Araştırma Makalesi

Delik açılmış AA6061 kare tüplerin çarpışma performansının Taguchi yöntemi ile belirlenmesi

Cilt: 15 15 Ocak 2026
PDF İndir
TR EN

Delik açılmış AA6061 kare tüplerin çarpışma performansının Taguchi yöntemi ile belirlenmesi

Öz

Bu çalışmada, kare kesitli ve yüzeyinde farklı geometrik konfigürasyonlarda delikler bulunan ince cidarlı tüplerin eksenel yük altındaki enerji sönümleme performansları sistematik olarak incelenmiştir. Deneysel tasarım kapsamında delik çapı, dairesel çoğaltma sayısı, lineer çoğaltma sayısı, delikler arası mesafe ve delik üst mesafesi olmak üzere beş temel faktör belirlenmiş ve her bir faktör dört seviyede ele alınmıştır. Faktör-seviye kombinasyonlarının minimum deney sayısı ile temsil edilebilmesi amacıyla L16 Taguchi ortogonal dizi kullanılarak deneyler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen kuvvet-yer değiştirme eğrilerinden pik kuvvet ve sönümlenen enerji (SE) değerleri hesaplanmış ve enerji sönümleme davranışı bu yanıtlar üzerinden değerlendirilmiştir. Taguchi yöntemi ile yapılan tek yanıtlı optimizasyon analizlerinde, pik kuvvet için “daha küçük daha iyi”, SE için ise “daha büyük daha iyi” kriterleri uygulanmıştır. Analiz sonucunda pik kuvvet üzerinde en etkili faktörün dairesel çoğaltma, SE üzerinde en etkili faktörün ise delik üst mesafesi olduğu belirlenmiştir. Çok yanıtlı optimizasyon amacıyla gerçekleştirilen Gri İlişkisel Analiz (GİA) sonuçlarına göre, genel performansı en fazla etkileyen faktörün yine dairesel çoğaltma olduğu; lineer çoğaltmanın ise performansı en az etkileyen parametre olarak öne çıktığı görülmüştür. GİA sonucunda pik kuvvet değerleri %30.13 azalırken SE değeri yalnızca %1.39 azalmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. D. Meriç and H. Gedikli, Effect of fibber angle alignment on energy absorbing behavior of conical composite tubes. International Journal of Crashworthiness, 27(4), 1179–1192 2022. https://doi.org/10.1080/13588265.2021.1917901.
  2.    D. Meriç ve H. Gedikli, Fonksiyonel derecelendirilmiş tüplerin enerji sönümleme davranışlarının sayısal incelenmesi. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 35 (4), 1939-1956, 2020. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.65 2878.
  3.    J. Magliaro, W. Altenhof and A. T. Alpas, A review of advanced materials, structures and deformation modes for adaptive energy dissipation and structural crashworthiness. Thin-Walled Structures, 180, 109808, 2022. https://doi.org/10.1016/j.tws.2022.109808.
  4.    M. Elyasi and V. Modanloo, Assessment of energy absorption and crushing performance of perforated thin-walled AA6061-O tubes with irregular holes under axial compression loading. Arabian Journal for Science and Engineering, 49 (11), 15801-15812, 2024. https://doi.org/10.1007/s13369-024-08779-z.
  5.    D. Szwedowicz, Q. Estrada, C. Cortes, J. Bedolla, G. Alvarez and F. Castro, Evaluation of energy absorption performance of steel square profiles with circular discontinuities. Latin American Journal of Solids and Structures, 11 (10), 1744-1760, 2014. https://doi.or g/10.1590/S1679-78252014001000003.
  6.    M. A. A. El-baky, M. M. A. Allah, M. Kamel and W. Abd-Elaziem, Energy absorption characteristics of E-glass/epoxy over-wrapped aluminum pipes with induced holes: An experimental research. Scientific Reports, 12 (1), 21097, 2022. https://doi.org/10.10 38/s41598-022-25679-0.
  7.    M. Elyasi, A. Moradpour and S. Montazeri, Axial crushing in a novel technique of thin-walled tube. Key Eng Mater, 622-623, 709-716, 2014. https://doi.or g/10.4028/www.scientific.net/KEM.622-623.709.
  8.    M. Y. Huang, Y. S. Tai and H. T. Hu, Dynamic crushing characteristics of high strength steel cylinders with elliptical geometric discontinuities. Theoretical and Applied Fracture Mechanics, 54 (1), 44-53, 2010. https://doi.org/10.1016/j.tafmec.2010.06.014.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Katı Mekanik, Makine Mühendisliğinde Optimizasyon Teknikleri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

15 Ocak 2026

Gönderilme Tarihi

25 Kasım 2025

Kabul Tarihi

26 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 15

Kaynak Göster

APA
Meriç, D. (2026). Delik açılmış AA6061 kare tüplerin çarpışma performansının Taguchi yöntemi ile belirlenmesi. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 15, 1-12. https://doi.org/10.28948/ngumuh.1828642
AMA
1.Meriç D. Delik açılmış AA6061 kare tüplerin çarpışma performansının Taguchi yöntemi ile belirlenmesi. NÖHÜ Müh. Bilim. Derg. 2026;15:1-12. doi:10.28948/ngumuh.1828642
Chicago
Meriç, Dursun. 2026. “Delik açılmış AA6061 kare tüplerin çarpışma performansının Taguchi yöntemi ile belirlenmesi”. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 15 (Ocak): 1-12. https://doi.org/10.28948/ngumuh.1828642.
EndNote
Meriç D (01 Ocak 2026) Delik açılmış AA6061 kare tüplerin çarpışma performansının Taguchi yöntemi ile belirlenmesi. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 15 1–12.
IEEE
[1]D. Meriç, “Delik açılmış AA6061 kare tüplerin çarpışma performansının Taguchi yöntemi ile belirlenmesi”, NÖHÜ Müh. Bilim. Derg., c. 15, ss. 1–12, Oca. 2026, doi: 10.28948/ngumuh.1828642.
ISNAD
Meriç, Dursun. “Delik açılmış AA6061 kare tüplerin çarpışma performansının Taguchi yöntemi ile belirlenmesi”. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 15 (01 Ocak 2026): 1-12. https://doi.org/10.28948/ngumuh.1828642.
JAMA
1.Meriç D. Delik açılmış AA6061 kare tüplerin çarpışma performansının Taguchi yöntemi ile belirlenmesi. NÖHÜ Müh. Bilim. Derg. 2026;15:1–12.
MLA
Meriç, Dursun. “Delik açılmış AA6061 kare tüplerin çarpışma performansının Taguchi yöntemi ile belirlenmesi”. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 15, Ocak 2026, ss. 1-12, doi:10.28948/ngumuh.1828642.
Vancouver
1.Dursun Meriç. Delik açılmış AA6061 kare tüplerin çarpışma performansının Taguchi yöntemi ile belirlenmesi. NÖHÜ Müh. Bilim. Derg. 01 Ocak 2026;15:1-12. doi:10.28948/ngumuh.1828642