Araştırma Makalesi

Türkiye’deki büyükbaş ve küçükbaş çiftlik hayvanlarının kesimhane kan atıklarının biyogaz potansiyelinin değerlendirilmesi: Enerji üretimi ve CO₂ emisyon azaltımına etkisi

Cilt: 15 15 Ocak 2026
PDF İndir
TR EN

Türkiye’deki büyükbaş ve küçükbaş çiftlik hayvanlarının kesimhane kan atıklarının biyogaz potansiyelinin değerlendirilmesi: Enerji üretimi ve CO₂ emisyon azaltımına etkisi

Öz

Bu çalışma, Türkiye’de 2023 yılı verileri baz alınarak kesimhanelerde oluşan kan atıklarının biyogaz üretim potansiyelini, enerji değerini ve çevresel faydalarını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Hesaplamalar, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verileri ve literatürden elde edilen teknik parametreler kullanılarak, alanda kabul görmüş temel yaklaşımlara dayalı olarak yapılmıştır. 2023 yılı verilerine göre, Türkiye’de yıllık yaklaşık 83375 ton toplanabilir kan atığı potansiyeli olduğu hesaplanmıştır. Bu potansiyelin değerlendirilmesiyle yıllık yaklaşık 6.9 milyon m³ metan üretilebileceği, bunun da 31.1 GWh elektrik enerjisine eşdeğer olduğu belirlenmiştir. Bu dönüşümün, kömür bazlı elektrik üretiminin yerini alması senaryosuyla, yıllık yaklaşık 85486 ton CO₂ eşdeğeri emisyon azaltımı sağlayabileceği öngörülmüştür. Kan atığının yüksek protein içeriği ve düşük C/N oranı, tek başına anaerobik sindirimde amonyak inhibisyonuna yol açtığından, bu potansiyelin ancak büyükbaş hayvan gübresi gibi karbon zengini atıklarla birlikte ko-fermantasyon yoluyla gerçekleştirilebileceği vurgulanmıştır. Bu çalışma, kan atıklarının Türkiye’nin yenilenebilir enerji portföyüne ve döngüsel ekonomi hedeflerine entegrasyonu için stratejik bir çerçeve sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. T.C. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı, Orta Vadeli Program 2025-2027, 2024.
  2. R. Alvarez and G. Lidén, Semi-continuous co-digestion of solid slaughterhouse waste, manure, and fruit and vegetable waste. Renewable energy, 33, 4, 726-734, 2008. https://doi.org/10.1016/j.renene.2007.05.001.
  3. K. Bułkowska and M. Zielińska, Recovery of biogas and other valuable bioproducts from livestock blood waste: a review. Energies, 17, 23, 5873, 2024. https://doi.org/10.3390/en17235873.
  4. R. G. S. Chiroque, H. P. Cornelio-Santiago, L. Espinoza-Espinoza, L. A. Moreno-Quispe, L. R. Pantoja-Tirado and L. M. Nieva-Villegas, A review of slaughterhouse blood and its compounds, processing and application in the formulation of novel non-meat products. Current Research in Nutrition and Food Science Journal, 11, 2, 534-548, 2023. https://dx.doi.org/10.12944/CRNFSJ.11.2.06.
  5. Et ve Süt Kurumu, 2023 Yılı Sektör Raporu, 2024.
  6. M. Cuetos, X. Gómez, M. Otero and A. Morán, Anaerobic digestion and co-digestion of slaughterhouse waste (SHW): influence of heat and pressure pre-treatment in biogas yield. Waste Management, 30, 10, 1780-1789, 2010. https://doi.org/10.1016/j.wasman.2010.01.034.
  7. M. Edström, Å. Nordberg and L. Thyselius, Anaerobic treatment of animal byproducts from slaughterhouses at laboratory and pilot scale. Applied Biochemistry and Biotechnology, 109, 1, 127-138, 2003. https://doi.o rg/10.1385/ABAB:109:1-3:127.
  8. J. Palatsi, M. Viñas, M. Guivernau, B. Fernandez and X. Flotats, Anaerobic digestion of slaughterhouse waste: main process limitations and microbial community interactions. Bioresource Technology, 102, 3, 2219-2227, 2011. https://doi.org/10.101 6/j.biortech.2010.09.121.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Enerji Üretimi, Dönüşüm ve Depolama (Kimyasal ve Elektiksel hariç)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

