TR
EN
Türkiye’deki büyükbaş ve küçükbaş çiftlik hayvanlarının kesimhane kan atıklarının biyogaz potansiyelinin değerlendirilmesi: Enerji üretimi ve CO₂ emisyon azaltımına etkisi
Öz
Bu çalışma, Türkiye’de 2023 yılı verileri baz alınarak kesimhanelerde oluşan kan atıklarının biyogaz üretim potansiyelini, enerji değerini ve çevresel faydalarını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Hesaplamalar, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verileri ve literatürden elde edilen teknik parametreler kullanılarak, alanda kabul görmüş temel yaklaşımlara dayalı olarak yapılmıştır. 2023 yılı verilerine göre, Türkiye’de yıllık yaklaşık 83375 ton toplanabilir kan atığı potansiyeli olduğu hesaplanmıştır. Bu potansiyelin değerlendirilmesiyle yıllık yaklaşık 6.9 milyon m³ metan üretilebileceği, bunun da 31.1 GWh elektrik enerjisine eşdeğer olduğu belirlenmiştir. Bu dönüşümün, kömür bazlı elektrik üretiminin yerini alması senaryosuyla, yıllık yaklaşık 85486 ton CO₂ eşdeğeri emisyon azaltımı sağlayabileceği öngörülmüştür. Kan atığının yüksek protein içeriği ve düşük C/N oranı, tek başına anaerobik sindirimde amonyak inhibisyonuna yol açtığından, bu potansiyelin ancak büyükbaş hayvan gübresi gibi karbon zengini atıklarla birlikte ko-fermantasyon yoluyla gerçekleştirilebileceği vurgulanmıştır. Bu çalışma, kan atıklarının Türkiye’nin yenilenebilir enerji portföyüne ve döngüsel ekonomi hedeflerine entegrasyonu için stratejik bir çerçeve sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- T.C. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı, Orta Vadeli Program 2025-2027, 2024.
- R. Alvarez and G. Lidén, Semi-continuous co-digestion of solid slaughterhouse waste, manure, and fruit and vegetable waste. Renewable energy, 33, 4, 726-734, 2008. https://doi.org/10.1016/j.renene.2007.05.001.
- K. Bułkowska and M. Zielińska, Recovery of biogas and other valuable bioproducts from livestock blood waste: a review. Energies, 17, 23, 5873, 2024. https://doi.org/10.3390/en17235873.
- R. G. S. Chiroque, H. P. Cornelio-Santiago, L. Espinoza-Espinoza, L. A. Moreno-Quispe, L. R. Pantoja-Tirado and L. M. Nieva-Villegas, A review of slaughterhouse blood and its compounds, processing and application in the formulation of novel non-meat products. Current Research in Nutrition and Food Science Journal, 11, 2, 534-548, 2023. https://dx.doi.org/10.12944/CRNFSJ.11.2.06.
- Et ve Süt Kurumu, 2023 Yılı Sektör Raporu, 2024.
- M. Cuetos, X. Gómez, M. Otero and A. Morán, Anaerobic digestion and co-digestion of slaughterhouse waste (SHW): influence of heat and pressure pre-treatment in biogas yield. Waste Management, 30, 10, 1780-1789, 2010. https://doi.org/10.1016/j.wasman.2010.01.034.
- M. Edström, Å. Nordberg and L. Thyselius, Anaerobic treatment of animal byproducts from slaughterhouses at laboratory and pilot scale. Applied Biochemistry and Biotechnology, 109, 1, 127-138, 2003. https://doi.o rg/10.1385/ABAB:109:1-3:127.
