Araştırma Makalesi

2023 Kahramanmaraş Depremleri sonrasında Malatya’daki yığma binaların sismik performansı: Saha incelemesi ve nümerik analizler

Cilt: 16 26 Mart 2026
PDF İndir
TR EN

2023 Kahramanmaraş Depremleri sonrasında Malatya’daki yığma binaların sismik performansı: Saha incelemesi ve nümerik analizler

Öz

Türkiye, aktif deprem kuşağında yer almakta olup tarih boyunca yıkıcı depremler yaşamıştır. 6 Şubat 2023 Pazarcık (Mw 7.7) ve Elbistan (Mw 7.6) depremleri, özellikle bölgede yaygın olan mühendislik hizmeti almamış yığma yapılarda büyük hasara yol açmıştır. Bu çalışma, Malatya ilindeki yığma yapı stokunda gözlenen hasar türlerini incelemekte ve saha gözlemlerine dayanarak bu hasarların olası nedenlerini tartışmaktadır. Nitel bulguları desteklemek amacıyla, temsilî az katlı yığma yapı prototiplerinin deprem davranışını karşılaştırmalı olarak değerlendiren sayısal analizler gerçekleştirilmiştir. Doğrusal-elastik yanıt spektrumu analizleri ve modal esaslı yaklaşım kullanılarak iki ana parametre dikkate alınmıştır: taşıyıcı duvar malzemesi türü (dolu kil tuğla, boşluklu kil tuğla ve gazbeton) ve kat sayısı (1–3). Saha gözlemleri, yapı stokunun önemli bir bölümünün yeterli mühendislik hizmeti olmadan inşa edildiğine işaret etmekte; ayrıca katlar arasında farklı yığma birimlerinin kullanılması gibi düzensiz uygulamaların kritik zafiyetlere yol açabildiğini göstermektedir. Sayısal sonuçlar da rijitlik ve deplasman taleplerinin hem yığma birimi türüne hem de yapı yüksekliğine güçlü biçimde bağlı olduğunu ortaya koymakta ve özellikle daha hafif yığma sistemlerde kat sayısı arttıkça daha olumsuz talep eğilimlerinin gelişebileceğine işaret etmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. A. Çelik, O. Anıl, Ö. Mercimek, S. T. Akkaya, A. İ. Turan, Investigation of mechanical properties of masonry materials under compressive loading: experimental and numerical study. Politeknik Dergisi, 28(2), 565–572, 2024.https://doi.org/10.2339/ politeknik.1478067
  2.    TÜİK, Haber Bülteni: Yıllık Sanayi Ürün (PRODCOM) İstatistikleri. Türkiye İstatistik Kurumu, 2022.
  3.    Y. Eşidir, A. B. Gültekin, Duvar dolgu malzemelerinin inşaat sektöründeki pazar hacminin tuğla, briket ve gaz beton özelinde analizi. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 8(2), 652–667, 2025.
  4.    J. J. Pons, V. Penadés-Plà, V. Yepes, J. V. Martí, Life cycle assessment of earth-retaining walls: An environmental comparison. Journal of Cleaner Production, 192, 411–420, 2018. https://doi.org/ 10.1016/j.jclepro.2018.04.268
  5.    H. Bilgin, N. Shkodrani, M. Hysenlliu, H. B. Ozmen, E. Isik, E. Harirchian, Damage and performance evaluation of masonry buildings constructed in 1970s during the 2019 Albania earthquakes. Engineering Failure Analysis, 131, 105824, 2022.https://doi.org/ 10.1016/j.engfailanal.2021.105824
  6.    A. M. Raouf, J. A. Saeed, M. R. Abdul-Kadir, S. H. Ahmed, Shear damage repair of masonry walls using different materials. European Journal of Environmental and Civil Engineering, 28(7), 1465–1482, 2024. https://doi.org/10.1080/19648189.2023.2259961
  7.    E. Sayin, B. Yon, Y. Calayir, M. Gor, Construction failures of masonry and adobe buildings during the 2011 Van earthquakes in Turkey. Structural Engineering and Mechanics, 51(3), 503–518, 2014.
  8.    E. Işık, A. E. Ulu, A. Büyüksaraç, M. C. Aydın, A study on damages in masonry structures and determination of damage levels in the 2020 Sivrice (Elazig) earthquake. International Symposium on Innovative and Interdisciplinary Applications of Advanced Technologies, Springer, Cham, 2022.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Deprem Mühendisliği , Yapı Mühendisliği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

26 Mart 2026

Gönderilme Tarihi

2 Ocak 2026

Kabul Tarihi

3 Mart 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 16

Kaynak Göster

APA
Çelik, A., & Turan, A. İ. (2026). 2023 Kahramanmaraş Depremleri sonrasında Malatya’daki yığma binaların sismik performansı: Saha incelemesi ve nümerik analizler. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 16. https://doi.org/10.28948/ngumuh.1854848
AMA
1.Çelik A, Turan Aİ. 2023 Kahramanmaraş Depremleri sonrasında Malatya’daki yığma binaların sismik performansı: Saha incelemesi ve nümerik analizler. NÖHÜ Müh. Bilim. Derg. 2026;16. doi:10.28948/ngumuh.1854848
Chicago
Çelik, Alper, ve Ahmet İhsan Turan. 2026. “2023 Kahramanmaraş Depremleri sonrasında Malatya’daki yığma binaların sismik performansı: Saha incelemesi ve nümerik analizler”. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 16 (Mart). https://doi.org/10.28948/ngumuh.1854848.
EndNote
Çelik A, Turan Aİ (01 Mart 2026) 2023 Kahramanmaraş Depremleri sonrasında Malatya’daki yığma binaların sismik performansı: Saha incelemesi ve nümerik analizler. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 16
IEEE
[1]A. Çelik ve A. İ. Turan, “2023 Kahramanmaraş Depremleri sonrasında Malatya’daki yığma binaların sismik performansı: Saha incelemesi ve nümerik analizler”, NÖHÜ Müh. Bilim. Derg., c. 16, Mar. 2026, doi: 10.28948/ngumuh.1854848.
ISNAD
Çelik, Alper - Turan, Ahmet İhsan. “2023 Kahramanmaraş Depremleri sonrasında Malatya’daki yığma binaların sismik performansı: Saha incelemesi ve nümerik analizler”. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 16 (01 Mart 2026). https://doi.org/10.28948/ngumuh.1854848.
JAMA
1.Çelik A, Turan Aİ. 2023 Kahramanmaraş Depremleri sonrasında Malatya’daki yığma binaların sismik performansı: Saha incelemesi ve nümerik analizler. NÖHÜ Müh. Bilim. Derg. 2026;16. doi:10.28948/ngumuh.1854848.
MLA
Çelik, Alper, ve Ahmet İhsan Turan. “2023 Kahramanmaraş Depremleri sonrasında Malatya’daki yığma binaların sismik performansı: Saha incelemesi ve nümerik analizler”. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 16, Mart 2026, doi:10.28948/ngumuh.1854848.
Vancouver
1.Alper Çelik, Ahmet İhsan Turan. 2023 Kahramanmaraş Depremleri sonrasında Malatya’daki yığma binaların sismik performansı: Saha incelemesi ve nümerik analizler. NÖHÜ Müh. Bilim. Derg. 01 Mart 2026;16. doi:10.28948/ngumuh.1854848