Ekmeklik Buğday Miksograf Parametrelerine Yetiştirme Koşullarının Etkisinin Belirlenmesi

Yıl 2025, Sayı: 382, 4 - 15, 27.12.2025

Seydi Aydoğan , Mehmet Şahin , Aysun Göçmen Akçacık , Berat Demir , Sümeyra Hamzaoğlu , Seyfi Taner , Çiğdem Mecitoğlu Güçbilmez , Sadi Gür

https://doi.org/10.33724/zm.1702535

Öz

Bu çalışma Bahri Dağdaş Uluslararası Tarımsal Araştırma Enstitüsü'nde 2014-2015 yetiştirme döneminde 14 ekmeklik buğday çeşidi ile kuru ve sulu koşullarda tesadüf blokları deneme desenine göre 2 tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Ekmeklik buğday çeşitlerinin miksograf (gelişme süresi, pik yüksekliği, pik genişliği, toplam pik alanı, toplam alan) özellikleri incelenmiştir. Kuru ve sulu koşullarda yetiştirilen çeşitler arasındaki farklar istatistiki olarak değerlendirilmiştir. Farklılık çeşitler arasında pik yüksekliğinde (p<0.05) seviyesinde önemli iken çeşit*koşul interaksiyonu bakımından ise yumuşama derecesi, pik genişliği, toplam pik alanı ve toplam alan değerlerinde (p<0.01) seviyesinde önemli bulunmuştur. Kuru koşullarda miksograf gelişme süresi 2.60 dk., pik yüksekliği % 65.36, yumuşama değeri % 13.07, pik genişliği % 5.66, pik alanı 92.23 Nm ve toplam alan 350 Nm olarak belirlenmiştir. Sulu koşullarda miksograf gelişme süresi 3.08 dk., pik yüksekliği % 65.68, yumuşama değeri % 9.68, pik genişliği % 8.53, pik alanı 115.97 Nm ve toplam alan 361 Nm olarak belirlenmiştir. Farklı koşullarda yetiştirilen buğday çeşitlerinin miksograf parametrelerinde farklılıklar meydana gelmiş, sulu koşullarda bu değerler daha yüksek olmuştur. Her iki koşulun miksograf ortalama değerlerine bakıldığında ise Bozkır, Gün-91, Yunus ve Konya-2002 çeşitlerinde en yüksek değerler elde edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Ekmeklik buğday , miksograf , kuru ve sulu koşullar

Destekleyen Kurum

Bahri Dağdaş Uluslararası Tarımsal Araştırma Enstitüsü

Determination of the Effect of Growing Conditions on Bread Wheat Mixograph Parameters

Öz

This study was conducted in Bahri Dağdaş International Agricultural Research Institute in 2014-2015 growing period with 14 bread wheat varieties with 2 replications according to randomized block trial design in rainfed and irrigated conditions. Mixograph characteristics (development time, peak height, peak width, total peak area, total area) of bread wheat varieties were examined. The differences between the varieties grown in rainfed and irrigated conditions were evaluated statistically. While it was significant at the peak height (p<0.05) level among the cultivars, the degree of softening, peak width, peak area and total area values were significant (p<0.01) in terms of cultivar*condition interaction. In rainfed conditions, mixograph development time was determined as 2.60 min., peak height 65.36%, softening value 13.07%, peak width 5.66%, peak area 92.23 Nm and total area 350 Nm. Under irrigated conditions, the development time of the mixograph was 3.08 min., peak height 65.68%, softening value 9.68%, peak width 8.53%, peak area 115.97 Nm and total area 361 Nm. Differences occurred in the mixograph parameters of wheat varieties grown under different conditions, and these values were higher in irrigated conditions. When the mixograph average values of both conditions were examined, the highest values were obtained in Bozkır, Gün-91, Yunus and Konya-2002 cultivars.

