ETİK KURALLAR ve SORUMLULUKLAR
Nevşehir Bilim ve Teknoloji Dergisi’ ne gönderilen bilimsel yazılarda, ICMJE (International Committee of Medical Journal Editors) tavsiyeleri ile COPE (Committee on Publication Ethics)’un Editör ve Yazarlar için Uluslararası Standartları dikkate alınmaktadır.
Yazarların Etik Görev ve Sorumlulukları
1. Etik kurul kararı gerektiren çalışmalar;
Tüm bilim dallarında yapılan araştırmalar için ve etik kurul kararı gerektiren klinik ve deneysel insan ve hayvanlar üzerindeki;
• Anket, mülakat, odak grup çalışması, gözlem, deney, görüşme teknikleri kullanılarak katılımcılardan veri toplanmasını gerektiren nitel ya da nicel yaklaşımlarla yürütülen her türlü araştırmalar
• İnsan ve hayvanların (materyal/veriler dahil) deneysel ya da diğer bilimsel amaçlarla kullanılması,
• İnsanlar üzerinde yapılan klinik araştırmalar,
• Hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalar,
• Kişisel verilerin korunması kanunu gereğince retrospektif çalışmalar, için ayrı ayrı etik kurul onayı alınmış olmalı, bu onay makalede belirtilmeli ve belgelendirilmelidir.
İzinle ilgili bilgiler (kurul adı, tarih ve sayı no) makalenin “Yöntem” bölümünde ve ayrıca ilk/son sayfasında yer verilmelidir.
Makale yükleme esnasında, makale dosyasına ilave olarak Etik Kurul Onay dosyası da sisteme yüklenmelidir.
Ayrıca, olgu sunumlarında, bilgilendirilmiş gönüllü olur/onam formunun imzalatıldığına dair bilgiye makalede yer verilmesi gereklidir.
2. Makalede yasal/özel izin alınmasının gerekip gerekmediği belirtilmiş olmalıdır. Eğer, çalışma bir kurumda yapılan uygulamayı kapsıyor ise, ilgili kurumdan, hangi tarihte ve hangi karar veya sayı numarası ile izin alındığı açıkça belirtilmelidir.
3. Başkalarına ait ölçek, anket, fotoğrafların kullanımı için sahiplerinden izin alınması ve bunun makalede (kaynak gösterilerek) belirtilmesi gerekmektedir.
4. Kullanılan fikir ve sanat eserleri için telif hakları düzenlemelerine uyulduğunun belirtilmesi gerekmektedir.
5. Çalışmanın destek kaynaklarından tümünün, makalenin teşekkür kısmında belirtilmesi gerekir.
6. Dergiye gönderilen makalelerin yazarları, makalelerinin orijinal olduğundan ve makalede yapılan alıntılar için etik ilkelere uygun alıntılama yöntemleri kullanılmalıdır.
7. Tüm yazarlar, makalenin tüm bölümlerinden sorumludur.
8. Yazarlar, yazılarında her türlü çıkar çatışmasını ya da çakışmasını açıkça beyan etmelidir. Yazıların konusu ile ilgili olarak çıkar çatışması ya da çakışması bulunmadığı durumlarda da bu beyan mutlaka makalede yer almalıdır. En yaygın çıkar çatışması/çakışması türleri; finansal destek, eğitim veya diğer fon türleri, kişisel veya kurumsal ilişkiler ve üyeliklerdir.
9. Gönderilen makaleler başka herhangi bir dergiye gönderilmemiş olmalıdır. Bir dergide süreç tamamlandığında ve ilgili makale reddedildiğinde başka bir dergiye değerlendirme için gönderebilir. Aynı makaleyi aynı anda birden fazla dergiye göndermek etik olmayan yayıncılık davranışını içerir. Yazarlar ayrıca makalenin daha önce başka bir yerde yayınlanmamış olmalıdır.
10. Bir yazar yayınlanmış eserinde önemli bir hata veya yanlışlıkla karşılaştığında, dergi editörünü veya yayıncısına bu durumu derhal bildirmek ve makaleyi geri çekmek veya düzeltmek için editörle işbirliği yapmakla yükümlüdür.
11. Bir çalışmada konsept, tasarım, performans, veri toplama ve / veya analizlere büyük katkı sağlayan araştırmacılar, yazıların hazırlanmasında veya eleştirel revizyonunda yer alan araştırmacılar ve makalelerin son halini onaylayan ve gönderimini kabul eden araştırmacılar sorumlu yazar olarak çalışmaya dahil edilmelidir. Bunun dışında; başka katkı yapanlar (Örneğin teknik destek, yazma ve düzenleme yardımcıları, genel katkılar vb.) yazarlar listesine dahil edilmemeli, ancak bu kişilerin yapmış oldukları katkılara teşekkür bölümünde yer verilmelidir.
