Araştırma Makalesi

Derin karıştırma kolonu dayanımının yanıt yüzey yöntemi esaslı modellenmesi ve karşılaştırmalı analitik ve metasezgisel optimizasyonu

Cilt: 17 14 Temmuz 2026
PDF İndir
TR EN

Derin karıştırma kolonu dayanımının yanıt yüzey yöntemi esaslı modellenmesi ve karşılaştırmalı analitik ve metasezgisel optimizasyonu

Öz

Bu çalışmada, düşük plastisiteli killi zeminde oluşturulan laboratuvar ölçekli derin karıştırma kolonlarının (DKK) 28 günlük serbest basınç dayanımı (UCS), yanıt yüzey yöntemi (YYY) esaslı I-optimal yaklaşımla modellenmiş ve analitik/metasezgisel optimizasyon yöntemleriyle optimize edilmiştir. Laboratuvar ölçekli DKK’lerde çimento (%5–%20), silis dumanı (%0–%15), akışkanlaştırıcı katkı (%0–%5), su/bağlayıcı oranı (0.9–2.5) ve su muhtevası (%25–%33) etkileri 21 karışımla incelenmiştir. Karotların 28 günlük UCS değerleri 123.8–5037.7 kPa aralığında bulunmuş, varyans analizi (ANOVA) ile en etkili parametrelerin sırasıyla su/bağlayıcı oranı, çimento oranı ve silis dumanı oranı olduğu belirlenmiştir. Belirleme katsayısı (R²) = 0.945 olan regresyon modeli üzerinde Lagrange çarpanları 5089.7 kPa, parçacık sürü optimizasyonu (PSO) ve arılar algoritması ise 5154.2 kPa optimum UCS öngörmüş; optimum karışımla üretilen DKK’den alınan karotlardan ortalama 5218 kPa UCS ölçülerek tahminlerle %1.24–%2.52 aralığında uyum sağlanmıştır. Çalışma; DKK için I-optimal tasarımı, analitik/metasezgisel optimizasyonu ve laboratuvar ölçekli DKK boyutlarında doğrulamayı birleştirerek literatüre özgün bir katkı sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Selçuk Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü

Proje Numarası

18401004

Teşekkür

Bu çalışmada Selçuk Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü tarafından 18401004 numaralı proje ile desteklenen “Katkı İçerikli Derin Karıştırma Kolonları Performans Özelliklerinin Model Deneylerle Araştırılması” isimli yüksek lisans tezinin deneysel verileri kullanılmıştır.

Kaynakça

  1. D. T. Bergado and G. A. Lorenzo, “Economical mixing method for cement deep mixing,” Proceedings of GeoFrontiers 2005: Innovations in Grouting and Soil Improvement, Geotechnical Special Publication No. 136, pp. 1-10, Austin, TX, USA, 24-26 January 2005.
  2.    D. S. Yang, “Chapter 2.5: Deep Mixing,” Proceedings of the ASCE Geo-Institute Conference: In Situ Ground Improvement, Reinforcement and Treatment: A Twenty-Year Update and a Vision for the 21st Century, Ground Reinforcement Committee, pp. 130-150, Logan, UT, USA, 16-17 July 1997.
  3.    S. Horpibulsuk, R. Rachan, A. Chinkulkijniwat, Y. Raksachon and A. Suddeepong, “Analysis of strength development in cement-stabilized silty clay from microstructural considerations,” Construction and Building Materials, 24 (10), 2011-2021, 2010. https://doi.org/10.1016/j.conbuildmat.2010.03.011.
  4.    S. Horpibulsuk, N. Miura and T. S. Nagaraj, “Clay-water/cement ratio identity for cement admixed soft clays,” Journal of Geotechnical and Geoenvironmental Engineering, 131 (2), 187-192, 2005. https://doi.org/10.1061/(ASCE)1090-0241(2005)131:2(187).
  5.    S. Horpibulsuk, R. Rachan and A. Suddeepong, “State of the art in strength development of soil–cement columns,” Proceedings of the Institution of Civil Engineers - Ground Improvement, 165 (4), 201-215, 2012. https://doi.org/10.1680/grim.11.00006.
  6.    F. H. Lee, Y. Lee, S. H. Chew and K. Y. Yong, “Strength and modulus of marine clay-cement mixes,” Journal of Geotechnical and Geoenvironmental Engineering, 131 (2), 178-186, 2005. https://doi.org/10.1061/(ASCE)1090-0241(2005)131:2(178).
  7.    G. A. Lorenzo and D. T. Bergado, “Fundamental parameters of cement-admixed clay—new approach,” Journal of Geotechnical and Geoenvironmental Engineering, 130 (10), 1042-1050, 2004. https://doi.org/10.1061/(ASCE)1090-0241(2004)130:10(1042).
  8.    G. A. Lorenzo and D. T. Bergado, “Fundamental characteristics of cement-admixed clay in deep mixing,” Journal of Materials in Civil Engineering, 18 (2), 161-174, 2006. https://doi.org/10.1061/(ASCE)0899-1561(2006)18:2(161).