Anahtar Kelimeler

Bread wheat , mixograph , rainfed and irrigated conditions

Kaynakça

• AbuHammad, W. A., Elias, E. M., Manthey, F. A., Alamri, M. S., Mergoum, M. 2012. A comparison of methods for assessing dough and gluten strength of durum wheat and their relationship to pasta cooking quality. International Journal of Food Science & Technology, 47(12), 2561-2573.
• Anonymous, 2000. Approved Methods of American Association of Cereal Chemists.10th ed. Methods: 26-95, 26-50, 39-10, 54-21, 54-40, 55-10. Minnesota. USA.
• Anonymous, 2014. JMP11, JSL Syntax Reference. SAS Institute. ISBN: 978-1-62959-560-3.
• Aydoğan, S., Göçmen Akçacık, A., Şahin, M., Önmez, H., Demir, B., Yakışır, E. 2013, Ekmeklik Buğday Çeşitlerinde Fizikokimyasal ve Reolojik Özelliklerin Belirlenmesi. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi, 22(2).
• Aydoğan, S., Göçmen Akçacık, A., Şahin, M., Kaya, Y., Taner, S., Demir B., Önmez, H. 2010. Ekmeklik buğday çeşitlerinin dane verimi bazı kimyasal ve reolojik özellikler üzerine bir araştırma. Bitkisel Araştırma Dergisi 1,1-7.
• Aydoğan, S., Şahin, M., Göçmen Akçacık, A., Demir, B., Hamzaoğlu, S., Mecitoğlu Güçbilmez, Ç., Taner, S. 2022. Evaluation of Bread Wheat Genotypes in terms of Quality and Mixograph Parameters in Rainfed Conditions. Bahri Dağdaş Bitkisel Araştırma Dergisi, 11(1), 31-39.
• Bordes, J., Branlard, G., Oury, F. X., Charmet, G., Balfourier, F. 2008. Agronomic characteristics, grain quality and flour rheology of 372 bread wheats in a worldwide core collection. Journal of cereal science, 48(3), 569-579.
• Demir, B., Şahin, M., Akçacık, A. G., Aydoğan, S., Hamzaoğlu, S., Güçbilmez, Ç. M., Gür, S., Türköz, M. 2019. Sulu ve kuru koşullarda yetiştirilen makarnalık buğday (Triticum durum L.) genotiplerinde bazı kalite özelliklerinin miksograf cihazı ile değerlendirilmesi. Anadolu Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü Dergisi, 29(2), 121-139.
• Deng, Z. Y., Tian, J.C.H., Zhang, W.Y., Zhang, X. Liu., Y.L. 2005. Application of farinograph quality number (FQN) in evaluating dough and baking qualities of winter wheat. Acta Botanica Boreali-Occidentalia Sinica 25: 673-680. (in Chinese).
• Dong, H., Sears, R. G., Cox T. S., Hoseney R. C., Lookhart G. L., Shogren, M.D. 1992. Relationship between protein composition and mixograph and loaf characteristics in wheat. Cereal Chem. 69: 132-136.
• Hruskova, M., Smejda, P. 2003. Wheat flour dough alveograph characteristics predicted bynırsystems 6500. Czech J.Food Sci., 21: 28–33.
• Khatkar, B. S., Bell, A. E., Schofield, J. D. 1996. A comparative study of the interrelationship between mixograph parameters and breadmaking qualities of wheat flours and glutens. Journal of the Science of Food and Agriculture 72: 71-85.
• Labuschagne, M. T., Lindeque, R. C., Van Biljon, A. 2016. Dough mixing characteristics measured by Mixsmart software as possible predictors of bread making quality in three production regions of South Africa. Journal of Cereal Science, 70, 192-198.
• Mao, X., Li, Y., Zhao, S., Zhang, J., Lei, Q., Meng, D., He, G. 2013. The interactive effects of transgenically overexpressed 1Ax1 with various HMW-GS combinations on dough quality by introgression of exogenous subunits into an elite Chinese wheat variety. PLoS One, 8(10), e78451.
• Martinant, J. P., Nicolas,Y., Bouguennec, A., Popineau, Y., Saulnier, L., Branlard, G. 1998. Relationships between mixograph parameters and ındices of wheat grain quality. Journal of Cereal Sci. 27: 179-189.
• Miles, C. W., Van Biljon, A., Otto, W. M., Labuschagne, M.T. 2013. Grain and milling characteristics and their relationship with selected mixogram parameters in hard red bread wheat. Journal of cereal science, 57(1), 56-60.
• Miles, C. W., Van Biljon, A., Otto, W. M., Labuschagne, M. T. 2014. The relationship between selected mixogram parameters and rheological and baking characteristics in hard red bread wheat grown in South Africa. Journal of Cereal Science, 59(2), 219-223.
• Miles, C., Booyse, M., van Biljon, A., Labuschagne, M. 2020. The effect of different milling procedures on dough mixing parameters of hard red bread wheat. Cereal Research Communications, 48, 477-483.
• Neacşu, A., Stanciu, G., Săulescu, N. 2009. Most suitable mixing parameters for use in breeding breadwheat for processing quality. Cereal Research Communications, 37(1), 83-92.
• Pelser, F. S., Labuschagne, M. T., Wentzel, B., Van Biljon, A. 2016. Heritability and expression of selected mixograph parameters in progeny of parents varying for mixing time. Cereal Research Communications, 44(3), 472-480.
• Peterson, C., Graybosch, R., Baenziger, P., Grombacher, A. 1992. Genotype and environment effects on quality characteristics of hard red winter wheat. Crop Science, 32, 98-103.
• Pitz, W. J. 1997. Mixograph application for the evaluation of wheat used for pasta. pp. 65. In: Walker C. E., Hazelton, J. L., Shogren, M.D. (Ed.). The Mixograph Handbook. 1st ed. National Manufacturing Division, Lincoln, NE, USA.
• Pudden, R.M. 1997. Use of the Mixograph for Better Management of Wheat Selection Decisions. pp.71. In: Walker, C. E., Hazelton, J.L., Shogren, M.D. (Eds.) The Mixograph Handbook, 1st ed. National Manufacturing Division, Lincoln, NE, USA.
• Sun, J. Z., Yang, W. L., Lıu, D. CJ., Zhao, T., Luo, G.B., Lı, X., Lıu, Y., Guo, J.K., Zhang, A.M. 2015. Improvement on mixograph test through water addition and parameter conversions. Journal of Integrative Agriculture 14(9): 1715-1722.
• Şahin, M., Akçacık, A. G., Aydoğan, S., Yakışır, E. 2016. Orta Anadolu sulu koşullarında bazı kışlık ekmeklik buğday genotiplerinin verim ve kalite performanslarının belirlenmesi. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi, 25(Özel Sayı-1), 19-23.