12. Değerlendirme süreci başlamış bir makaleye yazar ekleme, yazar sırası değiştirme, yazar çıkarma gibi işlemlere ihtiyaç duyulduğu takdirde dergi yönetimine tüm yazarların onayı ile başvuruda yapılabilir. Dergi yönetimi başvuruyu inceleyip kararı sorumlu yazara bildirir.
Editörlerin Etik Görev ve Sorumlulukları
• Editörler makalenin özgün değerine, derginin amaçlarına ve etik kurallara dayanılarak makale hakkındaki kararını vermelidir.
• Makale özgün değeri yüksek, dergi amaçlarına ve etik kurallar dikkate alınarak hazırlanmış makaleyi değerlendirme sürecine almalıdır.
• ·Editör ve alan editörü önemli bir gerekçe olmadığı sürece olumlu yöndeki hakem görüşlerini dikkate alması gerekir.
• Yazarlardan gelen talep ve görüşlere geri bildirimler ile dönüş yapması gerekmektedir.
• Hakemler makale konusuna uygun olarak seçilmelidir.
• Hakem ile yazarlar arasında çıkar çatışması ve çıkar ilişkisi olmamasına özen göstermelidir.
• Makale değerlendirme sürecinde hakemlere rehberlik etmek ve talep ettiği bilgiyi sağlamakla görevlidir.
• Editör kör hakemlik uygulaması ile yazar ve hakemin kimlik bilgilerini gizlemekle yükümlüdür.
• Hakemlerin makaleyi zamanında, tarafsız ve bilimsel olarak değerlendirmesi için gereken uyarıları ve tedbirleri alması gerekmektedir.
• Hakem sayısının artırması yönünde gayret göstermelidir.
• Editörler, makaleler hakkında danışma kurulunun görüş ve önerilerini dikkate alması gerekmektedir.
• Editörler makale hakkında alacağı kararlar dergi sahibi ve yayıncı kuruluştan bağımsız olmalıdır.
• Editörler; dergide yayına verilecek makalelerde dergi yayın ilkelerini, dergi amaçlarını ve uluslararası standartları gözetmekle sorumludur.
• Editörler makale yazarlarının rızası haricindeki kişisel bilgilerini üçüncü kişilere aktarmamakla sorumludur.
• Editörler makale içeriklerinde insan ve hayvanlar üzerinde yapılmış çalışmalar olması durumunda insan ve hayvan haklarını korumakla sorumludur. Etik kurul raporu alınması gereken çalışmalarda etik kurul onayı gönderilmemesi durumunda makaleyi reddetmekle sorumludur.
• Editörler dergiye gönderilen ve yayınlanan tüm makalelerin fikri mülkiyet haklarını korumakla sorumludur.
• Editörler hakem, yazar ve okuyuculardan gelen şikâyetlere açık ve aydınlatıcı cevap vermekle sorumludur.
• Editörler makalelerin tarafsız ve bağımsız olarak değerlendirme süreçlerinin tamamlanması için yazarlar, hakemler ve üçüncü kişiler arasında oluşabilecek çıkar ilişkisi ve çatışmalarına karşı önlem almakla sorumludur.
• Editörler yayınlanan çalışmalar hakkında okuyucu, araştırmacı ve uygulayıcılardan gelen geri bildirimleri dikkate almak ve gereken cevapları ve işlemleri yapmakla yükümlüdür.
Hakemlerin Etik Sorumlulukları
• Hakemler makaleyi çıkar çatışması ve ilişkisi olması durumunda makaleyi değerlendirmemekle sorumudur.
• Hakemler makaleyi gizlilik ve tarafsızlık ilkelerine dikkat ederek değerlendirmekle sorumludur.
• Hakemler kendilerine gönderilen çalışmayı değerlendirme süreci tamamlanıncaya ve yayına verilinceye kadar herhangi bir amaç için kullanamaz.
• Hakemler makaleyi değerlendirirken yazarların cinsiyeti, milliyeti, dini inançları, siyasi görüşlerinin değerlendirmeye etki etmesine izin vermemekle sorumludur.
• Hakemler makaleyi değerlendirirken nazik ve yapıcı bir dil kullanmalıdır. Hakaret içeren, iftira ve düşmanlık belirten yorum ve ifadelerden kaçınmalıdır.
• Hakemler makaleyi zamanında ve etik kurallara dikkat ederek değerlendirmekle sorumludur.
YAYIN POLİTİKASI
1. Nevsehir Bilim ve Teknoloji Dergisi, 2012 yılından bu yana yayın hayatında olan bilimsel araştırma dergisidir. Dergimiz, 2012 yılından bu yana düzenli olarak yılda iki sayı(Haziran- Aralık) yayınlanan ulusal ve uluslararası hakemli bir dergidir.
