Online Türk Sağlık Bilimleri Dergisi (OTJHS), yayın etiği, bilimsel bütünlük ve şeffaflık konularında yayın sürecinin tüm aşamalarında en yüksek standartlara sıkı sıkıya bağlıdır. Dergi, politikalarını Yayın Etiği Komitesi (COPE), Uluslararası Tıp Dergisi Editörleri Komitesi (ICMJE)ve Dünya Tıp Editörleri Birliği (WAME)'nin ilke ve tavsiyeleriyle tam olarak uyumlu hale getirir ve yayın sürecine katılan tüm tarafların bu uluslararası kabul görmüş çerçevelere sıkı sıkıya uymasını bekler.
OTJHS'ye gönderilen tüm makaleler, objektifliği sağlamak ve önyargıyı ortadan kaldırmak için hem yazarların hem de hakemlerin anonim kaldığı titiz bir çift kör hakem değerlendirme sürecinden geçer. Gönderilen makaleler öncelikle yayın kurulu tarafından derginin kapsamına, formatına ve etik gerekliliklerine uygunluk açısından değerlendirilir. Bu ilk elemeden geçen makaleler, en az iki bağımsız uzman hakeme atanır. Değerlendirme süreci, özgünlük, metodolojik titizlik, etik uyumluluk, sunumun netliği ve alana katkı konularına odaklanır. Yayın kurulu, hakem raporlarına dayanarak nihai kararı verir ve kararların tarafsız, tutarlı ve bilimsel olarak gerekçelendirilmiş olmasını sağlar. Yayın kurulu kararlarına ilişkin itirazlar ve şikayetler, COPE önerilerine uygun olarak şeffaf bir şekilde ele alınır.
Yazarların yalnızca orijinal ve daha önce başka bir yerde değerlendirilmekte olmayan yayınlanmamış çalışmaları göndermeleri gerekmektedir. İntihal, öz intihal, veri uydurma, veri tahrifatı, görüntü manipülasyonu ve uygunsuz veri seçimi de dahil olmak üzere her türlü akademik etik ihlali kesinlikle yasaktır. Dergi, intihal tespit yazılımı kullanarak gönderilen çalışmaları düzenli olarak inceler ve yayınlanmadan önce veya sonra herhangi bir aşamada tespit edilen etik ihlaller, sorunun ciddiyetine bağlı olarak reddedilme, düzeltme veya geri çekme ile sonuçlanacaktır. OTJHS, şüpheli etik ihlallerinin ele alınmasında COPE akış şemalarını takip eder.
Yazarlık, ICMJE tarafından belirlenen kriterlere uygun olarak, çalışmaya önemli entelektüel katkıları yansıtmalıdır. Çalışma tasarımına, veri toplamaya, analize, yorumlamaya, taslak hazırlamaya veya eleştirel revizyona katkı gibi tüm yazarlık kriterlerini karşılayan kişiler yazar olarak listelenmelidir. Tüm yazarlar, makalenin son halini onaylamalı ve çalışmanın tüm yönlerinden sorumlu olmayı kabul etmelidir. Yazarlık kriterlerini karşılamayan katkıda bulunanlar uygun şekilde belirtilmelidir. Gönderimden sonra yazarların eklenmesi, çıkarılması veya yeniden düzenlenmesiyle ilgili tüm talepler yazılı olarak gerekçelendirilmeli ve tüm yazarlar ve yayın kurulu tarafından onaylanmalıdır. Hayalet yazarlık, konuk yazarlık ve onursal yazarlık etik dışı kabul edilir ve hoş görülmez.
