Review

Meraların Görünmeyen Yüzü: Kökler

Number: 1 June 11, 2026
TR EN

Meraların Görünmeyen Yüzü: Kökler

Abstract

Bitkiyi toprağa bağlayan kökler, bitki ile toprak arasındaki ilişkiyi kurarlar ve bitkilerin fotosentez yapabilmesi için gerekli su ve besin elementlerinin alımında aracı olurlar. Toprak altında bulundukları için fotosentez yapamazlar, bu nedenle ihtiyaç duydukları besin maddelerini (örneğin şeker) toprak üstü organlarından (fotosentez organları) temin ederler. Böylelikle toprak üstü ve toprak altı organları bitki mimarisinin birbirini destekleyen yapıtaşlarıdır. Bitkiler yaygın olarak saçak ve kazık sistemine sahiptirler. Saçak kökler meraların egemen türleri olan buğdaygillerin kök sistemidir. Bu kökler yoğun ve yüzeysel olarak dallanırlar ve yenilenme hızları yüksektir. Kazık kökler ise geniş yapraklı otlar ve odunsu bitkilerin kökleridir. Daha seyrek dağılırlar, ancak daha derine inerler. Kök sisteminin gelişimi çok sayıda faktör (toprak sıcaklığı, toprağın su ve besin elementi varlığı, pH, toprak canlıları, bitkinin fizyolojisi, otlanma, vb.) tarafından kontrol edilir. Otlanma bitkilerin fotosentez dokularını uzaklaştırdığı için kökler üzerinde doğrudan etkilidir. Özellikle devamlı ve ağır otlatma, köklerin büyüme, uzama, derinlik, çap, yüzey alanı gibi özellikleri üzerinde olumsuz etkiler yaratır. Bunun için dinlendirerek ya da klasik münavebeli otlatma (otlat – dinlendir) ile bitkilerin kendilerini toparlamalarına izin verecek yeterli dinlenme süresi bırakılmalı, bitkilerin yeniden büyümesinde önemli olan yedek besin maddeleri korunmalı, üretilen otun yarısı merada bırakılmalı ve bitki örtülerinin yapısına göre merada otlatmadan sonra en az 5-10 cm anız kalmasına dikkat edilmelidir. Zira köklerin sürgünlere göre çevre ve kullanma faktörlerine karşı daha duyarlı olduğu unutulmamalıdır.

Keywords

References

  1. Akman, H. (2020). Comparison of field crops with tap and fibrous root system at early and late growth stages. Turkish Journal of Agriculture - Food Science and Technology, 8(5), 1181-1187. Altın, M., Gökkuş, A., & Koç, A. (2025). Çayır Mera Yönetimi (2. Baskı). Tarım ve Orman Bakanlığı, Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü, Ankara, 667s.
  2. Andiç, C. (1985). Erzurum yöresi doğal çayır mera ve yayla vejetasyonlarında mevcut bitki türleri, bunların hayat formları ve çiçeklenme periyodları. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 16(1-4), 85-104.
  3. Asmelash, F., Bekele, T., & Birhane, E. (2016). The potential role of arbuscular mycorrhizal fungi in the restoration of degraded lands. Frontiers in Microbiology, 7, 1095, doi.10.3389/fmicb.2016.01095
  4. Bakır, Ö. (1987). Çayır-Mera Amenajmanı. Ankara Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Yay. No: 992, Ders Kitabı No: 292, Ankara, 362s.
  5. Bakker, L. M., Mommer, L., & van Ruijven, J. (2019). Using root traits to understand temporal changes in biodiversity effects in grassland mixtures. Oikos, 128(2), 208-220.
  6. Bethlenfalvay, G. J., & Dakessian, S. (1984). Grazing effects on mycorrhizal colonization and floristic composition of vegetation on a semi-arid range in northern Nevada. Journal of Range Management, 37(4), 312-316.
  7. Bıçakçı, E., & Türk, M. (2024). Determination of seasonal changes of feed value of common grazable species Aşağı Gökdere macquis shrublands. Turkish Journal of Range and Forage Sciences, 5(1), 56-66.
  8. Bıçakçı, E., Türk, M., & Karatepe, Y. (2022). Kovada Gölü çevresindeki yaygın çalı türlerinin yem değerlerindeki mevsimsel değişiminin belirlenmesi. Türkiye Ormancılık Dergisi, 23(3), 178-186.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Pasture-Meadow Forage Plants

Journal Section

Review

Publication Date

June 11, 2026

Submission Date

December 22, 2025

Acceptance Date

April 22, 2026

Published in Issue

Year 2026 Number: 1

APA
Gökkuş, A., & Coşkun, E. (2026). Meraların Görünmeyen Yüzü: Kökler. BİLİM-TEKNOLOJİ-YENİLİK EKOSİSTEMİ DERGİSİ, 1, 71-83. https://izlik.org/JA56GS78LF
AMA
1.Gökkuş A, Coşkun E. Meraların Görünmeyen Yüzü: Kökler. BİLİM-TEKNOLOJİ-YENİLİK EKOSİSTEMİ DERGİSİ. 2026;(1):71-83. https://izlik.org/JA56GS78LF
Chicago
Gökkuş, Ahmet, and Ece Coşkun. 2026. “Meraların Görünmeyen Yüzü: Kökler”. BİLİM-TEKNOLOJİ-YENİLİK EKOSİSTEMİ DERGİSİ, no. 1: 71-83. https://izlik.org/JA56GS78LF.
EndNote
Gökkuş A, Coşkun E (June 1, 2026) Meraların Görünmeyen Yüzü: Kökler. BİLİM-TEKNOLOJİ-YENİLİK EKOSİSTEMİ DERGİSİ 1 71–83.
IEEE
[1]A. Gökkuş and E. Coşkun, “Meraların Görünmeyen Yüzü: Kökler”, BİLİM-TEKNOLOJİ-YENİLİK EKOSİSTEMİ DERGİSİ, no. 1, pp. 71–83, June 2026, [Online]. Available: https://izlik.org/JA56GS78LF
ISNAD
Gökkuş, Ahmet - Coşkun, Ece. “Meraların Görünmeyen Yüzü: Kökler”. BİLİM-TEKNOLOJİ-YENİLİK EKOSİSTEMİ DERGİSİ. 1 (June 1, 2026): 71-83. https://izlik.org/JA56GS78LF.
JAMA
1.Gökkuş A, Coşkun E. Meraların Görünmeyen Yüzü: Kökler. BİLİM-TEKNOLOJİ-YENİLİK EKOSİSTEMİ DERGİSİ. 2026;:71–83.
MLA
Gökkuş, Ahmet, and Ece Coşkun. “Meraların Görünmeyen Yüzü: Kökler”. BİLİM-TEKNOLOJİ-YENİLİK EKOSİSTEMİ DERGİSİ, no. 1, June 2026, pp. 71-83, https://izlik.org/JA56GS78LF.
Vancouver
1.Ahmet Gökkuş, Ece Coşkun. Meraların Görünmeyen Yüzü: Kökler. BİLİM-TEKNOLOJİ-YENİLİK EKOSİSTEMİ DERGİSİ [Internet]. 2026 Jun. 1;(1):71-83. Available from: https://izlik.org/JA56GS78LF