2. Dergimizde, Türkçe veya İngilizce dilinde yazılmış özgün niteliği olan orijinal araştırma kategorisindeki bilimsel makaleler yayınlanır. Bu kategorideki makalelerin; üretilen bilginin yeni olması, yeni bir yöntem öne sürmesi ya da daha önce var olan bilgiye yeni bir boyut kazandırmış olması gibi niteliklere sahip olması beklenir.
3. Tam metin makalenin taratıldığını gösteren benzerlik raporu (Ithenticate) (% 15’in altında olmalıdır), Ayrıca, tek bir makaleden alıntılanma oranı %5'i geçmemelidir.
Tüm yazarlar tarafından imzalanmış telif hakkı devir formunun taranmış kopyası elektronik formatta DergiPark sistemine https://dergipark.org.tr/tr/login adresinden kayıt olunarak yüklenmesi gerekmektedir.
4. Dergimizde ayrıca çağrılı tarama makaleleri ve analitik ve nümerik çözümleri içeren teknik notlar yayınlanmaktadır.
5. Dergimizde, editöre mektup, tartışma, vaka takdimi ve derleme türündeki yayınlara yer verilmez.
6. Yazım ve yayın ilkeleri açısından değerlendirilmeye uygun bulunan yazılar hakemlere yönlendirilir. Editör onayından geçen her yazının değerlendirilmesi için en az iki hakem görevlendirilir.
7. Dergimizde makale değerlendirmelerinde kör hakemlik uygulanmaktadır. Makaleleri değerlendiren hakemlerin isimleri yazarlara bildirilmez. Hakemlerin de, yazar isimlerini görmeden makaleleri değerlendirmeleri sağlanır.
8. Hakemlere gönderilen makalelerin 21 gün içerisinde değerlendirilmesi beklenir. Bu sürenin aşılması durumunda editör hakeme hatırlatma yaparak 7 gün ek süre verir. Bu sürenin de aşılması durumunda editör yeni hakem ataması yaparak eski hakemden isteği geri çeker. Değerlendirme süresi uygun hakem bulunması, atanması ve yeterli rapor sayısına ulaşma durumuna göre değişkenlik gösterir.
9. Makale değerlendirmesinden iki olumlu hakem raporu alan yazı yayınlanmaya hak kazanır. Bir olumlu bir olumsuz hakem raporu alan yazı, üçüncü bir hakeme gönderilir. Makale hakkında nihai karar, editörler tarafından verilir.
10. Makale hakkında kabul-ret kararı editörler tarafından verilir. Hakem önerileri doğrultusunda yeterli görülmeyen makalelere geliştirilmesi hususunda majör(değerlendirme için yeniden gönder) ya da minör(düzeltme gerekli) revizyon kararı verilir. İstenilen seviyeye ulaşmayan ve bilimsel açıdan yeterli görülmeyen makaleler reddedilir.
11. Makale hakkında verilen "değerlendirme için yeniden gönder" veya "düzeltme gerekli" kararından sonra , hakemlerce istenilen değişikliklerin " değerlendirme için yeniden gönder" kararı için 30 gün, "düzeltme gerekli" kararı için 15 gün içerisinde yapılması gerekir. Aksi takdirde, makale reddedilir.
12. Yayımlanmak üzere gönderilen makalelerin herhangi bir yerde yayımlanmamış veya yayımlanmak üzere herhangi bir dergiye gönderilmemiş olması zorunludur.
13. Makalelerin tüm sorumluluğu ilgili yazarlara aittir. Makaleler, uluslararası kabul görmüş bilim etik kurallarına uygun olarak hazırlanmalıdır. Etik kurallarda belirtilen durumlar için, Etik Kurul Raporu'nun bir kopyası eklenmelidir.
14. Dergimizde yayınlanmak üzere gönderilen makaleler, dergi makale yazım formatına göre hazırlanmalıdır.
15. Değerlendirilmek üzere gönderilen makaleler dergi makale yazım formatına göre hazırlanmalı ve 15 sayfayı geçmemelidir. Makale özeti 100-250 kelime içermeli, anahtar kelime sayısı ise en az 3 en fazla 6 olmalıdır.
16. Nevşehir Bilim ve Teknoloji Dergisi'ne yayınlanmak için gönderilen makalelerden herhangi bir değerlendirme ve başvuru ücreti alınmamaktadır.
17. Makale gönderme aşamasında yazarlar öncelikle kör hakemlik için gerekli dosyaları yükleyeceklerdir. Hakemlik süreci sonrasında KABUL olan makaleler, hakemlerin kabul ettiği düzenlenmiş son hali ile basım ve yayıma hazır formatta yazar tarafından sisteme tekrar yüklenecektir. Bu işlemler tamamlandıktan sonra makaleler yayın için sıraya alınacak ve DOI ve sayfa numaraları belirlenecektir.
16 Aralık 2021
Sayfa
67-72