OTJHS, araştırmayı veya yorumunu potansiyel olarak etkileyebilecek tüm çıkar çatışmalarının tam ve şeffaf bir şekilde açıklanmasını gerektirir . Yazarlar, mali ilişkilerini, kurumsal bağlantılarını, danışmanlıklarını, hisse senedi sahipliğini, ücretlerini, patentlerini veya önyargı kaynağı olarak algılanabilecek diğer kişisel veya profesyonel ilişkilerini açıklamalıdır. Hakemler ve editörler de çıkar çatışmalarını beyan etmeli ve gerektiğinde değerlendirme sürecinden çekilmelidir. Tüm finansman kaynakları açıkça belirtilmeli ve finansman kuruluşunun çalışma tasarımı, veri toplama, analiz ve yayın kararlarındaki rolü açıkça ifade edilmelidir.
İnsan katılımcılarla yapılan araştırmalar için, yazarlar çalışmanın Helsinki Bildirgesi de dahil olmak üzere uluslararası kabul görmüş etik standartlara uygun olarak yürütüldüğünü teyit etmelidir . Uygun bir kurumsal inceleme kurulu veya etik komitesinden etik onay alınmalı ve onay numarası ile kurum adı makalede açıkça belirtilmelidir. Tüm katılımcılardan bilgilendirilmiş onam alınmalı ve tanımlanabilir kişisel verilerin veya görüntülerin yayınlanması için ek onam gereklidir. Katılımcıların gizliliği ve mahremiyeti, veri koruma yönetmeliklerine uygun olarak kesinlikle korunmalıdır.
Hayvanlar üzerinde yapılan çalışmalar için yazarlar, hayvanların etik muamelesine ilişkin ilgili kurumsal, ulusal ve uluslararası yönergelere uyumu sağlamalıdır. Makalede, etik onayının alındığı ve tüm işlemlerin hayvan refahı için kabul görmüş standartlara uygun olarak yürütüldüğü açıkça belirtilmelidir.
OTJHS, veri şeffaflığı, tekrarlanabilirlik ve araştırma bütünlüğünün önemini vurgulamaktadır . Yazarlar, mümkün olduğunca ek dosyalar veya kamuya açık veri depoları aracılığıyla ham verilere, veri kümelerine ve materyallere erişim sağlamaya teşvik edilir. Yöntemler, diğer araştırmacılar tarafından tekrarlanabilmesi için yeterli ayrıntıda açıklanmalıdır. Çalışmanın herhangi bir sınırlaması açıkça belirtilmelidir. Yayınlandıktan sonra hatalar veya yanlışlıklar tespit edilirse, yazarlar uygun düzeltici işlemlerin (örneğin, hata düzeltmeleri, düzeltmeler veya geri çekmeler) uygulanabilmesi için editörlüğe derhal bildirmekle yükümlüdür.
Editörler, derginin kapsamı, etik standartları ve çalışmanın bilimsel değeri temelinde yayın kararları alma konusunda tam sorumluluğa ve yetkiye sahiptir. Editörlük kararları, ırk, cinsiyet, etnik köken, milliyet, kurumsal bağlılık veya siyasi inançlara dayalı ayrımcılık yapılmaksızın alınır. Editörler, gönderilen tüm materyallerin gizliliğini korumalı ve yayınlanmamış bilgileri kişisel veya mesleki çıkar için kullanmamalıdır. Ayrıca, akademik kayıtların bütünlüğünü sağlamaktan ve şüpheli suistimal durumlarında uygun önlemleri almaktan sorumludurlar.
Hakemler, derginin bilimsel kalitesinin korunmasında çok önemli bir rol oynarlar. Objektif, yapıcı ve zamanında değerlendirmeler yapmaları, gizliliği kesinlikle korumaları ve yazarlar tarafından alıntı yapılmamış ilgili yayınlanmış çalışmaları belirlemeleri beklenir. Hakemler, inceleme sürecinde elde ettikleri yayınlanmamış bilgileri kişisel çıkarları için kullanmamalı ve tarafsızlıklarını etkileyebilecek her türlü çıkar çatışmasını açıklamalıdırlar.
