Araştırma Makalesi

Sıçanların Dalak ve Kan Dokuları Üzerine Nikel Oksit’in Toksik Etkisi ve Resveratrol’ün Koruyucu Rolü

Sayı: 2026 14 Eylül 2026
PDF İndir
EN TR

Sıçanların Dalak ve Kan Dokuları Üzerine Nikel Oksit’in Toksik Etkisi ve Resveratrol’ün Koruyucu Rolü

Öz

Çevresel kirleticilerden biri de ağır metallerdir. Endüstride en yaygın kullanılan ağır metallerden biri de nikel oksittir (NiO). NiO yoğun kullanımından dolayı hem çevre hem de canlı sağlığı üzerinde olumsuz etkiler meydana getirmektedir. Resveratrol (RES) antioksidan özellikleri ile öne çıkan fenolik bir bileşiktir. Şu anki çalışmada sıçanlarda NiO uygulamasının kan ve dalak dokularında yarattığı oksidatif hasara karşı, fenolik özellikleri güçlü RES’in koruyucu etkisi araştırılmıştır. Toplamda 24 tane erkek Sprague-Dawley sıçan her grupta 6 sıçan olmak üzere 4 gruba ayrılmıştır. Sıçanlara 28 gün boyunca oral gavaj yoluyla NiO ve RES uygulanmıştır. NiO ve RES’in kan ve dalak dokuları üzerindeki oksidatif stres değişiklikleri belirlenmiştir. 28 günlük NiO uygulaması sıçanların kan ve dalak dokularındaki SOD, CAT, GPx ve GST aktivitelerini önemli ölçüde azaltırken (p<0,05) MDA düzeyini ise arttırmıştır. RES ise bu durumu önemli ölçüde düzelterek iyileşme sağlamıştır (p<0,05). Sonuç olarak RES’in, ağır metal toksisitesine karşı önemli bir koruma sağlayabildiğini ve takviye gıda olarak kullanılabileceğini söyleyebiliriz.

Anahtar Kelimeler

Dalak, Kan, Nikel oksit, Oksidatif stres, Resveratrol

Destekleyen Kurum

Gazi Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi

Proje Numarası

FYL-2024-9656

Teşekkür

Çalışmamızın hayvan deneyleri kısmını FYL-2024-9656 no’lu pojeden destekleyen Gazi Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri birimine teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. Adiguzel, C., & Kalender, Y. (2020). Bendiocarb-induced nephrotoxicity in rats and the protective role of vitamins C and E. Environmental Science and Pollution Research, 27, 6449-6458. https://doi.org/10.1007/s11356-019-07260-x
  2. Adiguzel, C., Karaboduk, H., Apaydin, F.G., Kalender, S., & Kalender, Y. (2023). Comparison of nickel oxide nano and microparticles toxicity in rat liver: molecular, biochemical, and histopathological study. Toxicology Research, 12(5), 741-750. https://doi.org/10.1093/toxres/tfad062
  3. Adiguzel, C., Karaboduk, H., Apaydın, F.G., & Kalender, Y. (2025a). Effects of quercetin on palladium chloride-induced endoplasmic reticulum stress, inflammation, oxidative stress, and apoptosis in hepatorenal tissues. Microscopy and Microanalysis, 31(4), ozaf077. https://doi.org/10.1093/mam/ozaf077
  4. Adıgüzel, Ç., Karaboduk, H., Apaydın, F.G., & Kalender, Y. (2025b). Sıçanların Kan ve Dalak Dokusu Üzerine Paladyum Klorür’ün Toksik Etkisi ve Kuersetin’in Koruyucu Rolü. Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences, 10(6), 876-882. https://doi.org/10.35229/jaes.1754345
  5. Aebi, H. (1984). Catalase in Vitro. Methods in Enzymology, 105, 121-126. https://doi.org/10.1016/S0076-6879(84)05016-3
  6. Ali, A.A., Mansour, A.B., & Attia, S.A. (2021). The potential protective role of apigenin against oxidative damage induced by nickel oxide nanoparticles in liver and kidney of male Wistar rat, Rattus norvegicus. Environmental Science and Pollution Research, 28(22), 27577-27592. https://doi.org/10.1007/s11356-021-12632-3
  7. Baş, H., Apaydın, F.G., Kalender, S., & Kalender, Y. (2021). Lead nitrate and cadmium chloride induced hepatotoxicity and nephrotoxicity: Protective effects of sesamol on biochemical indices and pathological changes. Journal of Food Biochemistry, 45(7), e13769. https://doi.org/10.1111/jfbc.13769
  8. Baş, H., Apaydin, F.G., Kalender, S., Aydoğdu, G., Adigüzel, Ç., Taştan, H., & Kalender, Y. (2022). Dimethoate-induced oxidative stress and DNA damage in rat blood cells: preventive effects of ferulic acid. Turkish Bulletin of Hygiene & Experimental Biology/Türk Hijyen ve Deneysel Biyoloji, 79(2), 243. https://doi.org/10.5505/TurkHijyen.2022.09734
  9. Denkhaus, E., & Salnikow, K. (2002). Nickel essentiality, toxicity, and carcinogenicity. Critical Reviews in Oncology/Hematology, 42(1), 35-56. https://doi.org/10.1016/s1040-8428(01)00214-1
  10. Drabkin, D.L. (1946). Spectrophotometric studies; the crystallographic and optical properties of the hemoglobin of man in comparison with those of other species. Journal of Biological Chemistry, 164(2), 703-723.

