (2025). Ülkelerin finansal okuryazarlık seviyelerinin belirlenmesi: CRISUS ve SAW yöntemleriyle karşılaştırmalı bir analiz. Belke, M. & Akbulut, O. Y. (Ed.) Ekonomi ve Finans Alanında Çok Kriterli Karar Verme Uygulamaları-I içinde (ss.: 37-45). Ankara, Gazi Kitabevi. ISBN: 978-625-5816-86-3
  4. Alrasheedi, A. F., Mishra, A. R., Pamucar, D., Devi, S., & Cavallaro, F. (2024). Interval-valued intuitionistic fuzzy AROMAN method and its application in sustainable wastewater treatment technology selection. Journal of intelligent & fuzzy systems, 46(3), 7199-7222. https://doi.org/10.3233/JIFS-236697.
  5. Asriani, A. (2024). Bibliometric analysis on sustainable development goals (SDGs): Decent work and economic growth. International Journal of Education, Social Studies, and Management, 4(2), 625-637. https://doi.org/10.52121/ijessm.v4i2.330
  6. Baş, H., Ersin, İ., & Kalkavan, H. (2025). Determining the effect levels of augmented decent work criteria in sustainable economic development with the fuzzy DEMATEL method. International Journal of Occupational Safety and Ergonomics, 31(1), 121-134. https://doi.org/10.1080/10803548.2024.2413302
  7. Belke, M. (2025). Türkiye ekonomisinde kurumsal kalite performansının CRISUS-CoCoSo hibrit yaklaşımı çerçevesinde değerlendirilmesi. Akbulut, O. Y., Demir, E. & Kaya, H. (Ed.) Ekonomi ve Finans Alanında Çok Kriterli Karar Verme Uygulamaları-II içinde (ss.: 39-58). Ankara, Gazi Kitabevi. ISBN: 978-625-5816-47-4
  8. Bieszk-Stolorz, B., & Dmytrów, K. (2023). Decent work and economic growth in EU Countries—static and dynamic analyses of sustainable development goal 8. Sustainability, 15(18), 13327. https://doi.org/10.3390/su151813327
  9. Birleşmiş Milletler (2025). The Sustainable Development Goals Report, https://unstats.un.org/sdgs/report/2025/TheSustainable-Development-Goals Report-2025.pdf
  10. Bošković, S., Švadlenka, L., Jovčić, S., Dobrodolac, M., Simić, V., & Bacanin, N. (2023). An alternative ranking order method accounting for two-step normalization (AROMAN)—A case study of the electric vehicle selection problem. IEEE Access, 11, 39496-39507. https://doi.org/10.1109/ACCESS.2023.3265818.

Kaynak Göster

APA
Gürel, S. (2026). Türkiye ve Kore’nin Alternatif Kalkınma Diplomasisi Anlayışları: TİKA ve KOICA Modellerinin Karşılaştırmalı Analizi. İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 15, 1-19. https://doi.org/10.54282/inijoss.1914703
AMA
1.Gürel S. Türkiye ve Kore’nin Alternatif Kalkınma Diplomasisi Anlayışları: TİKA ve KOICA Modellerinin Karşılaştırmalı Analizi. INIJOSS. 2026;15:1-19. doi:10.54282/inijoss.1914703
Chicago
Gürel, Seda. 2026. “Türkiye ve Kore’nin Alternatif Kalkınma Diplomasisi Anlayışları: TİKA ve KOICA Modellerinin Karşılaştırmalı Analizi”. İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi 15 (Temmuz): 1-19. https://doi.org/10.54282/inijoss.1914703.
EndNote
Gürel S (01 Temmuz 2026) Türkiye ve Kore’nin Alternatif Kalkınma Diplomasisi Anlayışları: TİKA ve KOICA Modellerinin Karşılaştırmalı Analizi. İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi 15 1–19.
IEEE
[1]S. Gürel, “Türkiye ve Kore’nin Alternatif Kalkınma Diplomasisi Anlayışları: TİKA ve KOICA Modellerinin Karşılaştırmalı Analizi”, INIJOSS, c. 15, ss. 1–19, Tem. 2026, doi: 10.54282/inijoss.1914703.
ISNAD
Gürel, Seda. “Türkiye ve Kore’nin Alternatif Kalkınma Diplomasisi Anlayışları: TİKA ve KOICA Modellerinin Karşılaştırmalı Analizi”. İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi 15 (01 Temmuz 2026): 1-19. https://doi.org/10.54282/inijoss.1914703.
JAMA
1.Gürel S. Türkiye ve Kore’nin Alternatif Kalkınma Diplomasisi Anlayışları: TİKA ve KOICA Modellerinin Karşılaştırmalı Analizi. INIJOSS. 2026;15:1–19.
MLA
Gürel, Seda. “Türkiye ve Kore’nin Alternatif Kalkınma Diplomasisi Anlayışları: TİKA ve KOICA Modellerinin Karşılaştırmalı Analizi”. İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, c. 15, Temmuz 2026, ss. 1-19, doi:10.54282/inijoss.1914703.
Vancouver
1.Seda Gürel. Türkiye ve Kore’nin Alternatif Kalkınma Diplomasisi Anlayışları: TİKA ve KOICA Modellerinin Karşılaştırmalı Analizi. INIJOSS. 01 Temmuz 2026;15:1-19. doi:10.54282/inijoss.1914703