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İnşaat Geoteknik Mühendisliği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

14 Temmuz 2026

Gönderilme Tarihi

24 Nisan 2026

Kabul Tarihi

16 Haziran 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 17

Kaynak Göster

APA
Olgun, M., Noori, M. A. N., Toka, E. B., & Şenkaya, A. (2026). Derin karıştırma kolonu dayanımının yanıt yüzey yöntemi esaslı modellenmesi ve karşılaştırmalı analitik ve metasezgisel optimizasyonu. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 17. https://doi.org/10.28948/ngumuh.1937382
AMA
1.Olgun M, Noori MAN, Toka EB, Şenkaya A. Derin karıştırma kolonu dayanımının yanıt yüzey yöntemi esaslı modellenmesi ve karşılaştırmalı analitik ve metasezgisel optimizasyonu. NÖHÜ Müh. Bilim. Derg. 2026;17. doi:10.28948/ngumuh.1937382
Chicago
Olgun, Murat, Mustafa Abdalwahid Noori Noori, Ekrem Burak Toka, ve Alican Şenkaya. 2026. “Derin karıştırma kolonu dayanımının yanıt yüzey yöntemi esaslı modellenmesi ve karşılaştırmalı analitik ve metasezgisel optimizasyonu”. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 17 (Temmuz). https://doi.org/10.28948/ngumuh.1937382.
EndNote
Olgun M, Noori MAN, Toka EB, Şenkaya A (01 Temmuz 2026) Derin karıştırma kolonu dayanımının yanıt yüzey yöntemi esaslı modellenmesi ve karşılaştırmalı analitik ve metasezgisel optimizasyonu. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 17
IEEE
[1]M. Olgun, M. A. N. Noori, E. B. Toka, ve A. Şenkaya, “Derin karıştırma kolonu dayanımının yanıt yüzey yöntemi esaslı modellenmesi ve karşılaştırmalı analitik ve metasezgisel optimizasyonu”, NÖHÜ Müh. Bilim. Derg., c. 17, Tem. 2026, doi: 10.28948/ngumuh.1937382.
ISNAD
Olgun, Murat - Noori, Mustafa Abdalwahid Noori - Toka, Ekrem Burak - Şenkaya, Alican. “Derin karıştırma kolonu dayanımının yanıt yüzey yöntemi esaslı modellenmesi ve karşılaştırmalı analitik ve metasezgisel optimizasyonu”. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 17 (01 Temmuz 2026). https://doi.org/10.28948/ngumuh.1937382.
JAMA
1.Olgun M, Noori MAN, Toka EB, Şenkaya A. Derin karıştırma kolonu dayanımının yanıt yüzey yöntemi esaslı modellenmesi ve karşılaştırmalı analitik ve metasezgisel optimizasyonu. NÖHÜ Müh. Bilim. Derg. 2026;17. doi:10.28948/ngumuh.1937382.
MLA
Olgun, Murat, vd. “Derin karıştırma kolonu dayanımının yanıt yüzey yöntemi esaslı modellenmesi ve karşılaştırmalı analitik ve metasezgisel optimizasyonu”. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 17, Temmuz 2026, doi:10.28948/ngumuh.1937382.
Vancouver
1.Murat Olgun, Mustafa Abdalwahid Noori Noori, Ekrem Burak Toka, Alican Şenkaya. Derin karıştırma kolonu dayanımının yanıt yüzey yöntemi esaslı modellenmesi ve karşılaştırmalı analitik ve metasezgisel optimizasyonu. NÖHÜ Müh. Bilim. Derg. 01 Temmuz 2026;17. doi:10.28948/ngumuh.1937382