Dergi, mükerrer yayın, gereksiz yayın ve içeriklerin tek tek ele alınması gibi uygulamalara karşı katı bir politikaya sahiptir . Aynı veya farklı yazarlar tarafından daha önce yayınlanmış çalışmalarla önemli ölçüde örtüşen başvurular değerlendirilmeyecektir. Bu tür uygulamalar yayınlandıktan sonra tespit edilirse, etik kurallara uygun olarak gerekli düzeltici önlemler alınacaktır.
OTJHS ayrıca, araştırma ve makale hazırlığında yapay zekâ (YZ) ve dijital araçların etik kullanımına ilişkin net politikalar belirler . Yazarlar, makalelerinin hazırlanmasında YZ araçlarının (örneğin, dil düzenleme veya veri analizi için) kullanımını şeffaf bir şekilde açıklamalıdır. YZ araçları, içerikten sorumlu olamayacakları için yazar olarak listelenemez. Yazarlar, kullanılan araçlardan bağımsız olarak, çalışmalarının doğruluğu, özgünlüğü ve bütünlüğünden tamamen sorumludur.
Dergi, açık bilim ve açık erişim ilkelerini destekleyerek , yayınlanan tüm makalelerin abonelik engelleri olmadan ücretsiz olarak erişilebilir olmasını sağlar. Bu, şeffaflığı, erişilebilirliği ve bilimsel bilginin daha geniş çapta yayılmasını teşvik eder. Yazarlar, ön baskıları paylaşmaya teşvik edilebilirler, ancak bu durumun gönderim sırasında açıklanması ve dergi politikalarını ihlal etmemesi şartıyla.
Etik kaygılar, anlaşmazlıklar veya usulsüzlük iddiaları durumlarında, OTJHS, COPE yönergelerine dayalı yapılandırılmış ve şeffaf bir soruşturma süreci izler. Bu, yazarlar, hakemler ve ilgili kurumlarla iletişimi içerebilir. Dergi, bilimsel kayıtların bütünlüğünü korumak için gerektiğinde düzeltmeler, endişe ifadeleri veya geri çekmeler yayınlama hakkını saklı tutar.
OTJHS, bu kapsamlı etik ilkelere ve yayın politikalarına sıkı sıkıya bağlı kalarak, bilimsel sürece olan güveni sağlamayı, akademik dürüstlüğü korumayı ve dünya çapında sağlık bilimleri araştırmalarının ilerlemesine anlamlı bir şekilde katkıda bulunmayı amaçlamaktadır.
OTJHS kapsamında yayımlanmak üzere kabul edilen tüm çalışmalar için yazarların bir Copyright Transfer Form (Telif Hakkı Devir Formu) imzalaması gerekmektedir. Bu form, makalenin yasal yayın haklarının düzenlenmesini sağlamakta ve hem yazarların hem de derginin haklarını korumayı amaçlamaktadır.
Copyright Transfer Form, yazarların makalelerinin telif haklarını belirli koşullar altında dergiye devrettiklerini beyan ettikleri resmi bir belgedir. Bu devir, makalenin yayımlanması, çoğaltılması, dağıtılması ve dijital ortamlarda erişime sunulması gibi yayın süreçlerinin sorunsuz şekilde yürütülmesini sağlar. Bununla birlikte, bu devir genellikle yazarların akademik kullanım haklarını tamamen ortadan kaldırmaz; yazarlar çoğu durumda çalışmalarını eğitim, araştırma ve akademik paylaşım amacıyla belirli sınırlar içinde kullanmaya devam edebilirler.
Yazarlar, Copyright Transfer Form’u imzalayarak şu hususları kabul etmiş sayılır:
Makalenin tamamen özgün olduğunu, daha önce yayımlanmadığını ve başka bir dergide değerlendirme sürecinde olmadığını beyan ederler. Çalışmada yer alan tüm verilerin doğru ve etik kurallara uygun şekilde elde edildiğini ve sunulduğunu taahhüt ederler. Tüm yazarların çalışmaya bilimsel katkı sağladığını ve son versiyonu onayladığını kabul ederler. Çalışmada yer alan herhangi bir telif hakkı ihlali durumunda sorumluluğun yazarlara ait olduğunu kabul ederler.