Kaynak Göster

APA
Ölçekçi, O. B., Yayla, M. A., & Adıgüzel, Ç. (2026). Sıçanların Dalak ve Kan Dokuları Üzerine Nikel Oksit’in Toksik Etkisi ve Resveratrol’ün Koruyucu Rolü. Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences, 2026. https://doi.org/10.35229/jaes.1986241
AMA
1.Ölçekçi OB, Yayla MA, Adıgüzel Ç. Sıçanların Dalak ve Kan Dokuları Üzerine Nikel Oksit’in Toksik Etkisi ve Resveratrol’ün Koruyucu Rolü. Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences. 2026;(2026). doi:10.35229/jaes.1986241
Chicago
Ölçekçi, Orkun Barsbek, Müzeyyen Aybüke Yayla, ve Çağlar Adıgüzel. 2026. “Sıçanların Dalak ve Kan Dokuları Üzerine Nikel Oksit’in Toksik Etkisi ve Resveratrol’ün Koruyucu Rolü”. Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences, sy 2026. https://doi.org/10.35229/jaes.1986241.
EndNote
Ölçekçi OB, Yayla MA, Adıgüzel Ç (01 Eylül 2026) Sıçanların Dalak ve Kan Dokuları Üzerine Nikel Oksit’in Toksik Etkisi ve Resveratrol’ün Koruyucu Rolü. Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences 2026
IEEE
[1]O. B. Ölçekçi, M. A. Yayla, ve Ç. Adıgüzel, “Sıçanların Dalak ve Kan Dokuları Üzerine Nikel Oksit’in Toksik Etkisi ve Resveratrol’ün Koruyucu Rolü”, Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences, sy 2026, Eyl. 2026, doi: 10.35229/jaes.1986241.
ISNAD
Ölçekçi, Orkun Barsbek - Yayla, Müzeyyen Aybüke - Adıgüzel, Çağlar. “Sıçanların Dalak ve Kan Dokuları Üzerine Nikel Oksit’in Toksik Etkisi ve Resveratrol’ün Koruyucu Rolü”. Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences. 2026 (01 Eylül 2026). https://doi.org/10.35229/jaes.1986241.
JAMA
1.Ölçekçi OB, Yayla MA, Adıgüzel Ç. Sıçanların Dalak ve Kan Dokuları Üzerine Nikel Oksit’in Toksik Etkisi ve Resveratrol’ün Koruyucu Rolü. Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences. 2026. doi:10.35229/jaes.1986241.
MLA
Ölçekçi, Orkun Barsbek, vd. “Sıçanların Dalak ve Kan Dokuları Üzerine Nikel Oksit’in Toksik Etkisi ve Resveratrol’ün Koruyucu Rolü”. Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences, sy 2026, Eylül 2026, doi:10.35229/jaes.1986241.
Vancouver
1.Orkun Barsbek Ölçekçi, Müzeyyen Aybüke Yayla, Çağlar Adıgüzel. Sıçanların Dalak ve Kan Dokuları Üzerine Nikel Oksit’in Toksik Etkisi ve Resveratrol’ün Koruyucu Rolü. Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences. 01 Eylül 2026;(2026). doi:10.35229/jaes.1986241