- J. Palatsi, M. Viñas, M. Guivernau, B. Fernandez and X. Flotats, Anaerobic digestion of slaughterhouse waste: main process limitations and microbial community interactions. Bioresource Technology, 102, 3, 2219-2227, 2011. https://doi.org/10.101 6/j.biortech.2010.09.121.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Enerji Üretimi, Dönüşüm ve Depolama (Kimyasal ve Elektiksel hariç)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Erken Görünüm Tarihi
2 Aralık 2025
Yayımlanma Tarihi
15 Ocak 2026
Gönderilme Tarihi
8 Ağustos 2025
Kabul Tarihi
13 Kasım 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 15
APA
Özarslan, S., Atelge, R., & Muratçobanoğlu, H. (2026). Türkiye’deki büyükbaş ve küçükbaş çiftlik hayvanlarının kesimhane kan atıklarının biyogaz potansiyelinin değerlendirilmesi: Enerji üretimi ve CO₂ emisyon azaltımına etkisi. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 15, 1-9. https://doi.org/10.28948/ngumuh.1760879
AMA
1.Özarslan S, Atelge R, Muratçobanoğlu H. Türkiye’deki büyükbaş ve küçükbaş çiftlik hayvanlarının kesimhane kan atıklarının biyogaz potansiyelinin değerlendirilmesi: Enerji üretimi ve CO₂ emisyon azaltımına etkisi. NÖHÜ Müh. Bilim. Derg. 2026;15:1-9. doi:10.28948/ngumuh.1760879
Chicago
Özarslan, Saliha, Raşit Atelge, ve Hamdi Muratçobanoğlu. 2026. “Türkiye’deki büyükbaş ve küçükbaş çiftlik hayvanlarının kesimhane kan atıklarının biyogaz potansiyelinin değerlendirilmesi: Enerji üretimi ve CO₂ emisyon azaltımına etkisi”. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 15 (Ocak): 1-9. https://doi.org/10.28948/ngumuh.1760879.
EndNote
Özarslan S, Atelge R, Muratçobanoğlu H (01 Ocak 2026) Türkiye’deki büyükbaş ve küçükbaş çiftlik hayvanlarının kesimhane kan atıklarının biyogaz potansiyelinin değerlendirilmesi: Enerji üretimi ve CO₂ emisyon azaltımına etkisi. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 15 1–9.
IEEE
[1]S. Özarslan, R. Atelge, ve H. Muratçobanoğlu, “Türkiye’deki büyükbaş ve küçükbaş çiftlik hayvanlarının kesimhane kan atıklarının biyogaz potansiyelinin değerlendirilmesi: Enerji üretimi ve CO₂ emisyon azaltımına etkisi”, NÖHÜ Müh. Bilim. Derg., c. 15, ss. 1–9, Oca. 2026, doi: 10.28948/ngumuh.1760879.
ISNAD
Özarslan, Saliha - Atelge, Raşit - Muratçobanoğlu, Hamdi. “Türkiye’deki büyükbaş ve küçükbaş çiftlik hayvanlarının kesimhane kan atıklarının biyogaz potansiyelinin değerlendirilmesi: Enerji üretimi ve CO₂ emisyon azaltımına etkisi”. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 15 (01 Ocak 2026): 1-9. https://doi.org/10.28948/ngumuh.1760879.
JAMA
1.Özarslan S, Atelge R, Muratçobanoğlu H. Türkiye’deki büyükbaş ve küçükbaş çiftlik hayvanlarının kesimhane kan atıklarının biyogaz potansiyelinin değerlendirilmesi: Enerji üretimi ve CO₂ emisyon azaltımına etkisi. NÖHÜ Müh. Bilim. Derg. 2026;15:1–9.
MLA
Özarslan, Saliha, vd. “Türkiye’deki büyükbaş ve küçükbaş çiftlik hayvanlarının kesimhane kan atıklarının biyogaz potansiyelinin değerlendirilmesi: Enerji üretimi ve CO₂ emisyon azaltımına etkisi”. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 15, Ocak 2026, ss. 1-9, doi:10.28948/ngumuh.1760879.
Vancouver
1.Saliha Özarslan, Raşit Atelge, Hamdi Muratçobanoğlu. Türkiye’deki büyükbaş ve küçükbaş çiftlik hayvanlarının kesimhane kan atıklarının biyogaz potansiyelinin değerlendirilmesi: Enerji üretimi ve CO₂ emisyon azaltımına etkisi. NÖHÜ Müh. Bilim. Derg. 01 Ocak 2026;15:1-9. doi:10.28948/ngumuh.1760879