Anton Çehov - Albert Camus: Absürtle Yüzleşmeden Başkaldırı ve Kabullenişe

Öz

Bu çalışmada, 20. yüzyıl Fransız edebiyatı ve felsefi düşüncesinin önde gelen isimlerinden biri olan Albert Camus’nün (1913–1960) absürt varoluş anlayışı, Rus yazar Anton Pavloviç Çehov’un (1860–1904) Vanya Dayı (Дядя Ваня) adlı oyunu ekseninde ele alınacaktır. İki dünya savaşının gölgesinde yaşamış olan Camus, yeryüzündeki kötülük problemini ve insan varoluşunun absürtlüğünü sorgulamayı felsefesinin merkezine yerleştirmiş; Sisifos mitinden hareketle Sisifos’un yazgısıyla insan yaşamı arasında bir bağ kurmuştur. Bu bağlamda, çalışmamızda Sisifos gibi her gün yeniden düşen bir kayayı dağın tepesine çıkarmakla cezalandırılan insan varoluşuna bir anlam yüklenip yüklenemeyeceği sorusuna Camus’nün verdiği yanıtlar, absürt ve başkaldırı temaları çerçevesinde incelenecek, ayrıca, Çehov’un Vanya Dayı adlı eseri üzerinden iki yazarın ortak dünya duyumsayışı değerlendirilecektir. Söylem ve metin analizi yöntemiyle gerçekleştirilen bu karşılaştırmalı çalışmada ulaşılan ilk sonuç, Çehov ve Camus’nün farklı yüzyıllarda yaşamış olmalarına rağmen absürt varoluş algısı bakımından önemli ölçüde örtüştükleridir. Bununla birlikte, Camus’nün, yaşadığı yüzyılı “korku çağı” olarak nitelendirmesine ve dönemin tarihsel deneyimlerine rağmen Sisifos’u mutlu bir figür olarak tasavvur etmesine karşılık, insanlığın geleceğine yönelik iyimser beklentilerin görece daha güçlü olduğu 19. yüzyılda yaşayan Çehov’un eserlerinde benzer ölçüde iyimser bir gelecek perspektifinin ortaya konulmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu bağlamda, Vanya Dayı’nın son perdesinde dekorun bir parçası olarak yer alan kafesteki sığırcık, bireyin varoluşsal çıkışsızlığını ve özgürleşme imkânlarının sınırlılığını somutlaştıran simgesel bir unsur olarak yorumlanmıştır.

 

Anahtar Kelimeler

• Çehov
• Camus
• Absürt
• Başkaldırı
• Vanya Dayı

Destekleyen Kurum

yoktur

Proje Numarası

yoktur

Etik Beyan

gerekli değildir

Teşekkür

yoktur

Anton Chekhov and Albert Camus: From Absurdity to Rebellion and Acceptance

Öz

 In this study, Albert Camus’s (1913–1960) concept of the absurd—developed by one of the leading figures of twentieth-century French literature and philosophical thought—will be examined through the lens of Russian writer Anton Pavlovich Chekhov’s (1860–1904) play Uncle Vanya (Дядя Ваня). Living in the aftermath of the First World War and during the Second World War, Camus placed the problem of evil and the absurdity of human existence at the center of his philosophical inquiry. Drawing on the myth of Sisyphus, he established a connection between Sisyphus’s fate and the human condition. In this context, this study explores Camus’s response to the question of whether meaning can be attributed to human existence, which, like Sisyphus, is condemned to endlessly push a boulder up a mountain only to watch it roll back down, within the framework of the concepts of the absurd and rebellion. Furthermore, the shared worldview of Camus and Chekhov will be evaluated through an analysis of Uncle Vanya. One of the principal findings of this comparative study, conducted through discourse and textual analysis, is that despite living in different centuries, Chekhov and Camus demonstrate a remarkable convergence in their perception of absurd existence. However, whereas Camus portrayed Sisyphus as happy despite the experiences of what he described as the “age of fear,” Chekhov, although he lived in the nineteenth century—a period when hopes for a brighter future for humanity remained comparatively strong—did not present a similarly optimistic perspective in his works. The starling confined in a cage, one of the stage properties appearing in the final act of Uncle Vanya is interpreted as a symbolic reflection of this condition.

Anahtar Kelimeler

• Chekhov
• Camus
• Absurdity
• Rebellion
• Uncle Vanya

Proje Numarası

yoktur

Kaynakça

1. Boçarov, S. G. (2007). Filologiçeskiye syujetıy. Moskva, Yazıki slavyanskih kultur.
2. Camus, A. (1965). Denemeler ve Bir Alman Dosta Mektuplar, Çev. S. Eyüpoğlu, V. Günyol, İstanbul: Çan Yayınları.
3. Camus, A. (2020). Sisifos Söyleni, Çev. Tahsin Yücel, İstanbul: Can Yayınları.
4. Camus, A. (2023a). Yaratma Tehlikesi, Çev. Alper Bakım, İstanbul: Can Yayınları.
5. Camus, A. (2023b). Başkaldıran İnsan, Çev. Tahsin Yücel, İstanbul: Can Yayınları.
6. Coşkun, N. (2023). Zaman Çığırından Çıkmalı L. Şestov Felsefesiyle Rus Edebiyatı, Ankara: Hece Yayınları.
7. Çehov, A.P. (1983). Polnoye sobraniye soçinenii i pisem v 30 tomah, Moskva: Nauka.
8. Çehov, A. P. (1963). Sobraniye soçineniy v dvenadtsati tomah, Tom 9, Pyesıy 1880-1904, Moskva: Hudojestvennaya literatura.

9. Dostoyevski, F. M. (2008). Karamazov Kardeşler, Çev. Nihal Yalaza Taluy, İstanbul: İş Bankası Kültür Yayınları.
10. Drozd, A. P. (2011). A.P. Çehov: bez lyubvi. Moskva, Gelios.
11. Gorki, M. (1953). Polnoye sobraniye soçineniy v tridtsati tomah. Tom 23, Moskva: Hudojestvennaya literatura.
12. Gündoğan, A. O. (2022). Albert Camus ve Başkaldırma Felsefesi. Ankara, Say Yayınları.