2 Aralık 2025

Yayımlanma Tarihi

15 Ocak 2026

Gönderilme Tarihi

8 Ağustos 2025

Kabul Tarihi

13 Kasım 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 15

Kaynak Göster

APA
Özarslan, S., Atelge, R., & Muratçobanoğlu, H. (2026). Türkiye’deki büyükbaş ve küçükbaş çiftlik hayvanlarının kesimhane kan atıklarının biyogaz potansiyelinin değerlendirilmesi: Enerji üretimi ve CO₂ emisyon azaltımına etkisi. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 15, 1-9. https://doi.org/10.28948/ngumuh.1760879
AMA
1.Özarslan S, Atelge R, Muratçobanoğlu H. Türkiye’deki büyükbaş ve küçükbaş çiftlik hayvanlarının kesimhane kan atıklarının biyogaz potansiyelinin değerlendirilmesi: Enerji üretimi ve CO₂ emisyon azaltımına etkisi. NÖHÜ Müh. Bilim. Derg. 2026;15:1-9. doi:10.28948/ngumuh.1760879
Chicago
Özarslan, Saliha, Raşit Atelge, ve Hamdi Muratçobanoğlu. 2026. “Türkiye’deki büyükbaş ve küçükbaş çiftlik hayvanlarının kesimhane kan atıklarının biyogaz potansiyelinin değerlendirilmesi: Enerji üretimi ve CO₂ emisyon azaltımına etkisi”. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 15 (Ocak): 1-9. https://doi.org/10.28948/ngumuh.1760879.
EndNote
Özarslan S, Atelge R, Muratçobanoğlu H (01 Ocak 2026) Türkiye’deki büyükbaş ve küçükbaş çiftlik hayvanlarının kesimhane kan atıklarının biyogaz potansiyelinin değerlendirilmesi: Enerji üretimi ve CO₂ emisyon azaltımına etkisi. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 15 1–9.
IEEE
[1]S. Özarslan, R. Atelge, ve H. Muratçobanoğlu, “Türkiye’deki büyükbaş ve küçükbaş çiftlik hayvanlarının kesimhane kan atıklarının biyogaz potansiyelinin değerlendirilmesi: Enerji üretimi ve CO₂ emisyon azaltımına etkisi”, NÖHÜ Müh. Bilim. Derg., c. 15, ss. 1–9, Oca. 2026, doi: 10.28948/ngumuh.1760879.
ISNAD
Özarslan, Saliha - Atelge, Raşit - Muratçobanoğlu, Hamdi. “Türkiye’deki büyükbaş ve küçükbaş çiftlik hayvanlarının kesimhane kan atıklarının biyogaz potansiyelinin değerlendirilmesi: Enerji üretimi ve CO₂ emisyon azaltımına etkisi”. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 15 (01 Ocak 2026): 1-9. https://doi.org/10.28948/ngumuh.1760879.
JAMA
1.Özarslan S, Atelge R, Muratçobanoğlu H. Türkiye’deki büyükbaş ve küçükbaş çiftlik hayvanlarının kesimhane kan atıklarının biyogaz potansiyelinin değerlendirilmesi: Enerji üretimi ve CO₂ emisyon azaltımına etkisi. NÖHÜ Müh. Bilim. Derg. 2026;15:1–9.
MLA
Özarslan, Saliha, vd. “Türkiye’deki büyükbaş ve küçükbaş çiftlik hayvanlarının kesimhane kan atıklarının biyogaz potansiyelinin değerlendirilmesi: Enerji üretimi ve CO₂ emisyon azaltımına etkisi”. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 15, Ocak 2026, ss. 1-9, doi:10.28948/ngumuh.1760879.
Vancouver
1.Saliha Özarslan, Raşit Atelge, Hamdi Muratçobanoğlu. Türkiye’deki büyükbaş ve küçükbaş çiftlik hayvanlarının kesimhane kan atıklarının biyogaz potansiyelinin değerlendirilmesi: Enerji üretimi ve CO₂ emisyon azaltımına etkisi. NÖHÜ Müh. Bilim. Derg. 01 Ocak 2026;15:1-9. doi:10.28948/ngumuh.1760879