Form ayrıca, üçüncü şahıslara ait tablo, şekil, grafik veya görsellerin kullanılması durumunda gerekli izinlerin alınmış olduğunu da kapsar. Yazarlar, bu tür materyaller için gerekli telif izinlerini sağlamakla yükümlüdür.
Açık erişim politikası doğrultusunda OTJHS, yayımlanan makalelerin geniş kitlelere ücretsiz olarak sunulmasını destekler. Bu nedenle, telif devri çoğu zaman derginin içeriği koruma ve dağıtma hakkını içerirken, kullanım koşulları açık erişim lisansları (örneğin Creative Commons lisansları) ile düzenlenebilir. Bu lisanslar, okuyucuların makaleleri belirli şartlar altında paylaşmasına ve kullanmasına olanak tanır.
Copyright Transfer Form’un tüm yazarlar tarafından imzalanması zorunludur. Sorumlu yazar (corresponding author), tüm yazarlar adına sürecin doğru ve eksiksiz şekilde yürütülmesinden sorumludur. Form genellikle makale kabul edildikten sonra talep edilir ve imzalanmadan yayın süreci tamamlanmaz.
Copyright Transfer Form hem yazarların haklarını koruyan hem de derginin bilimsel içeriği yasal ve etik çerçevede yayımlamasını sağlayan kritik bir belgedir. Bu süreç, akademik yayıncılıkta şeffaflık, güvenilirlik ve sürdürülebilirliği destekleyen temel unsurlardan biridir.
Gizlilik Beyanı
Online Türk Sağlık Bilimleri Dergisi, kullanıcılarının ve yazarlarının gizliliğini korumayı temel bir ilke olarak benimsemektedir. Dergi sistemine gönderilen tüm kişisel bilgiler, yalnızca bilimsel yayıncılık süreçlerinin yürütülmesi amacıyla kullanılmakta olup, üçüncü kişilerle hiçbir şekilde paylaşılmamaktadır.
Dergiye makale gönderen yazarların, hakemlerin ve editörlerin sisteme girdikleri ad, soyad, e-posta adresi, kurum bilgisi ve benzeri kişisel veriler; yalnızca makale değerlendirme sürecinin sağlıklı bir şekilde yürütülmesi, iletişimin sağlanması ve bilimsel yayın süreçlerinin yönetilmesi amacıyla kullanılmaktadır. Bu bilgiler, kullanıcıların açık rızası olmaksızın başka amaçlarla kullanılmaz ve ticari bir unsur haline getirilmez.
Hakemlik süreci kapsamında yer alan tüm değerlendirmeler gizlilik esasına dayanmaktadır. Hakemler, değerlendirdikleri çalışmalara ait bilgileri hiçbir şekilde üçüncü kişilerle paylaşamaz ve yalnızca bilimsel değerlendirme amacıyla kullanabilir. Aynı şekilde yazarlar da değerlendirme sürecine ilişkin bilgileri gizli tutmakla yükümlüdür.
Dergi yönetimi, veri güvenliğini sağlamak için gerekli teknik ve idari önlemleri almaktadır. Elektronik sistemler üzerinden elde edilen veriler, yetkisiz erişimlere karşı korunmakta ve ulusal ve uluslararası veri koruma standartlarına uygun şekilde saklanmaktadır.
Online Türk Sağlık Bilimleri Dergisi, gizlilik politikası kapsamında yürürlükte bulunan ilgili mevzuata, özellikle Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) ve uluslararası etik yayıncılık ilkelerine uygun hareket etmektedir.
Dergi sistemini kullanan tüm yazar, hakem ve okuyucular, bu gizlilik beyanında belirtilen şartları kabul etmiş sayılır. Gizlilik politikasında gerekli görülen durumlarda güncelleme yapılabilir ve güncellenmiş metin derginin resmi web sitesinde yayımlanarak yürürlüğe girer (Bakınız COPE).
